Vaghe Stelle dell'Orsa... (1965)

Heerlijke film, waaruit maar weer eens blijkt dat Visconti echt een heel goed gevoel voor muziek had - schitterend. Af en toe de bekende Italiaanse drukte, maar ook veel schoonheid, afstand en bovenal een film waar voorzichtig een laagje glans wordt weggekrabd van uiterlijk vertoon en status.

Wat een merkwaardig gemiddelde toch weer... Cardinale schittert (en ís schitterend) - ik ben benieuwd hoe ze overkomt op haar 74e in O Gebo e a Sombra (2012)

Mooi geschoten drama over een familiegeheim heeft een knappe finale, maar jammer genoeg vond ik de film over de hele linie niet altijd even boeiend. De film moet het -naast de aanblik van de onaards mooie Claudia Cardinale- vooral hebben van de broeierige sfeer en dialogen waarin stukje bij beetje het duistere mysterie wordt prijs gegeven (al komt het niet bepaald als een verrassing voor wie een beetje oplet).

De laagst gewaardeerde Luchino Visconti film blijkt één van zijn meesterwerken te zijn

Vaghe Stelle dell'Orsa, het was zo één van die films waarvan ik vermoedde dat het een eeuwigheid ging duren vooraleer ik dit eens op een legale manier ging kunnen zien. Interesse was er genoeg (de combinatie Luchino Visconti en Claudia Cardinale heeft me nog niet eerder teleurgesteld), maar de film was niet gemakkelijk officieel te vinden. Daar is recent verandering in gekomen, want in Cinema Zuid draaide een knap opgepoetste 4K (!) versie.

En die ziet er werkelijk fantastisch uit. Er is geen spatje of krasje te bekennen en dat doet de film overduidelijk deugd. Op een bepaald moment staat Sandra, het personage van Claudia Cardinale in de tuin aan een beeld te wachten terwijl de wind haar om de oren giert, en je lijkt naast haar te staan. In ieder geval één van de indrukwekkendste cinema ervaringen die ik al heb meegemaakt, maar vooral ook door het kunnen van Visconti. Sowieso al één van mijn favoriete regisseurs maar dit doet hij toch wel erg goed. Vaghe Stelle dell'Orsa is het relaas van een koppel (Sandra en Andrew) die op bezoek gaan naar het ouderlijk huis van Sandra en daar een heuse beerput ontdekken. Insinuaties van incest, een zelfmoord, een vader die door de nazi's is vermoord, oude liefdes, ... Andrew weet niet wat hem overkomt en dat maakt dit een enorm boeiende film. Sowieso is de setting van dat veel te grote herenhuis een geweldige zet. Andrew die verloren geraakt in de talloze gangen van het huis, die gigantische kelder, ... Heerlijk!

Spilfiguur in heel de film is Claudia Cardinale. De Italiaanse speelt Sandra met een zekere gelaagdheid die perfect past bij het personage. De strijd tussen de twee mannen in haar leven blijft boeien en dat is voor een groot deel toch ook wel aan haar tegenspelers te danken. Zo is Michael Craig uitstekend als Andrew, iets wat zich vooral tentoon spreidt in het etentje aan het einde van de film, maar ook Jean Sorel is als Gianni is een uitstekende toevoeging aan het geheel. Er ontstaat een knetterende driehoeksverhouding die nog een lange tijd in de autorit naar huis bleef nazinderen. Veruit ook de meest interessante Visconti op gebied van muziek trouwens. Geweldig hoe hij een aantal scènes nog meer emotie weet te geven aan de hand van de muziek.

Onvoorstelbaar dat dit (zonder mijn stem) een schamele 2.80 op 5 scoort. Het is niet Visconti's ultieme meesterwerk (Il Gattopardo zal altijd mijn voorkeur blijven houden), maar dit komt toch wel serieus hard binnen. Cardinale schittert over de gehele lijn maar ook Craig en Sorel blijven standhouden. Nog twee films te gaan en dan heb ik Visconti's volledige oeuvre gezien, hopelijk worden Siamo Donne en Lo Straniero ook nog eens gerestaureerd.

4.5*

Prachtige film die ons letterlijk van Genève naar Volterra brengt. Van het heden naar het verleden, zo blijkt. (wat een heerlijke begingeneriek) In eerste instantie het verleden van de onpeilbare, bijna wispelturige Sandra. In tweede instantie van de actuele wereld naar het antieke Palazzo. Ook altijd leuk om beelden te zien van iets (het kerkje van San Giusto) waar ik zelf nog foto's van heb met mijn gezin. Ook alweer een eeuwigheid geleden.

Maar terig naar dat verleden, dat uitgeklaard moet worden, maar uiteindelijk niet echt uitgeklaard wordt. Twee schandalen die tegen elkaar uitgespeeld worden met vier versies. Sandra is het meest duidelijk, 'zuiver' en categoriek: tussen haar en haar broer is er echt niks laakbaars gebeurd en het verraad van haar vader staat voor haar buiten kijf. Lijnrecht tegenover Gilardini, die heel verongelijkt beweert dat hij de kinderen net voor erger heeft behoed en dat er van verraad geen sprake is. Daartussenin staan dan enerzijds de moeder: zij is weliswaar depressief, maar heeft geen al te goed woord over voor de vader, noch de kinderen, dus het verraad zou toch waar kunnen zijn. Anderzijds is er de broer wiens geweten over zijn relatie met de zus niet zo zuiver is als dat van haar. Zijn boek spreekt daarover boekdelen. Zijn kopij belandt in het vuur. Sandra leeft in… ontkenning?

Vischonti laat die waarheid dan ook ergens in het midden, maar nodigt zijn hoofdfiguur net als haar man Andrew wel uit om die bladzijde om te slaan. Wat ook lijkt te gaan gebeuren. De muziek viel me niet zo op, wat wellicht een compliment is. Wat me wel opviel: de hoofdrol voor het palazzo zelf en vooral het spel met het licht. In de bomen, net niet op het gezicht… alles is prachtig uitgelicht of onderbelicht. Zwart-wit uitgespeeld met maximaal effect. Ook de wind speelt mee en dat is geen toeval want in Volterra, hooggelegen met kale heuvels rondom, kan het behoorlijk waaien. Grootse cinema.