There Will Be Blood (2007)

Inderdaad is het einde gepast, ik zie het echter niet echt als een gewetensvraagstuk. Ik zie het eerder als de macht (Plainview) die de pedalen verliest.

Dat heb ik er (nog) niet uitgehaald, volgens mij geeft de film aan waar een dergelijk pad eindigd. Ondanks al het gepredik van het 'voor elkaar zorgen', 'iedereen laten meeprofiteren', familiebanden en het 'verlossing door het geloof'.... There will be blood. (Misschien is dat de gewetensvraag die Anderson de Amerikaanse kijker mee wil geven)

@ Badalamenti: Ik denk niet dat hij zijn ziel verliest, de film schets geloof als als een onwaar excuus dat sommigen gebruiken om macht te vergaren, maar helemaal niet bestaat. Het is een atheïstische film die dus ook niet gelooft in de ziel.

De film roept om herziening. Lang geleden dat een film zoveel indruk op mij maakte.

Helemaal mee eens. Het grote symbolische karakter van deze film maakt het net zo'n boeiend kijkstuk.

Maar zijn de reeks bovenstaande posts eigenlijk geen voer voor het spoilertopic? Want hier dreigt deze toch wel boeiende discussie binnenkort helemaal ondergesneeuwd te raken na een reeks nieuwe posts.

Laat dat niet te lang wachten. De herziening van deze film was bij mij één van de besten ooit.

Herziening staat voor morgen avond op het programma.

Even wat recent geschiedenis. Maanden geleden zag ik voor het eerst iets van Anderson - Boogie nights, de film overdonderde. In een klap was een modern meesterwerk en een van de meest sublieme Amerikaanse films geboren. Dus wat doe je als vervolg? je verdiept jezelf meer in de man, en wordt je vervolgens zwaar teleurgesteld door vreselijk pretentieuze Magnolia, waardoor je seffens geen trek meer hebt in zijn andere films. Na het zien van There Will Be Blood kan ik met oprecht zeggen dat ik Magnolia een tweede kans wil gunnen.

(!)Daniel(!)Day-Lewis(!) is ongeëvenaard en onvergelijkelijk. Het streven naar een niveau dat alleen een geabsorbeerde kan naderen. Jezelf verliezen in je rol lijkt voor Lewis geen provocatie - maar vooral iets wat gewoon hoort. Iets dat je zonder, simpelweg niet op het witte doek kan verschijnen. Alhoewel ik zijn vertolking als 'Bill the Butcher' in Gangs of New York prefereer, wil ik absoluut niet declasseren dat diens rol hier, in de beste acteerprestaties allertijden hoort te staan. De indifferentie, koudheid, onverschilligheid die in zijn ogen te vinden is zegt meer dan duizenden en duizenden woorden. De ware manier om regelrecht achter te komen wie Daniel Plainview echt is. Wat een prestatie.

Visueel niet zo intens als verwacht. Ik vind dat Anderson meer aandacht mogen/moeten besteden aan bepaalde aspecten als landschappen, die gewoonweg op doodgewone landschappen leken. Het lukt hem wel om cinematografie aantrekkelijk over te komen. Erg sfeervol. Robert Elswit verschaft de film een uitstekend beangstigend tintje. Anderson maakt overig graag gebruik van bewegende camera's, iets wat ik persoonlijk alleen maar kan prijzen en waarderen. De close-ups van Plainview's gezicht zagen evenzo schitterend uit.

De score wekte bij mij weinig op. Vind het maar een vreemde keuze om de score op zo'n manier te componeren. Anderson maakt mijn inziens ook vaak de vergissing om bepaalde tune als een soort aaneensluiting door te laten gaan. Ik heb nooit begrepen wat diens ambitie hiervan is. Wellicht om zo spanning te creëren, Het wekt echter frequent irritaties op.

Rise and fall verhaal die hier wordt vertolk is alles behalve doorsnee. Wat zeer vaak knudde is bij rise and fall verhalen zijn vooral de echte emoties en krankzinnigheid die dienen uit te stralen. Ik wil niet beweren dat de film mij emotioneel wist te raken, maar wat de acteurs hier doen is vooral echte emoties uit drukken. Niemand voelde hier als een karikatuur aan.

Ik was onder de indruk - niet geheel, maar toch heb ik weer animo voor Anderson's werk. Eigenlijk heb ik zien om de film weer beschouwen. Plainview's woorden I've abandoned my child! I've abandoned my child! I've abandoned my boy! staan in me geheugen gegrift.

Na herziening blijft de film toch op 4,5* staan. Het is weliswaar een bijzondere en krachtige vertelling, maar allemaal net een versnelling te laag voor mijn smaak. Daarom verkies ik het zwierige Boogie Nights ook boven deze, hoe goed die ook is.

Een super film, origineel verhaal en de lange speelduur vloog voorbij!

Verdient een plekje in mijn top-10.

4.5*

Hebzucht, was het niet één van de zeven hoofdzonden? Jawel. Heeft iedereen niet wel eens uit alle macht willen wínnen, om de ander te zien verliezen? Jawel. En is iedereen niet wel eens kinderachtig, en dat misschien veel te ver doorgeduwd?

Jawel. En nu 3 keer raden waar deze film over gaat. Heeft deze film het dan ook in zich om universeel herkenbaar en zelfs bijbels te zijn?

Het antwoord laat zich raden, maar is geen te onderschatten prestatie. De manier waarop P.T. Anderson hier een geobsedeerde, kwaaddenkende geest weet neer te zetten is legendarisch. Het zijn vooral de onderbuikgevoelens die hij gebruikt, en dat zijn nu net de gevoelens waar de serieuze filmliefhebber meer mee kan dan de gemiddelde filmkijker. There Will Be Blood is geen doorsnee, eenvoudig te snappen film, maar een perfect accuraat portret van een man die zijn emoties echter verstopt tussen 2 zinnen door. Niet zomaar op te merken, maar onbewust constant aanwezig. De bezetenheid van Day-Lewis is onstuitbaar, door uiteraard Day-Lewis' uitzinnige acteerprestatie, maar ook door Anderson. Hij is een meester van de subtekst en de dubbele betekenis, die je hoe dan ook oppikt. Wat je met de door Anderson opgeroepen gevoelens doet moet je helemaal zelf weten. Hij geeft je er geen kapstok voor, wat velen niet zal aanstaan. De film is compromisloos.

Maar zo krijgt hij het wel voor elkaar dat zo'n olie-uitbarsting werkelijk te intens voor woorden is. Schrijnend, schitterend, verschrikkelijk, alles. Geholpen door één van de sterkste soundtracks in jaren overigens, zelden zoveel unieke beklemming in zo weinig tonen gehoord. Wat ervan overblijft op cd weet ik niet, maar tijdens de film weet deze gitarist van Radiohead de scène's ongekend goed te ondersteunen, of zelfs op te stuwen. En dan vooral in die oliespuit-scène, wát een openmond moment. Het samenspel van verborgen emotie, camerazettingen, verlaten landschappen, muziek; het komt allemaal samen daar. Een magisch filmmoment om U tegen te zeggen.

Dat het deel daarvoor 'saai' is, boeit mij niet. Niks is saai als het fascineert. Daarom is het nogal een gok om een film 'saai' te maken, maar Anderson zegeviert. Minitieus weet hij Plainview te doorgronden en interessant te houden, zijn op-en ondergang van het juiste drama te voorzien en van sterke uitbarstingen te vergezellen. Het slaan van Eli in de modder en het wegsturen van zijn zoontje noem ik als zijnde zo'n uitbarsting. En het einde op de bowlingbaan is natuurlijk de últieme climax. Het script is een mirakeltje, evenals setting en detail.

Ik zou Plainview overigens niet willen zien als 'het kwaad'. Hij is gewoon vreselijk gefixeerd op zijn doel, tegen het maniakale aan, maar dat zit gewoon in hem. Hij haat mensen. Hij wil winnen. Ziek, krankzinnig, maar niet het kwaad. Hij is zelf ook een mens - hij vertegenwoordigt zelfs een stukje van ons allemaal.

En dat maakt hem zo geweldig. Zijn gevecht tegen de kerk onder leiding van de evenzo briljant acterende Paul Dano is één van de mooiste en uniekste filmgevechten ooit. Nog steeds koud en ver verwijderd van emotie, maar doordringend - hell's yeah!
Voor de filmliefhebber onmisbaar. Onwaarschijnlijk geniaal epos.

Anderson heeft zich wel eens teleurgesteld uitgelaten over de tegenvallende bezoekcijfers voor zijn films. Maar dat ligt gewoon compleet aan hem: hij kan het niet laten om films te maken voor de serieuze filmkijker. En die zijn nu eenmaal in mindere mate aanwezig. Lullig voor hem, maar een baken van hoop voor ons. Zeker als je bedenkt dat de sfeer wéér totaal anders is dan een Punch-Drunk Love of Magnolia!

4,5*

P.S. - Het hoesje meent dat er zwarte humor in de film zit. Klopt niks van. Ik heb niet één keer gelachen. Het feit dat de film nochtans verteerbaar is spreekt boekdelen.

Ik denk niet dat de film over hebzucht gaat, Plainview geeft niets om materiele bezittingen, hij slaapt zelfs als rijk man nog steeds op de grond... De film gaat over de zucht naar onafhankelijkheid, de belangrijkste pijler waar Amerika op gebaseerd is (en de strijd met die andere (beperkende) pijler: Geloof.. Tuurlijk heeft het vergaren van alle olievelden iets met hebzucht van doen, maar dat is niet het hoofdthema.

Ik vond het wel sterk aanwezig. Hij wilde voor mijn gevoel gewoon wínnen, olie hebben, hij manipuleert alles om zijn droom te verwezenlijken: een groot huis voor hem alleen. Toch wel materealistisch toch? Gewoon hebzucht, m.i.

Naar mijn mening niet helemaal, maar wel grotendeels. Plainview slaat op een gegeven moment zelfs een gigantisch bod af, alleen maar om de kopers dwars te zitten. Dat getuigt nou niet echt van hebzucht. Dat hebzucht zeker aanwezig is en een fundament voor zijn personage vormt is wel een feit, maar mensen dwars zitten en zien dat hij de enige is die succesvol is, is ook belangrijk in zijn ogen. Waar ie' het eigenlijk allemaal voor doet is gewoon het ''kwade'' wat in de man schuilt wat mij betreft...

Nee, dat heeft niets met 'kwaad' te maken. Hij wil onafhankelijk zijn. Dat vertelt hij ook in de sleutelspeech aan zijn broer. Hij zit die mensen enkel dwars om aan hen te laten zien dat hij niet van hen afhankelijk is. Independent. Net als Amerika's belangrijkste feestdag?

Onafhankelijkheid (weg van die vervelende mensen), dat je daarvoor macht en bezit moet vergaren is bijzaak....

Tuurlijk wel. Je wilt toch niet zeggen dat zijn personage ook maar iets goeds uitstraalt. Die vent is één en al kwaad wat dat betreft. Misschien een beetje overdreven, maartoch...

Nee, hij zorgt goed voor de gemeenschap, haalt het meisje dat geslagen wordt weg bij haar ouders en zorgt voor de wees en geeft zijn broer een baan, toont medeleven bij een ongeval van zijn werknemers. Dat hij daarnaast zijn leugenachtige 'broer' vermoord, tegen zijn 'zoon' de waarheid vertelt (Die hem ging beconcurreren) en uiteindelijk de strijd met de priester/geloof beslecht maakt hem niet puur 'kwaad'. Het is slechts het afrekenen met iedereen inde hem in de weg staat/hem probeert te binden (broer, zoon, kerk). Niemand komt aan zijn onafhankelijkheid.

Jouw interpretatie maakt de film voor mij alleen maar beter. Binnenkort maar weer eens zien, want het is duidelijk dat iedereen zijn eigen opvattingen heeft. Ik moet zeggen dat ik het niet oneens kan zijn met je punten, integendeel; dit verplicht mij om de film te herzien.

Het is gecompliceerder dan gewoon zoveel mogelijk geld vergaren natuurlijk.

Hoe kom je daar toch bij? Uit alles blijkt dat hij erg sober leeft, geld boeit 'm voor geen meter..... (enkel als middel) Het gaat hem, zoals hij zelf notabene zegt om zijn onafhankelijkheid.

Uit welke scenes maak je eigenlijk op dat hij zoveel om geld geeft?

Verder gaat het verhaal niet enkel over Plainview, maar over Amerika, Amerika is gebouwd op onafhankelijkheid, olie en geloof. (Olie is natuurlijk ook geld, maar hier bewust voor olie gekozen, dat zit in de Amerikaanse grond, dus olie staat dichter bij Amerika dan geld). Als het over geld was gegaan hadden ze hem wel bankier gemaakt.

- 'I want no one else to succeed. I hate most people.'

- 'I see the worst in people'

Twee onvergetelijke quotes wat mij betreft. Hoe leg je die uit, Reinbo? Ben wel benieuwd, aangezien je aan de rest ook een interessante draai geeft.

Dat is exact de reden dat hij onafhankelijk wil zijn (van andere mensen) Hij heeft een hekel aan ze. Dat hij anderen niet wil zien slagen lijkt me duidelijk, dat is bedreigend voor zijn onafhankelijkheid.

Het is natuurlijk allemaal een beetje het zelfde (geld, olie macht, rijkdom, onafhankelijkheid.) Maar voor mij is onafhankelijkheid leidend.

"Wie durft te nemen is onafhankelijk, niet wie geeft."

Engels: "It's the man who dares to take who is independent, not he who gives."

David Herbert Lawrence Engels schrijver (1885-1930)

Deze mening deel ik zeer zekers met je

Ik ben het niet met je eens en vind dat je het verkeerd en/of veel te simpel ziet. Dat de film over onafhankelijkheid gaat is toch veel interessanter dan hebzucht, daar zijn al zoveel films over. Bovendien gaat de film niet enkel over onafhankelijkheid, maar over de Amerikaanse spirit. Ook toen Planview al schatrijk was sliep hij nog op de grond en van zijn grote huis krijgen we enkel de sober uitgevoerde bowlingbaan te zien. (Een voorbeeld van een film die wel over geld en hebzucht en respect gaat is bijvoorbeeld Scarface, maar daar spatten de dollarbiljetten dan ook van het doek af en zijn kreten als "World is Yours' en "This country is build on washing money" etc. prominent aanwezig.)

In deze film komt nauwelijks één dollarbiljet in voor. (Enkel in de scene waar hij een deal maakt met de broer (antichrist/duivel?) van Eli. (Misschien toch een goed kwaad conflict, al wordt het goede (Eli) er niet bepaald positief gebracht. (Daarom zie ik de goed kwaad theorie ook niet zo zitten.

Nog even over de bowlingbaan in het grote huis. Deze locatie is niet gekozen omdat een bowlingbaan staat voor rijkdom, macht en geld. De bowlingbaan kent twee banen (paden) het pad van de onafhakelijkheid (survival of the fittest) en het pad van het geloof. Uiteindelijk slaat Plainview het geloof op de linkerbaan tot moes. Zijn pad is het enige dat overblijft... Ik weet niet of dat exact is hoe Anderson het bedoeld, maar ik vind het wel een interessante gedachte.

Nu is het wachten op de SE met audio commentaar.... Edit: Ik lees net dat PTA daar een hekel aan heeft, ook leuk, kunnen we zelf er op los filosoferen.

Ik zie ook zeker wel dat het over een onafhankelijkheidsstrijd gaat, dus in dat opzicht zie ik het niet verkeerd of te simpel.

Maar het moge toch duidelijk zijn dat Plainview aan het eind schatrijk is geworden. Zijn huis kwam op mij behoorlijk groot over. En een bowlingbaan in je huis staat naar mijn maatstaven toch echt symbool voor rijkdom. Hoeveel dollarbiljetten er verder in de film te zien zijn heeft met Plainviews rijkdom toch niks te maken? Ik zou het sowieso een slappe truc van Anderson hebben gevonden als hij de film zou hebben volgestouwd met biljetten om rijkdom te suggereren. Ik vind deze aanpak veel sterker.

Ik zeg overigens niet dat de film alléén over hebzucht gaat, maar wel voor een deel, en ja, dat vind ik zeker interessant(er).

Dat het daarnaast raakvlakken vertoont met de Amerikaanse spirit wil ik zo van je aannemen.

Ok, dan zijn we het bijna eens. Persoonlijk vind ik de onderliggende lijn (De spanningen tussen onafhankelijkheid en geloof als pijlers waarop Amerika gebouwd is) veel interessanter dan het bovenliggende thema's van hebzucht. Zoals ik al aangaf, er zijn al zoveel films gemaakt die hebzucht als belangrijkste thema voeren. Ik vind het daarom zo prachtig dat er vrijwel geen enkele verwijzing is naar de rijkdom van Planview. Hij geniet ook van geen enkele luxe in de gehele film. (daarom is het volgens mij ook niet het hoofdthema)

We zijn het zeker bijna eens, want die hebzucht zorgt net voor het fascinerende gevecht tussen geloof en onafhankelijkheid, wat ik ook het boeiendst vind. Door zijn hebzucht weigert Plainview de kerk iets te gunnen en krijgt hij mot met Eli.

De thema's houden zoveel samen dat je ze eigenlijk niet eens los kan zien. Maar het roept om herziening!

Nog één ding: een butler, bowlingbaan, groot huis - dat wijst toch zeker op luxe!

Nee, zijn hebzucht zorgt niet voor de strijd met het geloof. Hebzucht en geloof gaan prima samen... Een erg succesvolle combinatie zelfs. Het is vanwege zijn wil om onafhankelijk te zijn dat hij afrekend met het geloof....

En ik vond de laatste scene veel eerder soberheid dan luxe uitstralen. Kijk 'm nog maar eens goed zou ik zeggen. Als PTA zijn rijkdom/bezit had willen benadrukken dan had hij de muren wel volgehangen met oude meesters...

Voor mij gaat die hele film juist over de dunne lijn tussen hebzucht en wat reinbo onafhankelijkheid noemt. Kerel heeft een hekel aan mensen die er de kantjes vanaf lopen en geen verantwoordelijkheid nemen. Terugvallen op regilie is wat hem betreft niets anders dan klaplopen. Het hele frontier-idee is geromantiseerd exploratief gedrag, individuele verantwoordelijkheid, maar het leidt ook tot excessief graaigedrag en overlopen van de zwakkeren. Ziehier de geschiedenis van de VS in een notendop.

Ik blijf toch moeite hebben met de term hebzucht. Ik zie ook wel dat hij een zo groot mogelijk bezit probeert te vergaren, maar dat is niet zijn doel op zich. Het gaat hem niet om de bezittingen (ook al heeft hij op het eind een groot huis en een butler). Het gaat hem om zijn vrijheid/onafhankelijkheid.

Het best komt dat nog tot uiting in de volgende quote:

"I want to earn enough money that I can get away from everyone."

Waar zijn haat voor mensen vandaan komt en hoe zich dat verhoud tot de "Geschiedenis van Amerika" (dat de film die becommentarieerd zijn we het volledig over eens) is een volgende interessante discussie.

Het is wel zo dat het een bepaald soort type mens moet zijn geweest dat weg trok van iedereen, om vaak in z'n eentje naar het westen te trekken op zoek naar vrijheid en geluk. Die 'haat' jegens anderen is natuurlijk ook nog vollop aanwezig in Amerika. Zie de slechte sociale voorzieningen en het disrespect en onbegrip voor andere culturen dat bij een zeer groot deel van de Amerikanen leeft. ("Eigen volk eerst" is daar een hele gematigde uitspraak. En wat zouden we er van denken als alle schoolkinderen van onze oosterburen elke dag begonnen met het zingen van het volkslied?) Eigenlijk is het niet zo'n fijn volk als je er zo over nadenkt.... En dat brengt Anderson op bijzondere wijze tot uiting.. Goh, de film wordt steeds Beter.

Geef 'm dan gewoon vijf sterren, hij verdient het

Interessant om te lezen allemaal trouwens. Ga 'm binnenkort ook weer zien, heb er nu al weer zin in. Wat is dit toch een ijzersterke film. Ben benieuwd of het ook ergens te lezen is hoe Anderson alles nou eigenlijk ''bedoeld'', of in ieder geval zelf interpreteerd.