Barry Lyndon (1975)

Je hebt van die films die je gaandeweg confronteren met je eigen onuitgesproken verwachtingen, die, als die schijnbaar niet uitkomen, in eerste instantie blijken te fungeren als een maatstaf waaraan de film niet voldoet. Maar op een gegeven moment realiseer je je dat je de kern van het 'verhaal' zoekt op een plaats waar het niet is, en waar je opgetrokken wenkbrauwen eerst scepsis uitdrukten, verandert dat vervolgens in verbazing, om uiteindelijk uit te monden in stille bewondering.

Stanley Kubrick's Barry Lyndon is voor mij zo'n film.

Een film waarin de personages nergens het schitterende decor ontstijgen waarin Kubrick ze gevangen heeft, en zich haast als poppen door het verhaal bewegen - als ze al bewegen, en dan is het toch vooral stijf in het gelid in hun fraaie uitdossingen richting de vergetelheid.

Geen 'ontpopping', geen karakterontwikkeling hier, en terwijl het levensverhaal van Redmond Barry toch vol zit met actie en drama, en hij regelmatig zijn passie en emotie toont, blijft ook hij een pion op het schaakbord van de (zijn eigen) geschiedenis, en lijkt Kubrick haast elke mogelijkheid (en dat zijn er nogal wat) om een en ander conventioneel-dramatisch uit te spelen, doelbewust te laten liggen, of zelfs te saboteren.

Dat bewuste afstand nemen wordt ook gedaan middels de voice over, die ons nota bene één van de meest dramatische momenten (en in één moeite door ook nog het uiteindelijke lot van de hoofdpersoon) doodleuk verklapt, enkele minuten voordat het daadwerkelijk plaatsvindt.

We zijn dan wel al in het tweede deel aanbeland, waarvoor het eerste, nogal fragmentarische deel een aanloop was, en dat wél langs één doorlopende verhaallijn wordt afgewikkeld. Hier lijkt ook wat meer ruimte voor de acteurs weggelegd, maar het afstandelijke karakter blijft toch grotendeels gehandhaafd.

Niettemin is het zo dat onder de strak volgehouden formele toon en de van ijzeren conventies doortrokken omgang van de personages onder en met elkaar, juist hier de dramatiek en de emotie wel degelijk tot uiting komt, met name ook belichaamd in de figuur van de gravin en haar zoon. Berenson als Lady Lyndon lijkt hier weinig anders te doen dan te poseren en wezenloos uit haar ogen te staren, maar in haar bloedmooie breekbaarheid en popperige passiviteit zet zij toch een monument neer van romantisch wegkwijnende ellende.

'De' achttiende eeuw bestaat niet, en Kubrick lijkt me veel te intelligent om zelf, al of niet via zijn personages, een bekrompen en zelfingenomen twintigste-eeuwse 'kritiek' te leveren op een vervlogen tijdperk. Er ís niet zo iets als historische objectiviteit, en deze film streeft daar ook niet naar. Wel bouwt Kubrick een historisch kader met 'objectieve' gegevens waarin de individuele biografie op afstand wordt gezet.

Wat zich voor onze ogen ontrolt is een stuk beter dan een geschiedenislesje: het leven en streven van menselijke individuen wordt ingesponnen in het keurslijf van conventies en historische omstandigheden, zoals altijd het geval is en zal zijn, waardoor het karakter van dat individuele leven en streven iets futiels, en tegelijkertijd iets algemeens krijgt.

Dat lijkt welhaast een slogan van de Franse Revolutie, aan de vooravond waarvan deze film eindigt (en die daarmee een voltooid verleden tijd vertegenwoordigt) maar misschien drukt het integendeel ook wel uit dat Barry Lyndon niet zozeer een historisch, maar eerder een tijdloos drama is.

Eén van de wat minder bekende films van Stanley Kubrick en over het algemeen ook wat minder gewaardeerd. Inhoudelijk is de film vaak wat aan de trage en haast passieve kant, maar visueel is dit vrijwel ongeëvenaard. Wat een magistraal camerawerk en wat een geniale belichting. De shots zijn vaak zo gecomposeerd alsof je naar een schilderij zit te kijken, echt fenomenaal mooi. Het verhaal is niet overal even boeiend, maar er valt desondanks veel te genieten en Ryan O'Neal is perfect in de weinig sympathieke hoofdrol. De subtiele momenten van humor zijn ook geweldig. Al met al op en top een Kubrick-film: zorgvuldig opgebouwd en meesterlijk in elkaar gezet. Dit is over honderd jaar nog steeds een lust voor het oog.

De Kubrick-herzieningen #9: Barry Lyndon.

Of: De Kubrickfilm die het meest aan een herziening toe was.

Daar is ie dan, Barry Lyndon. Ik was benieuwd hoe ik na al die jaren (toch al weer zeven en een half jaar) deze zou ontvangen. Op dezelfde dag zag ik Dolls opnieuw, een film die mij aanvankelijk niet zo kon boeien, maar waar ik eveneens toen niet echt klaar voor was. Ergens vermoedde ik dat dit ook wel eens voor Barry Lyndon zou kunnen gelden. Niet dat ik het ooit een slechte film heb gevonden, maar hij ging me niet zo aan het hart als de meeste andere films. Na Killer's Kiss vond ik het zijn minste (Fear and Desire heb ik echter nog nooit gezien).

Die positie blijft staan, helaas. Barry Lyndon is sinds zijn oorspronkelijke release langzaam aan een opmars bezig en bij de Sight and Sound poll werd het afgelopen jaar ineens de tweede meeste gewaardeerde Kubrick, daarbij Dr. Strangelove en A Clockwork Orange duidelijk achter zich latend (2001 blijft natuurlijk nummer 1). Waar komt die liefde voor Barry Lyndon dan vandaan?

Het ligt voor de hand dat het antwoord is dat het stilistisch een bijzondere film is. Dat blijft ook voor mij het beste onderdeel aan de film. De manier waarop Kubrick schilderijen nabootst is toch wel heel knap, vooral omdat hij het zo'n drie uur volhoudt. Ook de muziek, met héél veel Schubert, blijft continu passend en geeft het film een prima ritme en elegantie. Aan de andere kant zijn Kubricks films altijd sterk in vorm. Ik hou absoluut van de schilderachtige sfeer die hier neergezet wordt, maar ik vind het nog altijd lang zo knap en spannend niet als die van A Clockwork Orange. Om deze film boven de rest van Kubricks oeuvre uit te trekken puur door de visuele prestaties is bijna de rest van zijn oeuvre tekort doen op artistiek vlak.

En dan kom je toch op de inhoud. Die is beter dan ik me herinnerde. Dat het verloop van het verhaal voorspelbaar is lijkt me een understatement, aangezien de verteller in zijn voice-over vaak gebeurtenissen aankondigt lang voordat ze gebeuren, inclusief het einde. Maar die voice-over draait om ironie en dat doet de film zelf ook. In simpele vorm stelt het plot niets voor, maar Kubrick vult het met veel kleine gebeurtenissen die samen een mooi portret van een hebzuchtige man schetsen en tevens een zeker milieu weten te vangen. Het viel me ook op dat Redmond Barry niet zo'n schurk was als ik me meende te herinneren en ook niet zo emotieloos. Hij toont meerdere malen eer en eveneens emoties. Een bewonderenswaardig persoon is hij niet en ook niet iemand met wie ik diep kan meeleven, maar aangezien hij vaak in recensies als simpel wordt afgedaan is het toch opvallend om te zien dat het een vrij complex personage is.

De inhoud is eigenlijk gewoon heel boeiend, maar het probleem is dat het nooit doorschiet naar fascinerend. Ik heb niet eens zozeer iets op de film aan te merken, behalve dat hij mij persoonlijk niet écht grijpt zoals de meeste geweldige films dat wel doen. Misschien boeit de periode me wat minder, misschien staat het wat te veel in de schaduw van de vier films die Kubrick hiervoor maakte (ja, ik tel Lolita mee); feit is dat ik moeite heb om van Barry Lyndon te houden, hoe goed het ontegenzeggelijk ook is.

3,5* blijven staan.

Perfect weergegeven imperfectie

De ironische voice over, de traag voortschrijdende beelden en de starre kop van Ryan O’Neill: het is even wennen, maar na een half uur valt het kwartje dan eindelijk en blijkt Barry Lyndon helemaal niet die lange zit te worden waar ik voor vreesde.

In plaats daarvan kreeg ik een meeslepend en ongekend mooi gefilmd verhaal van een jongeman van eenvoudige komaf die, na de liefde van zijn leven verloren te hebben aan een welgestelde kapitein, geobsedeerd lijkt te zijn met geld en status. Middels bedrog en vernuft, en met goed (on)geluk slaagt hij daar nog in ook. Hoe hij het vervolgens allemaal grondig weet te verneuken beslaat de tweede helft van de film.

Het is Kubrick ten voeten uit: cynisch, komisch en ondanks alle larger-than-life personages genuanceerd. Het camerawerk behoort tot het mooiste ooit in cinema, niet alleen de scènes zonder kunstlicht, maar vrijwel alles waar John Alcott zijn camera op richtte verwordt tot een bewegend schilderij. En ook de aankleding is, zoals gebruikelijk bij Kubrick, nagenoeg perfect.

Maar wat de film dan toch écht zo interessant maakt is het hoofdpersonage. Vlak, emotieloos en onsympathiek zijn de meest voorkomende beschrijvingen die ik over hem lees, maar ik vond hem juist een bijzonder complex, ambigue en getormenteerd personage. En in de eerste helft zeker niet onsympathiek.

Tuurlijk, hij is hebberig en ontrouw, een bedrieger en een leugenaar, maar daarnaast is hij iemand die in zijn gekrenkte trots eindelijk probeert zijn eigen baas te zijn en bovenal gerespecteerd te worden: als dat niet lukt als de man die hij is, dan misschien als de man die hij niet is. De hypocriete, materialistische wereld waarin hij leeft gunt hem nauwelijks een andere manier dan zich omhoog te likken en liegen.

Moeten we zijn keuzes dan goedpraten? Natuurlijk niet, maar we zouden kunnen spreken van "verzachtende omstandigheden."

Het is vrijwel onmogelijk om geen medelijden met de arme Barry te voelen wanneer alles wat hij heeft weten op te bouwen zich tegen hem begint te keren. Wat voor arrogante eikel het ook mag zijn, Kubrick laat ons in de eerste plaats een mens zien, net zo imperfect als iedereen.

In tegenstelling tot de meesten hier vind ik Barry Lyndon één van Kubricks besten. Enigszins tot mijn eigen verrassing, want bij kostuumdrama's haak ik meestal op voorhand al af. (Een echt kostuumdrama is Barry Lyndon dan ook, ondanks het drama en de kostuums, niet.)

De grote troeven van de film zijn, zoals door ongeveer iedereen behalve Onderhond al aangegeven, de sensationele belichting en welhaast perfecte cinematografie (de zooms benadrukken het registrerende karakter van de film, zoals ook de voice-over doet). Daarnaast vond ik de muziek echt fabuleus werken in combinatie met de beelden. Het is de muziek die de emotionele band tot stand brengt.

En dan het verhaal, dat is breed uitwaaierend, vol duels, veldslagen, wendingen van het lot, verlies/winst, kortom het heeft de epische statuur van een roman van Alexandre Dumas. Maar het is aan de andere kant een heel eenvoudig, tragisch verhaal van een man die zich probeert op te werken in het leven, een gewone man die z'n goede en z'n slechte kanten heeft, maar die uiteindelijk eenzaam (dat vooral) en berooid achterblijft. Dat dualisme in het verhaal wordt uitstekend in stand gehouden door de soms afstandelijke toon, de bedaagde voice-over, die je uit de bepoederde en bepruikte wereld trekt en met de neus op de feiten drukt. Verder kan ik er niet helemaal de vinger op leggen, maar het verhaal, en vooral de manier waarop het verteld wordt, heeft echt wat bijzonders.

Dan het acteerwerk, dat vond ik bij vlagen het grootste nadeel aan de film. Te theatraal, wellicht bewust, maar dat had van mij niet zo gehoeven. Tekenend is bijvoorbeeld de sterfscène van Bryan, wat een pathetiek, maar de rouwstoet erna kwam dan weer behoorlijk binnen. Overigens is het beeld van het steigerende paard grandioos, heeft iemand dat al geschreven?

Erg mooie film dus, technisch buitengewoon knap gemaakt en daarnaast ook een bijzondere, pakkende kijkervaring.

Deze van Stanley nog niet gezien en er dus maar een verandering in gebracht. Een lange film (bijna 3 uur) maar mocht toch wel wat korter. Niet dat het een saaie film was, maar echt meeslepend vond 'k het ook niet. Misschien dat het genre me niet zo lag.

De muziek vond 'k wel erg de moeite en bestond uit bekende klassieke stukken.

De cast deed het zeker niet slecht en verder zag het er ook prima uit.

't was toch minder m'n ding.

Ik geloof dat ik de dvd box al een jaar of 14 in huis heb (give or take) maar ik heb Barry Lyndon toen ik een jaar of vijf terug bedacht dat ik hem nog steeds niet had gezien besloten te bewaren. For a rainy day if you will. Het voelde goed dat ik na m.n. Clockwork, The Shining, FMJ, Dr. Strangelove en Paths of Glory meerdere keren had gezien nog één 'late' Kubrick had liggen, dat ik nog éénmaal voor het eerst een Kubrick kon zien die niet 'oud' was (zoals bijvoorbeeld The Killing).

Uiteraard waren niet alle redenen zo poëtisch, ik hikte ook stiekem een beetje tegen het kostuumdrama en de speelduur aan. Inmiddels had ik de kaarslichtscènes en benadering van Countess Lyndon door Barry al ettelijke malen in docu's gezien en BL leek me altijd een schitterend gefilmde, langzame zit die grote kans maakte bij mij niet de snaar te raken die ik van Kubrick gewend ben. Maar ik laat me graag verrassen en deze morgen van een vrije dag leek me ideaal om de inmiddels aanwezige blu-ray erin te stoppen.

En mijn verwachtingen werden eigenlijk min of meer bewaarheid. Schitterende shots met prachtige composities (al begrijp ik Onderhond's opmerking over de knullige en te vaak gebruikte zooms). Het rustige kabbelende tempo beviel me in het eerste uur heel erg goed, maar na verloop van tijd werd ik bij tijd en wijle toch iets onrustig. Gelukkig kwam er regelmatig een scène zoals het duel tussen Bullingdon en Lyndon die zo vakkundig was gefilmd (42 dagen monteren las ik op IMDb!) dat ik toch weer gegrepen werd. Geweldige kostuums en het is inderdaad alsof je naar een schilderij zit te kijken af en toe. Maar die voice-over deed het voor mij ook niet, ik kon de ironie van het spoilen niet helemaal plaatsen (of waarderen, for that matter).

Dan zit ik hier uiteindelijk toch met een (zij het zeer milde) deceptie over de film die ik zo lang bewaard heb als 'mijn laatste onbekeken late Kubrick', hoezeer ik me ook bewust was van het feit dat het wellicht niet helemaal mijn film zou zijn. Het is wel Kubrick... En ik respecteer Barry Lyndon als film absoluut, maar je hoopt toch op dat houden van, die connectie, die interactie... En dié is vooralsnog niet in de mate aanwezig waarop ik stiekem toch had gehoopt.

4* na eerste kijkbeurt

Nooit gedacht dat ik dit 3uur lang-durende kostuumdrama zo zou kunnen appreciëren.

Ik moet toegeven, ik heb de film in 2 delen gekeken, en maar goed ook denk ik. Anders had ik misschien wel nooit zoveel van dit episch meesterwerkje kunnen genieten en zou ik me teveel met de speelduur bezig gehouden hebben.

Het is een heel rustige film, er komen veel scènes in die erg lang rekken (zoals die waar Barry duelleert tegen Lord Bullingdon, dat toch wel tot 1 van de beste uit de film behoort) en in combinatie met een gave soundtrack die wel constant aanwezig lijkt te zijn, bijna (of juist wel) een hypnotiserende werking hebben.

't Visuele vlak, dat ik de laatste tijd toch veel minder belangrijk vind als voordien heeft hier dan wel weer veel indruk nagelaten. Het is al vaak aangehaald en het is dan ook zo mooi, 3 uur lang lijkt elk shot wel een indrukwekkend schilderij. Ik kan dus wel zeggen dat dit een 'vondst' is voor mij.

En kijk, zo lang heeft het zelfs niet geduurd.

Geen idee wat me een aantal jaar geleden bezielde, maar deze film stond al enkele maanden hoog op het lijstje ‘herzien’. De film spookte al geruime tijd door mijn kop: Het figuur Barry Lyndon, de omgeving, de muziek, de tijdsgeest, …

En ja, dat zijn de sterkste punten van de film. Je wordt 3 uur lang meegenomen in een trip langs verschillende Europese hoven in de 18de eeuw, dat vergezeld door passende muziek uit dezelfde tijd en de schitterende decors.

De film is dus mooi gemaakt. Niet alleen de decors, maar ook de mensen (kustuums en make-up) zijn fantastisch. Alles is tot in het detail uitgewerkt.

Hierdoor zien sommige figuren er angstaanwekkend over the top uit, in een periode waar dat eigenlijk volkomen normaal was

Barry Lyndon is een ijskoude son of a bitch, en hoe meer je hem gaat minachten voor zijn houding, hoe meer je gaat hopen dat hij toch de bovenhand haalt. In het begin is het een schelm die geen grenzen kent, en achteraf is het gewoon een zielige, oude man. Steeds boos op de rest van de wereld.

De minpunten zijn er nog steeds:

- Het foutje waar men het over ‘Kingdom of Belgium’ heeft in 1772 zit me nog steeds dwars (Dat land werd spijtiggenoeg pas in 1830 gevormd). Het doet me de indruk wekken dat niet alles goed voorbereid was.

- En ik erger mij ook nog steeds aan het feit dat de film zich grotendeels in Duitstalig gebieden af speelt zonder dat er meer dan 3 zinnen Duits achter mekaar gesproken worden.

Maar al bij al een heel fijne film om te zien

4,0*

Weinig wist van deze film behalve dat het een kostuumdrama was en dat als muziek het Andante con moto van Schuberts pianotrio in es gebruikt wordt, wat één van de mooiste stukken is die Schubert ooit heeft geschreven.

Welnu, het blijkt vooral een rise and fall verhaal te zijn, wat zo'n 250 jaar geleden speelde, en wat ellenlang uitgesponnen wordt. Het hoofdpersonage wordt nergens echt boeiend, en dan duren drie uur behoorlijk lang. Visueel ziet het er ook niet uit, de kleuren zijn behoorlijk lelijk. De muziek wordt gedomineerd door een sarabande van Händel. Nu ben ik al niet zo'n fan van Händel, maar dit wordt ook nog eens zo vaak herhaald dat het al halverwege de film me de keel uitkomt. Wat een contrast met bijvoorbeeld Melancholia waar ik geen genoeg kan krijgen van de prelude van Wagners Tristan und Isolde. Inderdaad zit er ook Schubert in, maar dat duurt dan weer relatief kort.

Ik kan hier uiteindelijk niet veel mee. In vrijwel alle opzichten valt het tegen: visueel, qua plot, de soundtrack, en de lange tijdsduur. 0,5*.

De top 250 weer een keer afwerken. Van deze Stanley Kubrick had ik hoge verwachtingen, het bleek echter een ander soort film als ik had verwacht, maar nog steeds zeker niet slecht.

Ryan O'Neal speelt (met name de eerste helft) een prima rol als Barry Lyndon. Verder was het acteerwerk ook zeker niet slecht. Veel goede Britse en Duitse acteurs. Overigens is het natuurlijk heen onwaarschijnlijk dat relatief arme vrouw in Pruisen Engels spreekt... Goed van de film dat er ook Duits wordt gesproken, maar op een gegeven moment gaan ze dit vergeten. Ik zou zweren dat ik Christopher Lee en John Cleese zag, maar dit bleken andere acteurs te zijn.

De eerste helft van de film vond ik wat vermakelijker als de latere helft. In het begin is Barry namelijk nog een vrij sympathiek personage en met name zijn tijd in het legen en in Pruisen was voor mij leuk om te zien. Daarna wordt het echt een kostuumdrama. Dat kan opzich erg leuk zijn, maar ik heb het niet echt met al die frivoliteit en het werd toch een redelijk lange zit. De film deed me een beetje denken aan Ridley Scott's The Duellists, waar duels ook een prominente rol spelen.

De mooie opnames van Ierland, Engeland en Europa maken het de film het bekijken meer dan waard. De cinematografie is uitstekend en ik bewonder Kubrick dat hij enkel natuurlijke belichting voor de film heeft gebruikt, iets dat goed terug te zien is. Kubrick zegt geïnspireerd te zijn door de schilderijen Thomas Gainsborough, maar om eerlijk te zijn zie ik dat er (op de kleren na uiteraard) niet in terug. Ook bijzonder jammer dat de film niet in widescreen of 70mm is.

De soundtrack van Leonard Rosenman met muziek van diverse klassieke meesters, vond ik bijzonder goed. Vooral het hoofdthema: Sarabande van Handel, vond ik erg mooi.

Alles bij elkaar kan ik Barry Lyndon moeilijk beoordelen. De film is zeer net gefilmd, het acteerwerk is sterk en de film is over zijn algemeen heel degelijk. Het verhaal is zeker niet slecht, maar misschien niet interessant genoeg voor een film van 3 uur speelduur. Het was een vrij lange zit en ik ben behoorlijk gaar ervan. Desalniettemin was dit weer een goede film van Kubrick.

Gisteravond Barry Lyndon weer gezien. In je eentje kun je in het verhaal, de portrettering en vooral de vaak als 18de eeuwse schilderijen geframede en belichte scenes opgaan. Alsof je in een museum stapt. Kubrick toonde weer eens lak te hebben aan de (on)geschreven regels hoe je een verhaal "het beste" neerzet, met een afgetekende protagonist (held) en antagonisten. Barry is een opportunist die zich aanpast, vergeet niet de struggle for survival toendertijd, en waar maar weinig moralisme bij komt kijken. In deel 1 heeft Barry de wind mee, in deel 2 keert Vrouwe Fortuna zich tegen hem. Het nauwelijks kunnen identificeren met Barry zal problemen hebben opgeleverd in het kunnen waarderen van deze boekverfilming. Idem de weinige emoties waarmee voorvallen gepaard gaan, waardoor je altijd spectator blijft... van een afstand, als in een museum. Ook alsof Kubrick wil zeggen: ho ff, aanstelleritis en je beklag doen is een luxe uit de 20ste eeuw.

Barry Lyndon zorgde, geheel tegen de verwachtingen in, voor een fantastische kijkervaring. Nu al durf ik me aan te sluiten bij Martin Scorsese, die dit historische epos betiteld heeft als zijn favoriete Kubrick-film. Barry Lyndon vertelt in drie uur een verhaal over liefde, oorlog, vervreemding en haat, en doet dat in de setting van een laat vroegmoderne samenleving. Een setting waarin de grandeur van het hof nog hoogtij viert, maar tegelijk al de kenmerken van hoogmoed en hiërarchie vertoont die pakweg vijftien jaar later het volk in beweging zou brengen...

Ryan O'Neal zet een fantastische rol neer als Barry Lyndon, een Ierse jongen die zich door een combinatie van geluk en scherpzinnigheid omhoog weet te werken tot de hoogste aristocratische gezelschappen. Alhoewel het verhaal het rise and fall-stramien vrij nauwgezet volgt, blijven de belevenissen van Lyndon de volle drie uur boeiend. Ironisch genoeg slaagt O'Neal er zelfs binnen de voor hem desastreuze tweede akte in overwegend sympathiek over te komen. De ondersteunende cast voldoet ook ruimschoots: ieder character heeft inhoud, en draagt zijn/haar noodzakelijke steentje bij aan de plotontwikkeling.

Stanley Kubrick toont zich bij deze film in alle facetten meester. Het script is uitermate sterk; de dialogen zijn goed geschreven, en zelfs de in veel films misplaatste voice-over is hier van toegevoegde waarde. Het scenario is opgebouwd uit twee gelijke akten, die beiden alle ruimte geven aan een uitgebreide vertelling van Lyndon's lotgevallen. De lange speelduur maakt dat je volledig opgesloten raakt in Lyndon's wereld, en op den duur intens meeleeft (met als emotioneel hoogtepunt de sterfscène van Lyndon's zoon).

Ook geweldig gevonden is de keuze de film visueel te ensceneren naar achttiende-eeuwse kunst. In combinatie met het gebruik van natuurlijk licht zorgt die keuze voor visuele pracht. Tenminste, in mijn opinie; ik kan me ergens ook wel voorstellen dat er kijkers zijn die dit weer té gestileerd vinden. Zelf viel ik hier dus juist niet over, en was ik daarnaast ook nog eens erg onder de indruk van de prachtige kostuums en decors. Een terechte Oscar wat mij betreft, want het is de aankleding die maakt dat het achttiende-eeuwse Europa echt tot leven komt.

Dan is er nog de muziek. Het gebruik van een klassieke score pakt sterk uit. De herhaling moge dan troef zijn, de muziek is prachtig, wist me te raken en speelt bij een aantal scènes een sleutelrol. Ik ben werkelijk onder de indruk van dit meesterwerk, wier grootste kracht in het script, in de characters en in de historische setting besloten ligt.

5*, en na een korte overdenking voorlopig ook top-10 materiaal.

Degelijk kostuumdrama, dat qua verhaal te weinig biedt om de lange speelduur te rechtvaardigen. Visueel gezien, qua aankleding en camerawerk, is het een uitstekende film. Barry Lyndon is echter niet zo'n boeiend persoon dat zijn levensloop drie uur lang weet te boeien. Met de vertolking van O'Neal is niet veel mis, al slaagt hij er niet in zijn personage iets extra's mee te geven. Het eerste deel van de film is wat luchtiger van aard, ondersteund door een best aangename voice-over, het tweede deel is een stuk langdradiger.

Het originele aspect ratio is 1.66:1 (5:3) en niet 1.33:1 (4:3), en de blu-ray is niet in 1.85:1 maar in 1.78:1 (16:9), wat nog redelijk dicht tegen de intentie van Kubrick aanzit.

Hilarische film overigens, een en al ironie. O'Neal is alleen al met zijn gezichtsuitdrukking en lichaamshouding (en uiteraard hoe hij in beeld wordt gebracht) in vrijwel iedere scène grappig. Deel twee is wel minder sterk, waar de muziek ook te veel leek te moeten compenseren. En de voice-over was me wat te Little Britain-achtig. Verder niets dan lof!

Toen vorige maand bij de publicatie van het top 1000 project, editie 2017, deze film voorbijkwam op plaats 212 verwonderde ik mij over die hoge klassering. Ik wist dat ik die film in het verleden wel eens gezien gehad, maar ik had alleen de titel en het meedoen van Ryan O’Neal in de titelrol onthouden. Over de inhoud van de film kon ik mij niets herinneren. Alle reden voor een herziening dus.

Zoals je bij Kubrick mag verwachten is het een visueel fraaie film, maar het nogal langdradige schelmenverhaal rechtvaardigt geenszins de overdreven speelduur. Grootste minpunt vind ik daarnaast de voortdurend aanwezige voice-over. Een film dient m.i. het verhaal te vertellen met beelden en niet door iemand die teksten oplepelt. Een van de redenen waarom het mij —ook na herziening— nog steeds verwondert dat deze film zo hoog scoort op MM.

Schitterend gefilmd (en op een HD scherm absoluut genietbaar) en, ondanks wat je misschien zou verwachten van een stijf kostuumdrama, prima onderhoudend, hoewel ik het wel prettig vond een pauze in te lassen met een speelduur van 3 uur.

Anders dan in de meeste kostuumdrama's, neem bijvoorbeeld Dickens verfilmingen, is het niet zonder meer duidelijk voor wie je nu sympathie moet hebben. Barry Lyndon blijkt zowel in staat tot zelfopoffering en liefde als bot egoisme en schaamteloos overspel. De woede van zijn grote vijand Bullingdon is goed te begrijpen, toch ga je Lyndon niet haten. Niets menselijks is hem vreemd. Nu ken ik het boek niet maar Kubrick heeft er een prima script van gemaakt.

Werkelijk elk shot is een plaatje. En dat was ook de bedoeling, alsof je naar allerlei schilderijen kijkt. Het ziet er ook allemaal heel natuurlijk uit: er is (bijna) geen kunstlicht gebruikt. Qua soundtrack leunt het iets teveel op hetzelfde stuk klassieke muziek van Handel (Sarabande).

De film heeft de tand des tijds prima doorstaan. Alleen de voice-over komt misschien wat oubolllig over. Wat me opviel is dat het niet zo afstandelijk is als je zou verwachten van Kubrick (vergelijk het met 2001) of een Engels kostuumdrama. Genoeg wel en wee om mee in te leven.

Ironie wordt genoemd maar het lijkt er toch op dat de film vooral naar realisme streeft (m.u.v. de Duitse boerin die Engels kent), niet zozeer satire en dat er nu eenmaal een bepaalde leugenachtigheid eigen was (en is) aan de wereld. Ik zie niet in hoe het tegenovergestelde wordt bedoeld van hetgeen wordt verteld, dus vind ironie niet een goede beschrijving. Een zeker cynisme zit er misschien in, maar dit was geen tijd van romantische liefde, maar bittere armoede voor velen en met een rijke dame trouwen was dan zeker niet de meest verkeerde optie, hoe liefdeloos het huwelijk ook.

Ondergewaardeerde film en dit zeg ik als niet-Kubrick fan (OK, Spartacus vond ik wel goed maar 2001 vond ik veel te sloom).

Mooie technische verfilming van het kostuumdrama dat Barry Lyndon is. Barry Lyndon is een olijke opportunist die zich gaandeweg met hier en daar wat toeval en geluk zich opwerkt in de hogere 18e eeuwse aristocratische kringen. Hoewel sommigen dit als Kubricks allerbeste werk aanzien, is dit bij mij zeker niet het geval, eerder qua 'amusement' en 'boodschap' één van zijn minste, maar de lat ligt dan ook erg hoog. De hoge scores op diverse ratings zijn uiteraard te wijten aan de wederom haast perfecte benadering die Kubrick hier aan de dag legt. Visueel ziet het er prachtig uit: niet alleen de kostumering, maar evenzeer de mooie Engelse en Europese fraaie landschappen met zijn kabbelende riviertjes, glooiende heuvels en dalen. Vele scènes kunnen zo weggeplukt zijn uit diverse schilderijen.

Drie uur film daarentegen is bij momenten een beproeving. Hoewel Kubrick het zo levend mogelijk wenst te houden met heel wat wendingen voor het hoofdpersonage, was het voor mij toch een hele opgave om drie uur even geconcentreerd te kijken. Verder ook uitstekend camerwerk en de typische trommel- en orkestmuziek die past bij dergelijk epos. Meer dan degelijke film, 3,5*!

Straffe muziek in deze Barry Lyndon. Ook de kostuums zien er wervelend mooi uit. Dat zijn zowat de twee grootste pluspunten aan de film want het grootste minpunt is toch wel dat het wat te lang doordraaft. De dialogen zijn soms erg onnatuurlijk, al kan dat misschien ook aan de etiquette zelf liggen (daar heb ik geen idee van). Ik vond ook dat de uitwerking soms wat te wensen over liet (ivm de schulden die hij opbouwt, dat is allemaal nogal vaag. Zo is vaak het waarom achter de beweegredenen van de personages maar half uitgewerkt vond ik. Zoals Lord Bullingdon die Barry meteen haat wanneer hij met Lady Lindon trouwt. Ok, hij neemt de plaats in van zijn vader en er zit een jaar tussen (wat blijkbaar snel is?), maar is dat een reden om hem te haten? De liefde tussen Barry en Lady Lindon omvat ook niet veel, ze wordt amper bezegeld buiten dat ze een kind krijgen, nl. Bryan.

Het eerste deel vond ik het interessantste met Barry die verliefd is op zijn nicht en dus niet zal toestaan dat iemand anders met haar trouwt. Ook de tijd die Barry in het leger spendeert, behoort tot het leukste stuk van de film. In het tweede deel krijgen we een saai kostuumdrama waarin heel weinig lijkt te gebeuren. Het geluk dat Barry had in de eerste helft van de film komt hem uiteindelijk duur te staan. Hij verliest zowat alles.

Niet zo'n entertainende film al ben ik kostuumdrama's eigenlijk niet zo gewoon. Ik kijk wel Outlander maar dat is toch wat minder stijf als dit. Om dit tot een echt goede film te maken missen er voor mij memorabele scènes en gevoel. 2.5*

Achteraf lijkt Stanley Kubrick's oeuvre één lange poging te bewijzen dat hij in elk genre de beste kon zijn. Jammer dat hij geen western heeft gemaakt, maar met 'Barry Lyndon' zorgde hij wel voor één van de beste kostuumdrama's ooit. Bijna geheel gefilmd zonder elektrische belichting (maar met heel veel kaarsen) krijgen de beelden een schilderij-achtige kwaliteit. Met name de 18e eeuwse werken van William Hogarth zijn een inspiratiebron. Waar veel regisseurs inzoomen eindigt Kubrick zijn scenes juist met uit-zoomers, wier pracht geregeld voor een zucht of een knoop in de maag zorgen. Dat werkt uitstekend in combinatie met het tongue-in-cheek-schelmenroman-verhaal dat de plot vormt. Een door velen onderschatte Kubrick-parel.

Uitstekende film waarin een jongeman moet vluchten als hij tijdens een duel een legerofficier doodt. Deze film transporteert je terug naar de tweede helft van de 18de eeuw waarbij bijna ieder shot eruit ziet als een schilderij uit die tijd. Prachtige locaties en kostuums (beiden prachtig in beeld gebracht). De film is zeker aan de lange kant en alhoewel het tempo niet hoog ligt, zit er genoeg voortgang in het verhaal. Het statische camerawerk en de afstandelijkheid herinneren je eraan dat je naar een film van Stanley Kubrick zit te kijken.

Alsof je in een museum naar klassieke schilderijen zit te kijken.

Prachtige plaatjes die je meenemen naar de 18e eeuw. Alsof je er middenin zit. Maar wat een lange zit zeg! Zolang je het in 2 delen bekijkt is het overigens goed te doen. De ontwikkeling van Barry is onteressant genoeg om te volgen. Genoten van de locaties en de kostuums en make-up en de stemmige achtergrondmuziek maakt het verder af

Een aanrader in het kostuumdrama genre.

Ik kan er niet over dat dit een film uit 1975 is !

De kleuren en belichting maar ook uitvoering gaven bij mij de indruk dat het een recente film was.

Een héél erg bijzondere en vreemde film. Geen standaard verhaal met de standaard boeven en helden.

De film neemt de tijd om het verhaal te vertellen (een beetje zoals Tarantino ook z'n tijd neemt in het uitvoerig brengen van dialogen en het in beeld brengen van de alledaagse bezigheden) De lengte van de film heeft me geen moment gestoord.

Ik heb de film gebiologeerd in één keer uitgekeken.

Stanley Kubrick, zo las ik, wilde in deze film geen kunstlicht gebruiken. Dus kaarsen, veel kaarsen...Let maar eens op de avond/nachtscenes, heel bijzonder. Fascinerende film, zorgvuldig in een heerlijk traag tempo verteld.

Doorgaans genietbaar dergelijke films die uitgebreid het leven vertellen van een bijzonder, ondernemend en avontuurlijk figuur, tegen een historische achtergrond en zeker als ze van de hand komen van een Stanley Kubrick, die er een boeiend en cinematografisch hoogstaand werkstuk heeft gemaakt.

Is het eerste gedeelte het avontuurlijkst en eigenlijk ook wel het grappigst, het tweede gedeelte is daarom niet minder interessant om volgen.

In beide delen ervaren we trouwens dezelfde gedachten dat het streven naar geld, macht en voordeel van om het even welke aard uiteindelijk niets of niemand ontziet.

Goede vertolkingen over de ganse lijn.

Aangezien ik de meeste films van Kubrick wel kan waarderen moest deze er natuurlijk ook eens aan geloven, vooral nu hij op Netflix staat. Nu had ik mijn verwachtingen al bijgesteld gezien de lengte en onderwerp en die kwamen wel redelijk uit.

Wat al door andere gebruikers vastgesteld werd en nu ook door mij is toch wel de uitmuntende uitvoering, kleuren en belichting. Qua beeldkwaliteit is het bijna amper voor stellen dat dit een film betreft uit 1975. Daarnaast valt de muziek op met een erg herkenbare en bekende melodie waarvan ik nooit wist dat het bij deze film hoorde. Dan zijn de landschappen nog wel even de moeite van het noemen waard.

Het verhaal zelf is een bijzondere aaneenschakeling van problemen betreffende Barry, die het eigenlijk goed met zichzelf voor heeft en ook iedere keer met een list of actie verder komt en zelfs in adel opklimt, maar door pech, overschatting of onderschatting toch altijd in de problemen geraakt. Wat vooral opvalt, en goed doet, is de redelijk sarcastisch toon die vooral van het aristocratische gedeelte afdruipt. De decadentie krijgt een stevige trap na. Het laatste pistoolduel gaat met veel humor en hoe de oude Lyndon te pijp aan Maarten geeft is hilarisch. Verder valt een scene tussen Barry en de Duitse me erg op qua gelijkenis met betrekking tot een scene tussen Portman en Law in Cold Mountain.

Toch kon het me niet altijd even bijzonder boeien, de lengte is aanzienlijk en ondanks de humor en spot zegt het genre, die langzaam van drama verandert in kostuumfilm, me niet genoeg. Knap gemaakt, aardig geacteerd door O'Neal die ik het beste ken van A bridge to far net als Krueger overigens, daar overigens als een Amerikaanse en Duitse generaal tegen over elkaar.

Aardig een keer gezien te hebben maar dat is het dan ook.

Ik heb met de jaren de schoonheid van Kubrick meer leren waarderen. Ik was nooit echt een liefhebber van zijn films. Niet dat het nu allemaal topfilms zijn die mij liggen, maar naast de erkenning dat hij een meester in zijn vak is, kan ik wel genieten van de schoonheid in zijn films. Maar ik zal nooit fan worden van zijn 2001 en misschien dat een herziening van The Killing, Paths of Glory, Clockwork Orange of Spartacus ervoor kunnen zorgen dat de films toch een voldoende scoren. En films als Dr. Strangelove, Full Metal Jacket en Eyes wide shut zijn best wel goed, maar zullen nooit in mijn filmlijst verschijnen.

Ik ben dan ook meer een man van het verhaal, niet moeilijk dat vooral The Shining en Barry Lyndon me beter liggen. En nu ik ook meer de schoonheid in Kubricks films leer waarderen, schiet vooral Barry Lyndon er bovenuit. Qua invloed filmmaker zullen de eerder genoemde films (en dan vooral 2001) veel belangrijker zijn qua impact op de filmgeschiedenis. Ik erken dat wel, maar de films liggen me helemaal niet. In Barry Lyndon zie ik naast de creatieve uitvinder ook een zeldzame vakman die zeer goed weet hoe hij een beeld moet weergeven. In het beeld is alles perfect weergegeven. Van warme kleuren tot de perfecte lichtinval, met passende muziek en de juiste acteur in het juiste kostuum op de juiste plaats. We wandelen in een schilderij.

Barry zelf is geen sympathiek figuur, maar het is wel mooi hoe hij door het leven van de ene situatie in de andere terecht komt. Het eerste deel van de film is dan ook veel interessanter. In de tweede helft wordt het eerder drama dan avontuur. Nog steeds wandelen we rond in dat schilderij, maar het avontuurlijk deint wat weg. Leon Vitali als de oude Lord Bullington doet er ook niet echt goed aan. Hij verbreekt toch wel het rustige ritme dat de film lange tijd kon aanhouden. Jammer, want daardoor wordt het toch niet de echte topfilm. Maar hij is wel zeer goed en nog steeds de beste Kubrick (wat mijn smaak betreft).

Een film van Kubrick die ik altijd een beetje onbewust heb uitgesteld om eens te kijken. De speelduur van 184 minuten speelde daar wel een rol in. Dat bleek achteraf dus ongegrond te zijn. Ja, de film is lang, wellicht iets te lang, maar het werd nergens storend en mijn aandacht bleef er de volle speelduur met gemak bij. Historische drama's kunnen me vaak wel bekoren, en deze Barry Lyndon is misschien wel een van de klassevolste kostuumdrama's die ik tot nu toe gezien heb. De kostuums, de schilderijen, de prachtige aankledingen en locaties in de vorm van aristocratische landhuizen en dergelijke.. Wauw. Elk shot komt over als een geraffineerd en tot in de perfectie uitgewerkt schilderij. Neem daar dan ook nog eens die betoverende muziek bij, die perfect de sfeer van de film en de getoonde tijdsgeest weet te weerspiegelen, en je krijgt een esthetisch kunstwerk.

Het verhaal was grotendeels ook interessant om te volgen. Barry belandt op een aangenaam tempo van de ene in de andere situatie. Via geluk, maar ook door het steeds meer wegvallen van scrupules, weet hij zich uiteindelijk op te werken tot de hoogste regionen. Barry is geen geheel onsympathiek personage, zeker in het begin niet, maar wordt wel relatief snel een grote opportunist met ogenschijnlijk lage morele waarden. Het blijft een redelijk afstandelijk personage doorheen de drie uren, al is dat ook wel redelijk Kubrick-eigen. Een iets beter uitgewerkt karakterverloop voor hem, wat meer diepgang, was wenselijk geweest. Vlagen van fatsoen flikkeren wel af en toe in hem op, wat wel fascinerend is, maar dit had gewoonweg beter uitgewerkt kunnen worden, zeker in een film van drie uur. Ook de andere personages blijven redelijk vlak en gedragen zich vaak 'stijf'. Dat is getrouw aan de tijdsgeest, maar levert niet direct interessante personages op. De narrator, die af en toe ironisch uit de hoek komt en zelfs een uur op voorhand het einde 'verklapt', vond ik dan weer wel een originele insteek.

Barry Lyndon is een visueel fantastisch mooi kostuumdrama. Het woord betoverend is hier absoluut niet misplaatst, zeker niet in combinatie met de ingetogen, lieflijke muziek. De film duurt alleen net iets te lang en Barry als personage had op 180 minuten dieper uitgewerkt kunnen worden. Het verdient in ieder geval min of meer 4*, het was zeker een fijnere ervaring dan ik op voorhand gedacht had.

Overtuigend.

Kubrick staat voor mij voornamelijk bekend als "die goede regisseur". Wetende dat hij nog geen enkele onvoldoende heeft gescoord bij mij wist ik dat ook Barry Lyndon niet zo'n slechte ervaring ging worden. Alhoewel Kubrick ook nog geen top 20 favorieten heeft geregisseerd voor mij.

Wat wel opvalt aan Kubrick is dat zijn films behoorlijk van elkaar verschillen. Ook Barry Lyndon is verschillend in vergelijking met zijn andere films. Statischer, rustiger maar nog steeds een ton aan gebeurtenissen die in de film gestopt zijn.

Wat inderdaad opvalt is dat de film een beetje op een museumtocht lijkt. Of het enkele schilders or artiesten waren die werden uitgelicht, ik weet het niet, maar de camerastandpunten en detail in de scenes geven een sterke hint naar schilderijen toe. Het zag er allemaal in ieder geval behoorlijk esthetisch uit.

Er gebeurd ook een hoop in de film. Daardoor zijn de 184 minuten geen grote opgave, wat ik eigenlijk vooraf wel dacht. Barry Lyndon is ook eigenlijk de Kubrick film waar ik het minst naar uitkeek, omdat kostuumdramas niet mijn genre zijn. Al moet ik wel zeggen dat de kostuums uitzonderlijk zijn geslaagd.

Wel een beetje jammer dat door zeker 2 uur een klassieke dendersoundtrack heen is gesmeerd. Het gaat eerlijk gezegd behoorlijk irriteren op een gegeven moment. Vooral omdat Kubrick weinig pogingen lijkt te doen om de muziek maar een beetje in te tonen. Manier van acteren was ik ook geen fan van. Deed me in bepaalde opzichten denken aan de recente Lanthimos-films. Te bovennatuurlijk en surrealistisch voor mij.

Bij vlagen ook wat rare make-up, al zal dat wel iets zijn van die tijd. Maar ik vond die witte poederlaag er maar suf uitzien. Voor de rest kent de film een aantal hoogtepunten en ziet er visueel uitzonderlijk verzorgd uit. Aangezien ik me ook niet bepaald heb verveeld kan ik er dus met een gerust hart weer een solide voldoende voor uitdelen.

Een tweede keer gekeken, blijf bij mijn eerste mening, het is saai omdat het veel te lang duurt allemaal. 3 uur is me net iets teveel van het goede, alleszins toch voor deze film.