The Last Waltz (1978)

Geweldige concertfilm die kwalitatief heel sterk is. De stukken tussendoor zijn getuigenissen van de muziekgeschiedenis in enkele zinnen. Met wisselende gastvedetten die gelukkig niet zomaar hun grootste hits aframmelen, maar een nummer kiezen in lijn van de hoofdact: The Band. Een aanrader dit.

De muziek is fantastisch, daarover bestaat geen twijfel (tenzij je niet van klassieke rockmuziek houdt, maar waarom zou je dan in vredesnaam The Last Waltz willen kijken?). Dat wist ik vooraf al, niet alleen door de indrukwekkende line-up aan artiesten die meedoen, maar vooral ook omdat ik de cd-versie van The Last Waltz al kende. Die mag ik erg graag afspelen en deze film is een erg leuke toevoeging. Wel moet ik een ding toe geven: ik vind het nooit bijzonder leuk om te kijken naar muzikanten die optreden. Volgens mij ben ik de enige muziekliefhebber die dit heeft, maar ik vind mannen op een gitaar zien spelen niet half zo boeiend als ernaar te luisteren op een cd zonder beeld erbij. Een verklaring heb ik daar niet echt voor. Misschien weet ik wel te weinig van het bespelen van muziekinstrumenten af om de kunst ervan op visuele wijze te zien. Hiermee bedoel ik dat ik de genialiteit van muziek slechts kan horen, maar niet kan zien (het staat er een beetje vreemd volgens mij, het is erg moeilijk om te schrijven over hoe muziek eruit zou zien).

Een goede muziekdocumentaire staat of valt voor mij dan ook sterk bij de manier waarop de aandacht verdeelt wordt tussen optredende artiesten en randzaken. The Last Waltz heeft hier het voordeel om veel gastoptredens te hebben, want bij iedere nieuwe gast komt er toch weer wat frisse energie naar binnen. De extra interviews vond ik er wat onhandig tussendoor geplakt. Slechts een aantal ervan zijn boeiend en ik vond ze vooral te kort. Nu werd het concert tussendoor te vaak onderbroken voor een vraag van één of twee minuten. De interviews wat meer aan elkaar geknipt had waarschijnlijk beter gewerkt. Verder is er nog het afscheidsgevoel dat de film probeert over te brengen, wat nog het best werk in het laatste shot. Het geeft iets extra's aan de film. Toch is dit voor mij zeker nog geen competitie voor de documentaire Woodstock, die gewoon het totaalplaatje veel beter weet te brengen.

Leuke film om een keer gezien te hebben, dat zeker, maar in de toekomst richt ik me vooral weer op de cd.

3,5*

Hmmm, scorsese doet zijn uiterste best en heeft goede ideeën om hier meer van te maken dan een standaard muziekdocumentaire. De gesprekken tussen de nummers zijn meestal boeiend en bijvoorbeeld het eindshot is geniaal, zonder twijfel.

Maar het concert is hooguit matig. Ik luister wel eens naar the band (meestal de cd samen met bob dylan), en ik kan daar dan wel van genieten. Maar hier zien we een band die er zich van bewust is dat het een laatste concert is, wat vriendjes heeft uitgenodigd om samen wat plezier te maken op een podium. Bijna steeds krijg je het gevoel naar een verzadigde groep te kijken, nergens blijkt enige honger, waardoor de muziek veel van haar kracht en geloofwaardigheid verliest. Op momenten waar er gastzangers zijn die mij minder aanspreken (zoals Muddy Waters), werd het zelfs vervelend. Doet me een beetje denken aan een galawedstrijd in het voetbal, zo waar de grote sterren van nu en vroeger een truitje aantrekken en voor het goede doel wat lopen te voetballen. Op zijn beste momenten is zoiets vermakelijk, maar door het gebrek aan inzet wordt het nooit meer dan dat.

Scorsese’s slagroom.

De regisseur zijn eerste muziek-documentaire is de concertfilm van The Band’s laatste performance. Voorzien van gastoptredens door vele bekenden waarbij Dylan als een onprettige hork voorbij komt, Young nogal stoned lijkt en de show vooral wordt gestolen door Van the Man en Dr. John. Ook de Staple Singers en Muddy Waters zijn de kers op de muzikale slagroom die door Robertson & co extra smeuïg wordt opgediend. De interviews zijn aardig, maar het is hier de muziek die hoogtij viert.

Zeer goed.

Of ik nu een cultuurbarbaar ben of niet, feit is wel dat ik voor het zien van deze documentaire nog nooit van The Band had gehoord. Nu ben ik ook niet zo’n super muziekliefhebber, maar weet ik toch wel wat af van de geschiedenis, maar blijkbaar is deze band voor mij een grote onbekende. Dit is een registratie van hun allerlaatste concert. Omdat het een afscheid is, ga ik ervan uit dat ze alle muzikale hoogtepunten die ze hebben gehad wel zullen spelen. Daarnaast spelen er veel artiesten mee, die ik wel ken.

Ik moet zeggen dat ik het niet slecht vond. Niet alle muziek is even goed, maar er zitten best leuke nummers tussen. Daarnaast zorgt Scorsese ervoor dat er tussendoor voldoende afwisseling is, door het concert af te wisselen met interviews, die er tussendoor geplakt zijn. Hoewel ik het concert zelf niet heel bijzonder vond, klonk het bij vlagen wel lekker. Wel kon je op momenten duidelijk zien dat het ook wel goed was en ze er blij mee waren dat het er opzat. Verder is het niet heel groots en moet je waarschijnlijk echt fan zijn, om dit heel hoog te kunnen waarderen.

Maar voor de leek, zoals ik hier is het een aardige documentaire, die veel muziek bevat en diverse interviews, die vakkundig in beeld gebracht zijn, zoals het natuurlijk ook hoort bij een regisseur van dit kaliber.

3,0*

Deze prent nog eens opnieuw bekeken, en nog steeds bijzonder onder de indruk van alle talent dat hier wordt getoond.

Een stukje muziekgeschiedenis dat ik nog vele malen opnieuw zal bekijken.

THIS FILM SHOULD BE PLAYED LOUD!

Wanneer een concertregistratie al begint met bovenstaande woorden, dan krijg je het gevoel dat dit wel eens iets geweldigs zou kunnen worden; Ik ben fan van The Band geworden via Bob Dylan (Planet Waves, Before the Flood, het concert in de "Royal Albert Hall", ...) en algauw volgde hun studioalbums en onder andere Rock of Ages. Een paar dagen geleden kreeg ik als verjaardagsgeschenk deze The Last Walz en natuurlijk direct opgezet wanneer ik een vrij moment (en bovendien één waar ik het volume lekker hoog kon zetten) had.

En dat volume? Dat is wel erg hoog gegaan, want dit farewell concert (hoewel de groep nog wel zou terugkeren maar dan zonder Robertson) is gewoon geweldig. Van de nummers van The Band zelf (Up on Cripple Creek, The Shape I'm In, The Night They Drove Old Dixie Down, ...) tot aan de vele gast performances (Neil Young, Bob Dylan, Van Morrison, Eric Clapton, ...) die allemaal heerlijk swingen. Regisseur Martin Scorsese levert een uitstekende prestatie om het allemaal in beeld te brengen, interessant is trouwens de documentaire Revisiting The Last Walz die als extra is toegevoegd aan de DVD waarin Scorsese uitlegt hoe hij alles heeft klaargespeeld, en schiet eigenlijk enkel tekort in twee dingen. Namelijk het starten van Genetic Method/Chest Fever maar dat dan al snel weer afbreken en de ietwat ruwe afwisseling tussen concert en interview. Het had misschien beter geweest om dit te verdelen in zowel het volledige concert apart alsook de volledige interviews apart.

Dan hadden we misschien ook meer focus gekregen op de andere bandleden naast Robbie Robertson. Die is uiteraard producer van het geheel en heeft zich samen met Scorsese bezig gehouden met de montage. Robertson heeft uiteraard ook zijn aandeel gehad in het succes van de groep, maar The Band is juist zo goed vanwege de synergie tussen de verschillende leden. De interviews zijn dan ook telkens erg kort en op zich vrij verwaarloosbaar. Tof natuurlijk om de mannen te zien spreken, maar het is 10x toffer om ze te zien spelen. Mooiste moment? Wanneer Neil Young Robertson komt bedanken dat hij hier mag komen spelen en dat die gewoon antwoord met 'You're kidding right?' waarna hij idolaat naar Young kijkt die zijn ding doet. Liefde voor muziek, zo mooi om te zien.

Ik zou hier over kunnen blijven doorgaan. The Band zelf is geweldig goed op elkaar ingespeeld, zelden zo'n goede chemie gezien tussen de verschillende leden van een groep, en de gasten die passeren zijn ook van een bijzonder hoog niveau. Zo'n Muddy Waters die Mannish Boy speelt met The Band in zijn kielzog, daar wordt je toch gelukkig van.

4*

De nukkige mopperkont Van Morrison die zelfs aan het dansen gaat. Een concert dat uberhaupt

stemt tot weemoed met al die grote namen uit het verleden, dat een en al gebroederlijkheid en

eensgezindheid uitstraalt. Daar kreeg ik het al aangenaam warm van. En met geen enkele

dissonant: Al de artiesten die hier acte de presence geven als eerbetoon aan The Band, maken

indruk. Hoogtepunten zijn dan ook amper te noemen. Een indrukwekkende registratie, formidabel

door Scorsese in beeld gebracht. En wat beleven de leden van The Band ook een zichtbaar plezier

aan dit afscheidsconcert. Hartverwarmend. Een unieke belevenis, en die in zijn soort waarschijnlijk

wel nooit geevenaard zal worden.

Heel lang tegen aan zitten hikken, maar omdat ik nou eenmaal alles Scorsese's gezien wil hebben dan toch maar opgezet. Uiteindelijk niet echt mijn ding, ik had bijvoorbeeld graag minder muziek gehad en meer interviewfragmenten, maar dit is toch wel een heel bijzondere concertregistratie. Sfeervol en intiem, met een uitstekend presterende The Band. En wat een indrukwekkende, niet aflatende parade van gastzangers en- zangeressen, haast niet te bevatten.

Voor de zoveelste maal gezien: het afscheidsconcert van één van mijn favoriete bands ooit, met als gasten diverse andere favoriete artiesten inclusief mijn nummer 1, en daarvan dan de registratie geregiseerd door een favoriete regisseur. Kan bijna niet mis gaan, en dat doet het dan ook niet. Nu weer eens bekeken na het lezen van Robbie Robertsons autobiografie en het herlezen van Barney Hoskyns' boek over The Band, en dan wordt het al helemaal een feest der herkenning. Niet al mijn lievelingsnummers komen aan bod, en sommige optredens zijn minder interessant dan andere, maar als geheel is dit toch een prachtig document van een uniek gebeuren.

        Eigenlijk opmerkelijk: voor een groep die zoveel respect heeft voor muziek uit het verleden (inclusief de zwarte rhythm & blues en vroege rock & roll) zijn er maar twee zwarte artiesten te zien: de Staple Singers krijgen een apart podium bij The weight, en voor het concert zelf is alleen Muddy Waters uitgenodigd (en die haalt I shall be released niet eens voor zover ik kan zien – voelde hij zich misschien niet helemaal op z'n gemak tussen al deze blanke supersterren uit de seventies?).

De naam 'The Band' zei mij nagenoeg niets. Deze documentaire wilde ik desondanks wel eens zien vanwege de goede beoordelingen en het regisseurschap van Scorsese. Ik vond er helaas weinig aan. De korte interviews tussendoor zijn niet al te boeiend. De muziek zelf is niet verkeerd, maar ik herkende er op muzikaal gebied weinig in, al kende ik veel van de gastartiesten wel. Voor mensen die in de jaren '60 en '70 met deze muziek en deze artiesten zijn opgegroeid is het vast een feest der herkenning en zeer de moeite waard, maar ik vond het hooguit aardig als achtergrondmuziek. Al te geconcentreerd volgde ik deze documentaire na een tijdje daarom niet echt meer, zeker ook omdat de interviews tussendoor - zoals gezegd - niet heel erg boeiend waren. De registratie als zodanig vond ik verder op visueel vlak ook niet zo bijzonder.

Een concertregistratie die ik vooral wilde afvinken in plaats van dat ik geïnteresseerd was in het bronmateriaal, wellicht dat daar de voornaamste fout ligt. Regisseur Martin Scorsese onderneemt echter weinig moeite om de beelden zo interessant mogelijk te presenteren en toont het op een erg droge en directe manier. In dat opzicht was Stop Making Sense een veel groter feestje om uit te zitten, waar The Last Waltz vooral een regulierdere vormgeving kiest. Dat neemt niet weg dat er leuke nummertjes tussen zitten ('The Weight' was genieten), maar om het simpel uit te drukken: de meeste liederen zijn mijn smaak niet. Het was nergens vermoeiend om door te komen, maar er is weinig materiaal dat me actief bij gaat blijven. Een cijfer precies in het midden lijkt me dus wel eerlijk.

Een titel die ik al heel lang wilde zien, en dan krijg je opeens een bericht van MM dat hij bijna van Prime verdwijnt. Dat is het probleem met al die streaming diensten, ik kom er vaak pas achter dat de films er op staan als ze dreigen te verdwijnen. Maar goed, gelukkig deze nog net mee kunnen pakken. Want hoewel ik geen fan ben van The Band, kende hiervoor ook alleen The Weight, is de status van deze concertregistratie behoorlijk groot, en gemaakt door Scorsese bovendien. Ik moet zeggen dat ik ook wel meegevoerd werd, al is americana/ country rock geen favoriet genre. Omdat ik wist dat Bob Dylan zijn opwachting zou maken verwachtte ik half dat Neil Young's Helpless zou overgaan in Knockin on Heaven's Door.

Robertson was een interessante kerel die goed kon vertellen, en hij zou hierna nog lang, tot zijn dood, met Scorsese samenwerken. En ik kende hem eigenlijk alleen maar als solo-artiest (Somewhere Down the Crazy River), dus ik heb ook weer wat muzikale opvoeding ingehaald.

Kom er trouwens net achter dat met het overlijden van Garth in januari dit jaar nu alle oorspronkelijke Band-leden zijn overleden. Van die hele invloedrijke generatie musici zijn er nog maar weinig over...