Bir Zamanlar Anadolu'da (2011)

Vreemd dat je dan Tarkovskiy wel als voorbeeld noemt van iemand die meesterwerken maakt, want die blinkt hier nu ook bepaald niet in uit. Misschien dat dat mij op het verkeerde been zette dan.

Waarom doet Hamlet de dingen die hij doet? Daar wordt al een paar eeuw over nagedacht. Als Shakespeare alles helemaal netjes had uitgelegd hadden we het nooit meer over dat stuk gehad. Kunst probeert iets te zeggen over menselijk handelen, en dat is niet eendimensionaal of altijd helemaal duidelijk. Het is een verdienste van grote kunst als je je toeschouwer aan het nadenken zet. Het is in de gelaagdheid, in het onbepaalde, in het debat, dat de inzichten ontstaan. Dat is vele malen interessanter dan "De regisseur vindt dit.". Je moet Ceylans werk op die manier bejegenen. Al is de gelaagdheid in Shakespeare wel groter hoor.

Terug naar de film. Misschien weet die arts op het moment dat hij dat formulier invult helemaal niet zo duidelijk waarom hij doet wat hij doet. De kijker ook niet. Ceylan laat je dus meevoelen met de protagonist. Iets wat Antonioni ook altijd doet. De verwarring van de kijker is deels dezelfde verwarring van de mensen op het scherm. Ik voel me als kijker dan serieuzer genomen dan wanneer ik aan het eind, a la Sherlock Holmes, effe krijg uitgelegd hoe het nou zit. We weten helemaal niet hoe alles zit. Dat is nou precies waarom kunst gemaakt wordt in the first place.

Tarkovsky is misschien niet altijd duidelijk, maar hij geeft bijvoorbeeld wel inzicht in de motieven van zijn personages. Denk aan de Emmaus-dialoog in Stalker. Daarnaast is hij geen regisseur van het minimalisme en het kale registreren, maar bevatten zijn films directieve verhaallijnen en thematiek, waarbij hij de kijker meeneemt, manipuleert en uitdaagt om over de visie die hij in de film heeft gestopt na te denken. In zijn oeuvre is het niet zo dat er wat neutrale beelden voorbij komen die je naar eigen goeddunken kan interpreteren. Extreem gezegd.

Voorbeeldje van het verschil tussen Tarkovsky en Ceylan is muziekgebruik; Tarkovsky stopt zijn films er vol mee, accentueert zodoende zaken, stuurt, probeert emotie op te wekken, Ceylan laat muziek volledig ontbreken op één moment in de auto na en creeert zodoende een steriele omgeving voor de kijker om 'eruit te halen' wat hij/zij wil.

Maar wat is er dan interessant aan, dan is het toch een willekeurige handeling, eentje waarvan we zelfs de consequenties niet zien? Natuurlijk hoef het niet perse 'duidelijk' te zijn, maar geef dan bijvoorbeeld de onzekerheid en gedachten van de dokter daarover weer, op wat voor manier dan ook. In dit geval had de man die de sectie verricht bijvoorbeeld wat prikkelende vragen kunnen stellen. Ook als de arts niet weet waarom hij het doet, dan wil ik in ieder geval weten dat hij dat niet weet. Nu kan het alle kanten op: misschien heeft hij een heel duidelijk motief, dat kan dan nog een valide of een onzinnig motief zijn, misschien heeft hij geen motief. En het resultaat van zijn beslissing zien we ook niet, kortom; je kan alle kanten op met je fantasie, maar met de inhoud van de film heeft het dan nog weinig van doen.

De inhoud is de mogelijheid van die fantasie, dat is een maner om het te zeggen Al moeten we het hier niet groter maken dan het is hoor. Wat die man ongeveer voelt en denkt is reconstrueerbaar op grond van de rest van de film. Het is voor mij totaal niet onduidelijk dat hij twijfelt.

Ja. Zowel hij als die politie-officier hebben een dramatisch liefdesleven achter de rug. Die officier heeft niet gezien dat zijn vrouw doodongelukkig was. Van die arts weten we dat niet precies, we weten alleen dat hij er erg mee zit dat het is misgelopen en dat door de gesprekken met die officier weer aan het denken wordt gezet, waarschijnlijk over zijn eigen fouten. Kinderen zijn altijd de dupe, klinkt het nog ergens. De uitkomst is dat hij besluit, zo goed en zo kwaad als het gaat, die vrouw en dat kind te helpen. De ironie is dat hij helpt door hetzelfde te doen wat alle andere agenten eerder in die film al deden, namelijk je er met een jantje van Leiden vanaf maken. Alleen is de beweegreden hier fundamenteel anders. Daarom dat ik hierboven ook schreef: onverschilligheid wordt verschilligheid.

Alleen is het nog niet zo gemakkelijk rond te krijgen waarom de vrouw en de zoon geholpen zouden zijn bij het achterhouden van deze informatie. Ik zie het niet echt, eerlijk gezegd.

Ik geef hierboven ergens twee opties.

Die beiden niet overtuigen.

Zelf zat ik meer te denken aan de uitspraak van de officier over de dokter: "u twijfelt echt aan alles", en dat gecombineerd met de rotsvaste overtuiging van de agent omtrent de beestachtigheid van de moordenaar. De arts ziet veel meer de andere kant van de dader en wil hem dus misschien een klein beetje helpen. Maar dan nog, weet niet hoe het Turkse strafsysteem werkt maar veel schelen zal het vrees ik niet.

Nee. Geloof ik niet. Deze film gaat niet over daderschap.

Misschien wel over (de eenzijdigheid van) het beeld dat mensen van elkaar hebben.

Goede film, dat staat buiten kijf, maar helaas is dit meer een film die ik met het verstand erg goed vond, maar die mij emotioneel niet heeft getroffen. En dat heb ik wel vaker met Ceylan. Het script is namelijk niks minder dan briljant, de weerspiegelingen van de levens van de personages, die tijdens de nachtelijke zoektocht (en daarna) aan de orde komen. Erg subtiel, erg menselijk, vlees en bloed, dit zijn personages zoals ze je wenst.

Of het dan toch te traag is (of in dit geval vooral te lang), dat is waarschijnlijk de belangrijkste vraag. Scriptmatig zitten er namelijk geen overbodige elementen in en zit er waarschijniijk veel meer in dan dat er in een kijkbeurt uitgehaald kan worden. Maar helaas, had toch gehoopt dat dit mij nog meer zou raken.

Nooit van Ceylan gehoord en zonder bagage het filmhuis ingerold.

Verbijsterend mooie film. Ik was snel weer in het Turkije dat ik meerdere malen voor een maand bezoek hebt. Niet alleen de toeristische hoogtepunten maar ook de wat afgelegen dorpen en steden heb ik bezocht. De film sloot bijna naadloos aan bij mijn beeld wat ik van Turkije heb en had.

Mooie beelden en ook sterk geacteerd er is veel te genieten voor iemand die ook oog heeft voor de details. De appel die gevolgd wordt zie ik als een verwijzing naar "Stalker" van Tarkovsky.

Na de film las ik een recensie in de NRC. Deze geeft mijn inziens teveel weg. Goed dat ik deze recensie niet voor deze film gezien heb.

Ik vond dit zo'n vreemde filmervaring. Net gezien op het cinema novo festival en ik moet zeggen dat ik nog niet direct weet wat ik er mee moet. Ik zou die film zo graag nog eens terug zien om er een degelijk oordeel over te kunnen vellen. Misschien eerst nog eventjes laten bezinken ook.

JJ_D, Olaf K, eRCee en ikzelf hebben toch al wat duiding, opmerkingen en kanttekening over de film geschreven hier. Wie weet kunnen die je nog wat verder helpen. En dan een herziening.

Inderdaad hier direct de commentaren gelezen en veel van hetgeen die hier al verteld is zoals de cinematografie, de appel- en theescene, sprongen echt in het oog. Hoe meer je eigenlijk over de film gaat nadenken hoe meer je de film begint te waarderen. Zijn vorige film, three monkeys, had ik ook zo'n gevoel.

Ik had eigenlijk het idee naar een compilatie te zien, dit verwerkt in een zoektocht naar een slachtoffer van een moord, van het dagelijks leven of de toestand en het confort van het leven in een land als Turkije.

Is het fout om te zeggen dat Once upon a time in Anatolia thuishoort in het rijtje van kleppers als 'stellet licht' en 'Izgnanie' op vlak van betoverende cinematografie en een tergend traag tempo?

Een langzame film, maar alles behalve 'vervelend langzaam'. Een film die langzaam onthuld, maar waar aan het einde toch nog niet alles geheel duidelijk is. Deze film gaat meer over de personages, over het slopende bureaucratische proces (waaronder de zoektocht) en over hoe het hen verandert (in hun denken en doen). Dit, ondersteund door prachtige cinematografie, zowel op de steppe als in de dorpjes, met prachtige functionele shots (o.a. die met die zwerm vogels etc.), maakt dit tot een zeer sterk, cinematisch hoogstandje die ik zeker nog een tweede keer wil gaan zien, om hem o.a. beter te begrijpen.

"Een subtiele combinatie van een roadmovie, misdaadfilm en karakterstudie; een vleugje Tsjechov en pure poëzie is schitterend gefotografeerd, uitgekiend gekadreerd en even spectaculair als ingetogen geacteerd", las ik. Ik begrijp wel dat het om de algehele stemming gaat, maar voor een misdaaddrama werkt deze film voor mij te vervreemd, te filosofisch, te langademig, is de algehele houding te bedachtzaam, hoewel er bijzonder veel gepraat wordt (zonder duidelijke samenhang) gebeurt er minutenlang werkelijk niets, hoe indrukwekkend het onweer er bijvoorbeeld ook uitziet. Ik begrijp wel dat de film over menselijke verhoudingen gaat, over het zware leven op het Turkse platteland (dat zich verloren voelt tussen de eenvoud van het boeren bestaan en de moderne wereld), maar de traagheid vond ik afmattend.

Hoe kan dat nu je conclusie zijn? Als je dit ook vind en ziet:

Juist in stille scènes kan zo ontzettend veel gebeuren en onuitgesproken voelbaar en tastbaar gemaakt worden.

Iets waarin deze film bovenmatig is geslaagd.

Gauke had beter mijn advies niet weer naar trage Europese films te gaan kijken ter harte kunnen nemen.

had van deze film helaas meer verwacht zeker door de hoge cijfers op moviemeter ! maar sorry deze film kon mij niet boeiend houden ! heeft 2 sterren gekregen

Lol @ Ik Doe Moeilijk.

Heerlijk droog.

Prachtige beelden, rustgevend en schilderachtig, maar toch beklemmend, duister, en vooral luguber. De andere films van Ceylan die ik zag waren Iklimler en Three Monkeys, die ik toch wat minder goed vond. Niet slecht, maar minder goed dan deze.

Hoewel ik niet zeker weet of ik het de film kan aanrekenen, - het kan ook liggen aan het feit dat ik moe was -, verslapte ook bij deze film op den duur, na iets minder dan 2 uur, mijn aandacht wat, om niet veel later weer volledig met het verhaal meegezogen te worden. De spanningsvelden en verhoudingen tussen de personages waren perfect aanvoelbaar en dan weet je dat er goed geacteerd wordt.

Het hoe en waarom wordt langzaam aan steeds duidelijker, er zitten een aantal dubbelzinnigheden in, en verwijzingen naar... Met andere woorden, een uitstekende film.

Ongelofelijk saaie film, normaal ben ik wel van wat aparte buitenlandse films, maar dit? Echt geen idee waarom dit zo hoog gerate wordt...

Ongecensureerde bagger! En zo verschrikkelijk slaapverwekkend. Had echt moeite om m`n aandacht erbij te houden (en das geen goed teken) maar ik heb `m toch afgezien. Zonde van de tijd, had ik `m maar uit gezet. Ik dacht misschien komt er nog wel iets briljants, een leuke wending ofzo, maar dat blijkt niet zo te zijn. Zeer slecht, ik snap de hoge cijfers ook niet zo. 1,5 ster van mij

Ja, da's weer eens wat anders dan Saw en Pulp fiction he, kerels! Moet je spontaan zelf nadenken. Hela hola, dat was niet de bedoeling!

Leuk man zo`n eentonige langdradige film die je helemaal zelf in mag vullen. Lekker zelf bedenken hoe het zou KUNNEN zijn. Echt briljant

Nee, hoe het IS als je niet alles voorgekauwd hoeft te hebben en bereid bent een bepaalde sensitiviteit aan de dag te leggen.

Zeer mooie film, die naar het einde toe weliswaar net dat tikkeltje te lang aansleept. Misschien dat dit komt o.w.v. van het bijzonder sfeervolle anderhalf uur van de film (de nachtelijke zoektocht + overnachting)? Het desolate nachtelijke landschap is een fantastische achtergrond die perfect aansluit bij de totaalsfeer en inhaakt op de persoonlijke beslommeringen van de hoofdpersonages. Maar bovenal ziet het er allemaal gewoon heel mooi uit: bedrukte gezichten die in de lichtbundels van de koplampen worden gevangen, de wind die door het bladerdek speelt, het dorpsmeisje dat als een haast buitenaardse verfrissing rondzweeft tussen de protagonisten,... Op het anderhalf uur valt er wat mij betreft niets aan te merken: cinema op een hoog niveau.

Na de nacht volgt de ontdekking van het lijk, wat ook een mooie scène oplevert. Met de terugkeer naar het dorp zakt de film wat mij betreft een beetje in (of slaat de vermoeidheid ietwat toe: het tempo van de film is immers zeer traag): de confrontatie tussen de vermoede moordenaar - hij probeert geloof ik zijn jongere broer in bescherming te nemen? - en de dorpelingen, inclusief de weduwe en zoon van het slachtoffer, is sterk, maar de slotscène in het ziekenhuis wist me niet echt te overtuigen.


Een film die mysterieus aanvoelt - wegens weinig expliciete informatie (maar wel meer i.v.m. een doorsnee Tarkovskifilm ) over de personages en het desolate landschap - en reflecteert over oude tradities, menselijkheid en dergelijke meer. Maar bovenal gewoon een erg mooie film, waarvan het eerste anderhalf uur zeker en vast bij het mooiste gerekend mag worden van wat ik dit jaar al in de bioscoop gezien heb. Een prima 4*.


4*