menu

Cross of Iron (1977)

Alternatieve titel: Steiner - Das Eiserne Kreuz

mijn stem
3,55 (499)
499 stemmen

Verenigd Koninkrijk / West-Duitsland
Oorlog / Drama
132 minuten / 119 minuten (ingekorte Amerikaanse versie)

geregisseerd door Sam Peckinpah
met James Coburn, Maximilian Schell en James Mason

De film gaat over een gedesillusioneerd Duits peloton aan het Oostfront met Steiner (Coburn) als belichaming van de totale idiotie van oorlog. Onder begeleiding van een scherp contrasterend kinderkoor en gruwelijke dia's ontvouwt zich een orgie van plastisch geweld waaruit iedere individuele soldaat op zijn eigen manier probeert te ontsnappen.

TRAILER

https://www.youtube.com/watch?v=AonZdAfEQgA

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MovieMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MovieMeter met je privacy omgaat.

zoeken in:
3,0
James Mason is veel te Brits om een Duitse Colonel te spelen. Trouwens heel de film ademt iets onnatuurlijks uit. Aan oorlogsgevechten geen tekort, maar veel nieuws valt er niet te beleven en eigenlijk zijn de naijver en de ambitie onder officieren, midden het oorlogsgeweld, het thema van de film.
Het slot ervan trouwens is niet zo gelukkig : naast indringende archiefbeelden van oorlogsmiserie wordt wat vooraf ging zo een beetje geridiculiseerd. Begrijp niet wat Peckinpah bezielde of er mee bedoelde. Met de oorlog valt er niet te spotten.

avatar van Vilmkritikus
3,5
Rauwe anti-oorlogsfilm die een goed beeld geeft van het oostfront een oorlog waar de Duitsers zich hebben stukgelopen wij mogen de Russen weleens wat dankbaarder zijn want aan het oostfront heeft Duitsland de oorlog verloren zonder oostfront was er nooit een D-day in Normandie mogelijk geweest.

3,5
Prima oorlogsfilm klassieker over de waanzin van oorlog

avatar van james_cameron
3,0
Zeer rommelige en onevenwichtige oorlogsfilm van Sam Peckinpah, die vooral de das om wordt gedaan door foute montage en een belabberde soundtrack. James Coburn is tof in de hoofdrol, maar de cast om hem heen is op het karikaturale af. Daarnaast is alles behoorlijk lelijk in beeld gebracht- vooral de interieurshots zien er niet uit. De tand des tijds is niet bepaald mild geweest voor dit zeer matige werkje.

avatar van mcdaktari
Ik heb deze oorlog film nog in de bioscoop gezien vroeger en was er toen behoorlijk van onder de indruk. Maar oke, ik was toen nog een tiener die nog niet zo heel veel films gezien had. Maar ik wist toen al wel dat Sam Peckinpah geen verkeerde films maakte. The Wild Bunch heb ik altijd al een hele vette western gevonden en Straw Dogs vind ik persoonlijk wel z'n beste film.
Wel moest ik wennen om James Coburn als Duitser te zien. Ik vond hem nou niet echt bepaald een prototype Duitse soldaat. Wat dat betreft een beetje miscasting, maar afijn, verder vond en vind ik het nog steeds een goeie oorlog/aktie film. Het mag dan misschien wel een zeer matig werkje van Peckinpah genoemd worden, maar als ik de beoordelingen hier op Moviemeter en op IMDb zie dan scoort de film toch nog niet zo slecht (voor dit zeer matige werkje)

avatar van Tarkus
4,5
Hoewel deze film een beetje gedateerd lijkt vind ik het nog steeds een van de betere oorlogsfilms die er zijn gemaakt.
Prachtige scènes, die, voor de tijd toch, zeer realistisch overkomen.
Ook de cast doet het prima, het is alleen spijtig dat de Duitse personages Engels praten, maar ja, dat heb je wel meer in Britse oorlogsfilms.
Misschien moet een Duits regisseur zich eens aan een remake wagen ?

avatar van Boneka
3,5
Beetje gekke oorlogsfilm die vooral in het tweede deel wat loskomt. Het eerste uur is vooral vertoeven in de "bunker" met veel dialogen. An sich goed, maar hier en daar iets te lang. Het tweede uur is sterker maar helemaal los komt ie nooit. Het is hier en daar net wat teveel aan bommetjes en granaten. Zodoende is deze film niet altijd even serieus te noemen. Het eind is verrassend al hadden de eindbeelden van mij niet gehoeven. Beetje uit de context van de film.

Dat er geen Duits werd gesproken is iets wat in de tijd wel vaker gebeurde. Zoals ik zei heeft de film wat gekke momenten. Zoals het vrouwengedeelte. De balans vond ik hier en daar wat zoek. Losse elementen zoals de brug of keihard zingen in het bos met de vijand in de buurt. Kortom het is een film met wat gekke kantjes. Daarin tegen heb ik me toch wel vermaakt. Een 7 als punt en een 3,5 als ster.

2,0
Engels sprekende Duitse soldaten aan het Russische front tijdens de tweede wereldoorlog. Gelukkig kennen ze wel een hoop Duitse liedjes. Maar verder is het vooral een oorlogsfilm zoals er al zo velen zijn gemaakt, met een hoop spektakel en veel explosies. Al is het nog wel bijzonder dat de film vanuit de Duitsers werd gefilmd, alsof de Russen de vijand zijn. Meestal zijn de Duitsers de vijand in films over de tweede wereldoorlog. Het is vooral een film voor de liefhebbers van dit soort spektakelfilms. En daar hoor ik niet bij.

avatar van baspls
3,0
Cross of Iron verteld het verhaal van Steiner, een gedesillusioneerde peletonaanvoerder van de Wehrmacht. Als er een nieuwe officier aan het oostfront verschijnt, een trotse Pruisische edelman, krijgt Steiner het moeilijk...

De toon van de film wordt al meteen gezet als we tijdens de opening archiefbeelden zien van Duitse propaganda en verschrikkelijke gebeurtenissen uit de oorlog, dit alles begeleid door een Jongetjeskoor van de Hitlerjugend. Het contrast geeft al goed aan dat het een anti-oorlogsfilm gaat worden. De hoofdpersoon Steiner symboliseert dan ook de idioterie van de oorlog.

Cross of Iron mag dan serieus en genuanceerd van toon zijn, toch vond ik het wel jammer dat we weer Anglo-Nazi's voorgeschoteld krijgen. De Russen spreken wel Russisch en de Duitsers kunnen wel Duits zingen, wat de keuze van een Engelstalige cast alleen maar opvallender maakt. Toch speelde James Coburn een sterke rol als Steiner en de Oostenrijkse Maximilian Schell deed het ook goed als zijn rivaal.

Halverwege de film wanneer Steiner in de ziekenboeg licht, komt er een soort hallucinante sfeer over de film heen. Is Steiner gek? Dan wordt alles weer normaal en vergeten we het voorval als Steiner terug naar het front wordt gestuurd. Als we helemaal aan het einde een absurdistisch einde voorgeschoteld krijgen, waarin de Pruisische jager niet weet hoe hij een geweer moet laden worden we weer herinnerd aan de hallucinante sfeer en kun je het oordeel trekken dat de film vanaf de ziekenboeg een grote koortsdroom is geweest.

De film is mooi en vrij modern opgenomen. Het veelvuldige gebruik van slowmotion kwam indrukwekkend over, zeker tijdens de explosies als het puin in het rond vloog. Ook de onconventionele manier van editen vond ik wel wat hebben. Door het gebruik van slow-motion, het casten van James Coburn en de dramatische muziek van Ernest Gold, deed Cross of Iron me een beetje aan de stijl van Sergio Leone denken. Dit is denk ik ook de film die het meest lijkt op hoe Leone's Stalingrad film eruit had gezien.

Al met al vind ik Cross of Iron een goede oorlogsfilm. Het verhaal heeft niet veel om het lijf, maar het feit dat we een keer een film over het oostfront hebben die niet over Stalingrad gaat kan ik wel waarderen.

avatar van Wataru
Goede recensie baspls, alleen een kleine correctie: Leone zou geen film over de slag bij Stalingrad maken, maar over de belegering van Leningrad.

3,5
Verrassend goede film. Goede oorlogstaferelen, matig verhaal, maar zeer boeiend einde.

avatar van Theunissen
4,5
Ondanks dat deze (anti) Oorlog / Drama film van mij destijds niet de volle 5,0 sterren heeft gekregen (puur en alleen om dat de Duitsers hoofdzakelijk Engels praten), staat hij wel al jarenlang steevast in mijn persoonlijke lijst van "Top 10 films" (op de 10e plaats) en dat komt omdat deze film destijds (toen ik nog kind was) veel indruk op mij heeft gemaakt en dat doet hij overigens nog steeds. De film zit ook nog altijd op mijn netvlies gebrand en laatst had ik op het werk op een drietal helmen zelfs labels geplakt, met daarop de namen van "Steiner", "Schnurrbart" en "Schutze Dietz" en waarvan vrijwel niemand de betekenis van snapte Gisteren avond en nacht heb ik de film weer eens herzien en daarom verdient deze film nu ook wel een wat uitgebreidere persoonlijke mening van mij, dan mijn oorspronkelijke korte (destijds schreef ik vooral korte persoonlijke meningen) persoonlijke mening van bijna precies 10 jaar geleden.

Het verhaal (gebaseerd op het boek "Das Geduldige Fleisch" van Oostfront-veteraan Willi Heinrich) speelt zich af in Rusland op het schiereiland van Taman in 1943 ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, waarbij een peloton van Duitse Wehrmacht infanteristen onder leiding van commandant korporaal Rolf Steiner (James Coburn), oftewel kortweg "Steiner", zich staande proberen te houden aan het oostfront. Korporaal Rolf Steiner heeft daarbij genoeg van de oorlog en wil zo snel mogelijk naar huis, maar zijn superieuren en vooral kapitein Stransky (Maximilian Schell) verhinderen dit.

Zowel de opening (eerste 4 minuten) als het einde (laatste 2 minuten) van het verhaal mogen er best wezen en zijn ook best apart. De opening bestaat namelijk uit een montage van beelden van Adolf Hitler, de Hitlerjugend, de invasie van de Sovjet-Unie, de nederlaag bij Stalingrad en de ellendige terugtocht, met daarbij als soundtrack het bekende Duitse kinderliedje "Hänschen Klein". De film eindig met een een waanzinnige lach van Steiner, waarna een montage van oorlogsfoto's wordt getoond van onder meer Holocausttaferelen, opgehangen partizanen en beelden uit de Vietnamoorlog, waarna het onderstaande citaat van de Duits dichter, (toneel)schrijver, toneelregisseur en literatuurcriticus Bertolt Brecht wordt getoond.

"Verheug u niet in zijn nederlaag, mannen. Want hoewel de wereld opstond en de schoft heeft tegengehouden, is het kreng dat hem gedragen heeft alweer hitsig"

Ondanks dat de film nu al 40 jaar oud is, weet deze film me nog steeds vanaf de eerste tot de laatste minuut (is met circa 130 minuten best een lange zit, maar is zeker de moeite waard) te boeien (op bepaalde momenten ook best spannend), te vermaken en te fascineren, waarbij ik het eenvoudige verhaal ook nog eens zeer goed in elkaar vindt steken en waarbij je ook een band krijgt met Steiner en zijn peloton en het is net of je deel uitmaakt van het peloton. Wat dat betreft is het ook best tragisch als op het einde een deel van het peloton zowel letterlijk als figuurlijk wordt neergemaaid door eigen troepen, omdat een Duitse smeerlap (beter gezegd twee smeerlappen) wilt afrekenen met Steiner.

Sowieso bevat deze film een aantal tragische momenten (waaronder eentje met een Russisch gevangen genomen kind), waarvan eentje wel dik verdiend is en dan doel ik op de beruchte scène waarbij de politieke Duitse Nazi-soldaat Zoll (Arthur Brauss) zich laat pijpen door een gevangen genomen Russische vrouw (Véronique Vendell), die daarbij zijn penis afbijt en waarna Steiner hem achterlaat bij het gevangen genomen bataljon Russische vrouwen (van een aantal van hun is ook wat bloot te zien, zoals de in een ton badende vrouw, de vrouw die Zoll pijpt en de vrouw die soldaat Dietz doodsteekt en alle drie de genoemde vrouwen, waren best mooi), die hem uiteindelijk vermoorden/afslachten. De hele scène (ook best hard) waarbij het peloton stuit op het bataljon Russische vrouwen, mocht er overigens wezen (is zelfs wat erotisch getint en dat komt misschien omdat voor deze film een softporno producent werd ingeschakeld om het budget rond te krijgen) en doel ik o.a. op de eerder gemoemde jonge soldaat Dietz (Michael Nowka), die door één van de vrouwen wordt doodgestoken.

De film bevat buiten dramatische en tragische gebeurtenissen natuurlijk ook veel actie en die actie wordt intens, heftig en bloederig op fraaie wijze in beeld gebracht en als toeschouwer zit je daarbij min of meer tussen de explosies. Verder zien we o.a. authentieke Russische T-34 tanks (worden o.a. gestopt door het leggen van mijnen op de rupsbanden) brullend in slow motion de Duitse stellingen aan gort rijden en zien we wanhopige Duitse soldaten gewapend met o.a. MP40 en MG42 machinegeweren, deze stellingen proberen te verdedigen.

Buiten de vele actie mochten bepaalde dialogen er ook best wezen, zoals de scène waarbij Steiner op een gegeven moment tegen zijn peloton zegt, terwijl ze aan het uitrusten zijn:

"Zouden ze ons (m.b.t. Duitsland) ooit vergeten wat we deden ? Of vergeten ze ons ?"

Steiner heeft ook een hekel aan alle officieren en zegt op een gegeven moment dan ook tegen de best wel sympathieke kapitein Kiesel (David Warner) :

"Denkt u dat omdat u en kolonel Brant meer verlichte officieren zijn, ik u minder haat ? Ik haat alle officieren, alle Stranskys, alle Triebigs, al die IJzeren Kruis-aasgieren van het Duitse leger"

Kapitein Stransky vindt hij overigens een "Aristocratisch, Pruisisch zwijn" en op het einde zeggen ze tegen elkaar (als Stransky er eigenlijk vandoor wilde gaan):

Stransky: U zult zien hoe een Pruisische officier vecht.
Steiner: En ik zal u laten zien waar de IJzeren Kruizen groeien.

De bekende cast tilt deze film naar een hoog niveau en vooral de drie hoofdrolspelers van het verhaal, te weten James Coburn (in de rol van korporaal Rolf Steiner die in de clinch zit met de nieuwe laffe kapitein Stransky, die hem op een gegeven moment promoveert tot sergeant-majoor en wat hem totaal niets doet), Maximilian Schell (in de rol van kapitein Stransky, die lid is van de "Partij" en een pure en rijke Pruisische militaire aristocraat is, die ten koste van alles het "IJzeren Kruis" wilt krijgen. Als men aan hem vraagt "Waarom vroeg u overplaatsing aan uit Frankrijk ?", antwoordt hij daarop "Ik wil het IJzeren Kruis krijgen") en James Mason (in de rol van kolonel Brandt, die Steiner hoog heeft zitten en kapitein Stransky verafgunst).

Buiten de zonet genoemde drie hoofdrolspelers (die inmiddels allemaal zijn overleden) deden ook Klaus Löwitsch (als onderofficier Krüger die deel uitmaakt van het peloton en er smerig en vuil uitziet en waar hij zelf over zegt "Ik blijf expres vuil. Je natuurlijke huidvet vermengd met vuil, maken je waterafstotend" ), Fred Stillkrauth (als onderofficier "Schnurrbart", die ook deel uitmaakt van het peloton en natuurlijk zijn bijnaam heeft verkregen vanwege zijn grote snor), David Warner (in de rol van kapitein Kiesel, die de adjudant is van kolonel Brant en Steiner een soort van mythe vindt) en de fraaie Senta Berger (in de rol van verpleegster Eva, die zich ontfermt over Steiner als deze in het ziekenhuis, best een bizarre scène, terecht komt na een explosie en waarvan we eventjes van haar ontblootte achterwerk mogen genieten als ze haar nachtjapon uittrekt) het meer dan verdienstelijk en dat geldt eigenlijk ook voor de overige niet genoemde personen.

Al met al blijft deze door Sam Peckinpah (helaas veel te vroeg overleden) geregisseerde (anti) Oorlog / Drama film na 40 jaar nog steeds indrukwekkend (eigenlijk ook best realistisch) en blijft hij ook nog mooi staan in mijn persoonlijke lijst van "Top 10 films". Het enige minpunt van deze film (kost de film 0,5* van mij) is, is dat er door de Duitsers hoofdzakelijk Engels wordt gepraat en alleen als er wordt gezongen (zoals bij de verjaardag van luitenant Meyer), dan hoor je Duits. Na deze film is er nog een vervolg gekomen, te weten "Steiner - Das Eiserne Kreuz, 2. Teil (1979)", maar die is ondanks een sterrencast (wel zonder James Coburn) het aankijken niet waard en is ook gewoon zeer slecht.

P.S. de poster is best misleidend, want het verhaal speelt zich juist niet af in winterse omstandigheden.

Gast
geplaatst: vandaag om 00:20 uur

geplaatst: vandaag om 00:20 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.