Pearl (2022)

Pearl vertelt de voorgeschiedenis van de film X (2022). Gewoonlijk wordt eerst het succes van de voorganger afgewacht alvorens men een prequel of sequel in elkaar flanst. Met Pearl verliep dat anders. Regisseur en schrijver Ti West en medeschrijver Mia Goth die eveneens de rol van Pearl vertolkt, waren al druk doende met de prequel voordat X zijn release kreeg. Pearl verscheen dan ook al kort na X in de bioscopen.
Het verhaal van Pearl speelt zich tientallen jaren eerder af. Afgezien van Pearl, haar man Howard en de setting zijn er geen gemene delers tussen beide films. Het is ook niet nodig om eerst X te zien om Pearl te kunnen appreciëren. Beide films zijn los van elkaar goed te bekijken. De films lijken inhoudelijk en uiterlijk niet op elkaar. Terwijl X een smoezelige jaren 70 slasher uitstraling heeft, straalt Pearl veel meer het klassieke Technicolor Hollywood uit. Soms lijkt zelfs The Wizard of Oz (1939) niet ver weg, maar als je dan ziet dat Pearl dingen met de vogelverschrikker doet die de lieve Dorothy nooit zou doen, besef je weer dat het klassieke jasje slechts valse schijn is. Het vrolijk gekleurde jasje dat de film draagt is geheel in tegenspraak met de hardvochtige, sombere en brute inhoud van het verhaal.
Pearl is een intrigerende figuur. Een tragische figuur. Gevangen als zij is op de boerderij van haar dominante moeder en haar catatonische vader, droomt zij van uitbreken en van een toekomst als een beroemde danseres. Dit fantasievolle gegeven wordt lang uitgespeeld en de film is lange tijd veel meer een coming of age-drama dan een horrorfilm. West wacht lang voordat hij de pure horrorpaden betreedt. Niet erg. De spanning wordt in deze fase al fantastisch opgebouwd en de sfeer is bijzonder beklemmend.
Mia Goth is geweldig als Pearl. Ze laat de hele bandbreedte van haar kunnen zien. Ze is afwisselend grappig, gewetenloos, wereldvreemd, sociaal onbeholpen en doodeng. Pearl is van alles wat. Ze is slachtoffer en dader. Ze is engelachtig. Ze is duivelachtig. Ze is onderdanig. Ze is eigenzinnig. Ze wil haar eigen leven leiden maar idealiseert de inrichting daarvan door weg te dromen bij de glamoureuze optredens van gevierde danseressen in de films die ze af en toe bekijkt in de plaatselijke bioscoop. Ze durft te dromen maar wordt steeds weer ruw wakker geschud door de tragische realiteit.
Pearl handelt over een jonge vrouw die haar emoties excessief tentoonspreidt en daarbij steeds weer op muren stuit en haar emoties keer op keer teleurgesteld moet intomen. Tot ze niet meer bij machte is om zelfs dat nog te kunnen. Tot ze niets anders meer kan dan een bizar bloedbad aanrichten en aan het eind van de film volledig uitgeput alleen nog maar in staat is om minutenlang een vastgevroren grimlach op te brengen. Pearl laat een prachtig portret zien van een gestoorde, tragische maar verrekt intrigerende jonge vrouw gespeeld door een verrekt intrigerende Mia Goth.

Een betere film dan "X". Hoewel ook Pearl heel veel tijd neemt om de personages en het verhaal uit te diepen, voelt het alsof er in Pearl in de tijd tot de geweldige climax wel iets meer gebeurt. Het was wel nog steeds moeilijk om mijn aandacht er bij te houden. Ik houd best wel van een slowburner film. Dit is wel heel heel erg slow. De climax is werkelijk geweldig en alles komt op een explosieve manier tot elkaar. Degene die de film echt maakt, is toch wel Goth voor mijn. Mijn god, wat een goede actrice. Zeker in de slot scenes waarin ze helemaal los kan gaan. Maar tot nu toe is het nog niet echt my cup of tea. Al zal ik zeker nog wel het derde deel gaan kijken.

Hoewel X me lichtjes tegenviel wilde ik deze nog wel zien omdat dit een ander soort film zou zijn. Dat klopt wel. Nog minder horror dan in deel 1, eerder een wat bevreemdende absurde komedie met rijke kleuren (ode aan het oude Technicolor lijkt me) en een prima sfeer maar ook een film die voor mij nooit ontbrandt en me ook niet wist te raken of overtuigen. Mia Goth is ook niet mijn favoriete actrice en zij deed me weinig. Al lag dat ook aan script en regie, ik had vooral het idee naar een personage te kijken dat echt zo geschreven is omdat de film nu eenmaal dat wil tonen. Dat laatste shot is typerend: dat begint best sterk met die ongemakkelijke lach maar wordt vervolgens eindeloos vastgehouden waardoor het effect wegebt en zelfs tot irritatie leidt. Ja, die glimlach is nep natuurlijk maar komt ook nog eens nep en gemaakt over (ik moet als kijker zien dat iets nep is, het moet niet geacteerd en gemaakt op mij als kijker overkomen, dat is een subtiel maar belangrijk verschil) door zulke keuzes. 2,5*

Seksuele moraal en ziekte. Nog verder terug in de tijd. Nog meer seksuele repressie. 'Pearl' (2022) werkt buitengewoon goed als een 'villain origin story' rond een innemende psychopaat die terugslaat wanneer de maatschappij haar grenzen oplegt. Je hebt het vooral heel erg te doen met die perverse dromer en haar erotische hallucinaties om te ontsnappen aan de beperkingen die haar worden opgelegd. Ook zo clever gekoppeld aan de Eerste Wereldoorlog en angsten voor de Spaanse griep, als een soort extra omstandigheid waardoor vrouwen gedwongen worden tot strikte genderrollen. Ik meen dat ik niet eerder een horrorsequel zag waarin zo expliciet gespeeld werd met het dubbeleffect van een 'monster' en een 'final girl' die zoveel met elkaar gemeen hebben. Hun gezamenlijke strijd om gehoord te worden met hun eigen seksuele verlangens.