Ikiru (1952)

Erg mooie film. Voor mij tot nu toe de beste van Kurosawa. Erg goed verhaal, wat op een mooie vertelwijze gebracht wordt. De cast was goed, maar ik vond Shimura soms een beetje té zielig overkomen. Ook vond ik het hier en daar een beetje langdradig. Voor nu 3,5*, maar hij kan alleen maar beter worden.

Ikiru heeft een geniaal openingsshot.

Een x-ray met kankergezwel van het hoofdpersonage. Een oude man (Watanabe) die aanstonds 30 jaar heeft gewerkt bij de gemeente, voornamelijk op routine en al documenten stempelend.

Wanneer Watanabe het slechte nieuws hoort gaat hij er op uit om het slechte nieuws te verwerken. Dit vind ik het mooiste deel van de film. Hij ontmoet een detectiveschrijver die 'm meeneemt naar allerlei uitgaansgelegenheden. Dat wordt zo mooi in beeld gebracht, meesterlijk! Stijlvol en prachtig om te zien hoe de oude man dit beleeft.

Het lied dat Watanabe zingt (zie boven songtekst) met begeleiding van piano vind ik het hoogtepunt van de film; ontroerend.

De scenes met zijn vrouwelijke collega zijn ook mooi.

De scene aan het eind van de film met Watanabe's collega's vind ik veel te lang. De film had aan kracht gewonnen als dat was ingekort, is mijn overtuiging.

Shimura (Watanabe) speelt een prachtrol. Toch werd zijn nederigheid en zielepotengedrag me op een gegeven moment wat te veel. Ik had graag gezien dat hij langzaam zou veranderen, nu hij 'het licht gezien had'.

Songtekst van het prachtige lied dat Watanabe zingt in de bar:

Life is so short,

Fall in love, dear maiden,

While your lips are still red,

And before you are cold,

For there will be no tomorrow.

Life is so short,

Fall in love, dear maiden,

While your hair is still black,

And before your heart withers,

For today will not come again.

Mooie quote van de detectiveschrijver die met Watanabe op stap gaat:

'I see now that misfortune also has its good side. Man finds truth in misfortune. Having cancer has opened your eyes to life. Men are such fools. They only realize how beautiful life is when they are face to face with death. And even those people are rare. Some die without knowing what life is. You're a fine man. You're rebelling against it. That's what impresses me. You've been a slave to life. Now you're trying to master it. Man's duty is to enjoy life. It's against God's will not to do so. Man must have a lust for life. Lust is considered immoral but it isn't. A lust for life is a virtue.'

Bergman moet deze film haast wel gezien hebben voor hij Wild Strawberries maakte, een aantal jaren later.

Beide films handelen over een oude man die terugkijkt op zijn leven en, belangrijker nog, uiteindelijk met hunzelf en hun leven in het reine komen.

Ongelofelijk mooie momenten afgewisseld met af en toe wat saaiïge stukken. Maar de mooie dingen van deze film zijn me het meest bijgebleven...

Geniaal dus.

Hoge verwachtingen (dit stond al tijden in mijn to-see-top-10) die gewoon uitkomen. Het thema sprak me erg aan, het meeste van alle Kurosawa-films. En nu heb ik de kersverse Nederlandse DVD kunnen huren.

De film begint al prachtig (met de maag van Watanabe en de schets van het kantoorleven). Ook een geweldige rollen van de twee mensen met wie Kenji op stap gaat in het eerste deel. Twee mensen die wèl leven.

Hoewel ik de hele film prachtig vind zal vooral het tweede deel waarin de collega's Watanabe herdenken met het meeste bijblijven. Een structuur die de film alleen maar sterker maakt. Dat deel is zo enorm goed. Alleen al details als de blikken van de hoogwaardigheidbekleders als de verdrietige buurtbewoners binnen zijn. En hoe de gemeenteambtenaren steeds erger dronken worden en Watanabe steeds meer beginnen te prijzen. Erg sterk.

De schommelscene hebben al meerdere mensen aangehaald. daar kan ik me alleen maar bij aansluiten.

Ontroerende film. Mijn nieuwe favoriete Kurosawa.

4.5* (halfje erbij is zeker niet uit te sluiten in de toekomst)

Beste Kurosawa totnogtoe. Dat wil niet zeggen dat de film verder zonder fouten is.

Typische kritiek is er weer op beeld- en geluidskwaliteit (en ja, ik heb de Criterion editie gezien). Vooral de overgangen tussen scenes waren vaak erg slecht. Flikkerend en haperend word je in een volgende scene gedumpt. Veel echt moois heb ik ook niet gezien, afgezien van de schommelscene en enkele sterke sihouette scenes. Staat nog steeds ver af van wat in films ala Tanin no Kao of Onibaba te zien viel. Ook het geluid blijft klinken alsof het door een aftandse radio komt. Erg vervelend, aangezien het Japans een erg mooie taal kan zijn (maar hier vaak schel en onverstaanbaar klinkt), en zo ook veel van de (weinig aanwezige, maar kom) muziek verloren gaat.

Acteerprestaties zijn verdeeld. Takashi Shimura vond ik geweldig acteren, heel wat beter verteerbaar dan het geblaf van een Mifune, zijn 'minnares' was daarentegen wel erg theatraal en ongeloofwaardig (dat laatste gesprek in het restaurant). Los van de acteerprestaties zorgt Kurosawa's opsmuk soms ook voor overdreven dramatische scenes (als de vader z'n zoon wil vertellen dat hij dodelijk ziek is maar deze hem afbreekt). Zulke stukken hadden zeker subtieler gemogen.

En ook qua structuur valt er wat op de film aan te merken. Een te groot verschil tussen de twee delen, en beide delen zijn verder redelijk star uitgewerkt. Eerst zien we een man die beseft niet geleefd te hebben, maar dat punt wordt dan wel een dik uur gerokken en wordt al snel een herhalingsoefening. Tweede deel krijgen we een soort voorloper van 12 Angry Men - dat die titel hier nog niet gevallen is - jammer genoeg wordt ook hier de shift tussen uitertsen alles behalve subtiel uitgewerkt.

Heel wat kritiek dus, maar ook wat goeds te melden. Zoals al eerder vermeld hier zijn beide scenes met het liedje erg erg mooi, al gaat ook mijn voorkeur naar de schommelscene. Takashi Shimura draagt de film, zelfs als foto in het tweede deel van de film. Daarnaast lijkt de film ook veel korter dan z'n eigenlijke lengte, vervelen deed het nergens. Eén van de weinige klassiekers die mij interesse deed krijgen in een personage.

Alleen een subtiele uitwerking ontbrak, naast mijn gebruikelijke kritiek. 2.5*

ik denk het ook, want het acteerwerk van Takashi Shimura behoort tot de meest ontroerende en aangrijpende prestaties uit de filmgeschiedenis. Dolls en Bin-Jip zijn natuurlijk niet bepaald van hetzelfde laken een pak, al is het alleen maar door de tijd waaruit de films stammen. saai snap ik niet zo goed (misschien omdat je vooral snelle hedendaagse films gewend bent). er gebeurt van alles. er wordt in de eerste paar minuten maagkanker vastgesteld, er is een vliegensvlugge blik op het saaie en lege bestaan van onze held en tegelijkertijd wordt de bureaucratie van de gemeente behandeld.

Na de maagkanker volgen mooie scènes waarin hij eens lekker de bloemen buiten zet met zijn nieuwe vriend en later met zijn nieuwe liefde (?), die hem ook nog een inspireert om het maximale uit de laatste maanden van zijn bestaan te halen. dit leidt dan ook tot een geweldige aantal scènes waarin zijn collega's op een 12 -angry- men- achtige wijze zijn laatste maanden beschrijven door middel van prachtige flashbacks.

Noem het maar saai. prachtige en aangrijpende momenten die je doen na denken over het halen van het maximale uit het leven, zonder moralistisch te worden. dikke 4 sterren.

Sluit me grotendeels aan bij de mening van Jordybeukeboom. De film bevat werkelijk schitterende shots, maar is af en toe wel ietsjes te traag, waardoor er af en toe, zeker rond het einde van de film, een saai moment ontstaat. Het bijzondere is echter dat al die schitterende scènes stuk voor stuk bleven hangen en daardoor ruimschoots de wat trage momenten weet te compenseren.

Naast die werkelijk magnefieke shots (met als hoogtepunt de prachtige schommel- scène) bevat de film ook een leuk portie humor en werkelijk fantastisch acteerwerk van hoofdrolspeler Takashi Shimura. Shimura zet op een geweldige en zeer overtuigende wijze een kwetsbare oude man neer, die in een paar seconden tijd mijn sympathie al had gewonnen. Wilde de film eerst dik 3,5 sterren geven, maar nu ik zo aan de film terugdenk en die prachtige scènes in mijn hoofd rondspoken, besluit ik toch maar om voor de 4 sterren te gaan.

4 sterren.

Fraaie film,

Meesleepend relaas van een oude man die te laat van het leven gaat genieten. Niets nieuws onder de zon maar de uitwerking is goed. Vooral het 1ste uur vond ik erg sterk. Prachtig moment als de oude man plots in zingen uitbarst in een café. Een simpele handeling maar voor deze man lange tijd een onneembare vesting. De uitstapjes die de man onderneemt weten te ontroeren doordat de man niemand in zijn omgeving heeft waarop hij kan bouwen . Bovendien oogt de man vitaal en is er veel te zeggen voor iemand die zijn laatste maanden op deze aarde op een waardige manier af wil sluiten, zonder in constant gejank te vervallen. Met name de ontwapenende rol van het jonge meisje zorgt voor veel leuke situaties. Ze waren beide goed op elkaar ingespeeld.

De vertelstructuur vond ik interessant. Een persoon die de oude man introduceert, bij de kijkers. Kurosawa heeft goed gekeken naar It `s a Wonderful Life. Het einde waarin alle gemeenteraadsleden hun mening gaven had wel wat. Vooral goed dat het niet bij woorden over de oude man bleef maar dat er telkens korte flashbacks aan de kijker werden geserveerd. Zodat de oude man prominent in de film aanwezig bleef. Goed vertolkte rol!

Wat me ook opviel was dat deze film nog steeds erg actueel is. Nooit geweten dat men begin jaren `50 al tegen een muur van bureaucratie aanliep.

De muziek in de film was ook fijn. Wel apart dat het nummer Happy Birthday in het Engels werd gezongen.

Nog een grappige quote die mij wel beviel: Vrouwen zijn de inhaligste zoogdieren ter wereld.

De beste Kurosawa die ik tot nu toe gezien heb. 4*

Voor mij ook het belangrijkste minpunt van de film. De verandering van vertelwijze was mijns inziens niet nodig. Neemt niet weg dat de film, ondanks een klein gebrek aan nuance, toch af en toe prachtig is. 4 wel verdiende sterren.

Heerlijke film die een plek in mijn top tien heeft te weten bemachtigen. Akira Kurowasa levert hier een briljante film af en ik wil er nu dus veel meer van zien. Dit is toch verassend te noemen aangezien ik twee films nog terug een hekel aan Akira begon te krijgen. Zowel Ran als 7 samurai konden mij niet bekoren en ik was eigenlijk van plan om geen films meer van Kurowasa te gaan bekijken. Toch blij dat ik door heb gezet want na het al zeer goede en orginele Rashamon (4.5 ster) komt nu zijn eerste 5 sterrenfilm eraan: Ikuru.

Om te beginnen ben ik zeer onder de indruk van het acteerwerk van Takasi Shimuru die ik gerust onder een van de beste rollen ooit wil zetten. Zijn gezicht is gewoon ideaal voor de film. Wat is er zo bijzonder aan dit gezicht. Het feit dat het zo leeg is. Takasi Shimuru straalt voor het grootste gedeelte van de film niets uit en dat past perfect bij zijn karakter. Wat heeft hij in zijn 30 jarige carrière nauw immers voor elkaar gekregen? Inderdaad niets! Je ziet en voelt mee met deze man die volgens mij wel 5 burn-outs in zijn leven heeft gehad.

Dan het verhaal. Nadat de Watanabe ontdekt dat hij niet lang meer te leven heeft gaat hij bij zich wat de zin van zijn leven is? Aangezien hij tot het voor hem zeer onthutsend antwoord komt dat hij al zijn tijd heeft opgemaakt aan nutteloze dingen gaat hij proberen om toch nog zin te geven aan zijn leven.

Eerst ontmoet hij een schrijver naar wiens quote de maker van Saw volgens mij goed geluisterd hebben. Vervolgens gaan Watanbe en de schrijver op stap. Hier komt de hoogtepunt van de film in de zogenaamde pianoscène. Het lied, simpel maar o zo emotioneel mag van mij gerust een van de mooiste nummers in een film ooit worden genoemd. Toch vind hij geen geluk in sake en vrouwen waarna hij de levenslust van zijn ex-collega probeert te kopiëren.

Ondanks dat dit niet lukt kom Watanabe er wel achter hoe hij wel een goede invulling van zijn leven kan geven. Niet door enkelweg naar zijn baan te gaan maar door daar ook echt te gaan werken en door daadkracht te tonen in een gemeente dat enkel en alleen mensen van het kastje naar de muur te sturen en door documenten te stempelen. Deze ‘wedergeboorte’ van Watanabe wordt prachtig gefilmd door het verjaardagsfeest van de achtergrond dat ‘Happy Birthday’ gaat zingen op het moment dat de jarige job de trap oploopt en Watanbe de trap afloopt.

Het laatste stuk is tijdens de wake van Watanabe. Aangezien succes vele ouders heeft en falen een wees is neemt iedereen credit voor het aangelegde plein dat enkel en alleen door Watanbe bestaat. De collega’s beginnen een discussie over de rol van Watanbe hierin en zoeken een verklaring voor zijn plotselinge verandering in gedrag. Onder invloed van sake besluiten ze hun eigen leven te verbeteren en een voorbeeld te nemen aan de daadkracht van Watanbe. Zeer moralistisch allemaal en duidelijk het minste stuk van de film. Als de effect van de sake uitgewerkt is blijkt dat er niets is veranderd op zijn werkplaats en dat alles hetzelfde is gebleven. Maar was dit dan het doel van Watanabe? Wou hij de werkplaats veranderen? Nee, hij wou zelf veranderen en is daar dan ook in gelukt.


De 5 sterren zijn dan ook meer dan verdient.

there just ain‘t no insurance policy for a life wasted

Eerste anderhalf uur van Ikiru zijn nagenoeg perfect; vooral de scene in de bar als hij de schrijver ontmoet is tranentrekkend mooi... 'ik ben zo kwaad op mezelf', man je voelt van hoever het komt.

Tweede deel, en dat moet ik met mijn bovenbuurman eens zijn, beviel me minder. De kritiek op de bureaucratie neemt de overhand maar komt nog het mooist naar voren in een zin juist aan het begin van de film 'als je je plek in de wereld wil behouden moet je vooral niets doen'. De scenes op de begrafenis doen dan wat overbodig aan.

Maar goed, dit blijft een zeer emotionele, aangrijpende en ook confronterende film over afstomping, leegheid, nietsheid, en het gevecht daartegen. In other words... 4*.

Ikiru weet te overtuigen, maar is niet het meesterwerk waar ik op gehoopt had. Maar zoals vele andere users wordt de film in mijn gedachten achteraf stukken beter. Ik denk dat dit komt doordat het verhaal je echt weet te raken, en voor de meeste mensen herkenbaar is. Het gaat hierbij niet alleen om de erkenning dat Watanabe te weinig met zijn leven heeft gedaan, maar ook met de bureaucratie die nog steeds relevant is. Deze twee aspecten zorgen ervoor dat de identificatie met het karakter onvermijdelijk is.

De acteurs en Kurosawa weten dit sterke concept goed over te brengen op het scherm. Helaas zijn met name een aantal momenten in het tweede deel iets aangedikt. De laatste minuten van de film zorgen er gelukkig voor dat de mindere momenten snel vergeten worden.

Het meesterwerk van Akira Kurosawa

Takashi Shimura weet perfect gestalte te geven aan de troosteloze overheidsmedewerker. Hij wil met een prettig gevoel zijn leven afsluiten in plaats van als een zak aardappelen formulieren af te stempelen. Mooi is om te zien hoe die logge bureaucratie in beeld gebracht wordt met de 'van het kastje naar de muur'-scenes.

De scenes waarbij Shimura vertier opzoekt en denkt daarmee gelukkig te zien, zijn ook ontzettend mooi. Hij vindt het allemaal leuk en aardig, maar of hij dit nu echt wilt voordat hij echt de pijp uitgaat? Je voelt vanaf dat moment helemaal met de hoofdpersoon mee en gunt hem het allerbeste.

De vertelstructuur van Ikiru is natuurlijk opvallend en bij een eerste kijkbeurt zou je denken dat de film te lang doorgaat. Bij een tweede kijkbeurt echter vond ik dat terugkijkgedeelte toch wel sterk vanwege de langzame verschuiving waarbij iedereen overtuigd raakt dat Shimura toch nog iets zinvols voor de samenleving heeft weten op te zetten.

Samoerais zijn interessanter dan ambtenaren.

Ben best een behoorlijke Kurosawa liefhebber maar dit is toch niet echt een film die aan mij besteed is. Tergend traag gaat ie, vooral de tweede helft ben ik een paar keer bijna in slaap gesukkeld.

Het eerste uur pak hem beet was beste de moeite, aan de gestalte van Watanabe wordt mooi vormgegeven. Een neerslachtige, grijze muis die plots beseft dat zijn resterende tijd kostbaar en nog maar kort is en dat zijn leven al jaren tot een complete stilstand is gekomen. De stukjes waarin de bureaucratie op de korrel wordt genomen zijn sterk gedaan.
De ontmoeting met de schrijver is een interessante, jammer genoeg zakt de film in wanneer Watanabe op stap gaat met zijn jongere en vrouwelijke ex-collega. Ik vind de rol van de vrouw niet echt een boeiende en meer nog deze juffrouw staat vreselijk theatraal te acteren wat zwaar ten koste gaat van het drama en de geloofwaardigheid. Waar een Mifune daar makkelijk mee wegkomt in een spannende avonturenfilm werkte het me hier meer en meer op de zenuwen.

Wanneer Watanabe in rook is opgegaan en zijn collega's nog onder het genot van warme Sake wat zitten na te keuvelen over diens leven lijkt Kurosawa elk gevoel van subtiliteit te laten varen (de nieuwe baas die zijn woordje doet, de komst van die huilende vrouwen en die agent, het lag er toch wel dik bovenop allemaal). Bovendien bleef dit maar doorgaan en doorgaan... En werd het steeds nogal nederige en onderdanige gedrag van de kantoorklerk in kwestie me ook een beetje te veel.

Wel grappig dat Watanabe eindelijk een soort van held werd door gewoon zijn normale werk goed te doen. De film kent ook zeker een paar mooie en sterke stukken maar er staan gewoon veel te veel taaie en saaie minuten film tegenover. Film voelt daarnaast ook meer gedateerd aan, iets wat ik wel vaker heb met ouder drama en komedie.

Zal de film over een tijdje zeker wel weer een kans geven, Kurosawa is gewoon een regisseur die dat verdient, voor nu kom ik helaas echt niet verder dan 2.5*

Nu was ik al aardig fan van Kurosawa's werk, maar deze film raakte me pas ècht en vind ik werkelijk schitterend. Ontroerend en tijdloos mooi.

Nou, ik nog wel een beetje, vandaar niet de maximale 5 punten. Toch is Kurosawa's aanpak origineel, gedurfd èn nodig om een aantal van de latere scènes extra kracht mee te geven. Pas op het einde van de film zag ik het nut hiervan in. Toch had een scène als die met de loco-burgemeester op de herdenking wat mij betreft niet gehoeven.

De komst van de politieman op de herdenkingsdienst en de prachtig ontroerende scène met Watanabe op de schommel zijn hierdoor extra effectief. Met die laatste scène had de film wat mij betreft ook gerust kunnen eindigen, al is het huidige einde met de ambtenaren die een dag na de herdenkingsdienst hun beloofde levensverbetering alweer in de koelkast hebben gestopt, ook niet fout!

Kurosawa is aardig opweg om mijn favoriete regisseur te worden.

Herzien en dat was eigenlijk een heel andere filmervaring. Ikiru is nog steeds weinig subtiel en verre van contemplatief, noch kent het fraaie cinematografie of naturel acteerwerk. Maar de film wist me (nu wel) op vele momenten te ontroeren. Gaat daarom naar een ruime 3,5.

Sterke film van Kurosawa, al had er nog wel meer ingezeten. Bij Kurosawa denk ik aan Samurai's dus het was wel even vreemd om deze, na een zestal films van hem met Samurai's, nu eens een keertje niet tegen te komen. Takashi Shimura zet in ieder geval een erg sterke rol neer. Hij draagt de film en zet een interessant personage neer, wiens houding op een dag drastisch verandert. Kurosawa weet een sterk verhaal op een overtuigende manier op mij over te brengen, met een paar geweldige scènes. Zo is het nummer dat Watanabe in de bar zingt van een ongekende schoonheid, evenals het moment dat hij aan het einde van de film het zelfde liedje zit te zingen op een schommel in de sneeuw. Het is daarom jammer dat het tweede gedeelte van de film, als de mensen met wie hij gewerkt heeft hem herdenken, toch wat minder is door het lichtelijke irritatie opwekkende overacting van sommige acteurs. Wie weet zit er bij een herziening nog meer in, want een memorabele film is het zeker en Kurosawa is en blijft een topregisseur wat mij betreft!

4,0*

Ikiru is ietwat te traag voor mijn doen.

Mijn mening komt erg overeen met Madecineman zijn recensie. De film bevat een erg sterk eerste deel, maar een te traag en saai tweede deel, gelukkig maakt het einde iets goed.

Kanji, een in elkaar gezakte ambtenaar die keer op keer, dag na dag hetzelfde doet, en dat is werken. Takashi Shimura speelt een geweldige rol die weinig woorden nodig heeft om overtuigend over te komen. Zijn grimassen spraken boekdelen. Mooi was dan ook om te zien dat hij eindelijk een glimlach op zijn gezicht kreeg. Samen met nog andere memorabele momenten maken dit Ikiru sterk. Als hij gaat zingen in het café is er ook één van. Jammer genoeg deden enkel deze momenten me iets en kwam ik verder niet goed genoeg in het verhaal. Het medeleven was niet genoeg aanwezig.

De reden hiervoor was toch wel het tweede deel. Net toen ik erin begon te komen was hij plotseling gestorven. We kijken vervolgens een hele tijd naar de wake en blikken terug. Dit ging me echt te traag en was eigenlijk wat te saai. Een aantal gaapmomenten waren het gevolg. Het einde was dan wel weer sterk. Zoals velen al aangeven bedoel ik ook de schommelscene.

Opvallend vond ik ook dat tijdens de wake iedereen zijn leven op het werk wil beteren. Een dag later blijkt niemand dit te doen of te willen en gaan gewoon verder met hoe het voorheen was.

Een dikke 3*

IKIRU - Akira Kurosawa - 1952

Kantoormedewerker Kanji Watanabe (foto) krijgt na 30 jaar dienst zonder verzuim hevige pijn in zijn maag. Een lichte maagzweer is de diagnose, maar Watanabe weet zelf de waarheid. Hij heeft maagkanker en zal nog maar een paar maandjes leven.

Wat volgt is een aangrijpend drama, waarin Watanabe teruggrijpt naar het verleden en zijn verloren tijd probeert in te halen. Al kwijnend leert hij wie er echt om hem geven. Welke fouten hij heeft gemaakt. De liefde die hij zichzelf zo lang onthield. Lachend, brakend, zichzelf in slaap huilend.

Het carpe diem-thema is krachtig en confronterend omdat het ook vandaag nog relevantie heeft. Life is short: doe er iets mee; zorg dat je iets bewerkstelligt van waarde. Zelfs al sterf je in het proces.

Watanabe (Takashi Shimura) elegische zang klinkt:

'Life is so short

Fall in love, dear maiden

While your lips are still red

And before your passion cools,

For there will be no tomorrow'

De film eindigt op een sobere noot, waar hoop gelukkig nog een plaats heeft. Zolang je er maar in gelooft.

* * * * *

Erg mooie film hoor. Beetje lang misschien, en het tweede stuk is dan ook net wat te langdradig soms. Maar verder thematisch erg interessant en de jaren erna al meermaals overgenomen. Ook groots geacteerd door Schimura.

3.5*

Ken je die recensies die beginnen met het opsommen van de redenen waarom je veel verwacht van een film om vervolgens de vraag te stellen 'Hoe zou dit nu mis kunnen gaan?', waarna de recensie uitlegt waarom het dan toch niet geslaagd is allemaal? Er zijn vrij veel recensies van dat type hier op MovieMeter. Ik heb de formule ook een aantal keren gebruikt. Nergens paste het echter ooit beter dan hier. Maar laten we eerlijk zijn: ik had geen enkele reden om aan te nemen dat ik Ikiru niet zou waarderen. De film heeft immers een boeiend thema, is geregisseerd door een bijzonder getalenteerde regisseur en heeft een fantastische acteur in de hoofdrol. Daarnaast heeft de film hier op MovieMeter een verbazingwekkende prestatie geleverd: als je op de meningen klikt zul je geen enkele werkelijk negatieve recensie vinden. Misschien die van Onderhond, maar die is nog zeer positief voor een klassieker.

Toch ging het bij mij al mis vanaf de eerste minuut, ondanks de hoge verwachtingen. De film opent met een X-ray-foto van Watanabe's maag waarin de kanker te zien is en waar een verteller de situatie uitlegt. De meest slechte keuze in de hele film, een keuze waar Ikiru eigenlijk nooit meer over heen komt, is het toevoegen van die voice-over. Nou is die voice-over niet eens zo heel veel aanwezig, maar in die korte stukken waarin we hem horen zegt hij precies te veel. Dus in de openingsminuten wordt al meteen de halve film verklaart. We krijgen simpelweg meteen te horen dat Watanabe een zinloos leven heeft geleid en er zometeen dankzij zijn kanker iets aan gaat doen. Waarom zou je deze informatie in vredesnaam op zo'n lompe manier meedelen? Is het niet pakkender om dit allemaal met het personage mee te ontdekken? Voelen we niet meer mee met Watanabe als we zijn routine even ervaren (zonder voice-over) en de impact van zijn ontdekking met hem voelen, als we met hem meegaan op zijn zoektocht naar zelfwaarde? We weten helaas altijd meer dan Watanabe.

Helaas blijft het daar niet bij. Iedere scène op zichzelf voelt voorgekauwd aan. In de wachtkamer bij de dokter volgt een leuk geprobeerde maar wat al te overduidelijke monoloog van een medepatient die uitlegt hoe dokters altijd liegen over maagkanker om vervolgens meteen een scène te krijgen waarin de dokters inderdaad op de voorspelde manier liegen. Bijna de hele film volgt dit traject. Alle verrassingen worden aangekondigt. Alle emoties worden op tafel gelegd. Iedere filosofie wordt op een bordje aangeboden. Het nadeel is dat er dan al geen reden meer is om actief mee te denken met de film. En doordat Watanabe zo'n glashelder personage is blijkt het onverwacht moeilijk om met hem mee te leven. Ik wordt immers niet actief gevraagd om me met hem te identificeren, omdat we de emoties niet rond eenzelfde moment krijgen. Juist de uitleg maakt het personage zo vlak. Drama's hebben eigenlijk altijd een bepaald mysterie nodig om te werken. Verborgen emoties. De ontwikkeling van de hoofdpersoon van een drama meteen aankondigen en zijn gevoelens constant verklaren is hetzelfde als een whodunnit beginnen met het aanwijzen van de dader: het wordt slechts kijken om het kijken.

Daardoor werkt bijvoorbeeld een scène als die waarin Watanabe een lied zingt in het café ook niet. Dat had potentieel kunnen uitgroeien tot een van mijn favoriete scènes allertijden. Het had goed kunnen werken als een openlijk reflexief moment in een film die verder subtiel bleef. Nu voelt het echter aan als de zoveelste overduidelijke scène. Ik zou Ikiru dan ook nooit een reflexieve film willen noemen. De reflectie is al voor je gedaan. Daarnaast is Shimura ook te eenzijdig in deze rol om er werkelijk iets van te maken. Het is geen echt slechte acteerprestatie, maar zijn droevigheid en zelfmedelijden hadden wel een tandje minder gekunnen.

Wat overblijft is een aardig sprookje over een man die tegen alles in een speelplaats bouwt, een soort Capra op een serieuze toon dus. Niet vervelend om naar te kijken, ondanks dat ik het allemaal wel erg lang vond doorgaan. De structuur in de tweede helft, met de flashbacks tijdens de begrafenis is ook leuk, al deed Kurosawa iets gelijksoortigs natuurlijk al beter in Rashômon. De goede kanten ten spijt is Ikiru voor mij een film die nooit ging vliegen en nooit echt ontroerde. Jammer dat Ozu dit niet gemaakt heeft.
2*

Mijn tweede Kurosawa.
Na Seven Samurai zou ik eigenlijk als een gek achter deze man aan moeten zitten, maar juist als ik erg enthousiast raak over een bepaald iets, dan wil ik het juist verspreiden, des te langer ik kan genieten. Tussen alle samurai films door kwam ik opeens Ikiru tegen, en had inmiddels al helemaal mijn focus, de verwachtingen lagen hoog. En kwamen uit.
Ikiru is een prachtige film die de filosofische kant van ''je lichaam kwijt raken'' en de ''zin van het leven'' aankaart. Het is niet zo zeer de filosofie die me aan staat, inmiddels kennen we dit ook wel (beseffen is een tweede), maar het is meer hoe het wordt aangekaart. Het is allemaal zo cultureel en lief en klein, maar toch erg sterk en goed. Onbeschrijfelijk wellicht. Wel vond ik duidelijk het tweede deel, na Kanji's dood een stuk minder, ik miste structuur en wist niet precies waar het heen ging. Wat ik normaal niet erg vind, maar het stond me hier niet aan. Uiteindelijk kon ik het wel waarderen, en snapte ik de bedoeling, alleen kwam het een beetje te ongelukkig over.
Visueel vond ik het een stukje minder indrukwekkend dan Seven Samurai, maar alsnog was het erg sterk. Klein hoogtepuntje is de zonsondergang tijdens de flashback, prachtige fotografie. Verder vond ik de cast aandoenlijk, maar wel erg overdreven spelen. Wellicht is dat de gelegenheid in tijd en plaats.
Welverdiende klassieker, een film waar je u naar mag zeggen. Ik ga verder met Kurosawa, maar zoals genoemd: wel rustig aan. 4 dikke sterren

Zeer verrast door deze film, echt waar. Alles is zó goed in beeld gebracht, voortreffelijk. Dit is een van de weinige films die me tot nadenken heeft gezet. Dit is alweer de vierde film van deze regisseur die ik gezien heb. Kurosawa begint langzamerhand één van mijn favoriete regisseurs te worden.

Ikiru krijgt van mij een dikke 4 sterren. Een halfje erbij kan zomaar gebeuren na een herziening, wie weet.

Zoals verwacht audiovisueel erg sterk verouderd, maar desalniettemin heeft Ikiru zeker het een en ander te bieden.

Van te voren heb ik geen omschrijving gelezen, dus ik wist niet dat het meteen zou beginnen in de vorm van de mededeling dat de hoofdpersoon kanker heeft. Aangezien mijn familie niet gevrijwaard is gebleken van die ziekte, is dat iets dat me momenteel raakt. Maagkanker schijnt overigens in Japan vrij veel voor te komen, terwijl in het westen er juist meer gevallen zijn van darmkanker. Het schijnt allemaal met verschillende diëten te maken te hebben. Ik geloof dat men nu er vaak veel meer aan kan doen, maar toen was het blijkbaar een doodvonnis.

De vraag wat dan te doen met je leven is best interessant. Ik zou wellicht ook eerst de bloemetjes flink buiten zetten, wat de hoofdpersoon dan ook doet. Aardig om daarbij te ontdekken dat in die tijd je ook al Pachinko had, iets dat ik tijdens mijn reis in Japan een paar maanden terug veelvuldig ben tegengekomen.

Uiteindelijk weet de hoofdpersoon een manier te vinden om zin van zijn leven te maken, en de wijze daarop maakt me vrij cynisch, want hij is eigenlijk een raamambtenaar die besluit zich dienstbaar aan de samenleving te maken. Maar het moet gezegd worden, mijn cynisme ebt weg als ik zie dat de moeilijkheden toch wat groter zijn dan die van de Nederlandse raamambtenaar (voor zover ik die wereld goed kan inschatten). Zoals dat het eigenlijk taboe is om tegen een hoger geplaatst iemand in te gaan. Of bedreigingen door de Yakuza.

Het tweede gedeelte duurde langer dan ik had verwacht en biedt complete rehabilitatie. Het proces is boeiend om te volgen, maar ook hier proef je de ouderdom van de film, want de wijze waarop - door middel van steeds meer mensen die hem prijzen - voelt naïef en melodramatisch aan. Naar mijn idee zou dit tegenwoordig echt niet meer op zo'n manier uitgewerkt worden.

Tenslotte was het acteerwerk wisselend. Veel zwakke prestaties van bijpersonages, maar Shimura weet z'n rol aardig neer te zetten en maakt dat de film niet compleet door ouderdom instort. Wel met een kanttekening, hij kan bijzonder goed een bijzonder tragisch gezicht opzetten, maar op het moment dan een andere patiënt de symptomen van maagkanker opsomt, zorgt die gelaatsuitdrukking er wel voor dat het tegen de grens van het lachwekkende aanzit. Nog niet erop, maar dicht in de buurt.

Het audiovisuele speelt bij mij altijd een belangrijke rol, en hier is zowel geluid als beeld behoorlijk slecht. Toch nog één mooi shot gezien, bij de zonsopgang waarbij de hoofdpersoon ook opmerkt dat het er mooi uitziet. Het plot weet enigszins te compenseren, maar vertoont dus ook sporen van ouderdom. Jammer, want anders had er misschien meer ingezeten dan 2*.

Heel jammer. 'Ikiru' is een film van een groot regisseur. Een film waar ik erg naar uit keek, maar helaas één die al snel een lange zit bleek te zijn. Mijns inziens hield het allemaal niet zo veel in. Het verhaal is vanaf seconde 1 duidelijk.. vervolgens kijken we mee om te zien hoe Kanji Watanabe z'n nog korte leven een nieuwe impuls zal gaan geven. Ik kon er niet zoveel mee en vond het weinig indrukwekkend.

Na veel lovende recensies had ik echt wat moois verwacht. Ik vond het hoofdpersonage zeer vlak en kon weinig met 'm meeleven. Het tempo wat Kurosawa hanteert doet de film niet veel goeds, net als het laatste deel van de film waar iedereen in het rond zit te discussiëren. Het pakte me niet. Er wordt veel gezegd, maar eigenlijk niks waar ik wat mee kan en niks wat me emotioneel raakt t.o.v. het hoofdpersonage.

Sowieso vond ik Kenji Shimura te vol zitten met zelfmedelijden. Het ligt er te dik op allemaal. Vreemd ook om ineens al die vrouwen zo overdreven verdrietig te zien op z'n begrafenis. De film mist een goede balans wat mij betreft. Kurosawa zorgt voor een visueel prima geheel, maar het verhaal wordt op een manier gebracht waardoor ik nergens emotioneel betrokken kon raken bij het hoofdpersonage. Teleurstellend.

With a bad script even a good director can’t possibly make a good film.

Niet dat ik nou een uitgesproken Kurosawa-fan ben, maar met Rashomon en Tengoku to Jigoku leverde hij twee prima films af. Dersu Uzala vond ik eveneens oersaai; daarmee heb ik al mijn Kurosawa-kennis genoemd. Ikiru stond al lang op het lijstje vanwege de status, maar ik ben persoonlijk geen grote fan van langere films in een taal die ik nauwelijks tot helemaal niet spreek. Het vereist een hoge mate van concentratie.

Mijn cijfer maakt wel duidelijk dat ik behoorlijk teleurgesteld in Ikiru ben. Ikiru tracht een aantal, op zichzelf mooie, ideeën te combineren, maar faalt hopeloos in de uitwerking ervan. Het script was hopeloos cliché (hoewel ik stiekem hoop dat de Engelse ondertitelaar hier de schuld van mag krijgen). Of zoals The One Ring het hieronder uitstekend omschrijft:

Waarbij ik de caféscène, in tegenstelling tot TOR, juist tot één van de weinige hoogtepunten vond behoren. Eén van de weinige momenten dat het trage verhaalverloop zorgde voor een sterk staaltje cinema. Daar waar het eerste deel nog enkele mooie shots bevatte, verzandde Ikiru in een saaie, overgeacteerde klucht met een levensfilosofie die uit een gelukskoekje lijkt te komen.

Veel potentie, veel kansen, maar zelden gegrepen. Zonde, want recapitulerend toont Ikiru bij vlagen waar Kurosawa toe in staat is, of kan zijn. De mengelmoes van ideeën (o.a. Tolstoj, Kafka en ik ben niet de eerste die aan It’s a Wonderful Life moest denken) maakt Ikiru vlees, noch vis. Een lange zit wordt het al helemaal als men melodramatisch drie keer zo lang doet over het uitspreken van een simpele zin.

Enfin, genoeg kritiek op het script en de gemaakte verhaallijnkeuzes, maar Ikiru wordt alom geprezen om de audiovisuele schoonheid. Ik vermoed met nadruk op het visuele, want de muziek klonk mij niet noemenswaardig anders dan de doorsnee soundtrack van destijds. Visueel zoals gezegd een aantal mooie shots, ik zou nog de spiegelshot in de bar willen noemen. En uiteraard de schommelscène, maar het mag geen verrassing zijn dat zo’n slotscène na een dergelijke filmbeleving compleet aan kracht inboet. Dit soort momenten waren echter schaars en als je half in slaap aan het vallen bent, is het lastig genieten van de esthetische kwaliteit. Zoals Onderhond terecht opmerkte in zijn recensie is ook de scèneovergang ondermaats:Er is een maximum aan ‘dat hoort nou eenmaal bij die tijd’-marge en dat maximum gaat Ikiru ruimschoots aan voorbij. Deze editing is een katalysator en Ikiru wordt nóg fragmentarischer en nóg minder meeslepend.

Tot slot zou ik het acteerwerk nog eruit willen pikken. Ik weet niet of het de leeftijd van Ikiru is, de Japanse cultuur of dat het gewoon aan mij ligt, maar net zoals de vorige post snapte ik totaal niet wat al die “vrouwen zo overdreven verdrietig […] op z’n begrafenis” kwamen doen. Net zoals deel 2 waarin alle collega’s om de beurt ‘netjes’ (lees: gescript) hun zegje mochten doen. Het is allemaal zo overdreven... Het ontbreekt volledig aan enige vorm van subtiliteit.

Nee, een apathische film welke ten onder gaat aan de oubollige, fragmentarische cinematografie en bovendien gedragen door een flinterdun moralistisch huis-tuin-en-keuken filosofielesje.

Ik ken Kurosawa vooral van zijn films met samoerai. Avonturenfilms die hij overnam van de westerns om ze daarna terug te geven en het genre te inspireren en te vernieuwen. Ikiru is een heel ander verhaal. Vrij naar een verhaal van Tolstoy, al moet ik ook denken aan Umberto D en It's a wonderful life. Een verhaal vol humor en drama dat best wel boeiend is.

Je ziet de verschillende fases langs komen bij iemand die te horen krijgt dat hij maagkanker heeft. De impact van het nieuws is groot en als kijker ben je helemaal mee, alhoewel de dokter hem als een gewone patiënt bekijkt. Je volgt dit echt vanuit de persoon die het slechte nieuws ontvangt. En dan begint die molen te draaien om het nieuws te verwerken. Daardoor lijkt het voor sommigen misschien wat langdradig, maar is voor mij juist een meerwaarde. Zo merk je ook bij de dokter dat die de vraag aan z'n collega's stelt wat die zouden doen als ze nog maar een half jaar te leven hebben. En ze kunnen er niet op antwoorden.

Het is ook niet evident natuurlijk en ondertussen tikt de tijd verder. Het idee om alles op te doen is ook maar niets. Dan maar gaan feesten? Dat verveelt na een tijd toch ook maar. En de tijd doorbrengen in goed gezelschap? Dat moet het gezelschap ook goed vinden natuurlijk. Zijn zoon en familie luisteren ook niet echt en zien hem enkel als een oude man en niet meer als vader of broer. Tot hij besluit om toch iets te kunnen betekenen. En dat gaat niet over roem of zo. Dat is toch vergankelijk. Hij wil echt iets betekenen.

Iets voorbij de helft van de film krijgen we dan de begrafenis met zowel de collega's, de burgemeester en de familie die dat vooral als een formaliteit beschouwen. Misschien wel hier en daar met wat verdriet, maar meer ook niet. Tot ze met hulp van de sake de puzzelstukjes bij elkaar leggen en het duidelijk wordt wat hij betekend heeft. Daar is tijd voor nodig natuurlijk. Je moet zo'n scène toch wel een tijd laten duren. Het gaat bijna zo ver dat hij niet alleen die speeltuin heeft gerealiseerd, maar ook een schokgolf in de administratie heeft teweeg gebracht. Eens de sake verteerd is, verandert er niets in de bureaucratie. Maar toch zie je nog het effect.

De film is een meesterwerk en Kurosawa zet sterke personages weer. Het is weliswaar een film van de oude stijl. En daarmee wil ik niet zeggen dat je zomaar oude technieken van montage of geluid moet goedkeuren, maar het is gewoon een stijl en sfeer die bij die tijdsgeest hoort. Los van de creativiteit van Kurosawa zelf natuurlijk. Maar ik hou hier wel van. Ietwat neo-noir gecombineerd met de oude Hollywood drama stijl. En toch tijdloos, want ik waande me niet meer dan 60 jaar terug in de tijd. Dit kon zich evengoed nu afspelen. Het verschilt wat met andere films van Kurosawa, zodat het niet onbegrijpelijk is dat sommige mensen dit veel minder (of net beter) vinden dan z'n andere werken.

Toch een kleine teleurstelling na vorige maand het weergaloze High and Low te hebben gezien. Ikiru is eigenlijk niet te vergelijken met dat meesterwerk, behalve dat het ook een hedendaagse film is. Ikiru is een ietwat sentimenteel drama, dat gelukkig wel origineel en ontroerend genoeg is om te blijven boeien, althans de eerste helft. Ik was verrast toen Watanabe ergens halverwege de film al stierf, en de film begon toen een beetje te slepen.

Tot dat moment vond ik het een goede film met een aantal mooie scenes. Wat te doen als je te horen krijgt dat je nog maar 6 maanden te leven hebt? Eerst een avond doorzakken en geld verbrassen leek me een logische keus. Maar dat houd je niet vol, zeker niet met zijn prognose. Daarna gaat Watanabe op zoek naar jeugd en levensplezier, iets waar zijn jonge collega van lijkt over te lopen. Is deze eerst nog aangenaam verrast door de omzwaai van Watanabe, al snel raakt ze verveeld. De scene dat hij haar smeekt om nog een avond uit te gaan, en zij uit schuldgevoel toestemt was een van de beste scenes. Ik vond dat sowieso het sterkste en meest schrijnende stuk van de film, omdat het zo realistisch was- natuurlijk zit zo'n meisje niet te wachten om haar avonden door te brengen met haar aardige, maar saaie, veel oudere chef, maar Watanabe voelde kennelijk iets wat op geluk leek in haar gezelschap.

Dan besluit Watanabe het over een andere boeg te gooien, en zijn positie te gebruiken om een park te realiseren. En zijn we dus getuige van zijn begrafenis. Hier haakte ik een beetje af eerlijk gezegd, zijn collega's die onder het genot van een hoop drank hun zegje doen over de overledene. Iemand merkte op dat dat erg Japans is, hoe er na je dood over je wordt gesproken- misschien is dat zo, maar de film werd er niet beter op.

Audiovisueel is hij niet zo sterk al zijn er wel een aantal mooie shots, maar daar kan ik me meestal wel overheen zetten bij oude films. Toch vond ik de film soms ouder overkomen dan hij was en dat is natuurlijk geen goed teken.

Een oude man in de sneeuw op een schommel die met gebroken stem een liedje zingt: probeer het dan maar eens droog te houden. Akira Kurosawa maakte meer dan samoerai-films. Deze ingehouden en verstilde schets van de laatste avond-etappe van een aan kanker leidende eenzame ambtenaar speelt in het moderne Tokyo van 1952. Geestig, ontroerend en confronterend, zowel yin als yang.

Gelet op de talrijke loftuitingen en hoge scores niet helemaal de film, die ik verwachtte. De ontwikkelingen in het verhaal —of beter het gebrek daaraan met name in het middengedeelte— rechtvaardigen niet de lange speelduur. Daar komt bij dat protagonist Takashi Shimura onder vrijwel alle omstandigheden dezelfde mimiek vertoont.

Mijn derde Kurosawa, een meer dan degelijke regisseur maar naar mijn smaak geen absolute topper.