La Vita È Bella (1997)

Holocaust en concentratiekampen lenen zich niet voor grappen. Ik kan best inzien dat mensen dit een leuke, optimistische film vinden waarin familie, liefde en optimisme alles overwint. Op zich boeit de film van begin tot eind, maar kan me de bedenkingen van velen ook voorstellen. De IMDB waardering is met 8.6 wel wat aan de hoge kant. Dat zie ik echt niet.

Dacht dat ik naar een toneelstuk zat te kijken, wat een druktemakers.

Wat een onzinnig gedrocht, met een Benigni die altijd alleen maar in staat is om een ADHD type uit te beelden.

Zelfs al zijn ze matig tot slecht, dan nog exploderen de gemiddeldes voor holocaust-films. Wie wil cashen in de filmindustrie moet absoluut verder doen met zo'n films. La Vita e Bella vond ik uiteindelijk niet echt een film die helemaal naar mijn smaak was. Allereerst : spraakwaterval Benigni bezorgde me vrij vlug koppijn, zeker in de eerste helft. De acteur ligt me niet en dat is al een redelijke afknapper.

Het eerste deel van de film (**) is daarbovenop een wat vervelende romcom, waarin Guido op alle mogelijke en kleurrijke manieren het hart wil winnen van de lerares Dora. Het tweede deel (****) is vervolgens heel erg sterk, hoe Guido van het hele kampleven een spelletje maakt voor zijn zoontje. Daar zaten ook de beste momenten van de film. Het kamp wordt op belachelijke wijze voorgesteld. Alsof men zomaar eens onbestraft de radio kon gebruiken, of niet-begeleide wandelingetjes kon doen, ... Overgewaardeerde film, maar ik kon dan toch nog het tweede uur van de film op prijs stellen.

Mooi.

Na een dik half uur heb ik toch eens gecontroleerd of ik naar de juiste film aan het kijken was. Die intro duurt behoorlijk lang en daar was ik niet echt op ingesteld. Op zich niet erg, want de uitkomst van deze film is mij dik 15 jaar geleden reeds verklapt door iemand en zo was er toch nog iets van verrassing. Dat eerste deel is leuk omwille van de fleurige beelden en de pittoreske dorpjes. Het is eveneens nogal druk en Roberto Benigni's humor is niet per se hetgeen in mijn straatje ligt.

Het kleurrijke verdwijnt uiteraard eenmaal men in het concentratiekamp komt. Dan is het eigenlijk perfect de film die ik verwacht had. Of bijna verwacht, want ik ging ervan uit dat er toch onvermijdelijk wel eens een moeilijke dramamomentje ging komen, maar er is amper een shot van een bedrukte Benigni te zien. Men kiest voluit voor de kinderlijke ervaring. Een goeie keuze; het is immers ook wat het zoontje te zien moet krijgen.

De afwikkeling is dus helaas geen verrassing, maar het blijft wel een mooi einde. Een beetje sentimenteel - zeker nog met de hereniging met de moeder en de voice-over, maar daarom niet minder mooi en het duwt mijn score, gevleid, ietsje hoger.

4

Helemaal hoe ik over deze film denk.

Vele jaren geleden al (rond 2000 wellicht) een eerste zware ontgoocheling toen ik lekker ging zitten voor deze absolute topprent en enkel het tweede deel me wat bekoren kon. En dat is en blijft vele jaren later nog steeds het gevoel. Ergens tussendoor (pakweg 2012) vond ik het tweede deel wel nog uitmuntend maar ook dat kan ik er nu nog amper in zien. Ik kom dan ook echt hooguit en als ik zeer mild ben aan 3*. Laten we zeggen dat deze dan vooral voor deel 2 zijn.

Maar je blijft daarbij vooral met Roberto Benigni opgescheept. Een humorist op heel eigenzinnige manier, wat je misschien moet liggen. In een film als Son of the Pink Panther wordt hij voor zijn neurotische trekken zwaar afgestraft, hier krijgt hij alom waardering ervoor. Toch wat twee maten en gewichten. Ofte hoe dus algemene publieke opinie zich toch vlot laat sturen... Al moet je misschien ook stellen dat voor dit soort prent z'n manier van doen nog het best tot z'n recht komt.

Het idee van een spelletje maken van het leven in een concentratiekamp om de hoop te bewaren voor zijn zoontje is uiteraard wel lovenswaardig en maakt de film. Maar dan blijft het wel enorm afsteken met het eerste deel van de film. En ja, het echte leven zal destijds ook wel plots enorm afgestoken hebben met voor de deportatie uiteraard. Dus in die zin snap ik ook die insteek der tweeledigheid nog wel. Alleen voelt de film in zijn geheel wat te toneelachtig aan (hij speelt natuurlijk ook toneel voor zijn zoontje, en in de eerste helft was het wat een aaneenschakeling van satirische sketches en kinderlijke romance). Iets wat in bv. The Boy with the Striped Pyjamas toch net iets beter gedaan werd (die ik 3,5 geef).

Dat de film in de prijzen viel, kan ik zeker wél snappen. Al verdient dan vooral het boek waar het de mosterd haalde, In the End, I beat Hitler, dan de grootste faam te krijgen. Geschreven door Rubino Romeo Salmoni, een Auschwitz II Birkenau overlever. Dat boek bevat de ironie en zwarte humor die deze film zo kenmerkt. Daarnaast zat Benigni's vader ook twee jaar in een concentratiekamp. En zo blijkt dat niet noodzakelijk de uitwerking maar vooral een goed uitgangspunt en basisidee kan volstaan om een spraakmakende film te maken. Zeker in die tijd nog. De filmwereld is nu wel wat geëvolueerd, anno 2026 lijkt me dit toch wat moeilijker te zijn geworden. Al zijn bepaalde onderwerpen nog steeds sowieso prijzenpakkers.