Pi (1998)

Eigenlijk moet je dan je stem verhogen naar 5,5

Edit: zie nu pas dat je em verhoogd had van 4,5 naar 5.0...

Lichten dimmen, volume opendraaien en verdrinken maar.
Het leven en de persoonlijkheid van introverte individu's zoals we hier zien valt vaak moeilijk te bevatten. Aronofsky slaagt erin om audiovisueel een zeer intrigerende en geslaagde poging hiertoe te doen. De zwartwit beelden, snelle montages, opzweperige score, het maakt het plaatje en de persoonlijkheid waarin hij ons meesleurt compleet.

Het is een korte maar krachtige rit. De speelduur had van mij gerust langer mogen zijn, maar de 'chaos' die de film nu heeft dankzij zijn korte speelduur en turbulente inhoud hebben wel een groot aandeel in het uiteindelijk samenhangende geheel.
We zien Max ten onder gaan aan zijn zoektocht en drang naar controle, en hiermee hebben we een universeel fenomeen op het doek waarin we onze maatschappij weerspiegeld kunnen zien; alles moet binnen de rede vallen. Dit wordt subliem weergegeven. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de manier waarop de buurvrouw in het verhaal betrokken wordt. De natuurlijke en dierlijke aantrekking die Max voelt tot dit vrouwtje brengen hem ontzettend van de wijs, hij kan haar niet benaderen noch doorgronden met exacte logica. Wanneer hij dan haar 'gemeenschapsgeluiden' door zijn muur hoort wordt zijn chaos en onvermogen compleet. Zo tekenend en treffend.

De film wordt gekenmerkt door een stijl die veel van Aronofsky's latere werken zullen karakteriseren, met name vooral Requiem for a Dream mijns inziens. Als je je dan bedenkt dat hij heeft moeten redden met zulk een klein budget, dan kun je niet anders dan spreken van een meer dan geslaagde debuutfilm!

De film was belachelijk goed tot de geweren en de godsvertellingerbij kwamen kijken, toen was gewoon nog erg goed. Tweede deel was wat een atmosphere killer, maar de buurvrouw daarentegen zorgt bij mij voor hogere sferen.

4* (4,5 zonder het politieke verhaaltje)

Heel dit filmpje is geniaal gemaakt.

Nee, ik kon de genialiteit bij deze film niet ontdekken. Het onderwerp boeide me eigenlijk al totaal niet, maar het camerawerk was nog veel irritanter. Heel vervelend om naar te kijken. Ook kwam het allemaal nogal traag over, waardoor de korte speelduur alsnog lang aanvoelt.

Requiem for a Dream vond ik al redelijk overschat, maar daar was het verhaal tenminste nog boeiend en de soundtrack natuurlijk fenomenaal. Daar kan de muziek in deze film nooit aan tippen.

Wellicht wordt Pi na een herziening beter, maar voor nu kan ik er niet veel mee. Dan kijk ik liever naar het huidige werk van Aronofsky, zoals Black Swan.

Wat blijft de sfeer in deze film ijzingwekkend goed zeg. En dat met een budget van zo'n 2 jaarinkomens. Geweldig! Link?

Ben wel benieuwd naar jouw jaarinkomen...

Hij is voor € 45.000 gemaakt, dus je hoeft in zijn rekenmodel geen grootverdiener te zijn

π

Wiskundige titel. Niet heel aantrekkelijk als je er net een heel schooljaar achter de rug hebt. Nog minder aantrekkelijk als je naar voren kijkt en nog meer integralen, primitieven, parabolen en stellingen voorbij ziet komen. Toch duurt hij maar 80 minuten en zou hij zo weg moeten kijken. Een aantrekkelijk verhaaltje leek mij. Iets wat psychologisch en mathematisch heel goed uitgewerkt zou kunnen worden. Het eerste wat mij opviel voor een film uit 1998: de oude sfeer die gecreëerd was. Daar zal ik zo nog op terug komen.

Het verhaal is zeer simplistisch; een man ontdekt een machine waarmee je de vragen van het leven kan beantwoorden. Hij wordt benaderd door zowel een bedrijf als een groep joodse geestelijken (sekte vind ik zo'n naar woord). Hij heeft met zijn machine in zijn macht, maar met macht komt verantwoordelijkheid. Hij wordt tot gekte gedreven.

Want de gebeurtenissen in de film vallen direct op hun plaats. In de 80 minuten was er geen tijd voor uitgebreid uitdiepen van de personages en de film heeft dus een zekere mate van obscuriteit.

De af en toe wiskunde stellingen en anekdotes, uiteraard over wiskundige, geven de film een frisse invulling. Je hoeft geen genie te zijn om de film te kunnen volgen. De verhalen over Archimedes en Pythagoras waren een welkome onderbreking van het normale verhaal.

Uiteindelijk is het in zijn eenvoud precies goed uitgewerkt. De ontwikkelingen van Max zijn precies goed weergegeven, en zijn leraar maakt met 216 het verhaal compleet. 216? Kijk maar wat dat is

Sean Gullette, dé man in de film, speelt een puike partij. Hij weet zeer goed een wereldvreemde mathematicus neer te zetten die achter het systeem in Wall-street probeert te komen. Daarbij bewijst hij niet alleen zijn hypothese, maar ook die van het de hele schepping. Wat zijn we? Hoe komen we hier? Wat is ons doel? Wie is God? Hij lost het allemaal op met één antwoord. Zeer diepzinnig, maar mooi om te zien.

Ik had het al over de sfeer. Die is prachtig. Ik dacht continu dat ik naar een film uit de jaren 40 zat te kijken. Toen ik hier vervolgens kwam zag ik 1998 staan. Dit komt mede door het gebruik van zwart-wit. Echter draagt de manier van filmen meer bij. Waar je in bijvoorbeeld Schindler's List nog het gevoel hebt dat je in een moderne film zit, is de eenvoud waarin deze film gedraaid sfeergevend en typisch voor een wat oudere film.

Eveneens zijn de kamers en locaties goed genomen. Je krijgt echt een oud gevoel bij deze film. Uiteindelijk zijn er volgens mij maar 2 ruimtes gebruikt en voor de rest wat straatbeelden, maar het is prachtig!

Ook de muziek paste erg goed in de stukken. De migraineaanvallen waren goed ondersteund en zorgde voor een vorm van medeleven met de hoofdpersoon.

Uiteindelijk is π een film waarin je 80 minuten geniet. De regisseur had het veel dieper uit kunnen werken, maar π schittert door zijn eenvoud.

4*

Krijgt in de UK een bluray release. Opmerkelijk, zo'n grainy film op bluray uitbrengen? The horror.

Geen slappe verhaaltjes met superhelden met alleen gelikte special effects en mooie plaatjes om de kijker bezig te houden, niet altijd hd, fotomodellen en vette soundtrack nodig om iets met impact te maken. Het gaat erom wat je ermee laat gebeuren in het koppie van de kijker. En dat ... kan op meerdere manieren.

Dit kan geen dure film zijn, het is een weird verhaal, maar knettert goed naar binnen.

Het knappe vind ik dat net als bij van Gogh of Munch het nette plaatje wordt overgeslagen. Contrastrijk zwart-wit is goed gekozen, in kleur zou de vervreemding minder goed hebben gewerkt. Nu kunnen de beelden zelf in plaats van alleen een verfilmde gebeurtenis een aanzienlijke bijdrage leveren. En uiteindelijk gaat het in deze film om het vinden van een merkwaardige eigenschap van de werkelijkheid.

Heerlijk.

Wat een geweldige soundtrack.

ik dacht dat eerst dat er 'blurry' stond.

Dat had er net zo goed kunnen staan, weer een kans op een woordspeling gemist .

Goeie film over een man die op zoek is naar een getal dat het patroon in alles blootlegt. Een film over wiskunde die, naarmate het verhaal vordert, steeds intrigerender en ook spannender wordt. Helaas valt het einde wel een beetje tegen. Een aantal mooie, chaotische montages ondersteund door een goed bijpassende soundtrack zorgen voor de paranoïde sfeer van deze originele very-low-budget film.

Sterk debuut.

Opvallend toch hoe Aronofsky in z'n eerste langspeelfilm meteen de elementen vond die de rest van z'n latere oeuvre zouden kleuren. De snappy editing die een grote rol speelt in Requiem for a Dream, de onstopbare neerwaartse spiraal waarin z'n obsessieve hoofdpersonages terechtkomen (wat later ook het geval zou zijn in alweer Requiem for a Dream maar ook Black Swan), maar vooral de samenwerking met Clint Mansell die beide carrières tot grote hoogten zou stuwen. Het zit allemaal ook in Pi, waarin Aronofsky van de wiskundige Max een Icarus maakt die zijn vleugels verbrandt aan de zoektocht naar een algeheel patroon in het universum. Het wiskundige thema zorgt voor een interessante toets, maar het is toch vooral de obsessie en daarbijhorende ondergang van Max die cenraal staan. Hoe dichter Max bij zijn ontdekking komt, hoe meer zijn mentale toestand erop achteruitgaat. Dat zowel Wall Street als een religieuze Joodse sekte een ongezonde interesse tonen voor zijn ideeën helpt daar ook niet aan.

Visueel haalt Aronofsky meteen een hoog niveau. De eerder genoemde editing, het camerawerk en de korrelige zwart-witbeelden staan allemaal in het teken van het verbeelden van Max' gemoedtoestand, wat erg goed werkt. Waar de film echter volledig in excelleert is de soundtrack. Perfect gekozen nummers van onder andere Aphex Twin en Orbital zorgen voor een opzwepende sfeer, maar ook Mansell zelf laat zich niet onbetuigd en levert met de titelsong een waar meesterwerkje af. Niet meteen omdat het zo'n briljant nummer is, maar omdat het perfect bij en in de film past. Het acteerwerk is bovengemiddeld. Mark Margolis levert een sterke bijrol af en Sean Gulette weet de film moeiteloos te dragen. Leuke cameo ook voor Clint Mansell zelve als fotograaf.

Interessant idee, knap uitgewerkt via een uitstekende score, en een mooi einde. Sterke Aronofsky. 4*.

Je moet van dit soort films wel houden, het is namelijk niet voor iedereen weggelegd. Een unieke film qua verhaal, vormgeving en kleurstelling. Vond de wiskunde er weer te weinig in voorkomen. Je zag wel een aantal stellingen voorbij glijden, maar daar werd naar mijn smaak te weinig mee gedaan.

Vind het ook wel jammer dat bij een film over wiskunde de persoon weer een (te) bijzonder imago wordt meegegeven. Dat gebeurde bij meerdere films (Cube, Fermat's room, a beautiful mind..)

Desondanks een zeer bijzondere film dit je bezighoudt als je van dit genre houdt.

Na de herziening beviel deze me nog beter en wat mij betreft ook de beste van Aronofsky (daar lijkt met Noah ook geen verandering meer in te komen). Tijd voor een langere recensie.

Eens. Zodra regisseurs een groter budget krijgen, gaat de trukendoos open en lijkt men te vergeten wat een film echt goed maakt. Jammer, jammer, jammer, ik had zo mijn hoop op Aranofsky gevestigd na Pi en Requiem for a dream.

Dit is toch ronduit de gekste film die ik ooit heb gezien. Ik ben zodanig in de war dat ik niet eens weet hoeveel punten ik deze moet geven.

Die staat ook nog op mijn programma

Science fiction?

Het enige wat we zien is een vage zwartwit film met een gefrustreerde, ruzieënde, pillenslikkende psychopaat, die met cijfers bezig is in een achterbuurt puinzooi kamer met volop insecten, waar je de reinigingsdienst op af zou sturen. Ik zat na die foeterende hospita eigenlijk te wachten op de uitzetting, waarbij die zooi in de kraakwagen zou verdwijnen en hij opgesloten werd.

Dat was een passende afsluiting geweest.

Viel me een beetje tegen... het zwart wit heeft voor mij geen meerwaarde. Is nergens erg intens, terwijl andere films van Aronofsky dat naar mijn mening juist wel zijn. Muziek wel weer in orde. Verhaal zelf lijkt natuurlijk erg op dat van A Beautiful Mind. Alhoewel ik die film persoonlijk een stuk beter vond. Qua acteerwerk, decor en verhaaltechnisch.

Deze film - sinds lange tijd weer eens herzien - oogt voor mij qua inhoud als een puur filosofische film. Centraal staat Max, een computerdeskundige die alle wetenschappelijke vragen beantwoord wil hebben, en meent die oplossing te kunnen vinden met behulp van de getallenleer. Hij gaat zo op in zijn werk dat hij geen oog heeft voor die kleine dingen die het leven zo interessant maakt, zoals bij voorbeeld het contact met zijn niet onaantrekkelijke buurvrouw. Max staat voor mij daarom ook als een duidelijk voorbeeld van een wetenschap fundamentalist, een wetenschapper die niet wil accepteren dat al het wetenschappelijk onderzoek begrensd is. We kunnen namelijk niet alles weten en we moeten er ook niet naar streven om alles te weten. Wat zei Wittgenstein in zijn Tractatus (Stelling 6.52) hier ook weer over;

"Wij voelen dat zelfs als alle mogelijke wetenschappelijke vragen beantwoord zijn, onze levensproblemen nog helemaal niet zijn aangeroerd".

De oplossing van het levensprobleem kun je naar mijn mening alleen maar intuïtief vatten. Daar heb je geen computer voor nodig. Het heeft namelijk niets met wetenschap te maken en je kunt er namelijk ook niets over zeggen omdat het volledig subjectief is.

Behalve het filosofische gehalte mag het camerawerk in prachtig geschoten zwart/wit beelden natuurlijk niet onvermeld blijven. Stilistisch is Pi een grootse film van Aronofsky, misschien nog net overtroffen door zijn opvolger "Requiem for a Dream". Daarna ging het met deze regisseur snel bergafwaarts met als dieptepunt zijn laatste film, het Bijbelse "Noah". Zoals bij zo veel regisseurs die een uitstekend debuut maakten - Christoffer Nolan bv - moest kwaliteit helaas plaats maken voor kwantiteit.

4,5* Na herziening.

Tja, "wat het leven zo interessant" maakt is ook maar een persoonlijke invullng van een "levensprobleem", dus niks zegt dat die buurvrouw ook daadwerkelijk interessanter is dan Max' interesse in wiskunde. Het probleem is dat de passie overslaat in obsessie en Max in een tunnelvisie komt vast te zitten. Of het ook daadwerkelijk wat over "de wetenschap" zegt durf ik te betwijfelen.

Echt een groeier dit. Vooral veel details in de vorm van visuals en soundtrack die me bij de herziening (meer) opvielen. Elke scene word ondersteund door perfecte, uiterst sfeervolle soundtrack en visueel is het gewoon een feest, al moet ik wel bekennen dat ik gewoon een zwak heb voor die heerlijke gritty zwart-wit stijl.

Cohen's obsessie is gewoon geweldig om te volgen. Zijn gemoedstoestand gedurende de film, is erg intrigerend weergegeven, zoals we dat bij meer films van Aronofsky gewend zijn. De soms hectische editing, de elektronische soundtrack, waar ik sowieso al fan van ben, en de korrelige visuals die ik al eerder aanhaalde, alles draagt bij aan de waanzin van Cohen, die ons op sublieme wijze getoond word in Pi. Knap werk, al helemaal als je je bedenkt dat ik de ballen verstand van wiskunde heb, noch enige interesse in het onderwerp. De uitwerking van Pi is echter wat het zo'n geweldige kijkervaring maakt. Requiem for a Dream vind ik nog iets beter, simpelweg om dat die een nog grotere impact achterliet.

Neemt niet weg dat dit meesterwerk in mijn ogen gewoon 5,0* verdient plus een plek in m'n top 10. Geweldige film.

Totaal geen idee wat ik hiervan moest verwachten. De enige aanwijzing die ik had was Aranofsky, en dus wellicht een Requiem of a Dream-achtige cinematografie, maar de inhoud?

De Aranofsky-stempel is voornamelijk meteen te merken door de score van Clint Mansell, die dezelfde 'feel' heeft als die van RoaD, en waar de film een heel lekker ritme van krijgt. Sluit ook naadloos aan bij de inhoud wat mij betreft.

Die inhoud bleek gedeeltelijk sureëel en gedeeltelijk heel concreet - want wiskunde - te zijn.

Ook al heb ik heel weinig met wiskunde en cijfers, vond ik dat aspect nog wel het beste aan de film. De verhalen van Sol, de inkijkjes in de reeks van Fibonacci, Da Vinci, pi, de Thora, allemaal erg interessant en ook zeer pakkend naar film vertaald. Ga er maar aanstaan om zulke droge kost interessant te brengen.

Had eigenlijk gewild dat de hele film meer zo was - wie had dat gedacht, bèta-noob als ik ben- omdat ik echt heel weinig heb met sureële cinema. Ik hou van realisme, en vooral begrijp ik dingen graag. En van deze film hoopte ik echt dat ik 'm ging begrijpen omdat het onderwerp in combinatie met de vorm me echt boeide. Is uiteindelijk redelijk gelukt. Denk dat het allemaal wat minder moeilijk is dan het overkomt, maar een herkijkbeurt kan en wil ik er nog wel aan wijden.

Overigens is de vergelijking met Christopher Nolans Following snel gemaakt; een wat obscure zwartwitfilm als opmaat naar het eerste grotere commerciele werk. Best opvallend, en dan ook nog in hetzelfde jaar. Ik heb hier uiteindelijk meer mee dan met Following, de inhoud is daadwerkelijk intelligent (of moet ik zeggen, de intelligentie heeft daadwerkelijk inhoud), in tegenstelling tot Nolans wat gekunstelde moeilijkdoenerij.

voorlopig 4*

Paranoia. Obsessie. Wiskundige en filosofische thema's. Surrealistische beelden. Had ik al totale paranoia gezegd?

π zit er vol van. Gelukkig wel op de juiste manier; de paniekerige en de wat rustigere scènes houden elkaar netjes in balans. Het verhaal is bijzonder vernuft en gebaseerd op het principe dat alles wat zich in de natuur voordoet, gebaseerd is op patronen. Met name in het eerste gedeelte van de film wordt dit op een uitstekende manier visueel uitgebeeld; stof om ook na de aftiteling verder over na te denken.

Wat cinematografie betreft doet de film het behoorlijk, zeker gezien het budget wat er destijds voor was uitgetrokken. Ook de acteerprestaties zijn naar behoren en de soundtrack à la Moby mid jaren '90 sluit goed aan. De enige kanttekening die derhalve geplaatst kan worden, is de zwart-wit keuze; het was wellicht beter geweest om op bepaalde momenten in het verhaal (met name in de laatste scène) toch wat kleur toe te voegen om het een en ander nog treffender te duiden.

π: een beetje vreemd, maar wel lekker. En niet in de laatste plaats: bijzonder interessant.

zwart/wit kwaliteit net ff te brak