White Epilepsy (2012)

Te zien op IFFR.

Trailer (YouTube)

Vertoningen:

do 24 jan 22:30 Cinerama 2

vr 25 jan 16:30 Cinerama 6

za 02 feb 17:45 LantarenVenster 3

Traag, saai, lelijk, leeg. Zelf als experimentele video art vind ik het ondermaats.

Benieuwd wat Flipje er zelf over heeft te zeggen.

1,5*

Mijn bekendheid met Grandrieux optellende bij het zeer simpele concept van White Epilepsy en het sterke eerste beeld dat voor de promotie is gebruikt, wist ik redelijk wat er te verwachtten zou zijn en hoe ik daar op zou reageren, maar de beelden zijn dusdanig sterk en het ritme lekker tussen rustgevend en spannend in, dat de film me 100% wist op te zuigen en de verwachtingen toch wéér te overtreffen!

Het was interessant om Grandrieux te horen vertellen over hoe dit project (er verschijnen nog twee zuster-films en samen zullen ze ook een installatie-werk gaan vormen) is ontstaan en geëvolueerd tot iets dat zich helemaal heeft toegespitst op het lichaam en werken met dansers. Terecht liet hij ook de term butoh nog even vallen toen iemand opmerkte of enkele van de lichaamsvormen/bewegingen misschien met digitale trucage bewerkt zouden zijn, maar nee het komt toch echt van de dansers zelf, en dan met name het vrouwelijke "hoofdpersonage". Naast dans schoten er, zoals altijd wel bij Grandrieux, een aantal schilders door mijn gedachten. Vooral de beroemde Kronos van Goya http://arthuride.files.wordpress.com/2010/12/saturn-eating-cronus-by-francisco-goya.jpg (mythologie lijkt niet ver weg bij de mysterieuze "gebeurtenis" in White Epilepsy, zeker de Griekse niet met de link naar psychologie en het onderbewuste)

Maar ook Schiele en Bacon zijn nooit ver weg. Iemand uit het publiek suggereerde de fotografie van Bill Henson http://www.thequietfront.com/storage/qf-201-250/qf-226/Bill_Henson-06-theworldofphotographers.jpeg

Met deze naam was ik nog niet bekend, Grandrieux vertelde dat die naam bij een eerdere screening ook al was genoemd, maar dat hij daarvóór ook nog niet bekend was met het werk van deze Australiër. Dus voor ons beiden nog een fijne ontdekking

Interessante review beavis, en mooie schilderijen.

Hoe abstract is dit eigenlijk Beavis, plotloos?

Er vind één "gebeurtenis" plaats, eigenlijk een kleine choreografie in een paar takes die met mooie trage fades worden afgewisseld (typische Grandrieux stijl) en dan volgt er nog een verassende "epiloog", min of meer, maar het is erg minimalistisch inderdaad.

Denk dat minimalistisch een beter woord is dan abstract, want Grandrieux benadrukte dus dat er wel degelijk iets gebeurt (ben dat met hem eens) en dat hij zich meer verwant voelt aan filmmakers als Tarkovsky, Dreyer en Fassbinder dan een Brakhage of een Mekas; hij wil niet al te zeer aan een abstracte stroming gekoppeld worden dus...

Verhaal van Grandieux klopte wel en bevestigde wat ik ervan dacht/vond. Maar toch vind ik dit weinig boeiende cinema. Leuk vor een installatie van 20 minuten en een interessant experiment om het inde cinema te vertonen (Was het met hem eens dat het dan ook volledig verduisterd zou moeten zijn), maar kom op zeg. Het was wel vrij simplistisch van opzet en saai qua uitwerking.

Zoals ooit een recensent schreef over het werk van Tarkovski: "Deze film is saaier dan het zien drogen van behang." Weet deze film ook niet veel meer te zijn dan een tijdsexperiment.

Maar ach, zoals met kunst, wat dit zeker is, hangt het er volledig van af hoe en of het de ontvanger beroert. Mij in ieder geval niet veel.

daar valt niet veel tegen in te brengen, behalve misschien dat ik 'simplistisch' (zeker bij dit soort werk) niet automatisch een negatief kenmerk vind.

Goed om de twee sterk uiteenlopende ervaringen die dit soort werk ongetwijfeld altijd zal oproepen, hier even naast elkaar te hebben

Een video-installatie was ook het eerste waar ik aan moest denken, erg tof dat het draait op IFFR maar past toch beter in een galerie want nu was de context en gevoel door o.a mensen die nogal luidruchtig de zaal verlieten redelijk kapot. Persoonlijk moest ik ook erg aan de stille tragiek van de Bill Henderson's werk. De 'film' is plot en dialoog-loos maar maakt net als Beavis al zegt indruk door de prachtig geschoten beelden en minimale maar zeer sfeerverhogende soundtrack. Indrukwekkend stukje werk en ik heb jammer genoeg Grandieux nabespreking gemist omdat ik kapot ging van de honger...

Ik was het juist wel met Grandieux eens, dat de bioscoop juist een hele interessante plek is om het ter vertonen. Maar dan inderdaad wel zonder de zaal verlichting en de herrie en onrust.

Niks op tegen ook maar hoe Grandieux voor de film het ook zei het licht van de uitgang bordjes nogal storend zijn bij deze film(wat zeker het geval is).

Grappig, dat zei hij 10 jaar geleden precies ook al bij de vertoning van La Vie Nouvelle (in Cinerama). Wat toen ook zo was. Was net nieuw herinner ik me, toen waren ze nog veel feller dan nu (ze hebben er een paarsige folie of zo overheen gedaan geloof ik).

Wat was dat een ongeïnspireerde recensent! Het was immers Gene Hackman die in Night Moves eens zei, "I saw a Rohmer film once. It was kind of like watching paint dry."

Cinerama is nogal een jaren 60/70 bioscoop dus de bordjes glimmende nog hun irritante groene licht

Jaren 50 zelfs (1957 om precies te zijn).

Weet nou niet echt wat ik hier mee moet.

De opzet is nog wel kunstachtig, duister en umheimlich maar na drie kwartier naar blote reten aan te kijken weet je het wel weer. Die plot komt dan nog wel goed uit de verf maar werk het dan ook een beetje uit op een manier waar we wat mee kunnen en niet door allerlei onduidelijk gerommel en gekloot tussen een man en een vrouw die een beetje tegenmekaar lopen schuren. Nee, dit was het hem nou net niet.

Enne... ook ik mocht meemaken hoe de regisseur een verzoek deed om de "nooduitganglichten uit te zetten"

2,0*

Maar wel eind jaren 80 flink herbouwd (Was daarvoor 1 zaal) en de zalen boven hebben ze 10 jaar geleden ook weer aangepast. Vind de sfeer erg 70/80. Heerlijke bioscoop (wanneer je naar zaal 1 gaat, 2 & 3 gaan ook nog wel).

Ik ben het niet met je eens, dat dit beter past in een installatie in een museum dan in de cinema.

De architectuur, alsook wijze van tentoonstellen in een museum nodigen je als kijker juist uit om rond te lopen. Er zijn altijd, zij het in meer of mindere mate onbewust, andere werken die je kunt gaan zien, die je aandacht trekken. Daarnaast is het zo dat het publiek niet gezamenlijk naar het werk kijkt, maar ieder voor zich in zijn/haar eigen tempo. Je kunt in en uit lopen wanneer je wilt. Ook de film vorm zelf is hierop aangepast, installaties met meervoudige schermen (die uitnodigen tot lopen), loops die geen begin en eind hebben, 24 uur durende deconstructies van filmklassiekers etc.

Hoe anders is de cinema, waar je aandacht volledig gericht is op, en gestuurd wordt door die ene film, waarvoor je als publiek allemaal bent gekomen. Grandrieux verwees opvallend genoeg naar Tarkovksy: film geeft je de mogelijkheid de tijd zelf te beleven - met als meest geschikte instituut: de cinema. Je zit onbeweeglijk in de donkere zaal, met comfortabele stoelen etc. De tijd die de film duurt, is hier de regulerende factor die bepaalt hoe lang je naar het werk kijkt, en niet je eigen keuze.

Je hebt natuurlijk wel de mogelijkheid de zaal voortijdig te verlaten. Maar er zijn ook de sociale, sanctionerende 'regels': je bent stil, stoort de anderen niet. Je aanbidt als het ware de film (overigens is dat in het museum ook wel zo), zoals user Verhoeven het treffend verwoordde toen ik hem sprak op het IFFR (vrij geparafraseerd). Deze regels verhogen juist de drempel om de zaal vroegtijdig te verlaten, en zoals ik al schreef, ze zijn sanctionerend: door de onuitgesproken overeenkomst die je als publiek onderling aangaat, geef je elkaar naast plichten ook de rechten om mensen erop aan te spreken als men zich er niet aan houdt (sssst).

Ik kom later hopelijk nog terug op de film zelf. Maar ik denk dat het minimalisme van de film je uitnodigt tot contemplatie, waarvoor de cinema erg geschikt is. Maar ik denk dat een festival misschien juist een tegenwerkend principe is: hier heb je ook de constante afleiding van andere films, waardoor er veel in- en uitloop is.

Meningen verschillen gelukkig, en zo als ik zei de Q&A gemist wat jammer is maar goed. Ik snap de punten maar ik ben nog steeds van mening dat de bioscoop niet de perfecte locatie is voor deze film. De onderlinge regels die je aanwijst zijn ook iets wat wijst naar de welbekende Nederlandse knulligheid, als je de hele tijd ssst gaat doen irriteer je het publiek even hard als de persoon die op een normaal volume praat. Maar goed ik dwaal af.

Ik werd al door menigeen verketterd op het IFFR omdat ik White Epilepsy in mijn programma had gepropt (ik moest wat wisselen door een programmawisseling, en dit was de enige optie), met natuurlijk de bijpassende voetnoet "nou, dat wordt een 0,5* uitdelen!". Niet iedereen vond het grappig dacht ik.

Maar helaas, de queeste naar de allerslechtste film allertijden heeft weer een parel van jewelste opgeleverd. Grandrieux presenteert op het witte scherm dit misbaksel. Een slechte paringsdans, een onwelkome overbelichte scene die veel te lang duurt waardoor het effect ook compleet verloren gaat en een laatste shot waar ik echt helemaal niks mee kon. Veel gebruikers alhier zien er 'kunst' in. Het zal wel aan mijn reet roesten.

Grandrieux wordt ook door jan en alleman 'geroemd' om het oh zo fantastische sound design. Geef mij maar kakofonie, dat werkt wel met dit soort experimentele nonsens. Nu sijpelt door de boxen een rustig beekje, wat bosgeluiden en wat gegrunt, gegrom en geadem. Als ik mijn ogen dicht zou doen zou ik denken dat Darth Vader en de Draak uit de Efteling aan het worstelen waren in het bos. Eerste impressies en geluiden kunnen bij mij de film maken of afbreken. Ik ben een te associatieve kijker. En dan moet ik toegeven dat na 5 minuten al de gedachte bij me opkwam of Grandrieux ook geen geld had voor laxeermiddel....

Excuses voor mijn onkunde om sommige moderne kunst mooi te vinden. Maar wellicht is het wel kunde.

, voor deze prachtige quote is je mening het al waard

voor mij is dat ook meer een aanmoediging om de film wel te kijken. Die 2 in een Death Match zou een geweldig spektakel zijn. Je doet iets verkeerd, Mug

Heerlijk vond ik dit. Ik zat zo in de beelden dat ik schrok toen de film ineens was afgelopen (al was het achteraf op een logisch moment. Had nog helemaal niet door dat de 68 minuten omwaren.

Ik ben het met Ik Doe Moeilijk eens dat dit wel degelijk veel meer in cinema thuishoort dan in een installatie. Voor mij dan toch. Precies om de reden die hij noemde. Ik kan me voor het publiek redelijk afsluiten en heb tijd nodig om in een film als deze te kruipen. Die tijd neem ik vooral als ik mezelf een drempel opleg door een filmzaal te gaan zitten.

Het is een fascinerend vormenspel. Waarbij ik af en toe het besef verloor dat het lichamen waren waar ik naar zat te kijken. En waar Mug allerlei associaties had met de geluiden hoorde ik gewoon achtergrondgeluiden uit het bos en lichaamsgeluiden zoals zwaar ademen en hartslag.

Jammer dat Grandieux al naar huis was bij mijn voorstelling. Had 'm er nog wel even over willen horen.

4.0*

Via SMS rapporteren bij films is ook weer zo iets, zie je weer dat irritante licht van het mobieltje en je roept hier alleen meer woede op omdat je zo achterdochtig mensen uit de zaal zet zonder er zelf iets van te zeggen of gewoon je er niet aan te ergeren. Als mensen echt lawaarig zijn in de pathe is mijn ervaring dat ze een waarschuwing van het personeel krijgen of verwijdert worden. Maar goed ik dwaal weer af.

Om recht te doen aan deze film ben ik van plan om een bespreking in meerdere delen te doen, waarbij er steeds een thema centraal staat. Het eerste deel gaat over het beeldformaat.

Als aanvulling op mijn vorige posts is er wel een nadeel te noemen van de cinema vertoning, namelijk: dat het verticale, antropomorfe beeldformaat er niet volledig tot zijn recht komt. Het voelde voor mij, vooral aan het begin, als een verticaal geprojecteerde frame op een horizontaal beeldscherm. Met name aan het begin wanneer de dansers nog centraal in het kader staan. Door de donkere randen van het beeld liep het naadloos over in de rest van het scherm, dat (hoewel zwart) toch ook verlicht was (direct of indirect). Het verticale effect viel daardoor weg. Later toen de lichamen steeds door de randen van het frame werden weggesneden, bleek het verticale frame veel duidelijker zichtbaar. Dit had evenwel makkelijk opgelost kunnen worden op de normale manier waarop het beeldformaat in de bioscoop geaccentueerd wordt, door de gordijnen verder dicht te doen. Maar een vertoningen op een verticaal scherm zou wellicht nog beter zijn, dat zou in een installatie vorm van deze film zeker moeten gebeuren.

Kan me goe dindenken, heb me al proberen voor te stellen hoe verticaal zou werken op een horizontaal doek.

Gordijnen zie je toch eigenlijk helemaal niet meer (misschien in Groningen?? ) - soms nog wel (elektrisch) verplaatsbare kaders. Het valt me steeds vaker op dat er met vaste kaders/randen wordt geprojecteerd. Met de komst van digitaal is de rafelrand van 35mm ook verdwenen dus op zich is het niet zo heel erg.

Het blijft echter vreemd dat IFFR, die toch ook voldoende buiten-de-normale-'kaders'-cinema (installaties en enkele jaren terug de film Umfeld en zo) programmeert, ervoor gekozen heeft bij deze film niet vooraf speciale voorstellingen te doen, maar gewoon in de bios. Dat had toch wel gekund denk ik. Heeft Grandrieux daar niks over gezegd - omdat hij ook weer een opmerking maakte over de noodverlichting?

Grandrieux zei dat hij perse een voorstelling in een bioscoopzaal wilde omdat, hoewel deze film ook bedoeld is voor een installatie, hij een man van de "narratieve" cinema blijft en zoals Beavis eerder citeerde, meer aansluiting voelt bij filmmakers als Fassbinder en Dryer, dan bij Brakhage en andere experimentele filmmakers.

Zelf stoorde hij zich ook aan de noodverlichting, maar toch heeft een bioscoop zijn voorkeur. Belangrijke rede was ook dat het publiek niet zo makkelijk wegloopt als ze in een bioscoopzaal zitten. Het dwingende van een zaal sprak hem aan. Naar een installatie kan je 10 seconden kijken en dan weglopen.

Dank, daar is wat voor te zeggen. Als er films of (beeld)installaties zijn in musea zijn dan is het wisselend of ik blijf kijken of niet. Bij de Andy Warhol tentoonstelling in het Stedelijk enkele jaren terug heb ik Empire (1964) niet helemaal uitgekeken , maar enkele andere films wel. En bij meer experimentele dingen wisselt het. Ruim een uur is als je 'toevallig' een museum bezoekt ook wel lang. Dus de dwang van een zaal is wat voor te zeggen.

Dan had Rotterdam er dus beter aan gedaan een bioszaal beter in te richten, want in de lengte heb je toch weinig doek ter beschikking, tenzij in Pathé 1.

Ja, dat vind ik ook.