Der Letzte Zug (2006)

Mooie en zeer indrukwekkende film een dagje met de NS stelt er niets bij voor

Buiten dat het een indrukwekkende film was, was hij ook nog eens vanaf het begin tot het einde boeiend. Er wordt best wel goed en realistisch in geacteerd en gelukkig is dit een Duitse productie i.p.v. een Amerikaanse. Bij een Amerikaanse productie zouden ze waarschijnlijk allemaal ontsnapt zijn, typisch dan een Hollywoodfilm.

Vannacht op de Duitser bekeken en daarna slecht geslapen. Qua invalshoek (alleen het transport laten zien) is volgens mij wel origineel. De film schokt daardoor meer; wat hier gebeurt is al vreselijk, maar wat nog komt is nòg erger!

Beklemmende, schokkende film over de Holocaust. Je kunt het je niet voorstellen. Dagen achtereen opgepakt zitten in een veewagen in een verzengende hitte, vrijwel zonder eten en drinken, op weg naar een wisse dood. Afschuwelijk! Dat er mensen zijn, die anderen dit kunnen aandoen, gaat mijn verstandelijke vermogens te boven. Beesten zijn het.

Indrukwekkende film, vooral het einde als ze aankomen in Auschwitz en de oude man die dan wordt doodgeschoten.

Het is erg realistisch gebracht allemaal, dat maakt de film beklemmend, zwaar.

Der Letzte Zug

Afgelopen zaterdag ben ik tijdens een familievakantie met een deel van de familie naar kamp Westerbork geweest in Drenthe om weer even wat informatie naar binnen te snuiven (en dat is redelijk gelukt), soms moet je het namelijk ook in het echt even bezichtigen allemaal I.P.V. op het scherm. Terwijl ik van Westerbork af kwam, langzamerhand in het musea weer terecht kwam had ik besloten even twee films aan de haak te slaan, zowel om toch mijn collectie te kunnen vergroten en eventueel meer informatie op te slaan. Ik kon niet wachten en heb gisteren gelijk Der Letzte Zug aangezet, en bekeken (ik heb ook nog ‘De Aanslag (1986)‘ aan de haak geslagen) hoe toch ‘Der Letzte Zug’ goed in elkaar geworven zit. Ik moet zeggen dat ik mij uitstekend vermaakt heb, ‘Der Letzte Zug’ verteld niet alleen maar een verhaal over het overleven in de wagons, het is ook een manier om de angst te uiten van de joden die getransporteerd werden.

Dana Vávrová en Joseph Vilsmaier hebben hier toch echt wel een mooi stukje film neer weten te zetten en dan vooral om de angst te laten zien die de mensen hebben gehad destijds. Joseph laat ook hier weer zien dat hij de verfilmingen van een WOII onderwerp prima onder de knie heeft, zo heeft hij ook de geweldige film: ‘ Stalingrad (1993) ’ geregisseerd, een andere top film met een goed onderwerp als kaliber. Helaas hebben we van Dana geen films meer mogen zien aangezien ze op 41 jarige leeftijd in 2009 al is overleden, eeuwig zonde.

Terwijl we een met een gids in kamp Westerbork rond liepen hebben we uiteraard ook zeer goeie informatie binnen gekregen, zoals het verhaal van de ‘laatste trein’. Zo was het in 1944 door de Duitsers doorgegeven dat Nederland vrijwel ‘judenfrei’ was en zo ook daar de laatste trein vertrok, dit geeft toch een ontzettend mooi beeld om het verhaal van onze gids achter te plakken.

‘Der Letzte Zug’ verteld een prachtig verhaal waarin we vooral de hoofdrolspeler: ‘Henry Neumann’ een vader van een dochtertje en een pas geboren zoontje van 12 maand die samen met zijn vrouw op de trein gezet is (vanuit wat ik begreep: Berlijn) richting Auschwitz. Henry word samen met zijn familie opgehaald door de Duitsers die hun vervolgens in de trein zetten. Deze scene volgen we ook bij meerdere families die later ook bij Henry en zijn familie in de wagon zaten. Tijdens het wachten word hun verteld dat hun wat te eten en wat te drinken krijgen in de wagon, en zich daar een zorgen over hoefden te maken. Echter was het maar een emmer water voor ongeveer 60 á 90 man en een emmer waar ze hun behoeften in konden doen. Ook kregen de Joden geen water, af en toe bij een treinstation, waardoor velen uitdroogde (en ook verhongerden). Ze kregen bijna niets van de Duiters of ze moesten een goedwillig persoon ontmoeten, zoals wel in deze film vertoond werd dat een bepaalde luitenant brood gaf aan de Joden en hun zo een stukje verder hielp.

Erg toffe film waar de angst van de mensen goed te voelen was, het was dan geen ‘spektakel’ de spanning zat er goed in, toch mooi geschoten dat ze gewoon wouden vluchten doormiddel het raam open te zagen of een gat te beuken in de vloer, de angst en de afnemende kracht van de mensen in de trein, op het eind ook zeker een mooi maar, trieste scene waar een oude joodse (erg optimistische) man staat te zingen in de deur opening bij Auschwitz , en daarna koelbloedig word doodgeschoten terwijl de Duitser eerst stond te genieten. Deze scene geeft dan ook wel weer hoe slinks de joden waren. Het is dan wel niet de beste WOII film die er op de markt heerst, qua concept is dit toch echt wel een goede film.

4.0*

In april 1943 werden 688 Joodse Berlijners per trein naar Auschwitz afgevoerd. Als verjaardagscadeautje aan Hitler, zodat de stad nu 'vrij van Joden' was. De film volgt de pure hel van de mensen in de veewagens die wanhopig proberen te overleven. De personages zijn redelijk uitgewerkt en met korte flashbacks krijgen de personages iets meer gezicht en achtergrond. Jammer genoeg zijn die flashbacks te gewoontjes om echte meerwaarde te bieden. Alle acteurs acteren wel overtuigend. Met een speciale vermelding voor de zeer jonge Lae Yavas (als Lea Neumann) die de rest van de hoofdpersonages makkelijk overklast met haar spontaan en sobere spel. De film haalt beslist het niveau van de betere tv-film, maar als bioscoopfilm kan hij niet helemaal overtuigen. Toch toont de film een goed sfeerbeeld van een gitzwarte bladzijde uit de wereldgeschiedenis.

Heb deze indrukwekkende film opnieuw bekeken, en ook nu weer ben ik ervan onder de indruk.

Of het nu de laatste trein uit Berlijn, is, zoals in deze film, of eender welk transport naar Auschwitz, de film toont de gruwel van deze transporten zonder schroom, en in eender welk transport zal het er zo wel aan toe gegaan zijn.

De vertolkingen, niet makkelijk vermoed ik, zeker niet de rollen van de kinderen, zijn zonder uitzondering fenomenaal.

Nogmaals, warm aanbevolen deze film die toont waartoe de mensheid in staat is, niet zo fraai dus.

En helaas heeft men er bitter weinig lessen uit geleerd.

Geweldige film en volgens ons tot nu toe de enige in zijn soort die de "Endlösung der Judenfrage" in Berlijn laat zien en de daaruit voortvloeiende afvoer van de Joden met een trein uit Berlijn naar Auschwitz. Tijdens de reis van ongeveer 3 dagen maken we kennis met een groep in een wagon en zien hoe het hen vergaat op de reis in en naar de hel. Want in de trein was het na enkele uren ook al een hel; geen eten, geen water, geen toilet voor meer dan 100 mensen. Vooral dat water is een groot probleem! Gelukkig laat deze film weer goed zien hoe walgelijk en onmenselijk het sociaal-nationalisme is!

Een indrukwekkende en realistische film die jou als kijker confronteert met de horror voor deze mensen op weg naar de zogenaamde arbeid voor hun vaderland in het zuidoosten van Polen.

Waardering: 8,5.

De omstandigheden in de concentratiekampen waren natuurlijk verschrikkelijk. Deze film geeft

een schrijnende en akelige impressie van onderweg in een treinwagon ernaartoe. Met geregelde,

korte flashbacks om mee extra de aandacht op meerdere slachtoffers in de wagon te vestigen.

De cameravoering draagt ook nog eens bij aan een claustrofobisch en beklemmend effect, de

ellende en miserie nadrukkelijk voelbaar.

Het monsterlijke van het naziregime wordt daarbij in de film expliciet vertegenwoordigd door een

nogal jonge, Duitse commandant wiens voorkomen mij overigens sterk deed denken aan het ettertje

van de cafescene in Inglourious Basterds, en is ronduit een arrogante griezel.

En neen dus, geen subtiliteit in de film waarvan iemand hier de voorkeur aan blijkt te geven.

Daarmee mis je mijns inziens hier juist doel om de realistische gruwelen weer te kunnen geven.

Vraag mij ook af of er uberhaupt oorlogsfilms met dit onderwerp bestaan waarin het subtiele de boventoon voert.

Een aangrijpende en toch weer schokkende film en die, met een beetje ongepaste woordspeling

misschien, ook nog eens loopt als een trein.

Film die vooral degelijk te noemen is, een weinig verhullend beeld van de hel van het transport zelf geeft, en daar wat mij betreft maar ten dele in slaagt.

De mensen worden vanaf de bewuste en laatste razzia gevolgd tot en met de reis en aankomst zelf in Auschwitz. De kleine moment van geestelijke teloorgang, gekte, woede en verdriet zijn zo nu en dan treffend te noemen. Het oudere stel dat zich weer in de variété waant, de klappen rond het verspilde water, de pogingen tot uitbraak om maar een paar dingen te noemen. Net als de heersende lethargie bij sommigen die nog altijd hopen dat het mee zal vallen tegenover de mensen die proberen te ontsnappen.

Waar het mis gaat bij Der Letzte Zug zijn de gekunstelde flashbacks die uiteraard tonen dat het om mensen met normale levens gaat. Toch voelen veel van die beelden verplicht aan en oogt het niveau qua acteren en dialoog dat van een matige soap. Dan is er het realisme van de omstandigheden die sommigen roemen. 'Papa, je moet je scheren.' zegt kleine Lena na vijf dagen toch heeft pa even veel baard als de eerste dag. Net als de zogenaamde bewegingsruimte, genoeg om iemand op de bek te slaan en dat verschillende mensen kunnen liggen, en dat terwijl de verhalen juist zijn dat men amper ruimte had te ademen en staande sliep.

Der Letzte Zug heeft dan ook een aantal erg treffende elementen, maar ook een paar mindere dingen. En vooral over de gehele lengte heeft de film met zijn personages moeite mij te boeien. Moet dan ook zeggen dat ik deze niet snel weer op zal zetten en me als product in het geheel tegenviel.