Broken Arrow (1950)

Broken Arrow begint sterk. Later in de film wordt het helaas iets te moralistisch en er wordt natuurlijk een romance aan toegevoegd. Tegen het einde is er gelukkig wel een scène die het verhaal wat wakker schudt, maar voor het eindresultaat helpt het helaas weinig.

Ik maak me er makkelijk van af en verwijs naar het prima stuk van "waidman" hierboven.

Een erg goede Stewart in een wel wat zoetsappig verhaal. De romance was er beter buiten gelaten om te focussen op de moeizame relatie tussen blanken en indianen.

Een extra dikke pluim voor Chandler die geloofwaardig overkomt bij het neerzetten van Cochise.

3,5*

Op historische feiten gebaseerde film over het streven naar vreedzame coëxistentie tussen verschillende bevolkingsgroepen; nog steeds een bijzonder actueel onderwerp. De romantische verhaallijn tussen James Stewart en de nog piepjonge Debra Paget (pas 16 jaar) is erbij gehaald om de film voor een breder publiek aantrekkelijk te maken.

Het was best weer een tijdje geleden dat ik een western gezien had. Van deze herinnerde ik mij dat die me destijds goed bevallen was. Dat is na deze herziening nog zo, omdat het verhaal mij erg aanspreekt en daarnaast door de schitterende opnamen. Maar ja, ik weet uit eigen ervaring dat het niet meevalt om in de weelderige natuur van Arizona locaties te vinden die niet oogstrelend mooi zijn. Een aanrader, de film én Arizona.

Sprookje.

Of de echte geschiedenis zich ook maar ergens in de verte van dit verhaal afgespeeld is lijkt twijfelachtig, en het verhaal is wel wat te mooi om waar te zijn. Historisch is de film vooral interessant doordat het een van de eerste - of misschien ook de eerste - film was waarin de (ahem) native americans niet als de bad guys werden neergezet, maar de immigranten. Waarin Indianen als wijs en vergevingsgezind getoond worden, in plaats van lukraak pijlen afschietend.

James Stewart is zijn gewone zelf, de rechtschapen maar wel wat slome held. Wat dat betreft weinig bijzonders. Uberhaupt niet in het acteerwerk eigenlijk, behalve misschien dat er niet echt duidelijk 'echte' native americans mee lijken te spelen. Zover gingen ze dan kennelijk toch net weer niet.

Stewart moet nog wat groeien in de western, hij werd er later beter in. Maar het script past wel bij hem. Een film uit een andere tijd trouwens. Het pretendeert dan wel dat het - toen nog uitzonderlijk - indianen als good guys neerzette. Maar de hoofdrollen van de indianen gingen dan wel naar blanke acteurs. Bovendien was Debra Paget nog maar 15 jaar bij aanvang van de opnames, wat toch wel vies overkomt bij een romantische verhaallijn met James Stewart die 41 jaar was. Hij vond het zelf ook ongemakkelijk blijkbaar.

De film zelf is wat bandwerk, maar met James Stewart in de hoofdrol en Delmer Dave aan de regie, wordt toch nog veel goedgemaakt. Je merkt wel dat het genre de komende jaren nog meer gegroeid is.

Goeie film over een man die zichzelf inzet om vrede te sluiten tussen de blanken en de indianen. De diplomatieke vredesonderhandelingen staan duidelijk centraal in deze western en zijn goed uitgewerkt. Een film die om meerdere redenen vandaag de dag niet meer gemaakt zou kunnen worden. Onderhoudend van begin tot eind, het ziet er allemaal goed uit en altijd fijn om James Stewart aan het werk te zien.

Broken Arrow is één van de eerste westerns die een gedifferentieerder beeld schetst van de strijd tussen de blanken en de Indianen. Het simplistische beeld van de geciviliseerde blanke en de wilde Indiaan wordt in deze film genuanceerder weergegeven. Het besef begon door te dringen dat de geschiedenis zoals verteld en geschreven vanuit het perspectief van de blanke overwinnaar niet per se de ware geschiedenis is en de heldhaftige pioniers die de woeste inheemse bevolking verdringen eerder volkerenmoord dan ware heroïek bedrijven. De gewelddadige acties van de onderdrukte indiaan kwamen eerder voort uit noodweer dan uit pure bloeddorstige zucht. Het ging hun om zelfbehoud.

James Stewart speelt de rol van Tom Jeffords. Een historische figuur die in de 19e eeuw daadwerkelijk een rol van betekenis heeft gespeeld in het sluiten van een vredesverdrag tussen de blanken en de Apachen. Zijn belevenissen in de film zijn ietwat geromantiseerd. Zo krijgt de kijker een verzonnen liefdesgeschiedenis voorgeschoteld die het verhaal wat smeuïger maakt in een (wat mij betreft) overbodige poging de emotionele betrokkenheid met de held te vergroten. De film is niet vies van wat melodrama.

Prima rol van Stewart die als geen ander in staat is om een bepaalde alledaagsheid uit te stralen en tegelijkertijd een held te zijn. Iemand waarmee je je gemakkelijk kunt identificeren. Een mix van moreel besef en heldhaftigheid. Zowel Jeffords als de andere personages zijn overigens oppervlakkig vorm gegeven. Goede en slechte karaktertrekken zijn gemakkelijk te onderscheiden. Innerlijke worstelingen vinden niet heel indringend plaats.

Opvallend is dat de Apachen door blanke acteurs worden gespeeld. Ondanks de meer genuanceerde weergave van de Apache, speelt hier de tand des tijds nog een voorname rol. Af en toe wat storend. Zo vond ik Jeff Chandler iets teveel als een oudere gedistingeerde heer overkomen in plaats van als een opperhoofd der Apachen. Ook opvallend is het grote verschil in leeftijd tussen Stewart en zijn Indiaanse love interest Debra Paget. Fijn voor de veel oudere Stewart, maar het voelde soms wat onaangenaam. Tot slot nog even de prachtige karakteristieke Wild Western decors benoemen die een visuele en emotionele meerwaarde in de film hebben. Je waant je soms echt in het Wilde Westen.