The Sheltering Sky (1990)

Kan zich meten met het al even matige Little Buddha. Vittorio Storaro's cinematographie is zoals bij al zijn samenwerkingen met Bertolucci een lust voor het oog. De traagheid en oninterressante gebeurtenissen zijn talrijk aanwezig. Het laatste gedeelte vond ik eigenlijk nog het meest interressante als Winger zich echt onder het volk mengt, en je je als kijker eindelijk eens verwant begint te voelen met iets. Sakamoto's muziek is weer subliem, maar ook weer net als bij Little Buddha te mooi voor de film. 2.5 sterren

Prachtige beelden en muziek, maar nogal hoogdravend. Bertolucci is een redelijk geniaal filmmaker, maar daar moet ie wel voor waken. De personages zijn literaire verzinsels ipv echte mensen. Daardoor verliest het drama aan impact. Jammer van de sterke acteurs. Toch zitten er mooie scènes in. Kom niet verder dan 3 sterren.

Naar het boek van Paul Bowles, Amerikaanse schrijver die het grootste deel van zijn leven in Tanger, Marokko, woonde, één van de mooiste films aller tijden, geregisseerd door Bernardo Bertolucci, zijn cameraman Vittorio Storaro heeft fantastische beelden gedraaid in Marokko, de Sahara en Mali. De begingeneriek van de film geeft reeds de kwaliteit aan waarmee deze film werd geregisseerd, daarna volgt de scene in de haven van Tanger: wij zijn geen toeristen, maar reizigers zeggen Port en Kit. Alhoewel de film traag op gang komt en sommige sexscenes er eigenlijk niet bij passen, is het beeld alleen voldoende om je adem te stokken. Het is duidelijk dat deze film een fortuin heeft gekost, alleen al omdat hij op verschillende plaatsen in Noord-Afrika is gedraaid en dit met de grootste zorg. Je moet de film verschillende keren gezien hebben om hem goed te begrijpen. De schrijver Paul Bowles komt in het begin en op het einde van de film in beeld. De muziek van Ryuichi Sakamoto is prachtig, door deze film heb ik zijn oeuvre leren kennen, een meester pianist, mogelijk de beste ter wereld. Als je ooit Marokko hebt doorkruist, zul je veel plaatsen en gebruiken in deze uitzonderlijk mooie film herkennen. Ik raad iedereen aan deze film verschillende keren te bekijken en vooral naar de details te kijken. Amina Annabi speelt ook een schitterende rol in Mahrnia's tent, ooit won deze zangeres voor Frankrijk bijna het Euro-visiesongfestival. Nu laat ze hier haar mooie borsten zien. Kijken dus

Van de verwarring in de scherpte. Van de herrie naar de stilte. Van de rommel naar de zekerheid.

Wellicht de mooiste film die ik tot zover gezien heb. En dat is dan inclusief het wat onbevredigend aanvoelende eerste deel waarin we de hoofdpersonen leren kennen, met al hun beperkingen, nare karaktertrekken en al. Tot dan de wending komt, want dan verandert er ook iets aan de film - veel meer abstract, beschouwend en zonder oordeel liefdevol waarnemend - en dat op een van de mooiste plekken die je daarvoor uit had kunnen zoeken. Niet per ongeluk natuurlijk.

Waarbij het tweede deel niet zonde het eerste kan bestaan natuurlijk, want het is vooral het contrast wat het tot iets interessants maakt - in het beeld, maar ook in het gedrag van de mensen, het gebrek van dialoog en het verrassende gebrek aan het onbegrip, elkaar niet willen begrijpen en elkaar niet willen aanvoelen van de personen in de eerste helft. Maar toch geeft het ook aanleiding tot een interessante vraag - als het vertrek van het grootste deel van de cast, en het vrijwel niet meer in de traditionele zin 'acteren' van de hoofdrol, de film zo voelbaar beter maakt in de tweede helft. Geeft dat niet aanleiding om iets te denken in de richting dat films veel beter zouden zijn als er minder geacteerd werd - en dan bedoel ik, meer mensen in beeld die niet spelen maar zijn, misschien nog met wat uitzondering voor de 'echt' goede acteurs. Misschien moet ik die gedachte even rustig laten bezinken, maar het lijkt er nu even op alsof ik daarmee heel simpelweg een samenvatting geef van de films die me buitengewoon goed bevallen...

Buiten die mijmering is er zeker nog wel iets aan de hand in deze film. De cinematografie wordt dan wel een handje geholpen door de exotische en vooral ook erg, erg mooie woestijn en de onherbergzame dorpjes daarin, maar er is toch op zeker ook wel iemand aan het werk die daar het uiterste uit weet te krijgen. En even geniaal natuurlijk Ryuichi Sakamoto. Heeft toch wel een weekje of wat geduurd voordat ik dit muziekje niet meer te pas en te onpas in mijn hoofd had, het wilde er gewoon niet meer uit. En misschien ga ik het boek ook nog eens opzoeken.

De allermooiste film die ik al minstens 50 keer heb gezien, ik heb hem op verschillende dragers en versies

Zoals vaker bij zeker de latere films van Bertolucci: Virtuoos gemaakt. Met fraai camerawerk. Prachtig gebruik van zonlicht. Erg, erg goede muziek. En vooral een mooi laatste deel. Maar toch werkt vooral de rest van de film ook hier weer niet echt. Het verhaal voelt kunstmatig tegen een natuurlijke achtergrond. De film is weinig overtuigend in de intiemere, kleinere scenes, de moeder en zoon-bijfiguren lopen maar een beetje in de weg en geen van de acteurs vond ik echt overtuigend. Iemand hier trok een vergelijking met Out Of Africa en The English Patient. Zo erg is het gelukkig ook weer niet. Deze film zakt nergens echt door de bodem zoals die twee misbaksels.

Maandag het weekend afsluiten met deze The Sheltering Sky die ik vooral had meegenomen vanwege de QMC uitgave wat vaak niet de minste films zijn. Toch bleek dit trage drama nu niet bepaald een hit en zelfs een lange en moeizame zit.

Toch slaat mijn hart iets snelleer bij het zien van de prachtige en altijd aimabele Debra Winger waar overigens haar kapsel haar niet echt eer aan doet. De combinatie met Malkovich lijkt opzich nog wel een reden tot goede hoop, maar die hoop vervliegt daarna snel met het wispelturige gedrag tussen het stel, dan weer warm dan weer koud, waar medereiziger Hunner al snel een breekijzer is en de afstand tussen het stel vooral geprojecteerd wordt in discussies over de aanwezigheid van Hunner, gesprekken die men voert terwijl ze beide in een andere kamer zitten en zij überhaupt onwetend is over dat hij de hele nacht de hort op geweest is. Zit er een idee achter? Vast wel. Is het kwalitarief goed en met zorg gemaakt? Oh absoluut. Heb ik er iets mee? Geen donder.

Toch heeft de film de nodige goede punten zoals de nostalgische opening, is de soundtrack van Sakamoto prachtig, en is het begrijpelijk dat hij in de prijzen viel. Het bizarre avond tafereel van Port is dan juist weer heel erg bevreemdend en iets wat ik niet in dergelijke film zou zoeken maar is wellicht exemplarisch voor de afstand tussen de twee. En op deze gedachte lijkt de film rond te hinken, de status van relaties, hoe deze helemaal kunnen verflauwen of vervagen, dat je het contact met elkaar helemaal kwijt bent en dat pas na de definitieve angst voor het verliezen van iemand het gevoel rondom diegene terugkeert. Van de andere kant kan hier ook verlatingsangst en angst voor eenzaamheid spelen, en ansich is het doodsbed van Port met de wanhopige Kit best wel aangrijpend en goed geacteerd. Want wat een afschuwelijke ellende is die lijdensweg in dat tochtige en miserable hok. Het vervolg rond Kit lijkt daarna ook aan de linke kant als blanke vrouw alleen tussen de Berbers waar ze vervolgens goed terecht lijkt te komen maar het noodlot alsnog toeslaat met een wel erg tragisch einde.

Het neigt mij te zeggen dat The Sheltering Sky wel degelijk goede momenten bezit maar er na die tijd toch vooral een gevoel overheerst dat ik denk dat hier veel meer in had kunnen zitten. Zoals een Bertolucci bijna betreft is het allemaal te lang en saai van stof en komt erbij dat ik onvoldoende heb met de karakters en het geen moment wil boeien. Daarom wat mij betreft een onvoldoende.