The Grapes of Wrath (1940)

Een meesterlijke, bijna niet te evenaren film. Subliem spel van de hele cast, grandioze regie en magistraal camerawerk dragen bij tot een onvergetelijke filmervaring, die nog steeds niemand onberoerd zal laten. Na het zien van deze film componeerde Woodie Guthrie de bekende ballade 'Tom Joad'. Oscars gingen naar John Ford voor zijn regie en naar Jane Darwell voor haar rol als moeder Joad...

Bitter staaltje Americana

Zeer mooi gefilmd, zeer goed acteerwerk van vooral Fonda en Darwell en een ongeromantiseerde, realistische verhaallijn. Soms lijkt het zelfs of je naar een documentaire aan het kijken bent, zo doorgeleefd zien de koppen van alle acteurs en figuranten er uit.

Vond trouwens dat het verhaal (en dus ook het boek van Steinbeck waarschijnlijk, zelf niet gelezen) een aardig socialistische/communistische inslag heeft.

Mijn tweede film van Ford en eentje die ik een pak indrukwekkender vond dan het lesje amerikaanse historie wat ik eerder van hem zag...

Met The Grapes of Wrath laat Ford zien over een geweldig oog voor cinematografie te beschikken en tovert hij bovendien levensechte doorleefde boerenfamilies op het scherm. Boerenfamilies die het duidelijk niet makkelijk hadden in het amerika van de jaren '30. Oprukkende industralisatie (geweldig mooie scene van de zich door het boerenland voortploegende machines) maken het werk van talloze mannen overbodig, de mannen hebben geen werk en dus hebben hun vrouwen en kinderen geen eten. Tom Joad stapt zo vanuit het gevang deze wrange realiteit binnen, van de regen in de drup. De scene waarbij Tom, Murkey en Casey met hun doorleefde gezichten bij kaarslicht in het verlaten ouderlijk huis van Tom hun situatie overzien terwijl buiten de stofstorm tekeer gaat is er een om niet snel te vergeten.
Het tij in Oaklahoma lijkt niet meer te keren, de nieuwe tijd dondert als een tsunami over het platteland en laat talloze arme boeren aanspoelen aan de rand van het continent; Californië. Werk en het vooruitzicht op hogere lonen laat de Joads en hun familie een barre tocht ondernemen over de inmiddels als toeristische trekpleister bekendstaande en vaak bezongen Route 66. Een tocht zo cru dat het de levensenergie zuigt uit de oudjes en ze moeten worden toevertrouwt aan voor hun vreemde aarde.
En dan is daar het land van melk en honing, katoen en druiven, werk en geld en wat trakteert Ford ons kijkers dan op een hartverscheurende scene als het vrachtwagentje op zijn laatste liter benzine een hopeloos vluchtelingenkamp binnen tuft. Een bitter onthaal voor de helden en overlevenden.
En natuurlijk stopt de ellende hier niet, de strijd om te overleven moet door gaan. Nieuwsgierig en rebels als hij is lukt het Tom niet om afzijdig te blijven in de clash tussen arbeider en landeigenaar, arm en rijk. Het noodlot is nooit ver weg en een fataal "ongeluk" zorgt ervoor dat de familie wederom de biezen kan pakken alleen moet er nu constant over de schouder gekeken worden. Tom zou wel opnieuw weer eens gezocht kunnen worden door justitie.
En gedurende dit alles houdt ma de familie koste wat kost bijelkaar, als dat geen ultiem gebaar van nestwarmte is dan weet ik het ook niet meer.

Tijdens het laatste gedeelte van de film lijkt het lot de Joads eindelijk wat gunstiger gezind, in een door de regering beschikbaar gesteld maar vooral door de voormalige boeren zelf gerunde kampplaats lijken ze een haast waar paradijs gevonden te hebben. Alleen een eeuwig paradijs is niet voor de levende weggelegd en ook ma zal haar paradijs moeten opgeven. Erger nog ook haar zoon verdwijnt als een dief in de nacht, gedwongen het leven van een outlaw te leven.
Je zou kunnen opperen dat de film hier een beetje teveel (wellicht geheel terechte) boodschap wil brengen, het er te dik bovenop legt, maar aan de andere kant is dit een film uit 1940. De wereld was geen prettige plaats toen, de gebeurtenissen uit de film moeten nog vers in het geheugen van de kijkers gegrift gestaan hebben... Het geeft de film een gedurft sociale betrokkenheid mee waar tegenwoordig de meeste amerikaanse filmmakers de ballen niet eens meer voor hebben. Ford levert een waar meesterwerk af, dit is het spul waar amerikaanse folklore van gemaakt wordt...

4* met een griffel.

Ah, fuck it... deze film is veels te goed en uniek voor een "gewone" 4*

Dat herzieningen wonderen kunnen doen bleek gisteren wel. Hoewel de omstandigheden van het kijken bijna onmogelijk waren (doodmoe, geen ondertiteling - wat door de accenten van de personages nogal een probleem is - en een ook al niet bepaald enthousiaste zaal) wist de film me deze keer wel te overtuigen.

Vreemd genoeg vond ik The Grapes of Wrath dit keer niet gemaakt, oversentimenteel of zelfs zwaar propagandistisch overkomen. Ditmaal maakte hij een meer oprechte indruk. Dat ik van te voren foto's zag van ene Dorothy Lange hielp daar wellicht bij. Haar foto's stonden waarschijnlijk model voor vele shots in deze film. Het maakte de film des te echter voor mij. Er zitten toch wel wat indrukwekkende momenten in. Vooral op het begin, als de Joads hun woongebied moeten verlaten.

Toch zal het waarschijnlijk nooit mijn favoriete film worden. De traagheid ging mij gisteren wat tegenstaan, al komt dat zeker door de eerder genoemde moeheid, want ik kon me daar bij de vorige kijkbeurt niks van herrinneren. Die laatste speech van Fonda is de grootste misser van de film. Het is een intellectuele speech, wellicht geschikt voor politici, maar niet voor een onopgeleide boer uit Oklahoma.

Ik verhoog een volle ster, naar 3,5*.

Een behoorlijk slap aftreksel van het boek, deze verfilming. Veel positiever, veel minder gewaagd en veel minder een klap in je gezicht. Eén van de indrukwekkendste, schrijnendste eindscènes ooit wordt hier vervangen door een populistische speech van Ma Joad. Steinbeck zal hier niet bepaald gelukkig mee zijn geweest. Jammer, jammer, jammer...

Prachtige film met vooral een uitstekende cast en de excellerenden Fonda en Darwell. Enkele prachtige emotionele scènes en vooral een prachtige fotografie. Vooral vaak de volldeige zwarte voorgrond en bewegende schaduwen langs de horizon, met daarachter stralend witte lucht. Zo zwart/wit als dat is met kleur onmogelijk te krijgen (al zijn er dan weer andere mogelijkheden). Daarnaast nog een interessant verhaal (vooral de achterliggende maatschappijkritiek is goed uitgewerkt) en prima muziek.

Sterke en vrij trage film, met prima acteerwerk van eigenlijk de gehele cast. Elk personage weet op zijn of haar manier wel enigszins te boeien. Op een gegeven moment kreeg ik echt medelijden, als je ziet hoe de familie haar best doet om te overleven in een ecomisch zeer slechte tijd in Amerika. Elk meevallertje geeft ze hoop, hoe klein deze meevaller soms dan ook is en dat is daarnaast ook nog eens zeer goed in beeld gebracht. De film zwakt op het einde een beetje af, maar blijft desondanks wel in mijn geheugen zitten.

4,0*

Wat mij betreft is dit de film die het beste de Grote Depressie uit de jaren '30 weet te verbeelden. Opvallend is de politieke ondertoon van deze film, maar dat irriteert nergens. Wel jammer dat er iets teveel karakters waren, waardoor je niet echt met iedereen mee kon leven.

Weinig keren zo geemotioneerd geweest door een film. Meesterlijk stukje cinema met ijzersterke cinematografie en een bijzonder goed tempo. Er gebeurt constant wat en er wordt enorm goed met de emotie van de kijker gespeeld. Het acteerwerk was subliem en uberhaupt de gehele sfeer. Meesterlijke film!

Jolige armoe.

Misschien heb ik een andere versie gezien, maar ik herinner me best veel filmmuziek, die daarbij nog eens erg opbeurend, bijna carnavalesque was. Ook de olijke mama en de eeuwig gieberende kindjes maken van deze film meer feel-good dan drama. Het armoe-thema valt daarmee toch echt wel in het water.

Sowieso is het gegeven erg simplistisch neergezet door Ford. De voortbaggerende machines die uiteraard weer de hardwerkende arme mens verdrijven (grootouders in klaagmodus flashback) en het hele arm vs rijk einde. Allemaal best akelig neergezet omdat het daar écht duidelijk wordt dat niet het gezin maar "het bodoschapje" centraal staat in deze film. Bah.

Acteerwerk is pover, enkel Fonda en mama vallen wel mee. Die priester was een dubieus dieptepunt en hoewel opa mij verder onberoerd liet was ik enorm blij dat hij snel stierf. Wat een overacting.

Resten enkele érg mooie zwart-wit shots, van de wijdse landschappen. Vooral tijdens schemering wanneer de wolkenpartijen mooi afsteken tegen het duistere land. Maar dat gaat dan over een shot of vijf die samen nog geen halve minuut film opeisen. Verder valt er niks te zien.

Film duurt lang maar de jolige hicks die door Amerika baggeren zijn niet meteen oersaai. Enkel het laatste half uur begint er toch echt sleet op te zitten.

1*

Tegenvaller. Ik vond de hele reis erg rommelig verteld. De opa vond ik een mooi personage die helaas te vlug dood gaat. De rest deed me niet zoveel.

Ik vond dat het verhaal te weinig logica bevat. Het is 'mooi' om te zien dat ze maar geld hebben voor 1 gallon benzine, maar vervolgens rijden ze daar nog van kamp naar kamp naar kamp.

Ook het einde waarom ze het kamp nu verlieten terwijl ze het eindelijk weer een beetje goed hadden vond ik onduidelijk. Ze stappen op deze manier een nieuwe weg van onzekerheid in.

Na The Searchers valt de tweede John Ford me helaas ook tegen.

3.0*

Vermakelijke film van John Ford, die hiermee duidelijk een politieke boodschap wil overbrengen. Deze is moeilijk te missen, maar verdwijnt toch wat op de achtergrond door de vrolijke familie Joad.

De familie krijgt tegenslag na tegenslag te verduren, maar houdt vol en gaat met volle moed door met haar reis naar Californië. Zelfs het overlijden van een familielid lijkt de volgende dag al compleet vergeten te zijn. Dit doet toch wat afbreuk aan de ernst van de film.

Ondanks het theatrale acteerwerk en de te overduidelijke boodschap blijft de film toch twee uur lang vermakelijk. Feel-good kun je de film natuurlijk ook niet noemen, maar onbedoeld heeft de film hier soms toch wat van weg. Tenslotte bevat de film nog wat mooie zwart/wit shots, bijvoorbeeld wanneer de familie Joad met haar auto arriveert bij een opvangkamp voor arbeiders.

Ik kan wel begrijpen waarom deze film als klassieker aangeschreven staat. Zelf vind ik 3,5* echter meer dan genoeg voor Grapes of Wrath.

Nu weet ik welke film in ga opzetten als ik zin heb in een rustig en ontspannend filmpje. Precies, The Grapes of Wrath dus!. Had de film al erg lang klaarliggen, maar altijd maar uitgesteld. Maar na mijn interesse in John Ford wat verhoogt was, heb ik deze dan ook maar gekeken.

Niet dat de film zo enorm spectaculair was hoor. Het tempo ligt soms wel erg traag en ook is niet alles even boeiend. Maar toch, het lekkere sfeertje, de goeie muziek en een geweldige Fonda maken dit best een aangename film.

Vooral het spel van Henry Fonda is erg goed, en dan bedoel ik ook echt goed. Zeker een van de betere rollen uit zijn zeer indrukwekkende carriere. Het verhaal was ozo simpel, maar toch best goed. Personages waren in ieder geval best boeiend. Zo was dit dus best een aangename film met erg goed spel van de acteurs en een lekker sfeertje.

3*, ben benieuwd hoe het met de herzieningswaarde is.

Socialistisch pleidooi voor staking. Steinbeck is wat Emile Zola is in Frankrijk, een voorvechter van het gewone werkvolk. Hij maakt in Grapes of Wrath brandhout van de California dream, "land of milk and honey", waar alle problemen opgelost worden. De wildste dromen van de Joads veranderen snel in ontgoochelingen wanneer ze de realiteit zien : opvangkampen met uitgehongerde kinderen, een aanbod van arbeid dat hoger is dan de vraag, boerderijen die meer op concentratiekampen lijken, corrupte agenten die onder een hoedje spelen met rijke landeigenaars en opa en oma die onderweg het loodje leggen nog voor ze hun bestemming bereiken . Niet bepaald wat ze voor ogen hadden. De film ligt ergens tussen sociaal drama en roadmovie (de route 66) en toont echte mensen. Ze zijn arm, hebben niks, maar proberen er met de kracht der wanhoop toch iets van de maken. De film kwam traag op gang maar na afloop had ik het aangename gevoel dat ik zonet een erg goede klassieker had gezien die ik onder geen beding gemist zou willen hebben.

They're working away at our spirits.
They're trying to make us cringe and crawl, working on our decency.

Een hele mooie, maar depressieve film, gebaseerd op het prachtige, maar depressieve boek van John Steinbeck over de Grote Depressie. Over de achterkant van 'The American Dream'. De hartverscheurende scènes rijgen zich aaneen. Te veel om op te noemen, maar als ik er dan toch een moet kiezen: de hongerige kinderen in het eerste opvangkamp.
Schitterende rollen van Henry Fonda en de onweerstaanbare Jane Darwell, volgens mij een van beste actrices, die ooit in Hollywood rondgelopen heeft. Beiden kregen destijds terecht een Oscar voor deze film. En niet te vergeten natuurlijk John Carradine, de vader van de Carradine-‘dynastie’.
Een oudje, die ik al vele malen gezien heb, maar die mij (net als Steinbeck’s boek) nog steeds ontroert. Vooral in de wetenschap, dat er heden ten dage nog steeds mensen zijn die op dezelfde beestachtige wijze behandeld worden en in dezelfde hemeltergende omstandigheden moeten leven. Ronduit schandalig.

Aardig familiedrama.

Het verhaal bevat 2 hoofdlijnen: het familiegebeuren en het politieke aspect. Dat eerste aspect komt niet altijd geloofwaardig over. In het eerste uur sterven grootmoemoe en grootvava, maar daar wordt nogal luchtig mee omgesprongen. Het belang van een samenhangende familie wordt ook nogal uitdrukkelijk naar voren gebracht. Toch zijn enkele banden (nl die tussen Tom Joad en zijn 'Ma') interessant om te zien. Het politieke aspect is rechtlijnig. Het heeft een duidelijk standpunt en wijkt daar niet van af.
Tot slot is er nog het persoonlijke subplotje met Tom Joad, wat tot een mooi einde leidt. De film had m.i. ook mogen stoppen met Tom die in de verte, aan de horizon, wegwandelt.

Henry Fonda acteert zoals altijd sterk. Zijn manier van gaan heeft ook iets mysterieus. Hij was eigenlijk ook een beetje een vreemde eend in de bijt, aangezien er in de jaren 40 en 50 heel theatraal geacteerd werd - Fonda komt altijd veel meer naturel.
Ook de bijrollen zijn minder theatraal dan verwacht. Jane Darwell is goed op dreef.

Het zwart-wit zorgt zo nu en dan voor sfeervolle taferelen, maar soms klopt de belichting niet en is het wat te donker - iets wat ik graag door de vingers zie aangezien de film reeds 71 jaren geleden uitkwam.
De muziek is minder bombastisch dan verwacht, maar past heel goed bij de boerse gezichten.

3,5

The Grapes of Wrath moest gewoon een goeie film worden. Grote namen in cast en crew, sociaal drama, boekverfilming en naar de recensies hier te lezen was het een goed gemaakte en geloofwaardige film. En toch...

De film is in elk geval mooi gemaakt, John Ford brengt je zo mee naar Amerika in de jaren '30 (al is dat nog geen 10 jaar later niet helemaal een kunst) maar hij speelt wel met het zwart-wit en kan de sfeer deels wel overbrengen. Deels, omdat het niet altijd even goed werkt. En daarin speelt ook de cast mee parten. Henry Fonda - sterke acteur, maar niet mijn absolute favoriet zullen we maar zeggen - speelt de rol zeer goed. De ster van de film is echter Jane Darwell in de rol van ma. Zij weet meer dan de rest de armoede en de sfeer over te brengen. Enkele figuren als grootvader en de priester zijn een pak minder en ik heb me er met momenten zelfs in geërgerd.

Ik zeg zelf al lachend wel eens dat Vlaanderen vroeger maar goed was in één ding: boerendrama's. Maar anderzijds moet ik wel toegeven dat ik daar meer sfeer en geloofwaardigheid in kon terugvinden dan in deze film. Niet zo lang geleden zag ik Daens en dat is toch van een heel ander niveau. Daarin zie je zeker het verschil in klasse, de armoede en de sprankeltjes hoop die mensen hebben met kleine dingen.

The Grapes of Wrath kent in elk geval wel een goed verhaal, is op dat vlak zeker geloofwaardig maar mist met momenten wel de sfeer. Voor één keer als liefhebber van ouwe theatrale Hollywoodfilms moet ik echter toegeven dat ik dit in tegenstelling tot velen hier net geen topfilm vond. Het is zeker geen Gone with the wind, maar wel een gewoon goed gemaakte drama.

The Grapes of Wrath geeft een aardig beeld van de Grote Depressie uit de jaren '30, maar is ook regelmatig nogal langdradig. De personages spreken bovendien niet echt tot de verbeelding. Vooral de opa en oma waren gewoon ronduit irritant, maar zij verdwenen gelukkig vrij snel uit beeld. Verder waren er iets te veel personages, waarvan het merendeel nauwelijks aan bod kwam. De monologen aan het eind van de film kwamen wel erg misplaatst over, zeker gezien de achtergrond van de personages. Alles bij elkaar niet al te overtuigend, maar ook weer geen al te vervelende film.

Bijzonder familiedrama, gebaseerd op een boek dat de ervaringen van de Grote Depressie beschrijft. En waarom die periode een "depressie" wordt genoemd, wordt uit The Grapes of Wrath wel duidelijk. Zo'n abrupte verdrijving als onder andere de familie Joad in deze film moet doorstaan, moet immers een depressieve uitwerking hebben gehad. En het is John Ford behoorlijk goed gelukt deze deerniswekkende belevenissen op een mooie maar toch ook vrij sombere manier in beeld te brengen. Wat hierbij erg meehielp is dat ie voor de familie precies de goede acteurs/actrices lijkt te hebben gevonden. Met name Henry Fonda, John Carradine en Jane Darwell blinken uit in deze goede klassieker.

Goede film deze 'Grapes of Wrath', met een zeer sterke en charismatische Henry Fonda die de rest van de cast op sleeptouw neemt. Regisseur Ford neemt ons mee op een road trip naar Californië, waar de familie Joad denkt werk te kunnen vinden. Niet zo makkelijk als wordt verkondigd op de flyer. Ford zorgt vooral voor een uitermate sfeervol geheel, vol met prachtige plaatjes die tijdens de trip voorbij komen en de prent / overlevingstocht blijft boeiend tot het einde. De film raakte me echter niet echt op emotioneel vlak.

Ja, de film kent een paar scenes die er dicht bij komen, maar ik wordt als kijker nooit echt over de streep getrokken. Dat komt vooral doordat zo'n beetje alles in en om de familie Joad heen vrolijk wordt gebracht en een overlijden van opa of oma de volgende dag alweer vergeten is. Misschien lig het aan de stijl en het zou best kunnen dat me dit bij een 2e kijkbeurt meer raakt, maar voor nu vind ik dit vooral een hele mooie, regelmatig meeslepende en sfeervolle film, met een duidelijke boodschap. Dikke voldoende.

Gemengde gevoelens. Een aantal mooie (panorama)shots en op cinematografisch vlak scoort deze film punten. Deze punten worden tegelijkertijd ingeleverd door een flinterdun, ietwat gedateerd plot en bovenal een erg gefragmenteerd script. Wellicht inherent aan de tijd, maar er zaten nogal wat overbodige scènes in of die in ieder geval weinig toevoeging boden.

Uiteindelijk kom ik tot de conclusie dat dit een aardige wegkijker is. Ongetwijfeld een diskwalificatie van zulks een klassieker, maar meer kan ik er niet van maken.

John Ford was dan wel voornamelijk bekend om zijn coyboy-films maar met zijn verfilming van het een jaar eerder verschenen Steinbeck-boek maakte hij zijn meesterwerk. Prachtige beelden ondanks de ellende die het verhaal schetst. En dan te bedenken dat de producenten nog eisten dat er een soort positieve draai (die in het boek ontbreekt) aan het einde moest worden gegeven. Dat is gelukkig niet helemaal gelukt, want vrolijk word je er niet van.

Het sociaal drama van Steinbeck's boek overtuigend en aangrijpend weergegeven door John Ford, een grootmeester voor dergelijke epossen.

Onthutsend hoe de boeren uit Oaklahoma (hadden ze jaren voordien daar geen stuk grond toegewezen gekregen ? - cfr "Far and Away" - de Oklahoma Land Rush van 1893) uit hun huizen werden gezet en met loze beloften naar Calofornia gelokt en het slachtoffer werden van slecht beleid, uitbuiting, corruptie en geweld.

Sterke vertolkingen in deze film. Heel subtiel worden gevoelens gaande van hoop, over twijfels en ontgoocheling, naar "kunnen we nog ooit eens het geluk vinden" weergegeven.

Naast een als altijd overtuigende Henry Fonda, Oscarwinnares Jane Darwell, is vooral John Carradine, in de rol van de ex-priester, een interessant en betekenisvol personage.

Een film die je perfect een niet zo stichtend brok Amerikaanse geschiedenis doet beleven en eigenlijk, zo lang geleden is het allemaal niet...

Een Amerikaans drama en quasi roadmovie die de wanhoop tijdens de Grote Depressie op een tamelijk confronterende manier weerspiegelt. Gebaseerd op de gelijknamige roman van Steinbeck, soms in één adem genoemd met Émile Zola, die de beproevingen van Jan-met-de-pet op een realistische manier blootlegde. In de film wordt e.e.a. geromantiseerd, maar afgezien van een meer hoopvol einde blijft de ondertoon doorgaans noodlottig en somber. Het geheel blijft alleszins boeiend van begin tot eind, met veel sprongen in tijd, verandering van decor, overtuigend acteerwerk, impactvolle gebeurtenissen en zaken die je niet veel tegenkomt in Hollywood producties van die tijd. Het thema alleen al werd gemeden als de pest, aangezien het een inbreuk was op de fantasie van de kijkers. Ook de alomtegenwoordige en geforceerde liefdesrelatie ga je hier niet terugvinden. De nadruk wordt gelegd op de ellende (en volharding) van de familie en de liefde manifesteert zich vooral tussen de moeder, fantastisch gespeeld door Jane Darwell, en de zoon, eveneens knap gespeeld door legende Henry Fonda. Nevenpersonages vormen tevens een echte meerwaarde, vooral de sceptische ex-priester en de reddeloze Muley zijn leuke bijrollen. Mooi in beeld gebracht ook, met enkele prachtige en memorabele shots. Sommige scènes zijn meer meeslepend dan anderen en vooral het tragische eerste uur, waarin de familie in een krakkemikkige truck naar het beloofde land reist, was wat mij betreft het emotionele hoogtepunt. Nadien wordt de focus meer gelegd op het barsten van de luchtbel en het protest dat hieruit voortvloeit. Een aanrader.

Fijne, boeiende film met fijne, innemende personages. De setting, de Grote Depressie, maakt het allemaal wel neergeestig, ondanks de relatieve happy end. Het is geen standaardfilm waar het goede van het kwade wint, daarvoor wordt het vermoed ik te realistisch getoond. Wel jammer dat daardoor interessante personages relatief snel het veld moeten ruimen. Een goede en fraaie film over de Grote Depressie, maar waar je Drama met hoofdletters schrijft. Geen feelgood. 4*.

The grapes of wrath is een prachtige verfilming van het gelijknamige boek van John Steinbeck. We spreken over de periode net na de grote beurscrash in 1929. Op zoek naar een betere toekomst gaan grote hordes families op zoek naar werk naar in dit geval Californië. Mensen worden gelokt met flyers met beloftes die nooit voor iedereen voldaan kunnen worden. Maar iedereen denkt een job te kunnen hebben en zijn toekomst en die voor het gezin te kunnen veiligstellen.

Verpaupering en armoede worden knap weergegeven in de film en ondanks de zware neerslachtige thematiek is de film op één of andere manier nog steeds vervuld met luchtigheid. De hoop op geluk en welvaart is groot bij velen en is in schril contrast met de reëele werkelijkheid. De vaak optimistische noot daarentegen valt niet steeds te rijmen met de gebeurtenissen. Ok, van armoede hoef je niet perse ongelukkig te zijn, maar de dood van de pater en mater familias is toch een ingrijpende gebeurtenis waarmee te weinig emotioneel werd omgesprongen.

The grapes of wrath is een sfeervolle film met mooie landschappen. Henry Fonda is erg charismatisch en ook de andere acteurs/actrices als Carradine en Darwell doen het erg goed. De film duwt je met de neus op de werkelijkheid. De American dream is ver weg al biedt de filosofie wel steeds een uitweg. Misschien moet ik me toch ook eens aan het boek wagen.

Familiedrama en bijna soort roadmovie in één. Bijzonder. Laten zien hoe hard het leven kan zijn tijdens de grote depressie in Amerika. Vond het een bijzonder mooie film.

Aardig om te volgen. Het begint wat taai, het komt pas echt een beetje op gang als ze hun reis beginnen, maar vanaf dan heeft het ook een prima tempo en wordt het nooit meer echt saai. Een beetje fragmentarisch misschien, maar het zorgt wel voor een aardige pacing. Het schetst een interessant beeld van dat tijdperk en die omstandigheden. Tegen het einde komt de boodschap over ‘de gewone man’ en sociale hervormingen ook wel duidelijk naar voren, zeker met die mooie eindspeech van Fonda. Vraag me af hoe dat (zeker nu) gezien wordt in de VS, waar ze doodsbang zijn voor socialisme.

Weinig mis mee, maar echt een aangrijpend meesterwerk of episch vond ik het nu ook weer niet. Daarvoor heeft alles toch net een iets te kleinschalige feel, en raakt het je nooit echt ‘on a gut level’ omdat het allemaal wat jolig blijft.

3,5*

Een film die ik ooit wel eens zou moeten zien aangezien het boek van Steinbeck één van mijn favorieten is. En hoewel de film net niet helemaal het niveau van het boek aantikt, en zeker nog een uur had kunnen duren met wat er nog meer in het boek gebeurt, slaat deze oude prent in als een bom.

Zonder al te veel in te gaan op het droevige verhaal van de Joadses, blijkt dat het individu in de jaren '30 al ondergeschikt is aan industrialisatie. Dit mede of samen met de grote crisis. Dat de omgeving Oklahoma door zijn jarenlange droogte bekend stond als de 'dustbowl' helpt niet mee, dat de mensen in die tijd enorm volhardend blijkt vooral uit de scene met Muley die na zijn uitzettingsbevel gefrustreerd in de zanderige grond grijpt en uit dat familie gestorven is op deze grond, ze er alles voor gedaan hebben en dat de grond hun toebehoort.

De reis naar het beloofde land, alle positieve vooruitzichten ten spijt, blijkt een hele toer gebaseerd op wanhoop, en de realiteit akelig en wreed. De ellende die men treft is mensonterend, tussen alle hardheid zijn er kleine momentjes van goedheid te ontdekken. Droevige en hard blijft echter de strijd voor werk en een beter perspectief. Iets waar de film toch op een gegeven moment een keuze maakt en voor een iets beter einde met een positieve boodschap kiest. Een wending die niet in het boek voorkomt, daar sleept de ellende zich nog langer voort en worden de omstandigheden alleen maar slechter.

De zwart wit stijl is ronduit prachtig en er zijn een aantal prachtige shots. Komisch is de setting waar Tom en de predikant in het begin rond lopen, zondermeer een decor in een studio. Daarnaast zijn er een aantal prachtige shots van de omgeving. Daarnaast wordt er prima geacteerd door het grootste deel van de cast. Wat mij omtrent deze film en zijn stijl het meest aanspreekt en overtuigd is een soort tijdloosheid. De film is weliswaar oud, maar zoals er vaak in oudere films veel dialogen zijn die ronduit wollig zijn, over geacteerd en een omhaal van woorden, is The Grapes of Wrath ronduit direct.

The Grapes of Wrath is dan voor mij ook een tijdloos, stijlvol, boeiend en zelfs emotionerend geheel rond de schrijnende armoede. Wat een prachtige film.

Ik wil voor de deadline van de Top 1000 graag nog een aantal films zien waarvan ik vermoed dat ze wel eens een plaatsje zouden kunnen bemachtigen in mijn toplijst, en deze stond ergens in de bovenste regionen van mijn watchlist. Ik verwachtte hier dus veel van: het boek vond ik indrukwekkend, Ford is niet mijn favoriete regisseur maar heeft toch een behoorlijk oeuvre op zijn naam, de film wordt hier als een van de weinige klassiekers alom hoog gewaardeerd, staat ook in zo'n beetje elke respectabele canon van beste films- what could go wrong?

Op zich niet zoveel, want slecht is The Grapes of Wrath allerminst, maar het legt het op alle vlakken toch ruim af tegen Steinbeck's boek en dat bleef me de hele film toch dwarszitten. Het begint goed, er wordt ruim de tijd genomen de omstandigheden te verklaren waardoor de grote volksverhuizing plaatsvond. Ook is Fonda best fijn in de hoofdrol. Eenmaal op weg wordt het wat minder, er wordt veel weggelaten. Verschillende personages zijn gereduceerd tot nietszeggende bijrollen- had Noah beter helemaal weggelaten als zijn verdwijning door zijn eigen familileleden niet eens wordt opgemerkt. Rose of Sharon en Connie hebben één scène samen, Al heeft nauwelijks iets te doen, alles draait om Tom en Ma. Maar goed, je kunt nou eenmaal niet een boek van dik 600 pagina's in twee uur film stoppen zonder concessies te doen dus daar kan ik begrip voor opbrengen. Wel opvallend, het boek is een grimmig verhaal over landarbeiders, en het werk wordt uitgebreid beschreven. In de film wordt vooral over werk gesproken maar je ziet niemand ook daadwerkelijk op het land de handen uit de mouwen steken.

Het einde is voor mij het grootste pijnpunt. Kennelijk zijn boekenlezers makkelijker op te zadelen met een open dan wel pessimistisch einde, want dat is wel het meest in het oog springende verschil met de film. Het is best voor te stellen dat, ook gezien het productiejaar, men de bioscoopgangers met een hoopvolle boodschap naar huis wilde sturen, maar dat is erg zonde want het oorspronkelijke einde was juist zo krachtig.

Als film prima, als boekverfilming degelijk. Geen topnotering van mij dus.

Ford op zijn best. Met een film die alleen maar in deze periode kon. Na de tweede wereldoorlog en in het begin van de koude zou dit al snel een te rode film zijn geweest. Steinbeck was in de VS toen ook wat omstreden. Maar in 1940 was de crisis nog vers en de nazi's de (aankomende) vijand. In 1939 was het boek uitgekomen. En hoewel de crisis over het hoogtepunt was, was het toen nog niet helemaal voorbij. Het boek sloeg in als een bom. En de baas van Fox, Darryl Zanuck, was uit op hedendaags realisme om zich te onderscheiden van de concurrentie en zag er een film in. Hij was ook wel een beetje bang, Want was het boek niet te links? En hoe kreeg je dat binnen de lijntjes zonder de angel uit het verhaal te halen. De politiek conservatieve John Ford mocht de film maken. Die had al bewezen goed overweg te kunnen met sympathie voor de gewone man. Ik vond dat de film opmerkelijk veel van zijn kern heeft behouden.

Ik vind dit van alle Fords zie ik zag de mooiste. Maar dat komt vooral door het fraaie camerawerk van een filmvernieuwer, Greg Toland. Zijn kracht is de aandacht voor de omgeving. Dat zit in deze film meer dan in alle Hollywoodfilms die ik eerder zag uit deze tijd of ervoor. De film vertelt vele verhalen op de achtergrond en in de (overigens authentieke) locaties waarin is gefilmd. Ford pakt hier precies de juiste toon in het slot. Het is ontroerend zonder te sentimenteel te worden.