Body Double (1984)

"I like to watch."

Ik geniet er altijd enorm van als Brian De Palma Hitchcock 'nadoet'. Sommige veroordelen het als imitatie, maar ik vind het een geweldig eerbetoon aan de Master of Suspense.

Jake Scully, een acteur die moeilijk aan werk kan komen en aan claustrofobie lijdt, is opzoek naar een plaats om te overnachten omdat hij weg is bij zijn vriendin. Een vriend bied hem aan om voor hem op een huis te passen. Vanuit het luxe appartement ziet hij iedere avond hoe de overbuurvrouw een soort strip-tease act opvoert. Hij raakt geobsedeerd door deze vrouw en gaat haar achtervolgen, maar dan ziet hij ook een inbreker die het huis binnendringt...

Craig Wasson speelde een goede hoofdrol en ik vond dat hij de obsessie en de frustraties van zijn personage goed wist te brengen. Deborah Shelton, Gregg Henry, Melanie Griffith hadden ook prima rollen. Opvallend weinig bekende acteurs en frequente collaborateurs van De Palma, mischien bewust gedaan.

De film speelt zich af in Hollywood en neemt de Hollywood-cultuur aardig op de hak. De manier waarop gewerkt word met acteurs, de tirannieke regisseurs, de porno-industrie, niets is veilig. Enkele keren wordt op geniale wijze de manier waarop films illusies wekken op de hak genomen. Het title-shot van de film lijkt een woestijn met een cactus, maar dan zien we dat het gewoon een achtergrond is. De film begint met een soort foute jaren '80 videoclip variant op een Hammer Film en dat blijkt een film-in-een-film te zijn, zoals De Palma dat eerder in Blow Out al zo leuk gedaan had. De hoofdpersoon wordt ons voorgesteld en als het verhaal eenmaal begint zit het mysterie er al dik in.

Het bespieden van de knappe overbuurvrouw is voyeurisme ten top en doet ons denken aan Rear Window, waar Hitchcock speelde met een vergelijkbaar idee. De daarop volgende moordscène doet denken aan Dial M for Murder - het shot dat de indiaan Gloria wurgt met de telefoonsnoer - en Dario Argento's Tenebre. De film waar Body Double het meest op lijkt is Vertigo. In plaats van hoogtevrees lijdt Scully aan claustrofobie. Een vriend misleid hem zodat hij getuige is van een moord en hij zelf een alibi heeft. Alleen speelt hier ook mee dat hij een acteur is en dus letterlijk de rol van getuige moet spelen, wat het toch weer een heel originele invalshoek geeft. De Palma kreeg het idee voor de film tijdens het maken van Dressed to Kill, waar hij werkte met een body double voor een douche-scène.

Destijds was de film erg controversieel door het naakt, de rol van de pornofilm-industrie in de film en de moordscène. De Palma had eerder al kritiek gekregen op het geweld en de 'vrouwonvriendelijke' scènes in zijn films. Daar trok hij zich absoluut niets van aan, sterker nog, het spoorde hem aan om deze film nog schokkender te maken. De moordscène waar de drilboor als fallus-symbool dient, zorgde voor veel ophef, maar is natuurlijk briljant. Dat brave Amerikaanse publiek kan gewoon niets hebben.

De film is mooi opgenomen, helaas geen Panavision maar dat zie ik door de vingers. Het gebruik van de telelenzen in de achtervolging scènes heeft De Palma van de Giallo overgenomen, het voelt alsof je als kijker de acteurs aan het bespieden bent. De telescoopscènes waren meesterlijk opgenomen en de muziek maakt het helemaal af. Pino Donaggio, vaste componist van De Palma, maakt een meesterlijke soundtrack. Een ideale combinatie van mooie pianomelodiën, suspensevolle muziek en jaren '80 synthesizerklanken. Ook leuk hoe Relax van Frankie Goes to Hollywood in heteroseksuele context wordt gebruikt.

Body Double is een erg goede thriller van Brian De Palma. Vermakelijk, spannend en een heerlijk eerbetoon aan de meester. De films van De Palma zijn de missing link tussen de Suspense van Alfred Hitchcock, de Giallo van Dario Argento en de jaren '80 Thriller. Voor wie houd van suggestieve thrillers en kitscherige jaren '80 setting is dit een must-see.

Aanrader.

Body Double. Fantastische film van De Palma. Zeer goede sfeerschepping en het lijkt wel een remake op Rear Window maar het is wel een pak interessanter.

De plottwist was enerzijds te verwachten, toch dacht ik helemaal niet na over wat er komen zou. Je zat echt de film te beleven samen met Jake. Samen lekker gluren. Mooie vrouw(en), Gloria is eigenlijk wat femme fatale achtig. Een dingetje vraag ik me af: Waarom moest haar man die key card stelen uit haar handtas? Was het niet eveneens zijn huis dan? Misschien heb ik dat gemist. Een klein foutje ook wel dat hij de telescoop zo veel verschuift. Een minimale verschuiving is al genoeg op zo'n afstand maar goed. Al de rest neigt naar perfectie. Een stuk beter dan Rear Window en ook beter dan Disturbia. Volgens mij is dit mijn zesde film van De Palma en stijgt hij nog wat verder in mijn achting.

Lekker foute film, een soort van guilty pleasure. Gluren, stalken, porno, de blote bips van Melanie Griffith. Toch is het verhaal wel erg maf en vergezocht op het einde. Ongeloofwaardigheden stapelen zich op na de eerste helft. De ontknoping doet ook knullig aan.

Erg ouderwetse, op zich mooie soundtrack die echter niet altijd in harmonie is met het decadente milieu dat de film toont.

In deze erotische thriller vol artistiek geweld slaagt De Palma erin de spanning naar het kookpunt te drijven. “Body Double” is in het filmjargon de stand-in die men gebruikt als een acteur of actrice zijn lichaam in een bepaalde scène om uiteenlopende redenen niet wenst te gebruiken. De cineast kwam op het idee toe hij in 1980 voor “Dressed to Kill” in de openingsscène waarin Angie Dickinson zich onder de douche wellustig inzeepte een doublure gebruikte. “Body Double” is vooral een prent over “het kijken” en wat de toeschouwer denkt te zien is lang niet noodzakelijk hetgeen hij denkt te zien. Jake Scully is een acteur op de sukkel die tijdens het draaien van een goedkope griezelfilm ontslagen wordt omdat hij aan claustrofobie lijdt en niets terecht brengt van een sequens waar hij in een doodskist moet liggen. Wanneer hij huiswaarts keert betrapt hij zijn vriendin met een andere man in bed. Hij is dus zijn baan en zijn vriendin kwijt en heeft geen woning waar hij de nacht kan doorbrengen. De schijnbaar vriendelijke collega Sam Bouchard biedt hem prompt onderdak aan, op voorwaarde dat hij het huis onderhoudt. Voor hij vertrekt vertelt Bouchard hem nog dat hij met een telescoop een mysterieuze buurvrouw kan begluren die op een vast tijdstip ‘s avonds een sensueel dansnummertje opvoert. Getooid in een zijden negligé en versierd met juwelen streelt ze zich voor het raam van de slaapkamer, tot ze rond de climax met haar hoge hakken op het bed gaat liggen. Maar Jake is blijkbaar niet de enige die deze droomvrouw bespiedt...

Dat is de start van een bijzonder boeiend film over voyeurisme die meesterlijk is geregisseerd en waarin erotiek en terreur op een bijna perverse manier met elkaar worden gecombineerd, wat tot verhitte discussies leidde. Brian de Palma liet zich ook inspireren door de twee Hitchcock parels “Rear Window” en “Vertigo”. Terwijl de regisseur de kijker hypnotiseert met zijn meest verleidelijke of meest aanjagende scènes onthult hij ook de mechaniek van de filmkunst, maar dat neemt de angst of het genot niet weg. Superieure stijlvolle cinema.

Body Double is een aardige film van De Palma, die duidelijk fan is van Hitchcock. Hij weet de sfeer rustig op te bouwen en de onderhuidse spanning stijgt naarmate de film vordert. De geloofwaardigheid Wasson's handelingen worden wel flink op de proef gesteld en soms gaat het net over het randje. De film kent twee climaxen, waarbij je eigenlijk verwacht dat het initiële verhaal over de hele film uitgesmeerd wordt.

Aan de ene kant vind ik het jammer, want de eerste helft van de film beviel me simpelweg beter. Aan de andere kant houdt het wel enorm de vaart erin, want films die deze sfeer en mysterie uitademen kunnen nogal traag overkomen. Dat weet hij hiermee wel te vermijden. Maar de verschrikkelijk overacterende Griffith zorgt er wel voor dat de tweede helft van de film toch een stuk minder is.

Al met al gewoon een degelijke film van De Palma, maar een groot fan ben ik tot op heden nog niet van deze regisseur.

3,0*

Deze deed me wel een belletje rinkelen, maar deze nog nooit gezien. Gelukkig passeerde deze op tv en dan maar eens meegepikt.

Het was geen misse film, maar had er eigenlijk wel wat meer van verwacht. Voor mij mocht de film eigenlijk wel wat korter zijn Ook de ontknoping viel tegen, 'k had spijtig genoeg al geraden wie het was.

De film zag er ook heel jaren '80 uit en voelde zo wel wat gedateerd aan.

Goh blij dat ik deze eens heb gezien, maar hoef deze niet meer terug te zien.

Een erotische thriller van Brian de Palma gestoken in een neo-noir jasje. In feite dus een film noir met een donkere filmstijl, met veel schaduwwerking, een femme fatale en een misdaadthema met een twist. Net als de films die met name in de jaren 40 en 50 werden gemaakt. Het woord 'neo‘ slaat op de recentere oorsprong van de film en houdt wat meer expliciete thematiek in. De cinematografische stijl is vergelijkbaar. De suggestieve aanpak van de film noir is echter overboord gegooid. In het tijdperk van de neo-noir worden uitingen van seksuele verleiding en obsessies expliciet weergegeven. De taboes die zorgden voor een suggestieve en ingehouden vertelstijl, bestaan in het neo-noir tijdperk niet meer.

In deze film spelen seksuele verleiding en frustratie een grote rol. De film draait vooral op deze energiebronnen, zou je kunnen zeggen. De film begint veelbelovend met een hoofdpersonage dat interessant wordt uitgetekend. Armoedig acteur, claustrofobisch, verraden door zijn vriendin en dakloos. Als hij op Rear Window-achtige wijze, getuige is van een misdrijf, komt hij in een spannende situatie terecht die echter al snel uitgroeit tot een ongeloofwaardige en (soms) zelfs belachelijk aandoende exercitie.

Brian de Palma staat bekend om zijn bewondering voor Hitchcock. In de cinematografie is dat zeker terug te zien. Prachtige setiings. Prachtig gefilmd. De opzet van het verhaal doet ook aan Hitchcock denken. Het verhaal mist echter finesse en vindingrijkheid en stijgt niet boven de standaard van de B-film uit.

Echt spannend wordt het niet. Teveel scènes zijn te lang en breken de spanning in plaats van er een aandeel in te hebben. Zo is er een ellenlange achtervolging waar in aanzet veel suspense aan kleeft, maar die door zijn lengte alras aan kracht verliest. Of neem een andere ellenlange scène in een discotheek annex filmstudio waar onder begeleiding van de muzikale klanken van (de verschrikkelijke band) Frankie Goes To Hollywood een pornofilm wordt opgenomen. Filmisch zien de scènes er prima uit. Spanningbrekers zijn het echter ook.

Body Double heeft beklemmende momenten, maar ook momenten die de opgebouwde spanning genadeloos onderuit halen. Body Double viel me eerlijk gezegd, gewoon tegen.

Brian De Palma speelt opnieuw leentjebuur bij Hitchcock. Uit Rear Window komt het voyeurisme, maar nog meer ontleende hij aan Vertigo. De plot vertoont gelijkenissen, de camera draait rond een kussend koppel, en een dollyzoom geeft de subjectieve ervaring weer van een hoofdpersonage met een psychische beperking - dit keer geen hoogtevrees maar claustrofobie.

Een schitterende locatie is de Chemosphere, een achthoekig, modernistisch gebouw in de Hollywood Hills. Craig Wasson is geschikt voor de rol van toevallige held met een gebrek. Melanie Griffith heeft een vrij complexe rol. Zij is het die staat te dansen met een pruik, en aan haar dansbewegingen zal ze herkend worden. Dennis Franz, vaste klant bij De Palma, heeft een grappig nevenrolletje als speurder. Deborah Shelton was een voormalige Miss USA, maar haar stem werd gedubd. Een klassiek thema is de male gaze, waarbij een vrouw het object is in de ogen van een lichtjes geobsedeerde man. Ramen, spiegels, camera's en een telescoop zijn hulpmiddelen.

De regisseur zocht de controverse op met nogal wat scènes die de ratingcommissie deden zweten. De kijker wordt tweemaal op het verkeerde been gezet door de ontknoping met een dubbele twist, die het lastig maakt om het onderscheid te maken tussen realiteit en droom. Ook de synthesizermuziek van Pino Donaggio roept een dromerige stemming op. Het intermezzo met Frankie Goes to Hollywood is mooi ingebouwd.

Maybe you're just a harmless panty sniffer, is that it?

Ik ben al een tijdje van plan om eens wat meer van Brian De Palma te gaan zien, maar tot nu toe nog niet echt werk van gemaakt. Body Double was echter een film die al jarenlang op het lijstje stond als film waar ik de titel van kwijt was. Het enige wat ik me nog kon herinneren was een scène waar een detective claustrofobisch is en bij een achtervolging compleet doordraait wanneer hij in een tunnel terecht komt. Dat het een film van De Palma ging was me toen blijkbaar ontgaan en eerlijk gezegd? Ik kon het me niet voorstellen, want de film die ik voor ogen had was echt amateuristisch en dat link ik niet aan De Palma.

En toch is het dezelfde film gebleken. Een aantal dingen weliswaar door elkaar gehaald maar vanaf die scène met de vampier was ik eigenlijk al 99% zeker dat ik juist zat. Dat amateuristische gevoel dat ik toen bij de film had is nu wel verdwenen, maar het neemt niet weg dat De Palma hier en daar wel wat vreemde keuzes maakt. Body Double is dan ook een soort van mix tussen Vertigo en Rear Window van Alfred Hitchcock met een flinke dosis erotiek erbij. Het resultaat is een vermakelijke film maar wel eentje die zowat alle richtingen uitgaat. Een aantal van die typische sfeervolle De Palma momenten (heel die scène in het winkelcentrum is lekker spannend maar de moord met die boormachine die bebloed door het plafond/vloer gaan is niet minder dan geniaal) maar ook een aantal momentjes dat hij zijn eigen film compleet onderuit haalt zoals die achtervolging in de tunnel. Het is het beste om gewoon mee te gaan in de chaotische spiraal waar Jake in terecht en je verder weinig druk te maken in de haken en gaten in het plot. Dan deed hij het met een Blow-Out bijvoorbeeld, die wat uit hetzelfde vaatje lijkt te tappen, toch beter.

Misschien ook wel omdat die qua cast beter was dan Body Double. Craig Wasson neemt de hoofdrol van Jake Scully voor zijn rekening en ik ben er eigenlijk nog altijd niet uit of ik hem nu goed of slecht vind. Er zijn scènes die hem als gegoten zitten en dan een paar minuten later kan hij werkelijk het bloed onder mijn nagels halen en vraag je je af waar De Palma hem heeft gevonden. Wel een fijne rol nog voor Melanie Griffith als pornoactrice Holly (die scène waar ze samen met Jake een bevriende actrice tegenkomen en de één het over pornofilms heeft en de andere over gewone films is goud waard) maar het is Gregg Henry die toch het laken naar zich toe trekt. Zijn make-up weet niet altijd even goed te overtuigen maar kom, fijne slechterik alleszins. Nog een paar toffe bijrolletjes van De Palma regulars zoals Dennis Franz maken het verder af.

Mjah, niet altijd even makkelijk te beoordelen maar het positieve overheerst gelukkig. De Palma laat een aantal erg fijne dingen zien, maar van zijn jaren '80 werk vind ik dit toch één van de minste films. Vooral de keuze voor Wasson steekt me eigenlijk nog het meeste tegen, daar had echt wel iemand beter voor gekozen mogen worden. In ieder geval fijn om nog eens een De Palma te zien, zit nu op een derde van zijn werk dus er zal nog wel wat volgen.

3.5*

Hitchcock passeerde hier al de revue, maar ik moest bijvoorbeeld ook denken aan Altman’s The Player (Film, 1992). Het einde was bizar. Sommigen zagen hem als een soort droom, weg van de realiteit. Ik zag het nog anders en ga er vanuit dat het een film in de film was waarbij het plot met de twee vrouwen gewoon een filmscript was met Jake, de acteur, in de hoofdrol. Geen droom dus, maar ook niet reëel.

De film in de film kende voorts maar een eigenaardig plot die zich meer leende tot een b-filmpje met een matig acteur die weinig aan de bak komt. Achter de grote schermen heb je dan een sterke De Palma die met deze soft erotische thriller, typisch eighties denk ik, hoge ogen gooit met montage, sfeer en decor. Dat winkelcentrum bvb was erg knap en ook de daaropvolgende scène in de tunnel had wel iets.

Dat de b-film in de film goedkoop en erg voorspelbaar was, was net het opzet van deze film voor De Palma waardoor deze film toch net dat tikkeltje meer is dan anders. Althans zo zag ik het toch.

Eigenaardige film van De Palma. Een lofbuiging naar de Master of Suspense, dat is overduidelijk wanneer je al snel merkt dat elementen uit Rear Window en Vertigo verwerkt worden, maar dan met sleazy accenten en zwarte humor die het wat eigentijdser maken. De eerste ontmoeting met Holly Body op "Relax" van Frankie goes to Hollywood is één van de beste scènes in de film. Het einde is vrij abrupt en de film sluit niet op een conventionele manier af. Vond dit trouwens maar een flauwe afsluiter. Toch een 3,5* omdat dit een amusante film is met enkele spannende scènes. Het was ook heel goed gekozen om de moord halverwege te laten plaats vinden na een lange aanloop. Een keuze die zonder meer betere thrillers afgeeft. Hitchcock deed hem dat ook al voor in Psycho waar het wel beter werkte dan hier.

Ach, de zomer van 85. Het staat me nog scherp voor de geest. Het moment dat ik Body Double voor het eerst zag. Een warme namiddag. Op zoek naar onze eerste studentenkamer slenterden we rond in de grote stad. Opeens rees voor ons in de verte een imposant gebouw op. Het bleek te gaan om het nieuwe bioscoop complex, de Decascoop. Dit moesten we ontdekken. We kochten een ticket voor BD (die poster deed het hem !) en gingen binnen in die donkere gangen. We duwden die grote klapdeuren van zaal 4 open en namen plaats op de derde rij. Het zou een constante worden in de komende jaren. Eenmaal plaats genomen, begon de betovering. De flitsende introductie van Dolby Stereo (waw surround geluid) en de film startte (De Palma presents, die camerabeweging van een volle maan naar een graf, het gehuil, die muziek) en we waren direkt overweldigd door de magie van Body Double. Toen besefte ik dat film meer was dan een verhaaltje. Film kon ook kunst zijn in vertellen met beeld en geluid want wie zweert bij een verhaal met drama en geloofwaardigheid heeft hier niks te zoeken. Body Double is een uiterst geraffineerde bouwkit van de cinematografie. Als een volleerd 'master of suspense' houdt De Palma ons in de ban. Hoogtepunt is de lange achtervolging in het winkelcentrum dat nog verder loopt op het strand. Daarin zit één van zijn befaamde long takes met een perfect choreografie van acteurs die in en uit beeld lopen. De camera opstelling is een straf staaltje cinema kunde. Er is de score van Donnagio met 3 thema’s (de melodramatische, de verleiding en de suspense). Een interessante casting met Deborah Shelton die indertijd furore maakte bij Dallas. Hier is zij perfect gecast als de mysterieuze vamp/droomvrouw Gloria. Dan is er de onbekende Craig Wasson als de held Scully die in feite een loser is. Melanie Griffith zet haar Holy Body perfect neer, het is dan ook niet verwonderlijk dat ze dan verschillende comedies heeft gedaan. Door Griffith te casten wou De Palma zijn link met Hitchkock nog dikker in de verf wil zetten. Immers, in de periode van 76 tot 84 heeft hij vooral inspiratie geput uit het oeuvre van Hitchkock. Niet alleen dus bij BD waar hij kwistig rond strooit met hints aan Rear window, Dial M for murder en Vertigo maar ook Obsession (Vertigo), Carrie (Psycho), Dressed to kill (Psycho) en het superieure Blow out (alweer Psycho). Waarom kiezen we echter voor BD ? Het moet één van de grappigste films van De Palma zijn, we hebben ons kostelijk geamuseerd (iets wat we te weinig in zijn werk zien). Als een echte kwajongen steekt hij de draak met de filmindustrie in het algemeen en naar de porno wereld in het bijzonder. Hoe kun je anders de scene met Frankie goes to Hollywood interpreteren ? Een rock clip porno film wordt het genoemd. In elk geval : lachen. Een muzikaal moment in een thriller, MTV begon aan zijn opmars en dat was De Palma niet ontgaan. Maar de vele knipogen zijn niet alleen ironisch bedoeld. Het is ook zijn stijlkenmerk. Wat we zien is niet wat we denken te zien. Daarom gebruikt De Palma af en toe het procédé : film in een film. Het begint al meteen met die vampier scene. Pas na een tijdje hebben we door dat dit een film in een film is, we zijn op het verkeerde been gezet (overigens ook Blow out start zo). Daarna (tijdens de generiek) krijgen we overgoten zonsondergang te zien ... dat in feite een billboard is. Niets is wat het lijkt. Het zal gans de film (en de carrière van De Palma) domineren nl wat ze in Frankrijk noemen een ‘trompe d’oeil’. Ook inhoudelijk want ook onze held wordt gemanipuleerd in zijn observaties. In het scenario van De Palma en de illustere onbekende Robert J Avrich (die nog slechts enkele tv films daarna deed) wordt de dubbelzinnigheid van het woordje 'To act' centraal gesteld. Handelen en/of doen alsof. Scully is medeplichtig aan moord omdat hij niet handelde (Not to act). De man is echter een acteur en moet acteren (to act). Zijn claustrofobie kan hij enkel overwinnen als hij handelt (to act). Als pion van een complot bestaat zijn deel als getuige (his act) maar hij hield zich niet aan het script. Het einde is nogmaals een uitleg over de titel dat eveneens een term in de filmwereld is (wat op zich ook een trompe d’oeil is). Hoe men de kijker manipuleert met stand-ins. De waarheid verbergen via een body double ; dat is de clou van de film én van Hollywood ! Tevens een verwijzing naar zijn vorige film Dressed to kill waar de begeerlijke Angie Dickison (of althans voor een stuk) in de douche stond. De film kreeg veel kritiek bij de release. Het porno gedeelte zorgde voor laatdunkend commentaar. Gratuit sex, sleezy, trash. De film kreeg zelfs een Golden raspberry nominatie. Nu ja, De Palma had wel affiniteit met het genre, schuwde geen naakt in vorige films. Er werd zelf eerst aan een heuse porno actrice gedacht om Holly te vertolken, dan wou men Silvia Kristel voor de rol van Gloria en naar verluidt wou De Palma met sex scenes nog verder gaan maar werd door de studio ingebonden. Het toonde een rebelse attitude tegenover de industrie die hem jaren later nog last zou bezorgen. BD staat bol van referenties zodat de film wat speels en lichtvoetig overkomt maar De Palma zet hier wel een meesterlijke vertelling neer. O ja, we hebben dan toch nog een studentenkamer gevonden; Het was vlakbij de Decascoop cinema.

Een uittreksel uit mijn boek 'mijn 100 favoriete films' met op nr 60 : Body double

Half.

Body Double moest blijkbaar de film vormen waarin De Palma reageert op wat kritiek die hij destijds te verduren kreeg. Van wat ik gelezen heb werd hij van vrouwonvriendelijke films beschuldigd en besloot hij daarop een film te maken waarin er door middel van grafische momenten vrouwen worden omgelegd. Eigenlijk heel leuk, tegenwoordig zal het je namelijk niet vergeven worden.

Jammer genoeg is het eindresultaat een nogal half werkje. Degelijke liefhebbers van De Palma zullen vast wel weten dat zijn films meerdere kanten op kunnen gaan. Soms gaan ze vooral het gekke, absurde pad op, maar ook weleens een wat subtieler pad. Body Double behoort waarschijnlijk tot één van zijn kalmere werkjes, want de film moet het eerder hebben van spanning en opbouw, dat af en toe wordt onderbroken door wat moorden.

Acteerwerk vond ik serieus brak. Wasson is kleurloos in de hoofdrol en kan weinig doen om de film ergens op te laten leven. Shelton draaft ook nogal ver door in haar rol. Een nogal overdreven geacteerde aanwezigheid die de geloofwaardigheid van het verhaal geen eer aan doet. Toch hebben de twee verrassend genoeg een degelijke scene op het strand, maar daar blijft het wel bij. De rol van Griffith voelt eerder overbodig aan, terwijl deze wel degelijk deel uitmaakt van het verhaal. Het blijven allemaal wat verschijningen zonder charme of eigenzinnigheid buiten een fobie die wordt toegevoegd.

Qua visuele invulling soms aardig. Rustig en gecontroleerd in beeld gebrachte scenes tijdens de nachturen en een knap staaltje decoratie binnen de huizen. De peepingtomscenes intrigeren zonder moeite. De eerste helft is dan ook nooit echt een probleem om uit te zitten. Het wat mysterieuzere en erotisch getinte tweede gedeelte helaas wel. Vooral omdat het mysteriegehalte nooit een vorm aanneemt dat verrassend is. Daarnaast merk ik ook weinig betrekking. De kijker wordt nooit echt uitgenodigd om samen met Wasson de zaak op te lossen.

De Palma is een nogal halve regisseur voor mij. Soms in staat tot sterke projecten. Ik zie hem echter liever wat gekkere films maken die goed kunnen winnen qua tempo. Enkele klassiekers zijn met deze mindset in elkaar gezet. Zolang hij het niet te sterk aanzet zijn z'n films geweldig. Body Double is eerder een wat rustiger werkje, maar dat zorgt er ook voor dat vooral de tweede helft zelden onderscheidend is en alleen kan steunen op wat onheilspellende thrillerscenes. That's where it ends.

Indrukwekkend. Brian De Palma kon ik tot nu toe niet meteen een favoriet regisseur van mezelf noemen (ik maakte kennis met zijn oeuvre via The Black Dahlia, een film die achteraf gezien niet echt zijn kwaliteiten als regisseur tentoonstelde), maar deze Body Double was werkelijk genieten geblazen. Qua plot, maar vooral ook qua camerawerk en -standpunten, is Hitchcock ontegenzeggelijk de grootste invloed. Het voelt echter nergens als een goedkope imitatie aan; De Palma is hier op technisch vlak misschien wel even sterk bezig als de grootmeester op de toppen van z'n kunnen. Body Double is misschien zelfs één van de beste en kundigst gefilmde films die ik ooit zag; de subjectieve en constant wisselende cameraperspectieven zuigen je als het ware de film in (de hele lange scène waarin Jake Scully Gloria achtervolgt van hot naar her, eindigend met de spurt op het strand en het moment in de tunnel is op dit vlak een absoluut hoogtepunt). Zelden zo interessant en virtuoos camerawerk gezien. De Palma is zelf ook een grootmeester, is het enige wat je dan kan concluderen. De donkerblauwe lichtgloed die in veel scènes hangt is visueel strelend voor het oog, en creëert een zwoel en broeierig sfeertje. Deborah Shelton is als de 'mysterieuze vrouw aan de overkant' betoverend en innemend, en neemt daardoor perfect een plaats in naast dit zwoele sfeertje. Toch is het vooral Craig Wasson die indruk maakt. In principe, of op papier, is Jake Scully een moeilijk personage om je als kijker mee te identificeren. Zijn handelingen worden geleid door onbewuste, onderdrukte en nooit expliciet verklaarde gevoelens en lusten. Toch weet hij zijn rol sympathiek in te vullen, wat een best interessant en dubbelzinnig personage oplevert. Er zitten veel fascinerende thema's in de film verwerkt; seksualiteit en lust, obsessie, het motief van claustrofobie, en vooral de tegenstelling tussen initiatief nemen/iets doen oftewel 'to act' en de onkunde om dat te doen. Vooral dat laatste aspect, en het claustrofobische, wordt ook de hele tijd op een visuele manier geweldig verwerkt in de film.

Het is jammer genoeg op inhoudelijk vlak dat ik enkele puntjes van kritiek heb, voornamelijk in de slotakte. Het motief en de denkwijzen van de dader zijn vrij onlogisch en vergezocht, en ook Jake maakt in het laatste gedeelte van de film gedachtesprongen die moeilijk geloofwaardig overkomen. De laatste tien minuten gaat het dan nog een beetje verder overboord, en weet De Palma verhaaltechnisch gezien de film niet helemaal bevredigend af te sluiten. Ook de laatste stukjes met zijn rol als vampier in de film, die zich afspelen in zijn eigen hoofd, vond ik niet meteen ontzettend passend of geslaagd. Al moet het kwartje daar misschien nog vallen bij een eventuele herziening. Dit zijn echter puntjes die niet al te zwaar doorwegen, omdat de rest van de film zo ontzettend goed in elkaar steekt. Een dikke 4* is hier absoluut op zijn plaats.

Hmm. Depalma citeert het halve ouevre van Hitchcock (Rear Window nog het meest natuurlijk, maar dat is zeker niet de enige) ook speelt hij met elementen uit film noir, giallo, sevemties horror en 80's videoclips en dat alles leidt tot een film die van begin af aan een constructie is en dat op sommige momenten subtiel benadrukt. Tegen het einde als de regisseur ingrijpt benadrukte de film dat teveel vond ik. Maar deze trashy thriller speelt wel leuk met het medium film.

En maar weer eens aan de De Palma, een regisseur die vaker mis dan raak schiet in mijn beleving want mijn laatste De Palma betrof Dressed To Kill die degelijk was en niet zozeer tegenviel als dat ik er gewoon iets meer van verwacht had. De vraag was wat deze Body Double ging brengen.

Apart sowieso het kijkje achter de schermen van de industrie met Scully als acteur te midden van opnames, een blik waar later ook weer een vervolgen gegeven wordt. Toch valt Jake Scully die eerste fase op als een anti held, een sul die alles om de handen afbreekt. Wat een toeval dat Scully tijdelijk op dit aparte penthouse mag passen die een bijzonder uitzicht heeft iedere avond. Toch blijft het die eerste instantie de vraag waar de film nu eigenlijk heen wil met het niet aansprekende karakter Scully en blijft het raden wat er gaat gebeuren. Gelukkig wordt vrij snel daarna de sfeer mysterieus met de stripshow, een andere voyeur en een dubbele achtervolging als gevolg.

Toch vind ik het wel uitermate voorspelbaar dat de verschijning in het begin met de hoed, en later de indiaan, in beide gevallen gewoon Sam is die zich op deze wijze van een alibi voorziet Hetzelfde geldt voor de spanning en spannende momenten die soms even goed worden opgebouwd als knullig gebeuren. Neem nu de moord, wat Scully ziet en zijn run om het te voorkomen is best aardig opgebouwd, net als momenten gedurende de achtervolging eerder in de film, maar hoe de moord dan plaats vind en Gloria dat eigenlijk maar gewoon laat gebeuren zonder op cruciale momenten weg te vluchten is eigenlijk te slecht voor woorden. Zo vond ik de dommige en maar door rattelende Holly ook een bron van ergernis vooral gedurende de finale waar de spanning toch afgebroken wordt naar een soort absurdisme. Om nog maar te zwijgen van het Frankie Goes To Hollywood moment met de daarop volgende ontmoeting met Holly Body, is dat scherts, fantasie van Scully of zit hij inderdaad in een porno? Het laatste waarschijnlijk, toch kan ik dat moeilijk plaatsen mede door zijn rare verschijning daar vlak na.

En zo doet Body Double meer de wenkbrauwen fronsen dan dat de film een hele sterke indruk achterlaat. Voor het gevoel schiet de film alle kanten op met absurdistische momenten en vind ik het moeilijk er echt suspense in de zien, iets dat me ook al tegenviel in het geval van Dressed To Kill. Buiten dat ervaarde ik het plot toch als redelijk voorspelbaar, ook net als Dressed To Kill, en kan het niet anders dan dat Scully zelf verdacht is op een gegeven moment. Afijn, het mag duidelijk zijn dat deze film mij best wel een beetje tegenviel.

Brian de Palma is zonder enige twijfel één van de meest getalenteerde regisseurs van zijn generatie. Toch is hij in mijn boek vooral de 'net niet'-regisseur. Talloos zijn de briljante en memorabele scènes die hij bedacht voor films als 'Carrie', 'Dressed To Kill', 'Blow Out' en 'The Untouchables', maar het lijkt wel of hij vooral oog had voor impactvolle fragmenten. Slechts in een paar gevallen hield hij de spanningsboog een hele film vol. Midden jaren tachtig maakte hij kort na elkaar een aantal meesterlijke rolprenten.

In 1984 verschijnt 'Body Double', de Palma's eerbtoon aan de door hem zeer bewonderde Alfred Hitchcock. Met bijna letterlijke citaten uit 'Vertigo', 'Rear Window' (Filmklassieker waard om terug te kijken 93), 'North By Northwest' en 'Psycho' is het een mer à boire voor film-buffs.

Deze film schreeuwt Hitchcock. De invloeden van Vertigo (persoonsverwisseling, Scottie/Scully, hoogtevrees ingewisseld voor claustrofobie), Rear Window (voyeurisme), Rope (het grote raam) en Dial M for Murder (de poging tot moord) zijn goed aan te wijzen. Het mystery van Vertigo overheerst daarbij. Zelfs tot in de score van Pino Donaggio die voor bepaalde delen geïnspireerd lijkt op Bernard Herrmann. Dat zet helemaal de toon tot aan de moord. De moord zelf bevat ook nog wel wat giallo vibes. Ook zit er wel wat humor in de film die wat mij betreft meer en meer de overhand krijgt vanaf de moord met de sullige rol van Craig Wasson daarin. Het tweede deel heeft voor de hand liggend porno vibes. Het voyeurisme van Craig Wasson uit het eerste deel wordt daarbij geprojecteerd op het gemiddelde publiek en de kijker van de film. Iedereen wordt meegetrokken in het bad. Het is best vermakelijk allemaal.

De ontknoping zorgt er echter voor dat de spoeling van de film erg dun wordt. Voor een beraamde moord heeft de moordenaar het heel complex gemaakt. Het draait voor hem in eerste instantie goed uit maar eigenlijk zijn er veel te veel toevalligheden die net de goeie kant uitvallen voor hem. Craig Wasson doet net alles wat hij nodig heeft om zijn moord te kunnen plegen: tot het niet waarschuwen van de politie toe bij de finale inbraak. De politie van haar kant levert slecht werk door niet hoe dan ook de whereabouts van echtgenoot Gregg Henry na te gaan. Dan was hij onmiddellijk door de mand gevallen want hij was de afgelopen dagen niet waar hij beweerde te zijn. Het gedoe met het masker, het stelen van de handtas, de achtervolgingen, … En dan is er nog de rol van Melanie Griffith. Als zij degene was die de erotische dans in het appartement ‘s avonds uitvoerde, waar was dan intussen de echte eigenares?

Zeker een vermakelijke en visueel interessante film maar plotgewijs zijn er wat gebreken die het ondergraven.

Opnieuw via Prime de kans een oude DePalma te zien. Minder interessant dan Blow Out. Wel geinig dat in zowel díe film als deze Body Double het thema filmmaken aan bod komt. Die Brian is een liefhebber blijkbaar. Ook weer licht sensueel maar nergens overdreven. Verder kabbelt het maar wat voort en is behalve wellicht sommige camerashots er weinig opvallend aan deze film. Sterker nog, het is allemaal wat aan de saaie kant.

2,5*

Herzien op de nieuwe 4K uitgave van Sony met DolbyVision en DolbyAtmos. Sony behoord toch wel tot één van de beste studios qua transfers, zowel beeld als geluid is weer indrukwekkend.

Mix van Hitchcock's Vertigo en Rear Window met een erotisch tintje en een portie geweld. Spannende thriller met een ietswat rommelig verhaal, wat jammer is. Wat vooral punten scoren zijn de muzikale score, met het pianospel van Pino Donaggio, de vaste man van de Palma. Ook het geweldige camerawerk van Stephen Burum naar de visie van de Palma. Meteen in het openingsshot wil de Palma duidelijk maken dat alles wat we zien niet is wat het lijkt. Dit word een aantal keer benadrukt in de film. We zien ook een aantal keer de ''rear projection'' techniek, waarbij de achtergrond van tevoren is opgenomen en daarna de karakters worden gefilmd op de voorgrond. Een paar voorbeelden zijn de achtervolgingsscene in de auto, en de kusscene met Gloria.

Beste scenes voor mij blijven toch wel het gluren naar de buurvrouw, de achtervolging in de mall en de boormachine.

De Chemosphere, waar Jake tijdelijk verbleef, staat in Hollywood Hills, Los Angeles. In GTA San Andreas kwam die ook voor, helaas kon je niet naar binnen.

In 1988 verscheen Vampire's Kiss met Nicolas Cage, een titel die ze waarschijnlijk van deze film hebben overgenomen. Titel van het B-horrorfilmpje waar Jake in speelde heeft dezelfde naam.

Geflopt aan de box-office, maar kreeg later toch een cult status.

Niet de Palma's beste, maar zeker het kijken waard!