Bir Zamanlar Anadolu'da (2011)

Ooit heb ik Ceylans Kasaba halverwege afgezet en daarna zijn films genegeerd. Misschien was ik er toen nog niet klaar voor, maar Ceylan heeft zich bij mij nu in ieder geval weer in de kijker gespeeld met zijn nieuwste. Het is een slome en vrij zware film geworden, maar ook een met humor en momenten van geweldige filmische schoonheid (die theescène wordt hier vaker geroemd, en niet meer dan terecht). Sowieso was de cinematografie hier fenomenaal. Niet alleen omdat het er schitterend uit ziet, maar ook omdat het camerawerk ook constant wat toevoegd aan de manier waarop het verhaal verteld wordt. Ben ik de enige die zich ongemakkelijk voelde bij een shot waarin de dokter recht in de camera naar de kijker kijkt. Dat hij daarna in werkelijkheid in de spiegel blijkt te staren zegt alles over de manier waarop Ceylan de kijker graag zelf wil laten reflecteren op wat er gebeurt.

De titel komt uit een citaat uit de film en verwijst naar een sprookje, maar kan het ook niet eens stiekeme connectie leggen met Once Upon a Time in the West? Ik vond het geheel wel iets westernachtigs hebben. Nee, er zitten geen cowboys en duels in, maar de trip door ruige landschappen en het gevoel een bepaalde wetteloosheid in die omgeving overheerst, het best geïllustreerd in die lange scène tussen Arab en de dokter die begint met Arab die verteld dat hij vaak naar de velden komt om zijn frustraties eruit te schieten en overgaat in een monoloog over het belang van wapens hebben in die streken. Ook de hints naar de verschillen met de grote stad zorgen wekken de indruk dat het vooral in film is die zich afvraagt in hoeverre Anatolië al klaar is voor de moderne wereld. Het siert Ceylan dat hij dit niet alleen met cynisme en bitterheid doet (al zit dat er zeker in), maar ook met humor en compassie. Ook wel fijn dat hij geen antwoord wil geven op de vragen die hij zelf stelt. Nog een ander pluspunt: in de sterke cast stak Taner Birsel als de officier van justitie er voor mij uit. Prachtrol!

Soms ging het net allemaal te traag of werden scènes te lang uitgesponnen, maar veel te klagen heb ik niet. Alleen kan ik het einde nog niet plaatsen, iets wat sowieso al meteen vragen opriep bij iedereen in de zaal. Ik heb nog altijd geen logisch argument gehoord voor waarom de dokter zou liegen over de modder in de longen van het slachtoffer. Wie daar voordeel uit haalt is me nog een raadsel, ook na lang denken en er hier en daar wat over gelezen te hebben. Het algemene idee is dat dit is om de vrouw te beschermen van de medeplichtigheid van de moord op haar man, maar ik vind het idee dat de vrouw kennelijk bijgedragen heeft aan zijn dood al vergezocht (ik heb kennelijk iedere hint hiernaartoe gemist) en ik zie niet in wat die modder voor een verschil maakt. Iemand hier gedachten over?
4*

Once upon a time in Anatolia behoort tot het genre van de traagheidscinema en zoals daarbij te verwachten valt is de cinematografie meer dan goed. Het zijn hier vooral de beelden in het schemerdonker met verlichting van koplampen, een vuurtje of een oliepit die visueel indruk maken. Daarnaast bevat de film tenminste één topscene, namelijk die waarin thee wordt rondgebracht. Magisch.

En toch ontbreekt er iets.

Natuurlijk geeft Once upon a time in Anatolia een beeld van het huidige Turkije, bevat het impliciete kritiek op het functioneren van de machtsuitoefenaars, en zijn man-vrouw verhoudingen een thema. Maar het blijft allemaal redelijk alledaags en bevat te weinig ideeen. Vergelijk het eens met een boek als Sneeuw van Orhan Pamuk, daarin zit zoveel meer; beter uitgewerkte thematiek, spanning, een betere verhaalsetting en ontwikkeling, tragiek, meer verwantschap tussen vorm en inhoud, grootsheid.

Once upon a time in Anatolia is een mooie film om in de bios te zien, maar daar blijft het bij. En dat gevoel heb ik wel vaker bij de filmers in de contemplatieve hoek; ze zijn wat te snel tevreden zolang er mooie plaatjes worden geschoten. Maar een lijn waarlangs de film wordt opgebouwd, of het nu verhalend is of thematisch, dat blijft teveel achterwege. Jammer. Het is juist die combinatie waaruit meesterwerken ontstaan zoals tot nu toe alleen Tarkovsky ze kon maken.

Goede film, dat staat buiten kijf, maar helaas is dit meer een film die ik met het verstand erg goed vond, maar die mij emotioneel niet heeft getroffen. En dat heb ik wel vaker met Ceylan. Het script is namelijk niks minder dan briljant, de weerspiegelingen van de levens van de personages, die tijdens de nachtelijke zoektocht (en daarna) aan de orde komen. Erg subtiel, erg menselijk, vlees en bloed, dit zijn personages zoals ze je wenst.

Of het dan toch te traag is (of in dit geval vooral te lang), dat is waarschijnlijk de belangrijkste vraag. Scriptmatig zitten er namelijk geen overbodige elementen in en zit er waarschijniijk veel meer in dan dat er in een kijkbeurt uitgehaald kan worden. Maar helaas, had toch gehoopt dat dit mij nog meer zou raken.

Prachtige beelden, rustgevend en schilderachtig, maar toch beklemmend, duister, en vooral luguber. De andere films van Ceylan die ik zag waren Iklimler en Three Monkeys, die ik toch wat minder goed vond. Niet slecht, maar minder goed dan deze.

Hoewel ik niet zeker weet of ik het de film kan aanrekenen, - het kan ook liggen aan het feit dat ik moe was -, verslapte ook bij deze film op den duur, na iets minder dan 2 uur, mijn aandacht wat, om niet veel later weer volledig met het verhaal meegezogen te worden. De spanningsvelden en verhoudingen tussen de personages waren perfect aanvoelbaar en dan weet je dat er goed geacteerd wordt.

Het hoe en waarom wordt langzaam aan steeds duidelijker, er zitten een aantal dubbelzinnigheden in, en verwijzingen naar... Met andere woorden, een uitstekende film.

Meesterwerk uit Turkije twee-en-een-half uur lang.
Eerste helft zijn we met drie auto's in het donker op zoek naar de plek waar een lijk gedumpt is...totdat we het gezoek staken en in een klein dorpje bij de burgemeester blijven hangen.
Tweede deel begint bij daglicht en we vinden het lijk zowaar, maar dan moeten we nog terug en uitvinden hoe deze persoon precies om het leven is gekomen.
Geen aktie, geen spannende plot, maar een zoektocht waarin de personages wat met elkaar spreken, geïrriteerd raken of betoverd raken door de prachtige dochter van de burgemeester.
Hoofdrelatie in het verhaal is die tussen de dokter en de officier van justitie die onderwijl nog een zaak uit het verleden oprakelen.
Geen arthouse-light (zoals we te veel zien tegenwoordig) maar gewoon een keihard compromisloze film die wel wat Tarkovskiy en Reygadas ademt.
Meesterwerk!

Mooi gefilmd, maar nogal aan de lange kant.

Beetje slappe spanningsboog, want uiteindelijk gebeurd er niet zo gek veel. We kijken mee met een niet al te spannende speurtocht naar een (levend) begraven lijk.
Misschien dat de verdachte daarom wel last van een slecht geheugen had, opdat hij er niet zo zeker van was of de man al wel dood was........misschien had ie wel gered kunnen worden als ze wat doortastender hadden opgetreden.

Mijn eerste Turkse film, mijn 900e stem hier en uiteindelijk een lastig te vatten en te beoordelen film. Het acteerwerk is buitengewoon goed en gecombineerd met de beelden van het Turkse berglandschap (je ruikt het gras soms, je hoort de hanen kraaien 's morgens en je voelt de wind) levert dit een surreëel geheel op. Inderdaad ongezien. Maar dan de lange speelduur en de, blijkbaar aanwezige, rode draad die ik ook wist te vinden aan het einde, maar die niet geheel strookt met de sterk aanwezige meningen op dit forum (en op anderen). En dat kan en mag natuurlijk. Voor mijn beoordeling telt echter dat niets aan deze dubbelzinnigheden in het plot deden overrompelen. Interessant om deze Europese producties ook te zien! 3,5*

Een erg aangename film dit, en een bijzonder fijne kennismaking met het werk van Nuri Bilge Ceylan, een regisseur, waar ik zeker meer van wil gaan zien.

Once upon a Time in Anatolia is redelijk zwaar kijkvoer. Een trage film van tweeënhalf uur, met niet heel veel actie, dus je bent vast gewaarschuwd. Ik heb me echter geen seconde verveeld. Dat komt in de eerste plaats door de prachtige cinematografie. Alles wordt erg mooi vastgelegd, vooral de nachtelijke beelden zijn erg fraai, en dat geeft deze film al een groot pluspunt.

Het verhaal over een politieonderzoek naar een moord, wordt op interessante wijze uit de doeken gedaan. Het draait niet om spanning, maar vooral om de personen en de manier waarop het onderzoek wordt uitgevoerd. Het is boeiend om te zien hoe men te werk gaat, en de kleine foutjes en commentaren op elkaar geven het geheel regelmatig ook nog een droogkomische lading mee. Daar komt nog bij dat de acteurs erg sterk acteren. Vooral de dokter vond ik erg sterk. Het einde, waarbij de dokter voor de gemakkelijke oplossing kiest, zette mij nog wel even aan het denken, maar wordt hier door anderen wel goed verklaard.

Ik heb hier soms best wel van genoten. Het is dat het in de tweede helft soms een tikkeltje inzakt, anders had ik er hoogstwaarschijnlijk nog wel een halfje meer aan kwijt gekund. Dit is contemplatieve cinema op zijn best. Traag, maar uitermate boeiend. Zo zie ik ze graag.

4,0* dik

Verbazingwekkend hoe een film waar zo weinig in gebeurt toch zoveel extra lading kan hebben door de schitterende beelden. Het is alsof het genre van het misdaadverhaal uitgekleed is van al zijn franje en teruggebracht is tot iets waarbij het de absolute banaliteit van een moordonderzoek blootlegt. Ben er niet helemaal over uit of het een deprimerend of juist een hoopgevend verhaal is (of misschien allebei!) maar het gaat wat mij betreft vooral over de kracht van verhalen die de chaotische realiteit van een te begrijpen kader voorzien. Wars van emotie, protocollen, bureaucratie, etc in Met zijn keuze om wel of niet bepaalde aspecten van de lijkschouwing te openbaren, kiest de dokter er ook voor om de zoektocht naar werkelijkheid achter zich te laten en een verhaal in leven te houden dat voor alle partijen het meest gunstig is. Het had hier en daar allemaal iets meer in de versnelling gemogen, maar uiteindelijk geeft juist die traagheid een contemplatieve dimensie aan het geheel.

Net als bij Ceylan’s al even trage Iklimler (2006) bekroop mij af en toe de neiging om de film stop te zetten. Om de een of andere reden, die ik niet kan duiden, bleef ik evenwel steeds nieuwsgierig naar het vervolg. Gelukkig maar, want achteraf moet ik zeggen dat ik de film best boeiend vond, hoewel ik mij realiseer dat ik te weinig ingevoerd ben in de Turkse (film)cultuur om deze film ten volle te kunnen appreciëren. Wat ik wel kan waarderen zijn de karakterstudies, het acteerwerk en de cinematografie. Die zijn allemaal top en dat er naar mijn gevoel te weinig verhaal zit in de film zelf, neem ik dan maar op de koop toe.

Once upon a time in Anatolia is een lekker lange uitgerekte film, die (denk ik dan) het Turkse leven laat zien zoals het is. In de eerste helft wordt een hele delegatie, bestaande uit een aanklager, een een dokter, twee verdachten en wat politie. Ze zijn 's nachts in de ruige omgeving op zoek naar een lijk. Het wil maar niet vlotten, ondertussen wordt de kijker op zijpaden gezet door allerlei andere dialogen. Soms is het ronduit grappig, de andere keer weer bittere ernst van wat men elkaar te vertellen heeft. Gaandeweg focust de film zich steeds meer op de band tussen de aanklager en de dokter, die nog een andere pijnlijke zaak oprakelen.

De film is heel mooi geschoten door Nuri Bilge Ceylan en het heeft wat weg van een Tarkovsky. Op de een of andere manier is het een heel rustgevende film, die je als kijker bezig houdt door de diverse vragen, die het oproept. Ik had dat niet van tevoren verwacht, dus dat is wel een positieve verrassing.

Heb de film helaas deze week kunnen kijken (schandalig), en deze gaat zeker in mijn top 10 (jammer voor Shaun of the Dead ). Ietjes minder dan Uzak maar WAUW. Prachtig!!! Zelden zo'n realistische pure film gezien. Geweldige acteerwerk, prachtige beelden. Nuri Bilge Ceylan laat weer zien dat hij een van de beste regisseurs en schrijvers aller tijden is.

De nachtscènes in deze film zijn erg indrukwekkend, bij wijlen een adembenemende cinematografie en de belichting met die gigantische spots vanop die wagen is vaak prachtig. Ceylan weet dit te combineren met een sterk script wat de film steeds interessant houdt. Wanneer de nacht over is zakt het niveau helaas een beetje op alle fronten. Hoogtepunten zijn het openingsshot en de scène waar De prachtige dochter thee rondbrengt en bij iedereen voor een soort van ontroering en loutering zorgt.

Het bekijken van films van Nuri Bilge Ceylan vereisen veel geduld van de kijker want zijn films zijn doorgaans ontzettend traag en duren bovendien ook nog eens ontzettend lang. Ik heb het dan vooral over Winter Sleep en deze film. Nu is geduld niet bepaald mijn sterkste punt en verwachtte dan ook niet veel van Once in a Time in Anatolia. Ik kreeg ook wat ik verwachtte - niet veel dus - maar dat ligt beslist niet aan het eerste uur. De sfeervolle nachtscènes in het Anatolische landschap zijn zonder meer wonderschoon. Ik had af en toe het idee dat ik naar een roadmovie zat te kijken. Echter, toen het licht werd sloeg de saaiheid toe, de oeverloze dialogen gingen overheersen en bij het laatste half uur moest ik alle moeite doen om niet in slaap te vallen. Jammer, als Ceylan de lijn van Anatolia bij nacht had voortgezet dan had dit op visueel vlak een zeer mooie film kunnen zijn, net zo mooi als de afgebeelde poster.

3,0*

Iets fundamenteels. Vertel!

On:

Anatolia was de laatste Ceylan die ik nog moest zien, terwijl ik hem al een tijdje klaar had liggen. Wellicht was ik wat huiverig voor de speelduur, achteraf totaal onnodig. Ik durf zelfs te stellen dat deze film het magnus opus in zijn oeuvre is tot nog toe. Het spel met het licht tijdens het nachtelijke gedeelte is fenomenaal. Met name de scène waarin de dochter van de burgemeester thee uitdeelt is schitterend suggestief en subtiel én technisch weergaloos. Met het daglicht komt ook de realiteit weer terug na de bijna magisch aanvoelende eerste aktes. Prachtfilm.

Reeds van de eerste beelden voelt ge een sterke en ongewone film.
Een satire op de knulligheid van een onderzoeksteam of bij uitbreiding tot een grotere samenleving of is het iets meer ?
Menselijke kantjes passeren bijna spelenderwijs de revue, fijnzinnige humor en diepe tristesse naast elkaar.
Heerlijke scènes zoals de onbenullige gesprekken tussen de politiemensen in de wagen in bijzijn van de dader die daar, vreemd genoeg, stilzwijgend als mens bovenuit steekt, of de bureaucratische, enerzijds eigenwijze, anderzijds afstandelijke aanpak bij de ontdekking van het lijk, of die met de burgemeester die terloops wat gunsten tracht af te dwingen....
Ceylan doet ook geen beroep op muziek om emoties te accentueren, getuige hiervan de schitterende eindscène met de vrouw die met een pak kleren van haar vermoorde man de helling afdaalt met haar zoontje, vol haat tov de moordenaar, maar toch "kind" blijvend door die bal te gaan ophalen en hem vol overtuigeing terug te sjotten naar de speelplaats. Zo is een kind.
Sterk acteerwerk en schitterende cinematografie met de kleurrijke beelden van het glooiende landschap ...met daarin een drietal nietige autos waarvan de inzittenden gaan helpen aan twee en een halfuur filmgenot.
Naar mijn gevoel, de beste film van Cylan die ik zag.

Na Winter Sleep de tweede van Ceylan en opnieuw onder de indruk. OUATIA begint meteen intrigerend als twee verdachten worden rondgereden in het uitgestrekte Anatolische binnenland. Wie dan op een spannende policier rekent komt bedrogen uit want het doelloze rondrijden blijkt de hoofdmoot van de film te vormen. En hoewel het niet lang duurt voordat duidelijk is wat er aan de hand is, duurt het een goede anderhalf uur voordat dat wordt bevestigd met de vondst van het lijk.

De film wordt in rustig tempo verteld, aan de hand van serene beelden in lange shots. Om die betovering enigszins te doorbreken hebben de mannen onderling banale gesprekken over zaken als prostaat-problemen en yoghurt. Als rode draad loopt een op het eerste gezicht terloops verteld verhaal over een plotseling sterfgeval dat de procureur deelt met de patholoog-anatoom, waarbij steeds duidelijker wordt hoe de vork in de steel zit. Knap gedaan en goed geacteerd. Het laconieke ouwejongens krentenbrood sfeertje wordt even onderbroken door een bezoek aan een dorpje in de buurt waar de mannen worden geserveerd door de knappe dochter van de burgemeester. Iedereen lijkt danig onder de indruk van de schone deerne, het leidt mogelijk zelfs tot het aanwijzen van de plek waar het slachtoffer ligt. Wordt de verdachte bij de blik op het meisje herinnerd aan de vrouw van zijn broer? Zoals zoveel wordt het aan de kijker overgelaten conclusies te trekken. Denk ook aan het moment dat de medeverdachte bijna onhoorbaar een bekentenis prevelt- maar wat er precies gebeurd is die dronkemansnacht komen we niet te weten.

Na de lange nacht volgt de ochtend in het ziekenhuis, waar de autopsie volgt, en waarbij de on-ceremoniële gesprekken voor een glimlach zorgen. De dokter mijmert over zijn ex-vrouw, die wel wat wegheeft van de knappe weduwe. Zal hij daarom verzwijgen dat het slachtoffer levend is begraven? Of heeft hij simpelweg te doen met de vrouw en haar kind, wiens levens al genoeg overhoop liggen? Ceylan geeft geen pasklare antwoorden. Hij toont, leeft mee, maar lost het uiteindelijk niet op. Een prettige eigenschap voor een regisseur imho.

vinden voor een misdaad. Door de gesprekken die de mannen voeren en enkele incidenten tijdens de rit leren de mannen elkaar kennen op een manier die ze niet hadden verwacht. Een speelduur van 2½ uur lijkt wellicht wat lang voor een film waarin vijf mannen een groot deel van de tijd praten in de auto, maar Ceylan gebruikt de beperkte visuele mogelijkheden optimaal en de karakteristieke landschappen zijn prachtig in beeld gebracht door Gökhan Tiryaki. De voortreffelijk spelende cast doet de rest.

Nogal een lange zit, vooral vanaf het moment dat de donkere binnenlanden worden verlaten en we wat binnenscènes krijgen (statisch gefilmd en inhoudelijk zijn al die gesprekken niet boeiend) en alle scènes daarna ook die ik visueel maar wat saai vond. Winter Sleep kende ik alleen van deze regisseur en was ook een lange zit vooral vanwege de lengte maar had een zekere spankracht om drie uur nog wel te boeien, dat heeft deze Once upon a time helaas niet. Dat eerste uur is nog wel te doen, hoewel ik ook dat uur niet heel bijzonder of prachtig vond: visueel oké maar niet meer dan dat. Uiteindelijk wist de film me minder en minder te boeien. Met veel moeite 2,5*.

Mijn derde film van Ceylan en ook deze overtuigde me niet ten volle. Al bij al sfeervol met die lange scènes in de auto of daar ergens in de woestijn. Op zich gebeurt er weinig opzienbarends behoudens het zoeken naar een verborgen lijk. De twee verdachten zitten er maar wat bedremmeld bij. De politiechef, procureur en arts tateren er op los, al dan niet werk gerelateerd.

Allemaal wel prima met een soort van onderhuidse spanning, maar moest dit nu echt rui 2,5 uur duren? Zijn andere films hebben hier ook last van. Dit kon best een dik half uur korter. Vaak lange shots en de traagheid van bepaalde scènes stellen het geduld van de kijker danig op de proef.

Grootste pluspunten zijn toch de authenticiteit en puurheid van de film. Realisme staat bovenaan en ook technisch is er weinig op deze film aan te merken.