Le Crabe-Tambour (1977)

Vanavond te zien op ARTE TV > 23:30 uur (In Duitse en Franstalige versie)

Pierre Schoendorffer verfilmde zijn eigen roman. Grillig opgebouwd met heel veel flashbacks die zich uitstrekken over meerdere periodes, zijnde doorgaans oorlogsconflicten.
Sombere voorstelling van een militair die zich nog een laatste doel vooropstelt, zich met bepaalde schuldgevoelens opzadelt, maar uiteindelijk toch andere waarden laat primeren.
Niet bepaald prettig om volgen wegens een duidelijke onsamenhangigheid.
Interessant en verdienstelijk zijn wel de vele beelden van de schepen op de ruwe zee en ook het zeemansleven wat de film zowat een stukje documentair karakter geeft.
Goede vertolkingen. 'k Zie echter in Jean Rochefort geen stervende commandant. Daarvoor zit er teveel "twinkle" in zijn ogen.

Le Crabe-Tambour.

Het laatste deel in de Willsdorff-trilogie van Schoendoerffer, al is dat dan in de volgorde van het narratief Dien Bien Phu - 317ème Section - Crabe Tambour, de verschijningsdatum van de films is vanzelf niet in die volgorde. Een ietwat sentimenteel afscheid van de grote held Willsdorff, de larger than life ubersoldaat die aan lager wal geraakt is bij gebrek aan oorlog, terwijl zijn oude makkers op hun bescheiden oorlogsscheepje hun herinneringen aan hem ophalen. Ongetwijfeld enorm autobiografisch voor Schoendoerffer, die alweer terugkeert naar zijn verleden in Frans Indochina, en en passant ook even de Vietnam-oorlog en Algerije meeneemt. Gebaseerd op zijn boek, waarvoor hij de Grand Prix du Roman kreeg van de Academie Francaise - en als je zo'n prijs krijgt, dan hoort het er bij dat je je een galauniform laat aanmeten, en dat dat tot in de eeuwigheid wordt tentoongesteld in een glazen vitrine. Niet zomaar een prijs, zeg maar.

Of die literaire kwaliteit ook in de volle kracht in de film terecht gekomen is, mwah. Het heeft wel een paar momenten, maar als ik heel eerlijk ben vind ik dit wel de zwakste van de drie Willsdorff films. Maar aan de andere kant is het hele concept wel volstrekt geniaal, en de flashbacks werken perfect als contrapointe tegen de tegenwoordige tijd op het schip - waarvan we ook de authentieke sfeer van een Frans oorlogsschip te zien krijgen. Je zegt geen sorry tegen de commandant, om maar even een voorbeeld te geven - dat is het voorrecht van die rang.

Voordat ik verder over ga over het narratief en de acteurs, even een woord over de beelden. Zo authentiek en grauw zie je het niet vaak, en dat komt ongetwijfeld omdat de film voor een groot gedeelte gedraaid is aan boord van een echt Frans oorlogsschip - ja, de Jaureguiberry bestond echt, en het soort missie waarop het schip in de film was wordt tot op de dag van vandaag door de Franse marine uitgevoerd, als een van de laatste overblijfselen van het Franse kolonialisme. En ook de soundtrack is bijzonder fraai. Niet precies wat we nu gewend zijn - een makkelijke mix van bekende deuntjes - maar militaire signalen en jachtseinen op de hoorn. Dat blijft toch vervaarlijk lang in mijn hoofd hangen.

Perrin speelt de jonge Willsdorff-met-geweten perfect, maar toch mist hij voor mij ietwat de Volksdeutsch diepte die Bruno Cremer in 317 zo perfect wist te treffen. Wel ietwat gecompenseerd door Ma Conscience, de kat die zo zwart is als zijn ziel. Verder is vanzelf de interactie tussen plicht en wil perfect uitgevoerd, en is de film op zich een ode aan de emotieve beleving van de man - iets wat we in de wat zachtere tijd van tegenwoordig lijken te zijn vergeten, maar waar ik me nog steeds trouw en zuiver aan vasthou. Je souhaite vous dire adieu, dat is alles, en daar stuur je dan een ontvangstbevestiging op, en de letters a-d-i-e-u op je lichtsein. Want dan weet je dat de hoofdrol in deze film niet voor Willsdorff en Perrin is, maar voor Rochefort, die zijn laatste groet aan zijn vriend en held brengt, en daarna zijn lot tegemoet gaat als passagier achterin een Renault 16. Dan begrijp je ook waarom ze elkaar niets te zeggen hebben - alles is al gezegd, het is af. Adieu.