The Power of the Dog (2021)

De kracht van de hond, van het dierlijke, van het instinct? Onderdrukte seksualiteit leidt tot een nietsontziend machismo, een verinnerlijkte repressie die zich veruitwendigt als gesublimeerd geweld. Wie met zichzelf niet kan leven (Phil), gunt ook de ander geen leven – zoiets? Er spelen echter ook andere, diep ingebakken en intuïtieve krachten: het onvermogen alleen te zijn (George), de zucht naar escapisme (Rose en haar roes), een oedipale beschermingsreflex (Peter).

Men hoort de hond nauwelijks blaffen in Jane Campions verstilde, hoogst subtiele 'The power of the dog'. Toch voelen en horen zowat alle personages het latente gevaar, de dreiging die uitgaat van de massa, een maatschappelijk bestel van normen dat homoseksualiteit verwerpt. Misschien is dat de meest aanwezige en tegelijk minst expliciteerbare “power” in de hele film: het intuïtief aanvoelen van wat wel en niet kan in een tijd die voorschrijft dat mannen vrouwen het hof horen te maken, en dat er geen andere gendervoorkeuren zouden bestaan.

Dog wordt underdog? Phil verdringt zijn emotie, maar bouwt een heimelijke cultus rond ene Bronco Henry, die zijn seksualiteit heel even uit de obligate repressie kon en mocht losweken. Peter opereert dan weer in de schaduw, als onderschat karakter realiseert hij de definitieve bevrijding van en voor Phil. Moord dan wel een daad van menslievendheid? Bij auteur Thomas Savage en regisseur Jane Campion bestrijkt zijn handelen het integrale ethische spectrum – precies door nauwelijks iets voor te kauwen, is de regie een klankkast voor het natuurlijke morele aanvoelen van de toeschouwer.

Vakwerk, maar ook veel meer. Een portret van wat misschien een goede slechterik is, een handje geholpen door een slechte goedzak, in een tijdsgewricht dat zichzelf niet in vraag stelt, onder toeziend oog van religieuze geboden waar het alle kanten mee uitkan? Een belangrijke les voor wie dacht dat de dingen in het leven vaststaan, dat feiten zijn wat ze zijn, dat mensen in hokjes te duwen zijn. Vergeet het, het leven is nuance – en als we dat inzicht verliezen, welke tijden staan ons dan te wachten?

3,5*

Slowburner... Traag en sleept soms wat aan; je vraagt je in het begin af waar dit allemaal naartoe moet leiden. Maar de tastbare spanningen van zodra Rose intrekt op de ranch maakten die zorg deels teniet. Cumberbatch speelde in ieder geval zijn beste rol sinds Imitation Game. Daarentegen vond ik Plemons erg teleurstellend. Zijn personage lijkt volledig karakterloos en onverschillig. Het lijkt alsof broer George en zijn kersverse echtgenote Rose zwijgzaam in angst leven. Voor Rose is dat zeker waar want de aanwezigheid van Phil stresseert haar tot het punt dat ze zich bezuipt. Van George is het mij nooit duidelijk hoe hij in die vierkantsrelatie staat.
Mannelijkheid en zijn diverse facetten zijn het centrale thema van de film en dat levert nog een onverwachte en zelfs knappe twist op. Daarnaast was de cinematografie een waar genot om te zien. De weidse beelden rond de ranch waren bijzonder mooi.

Aan de acteurs ligt het niet. Die doen hun werk zo goed ze kunnen. Maar aan amper inhoud uitgerekt over 2 uur, valt ook voor gelauwerde acteurs weinig eer te behalen. En dat daarbij elk personage een contactstoornis lijkt te hebben waardoor ze geen enkel normaal gesprek kunnen voeren, helpt ook niet mee. Die bevreemdende sociale onvaardigheid zorgt ook dat er amper is mee te leven met de hoofdrolspelers en dat deze Western van elke vorm van spanning gespeend wordt. Verder hier en daar wat half vage suggesties die je zelf mag interpreteren en vooral heel veel langdradige shots. Mooie shots, dat wel. Maar Power Of The Dog is een film, geen schilderij.

Regisseuse Jane Campion pakt wederom uit met sfeervolle natuurlandschappen en een langzaam vertelde inhoud, maar zodra een geheel als deze ontdaan is van interessante personages valt er al snel weinig meer te beleven. Specifiek Kirsten Dunst en Kodi Smit-McPhee worden dermate oppervlakkig vormgegeven dat de aanzienlijke speelduur die aan hen besteed wordt amper weet te boeien. Het statische camerawerk werkt verder uitstekend om een authentieke sfeer op te wekken van de omgeving, maar binnen de onderlinge relatieontwikkeling had Campion gerust wat energieker mogen regisseren en/of filmen. Het traag voortkabbelende verhaal kent houvast in het eerste halfuur, maar na enige tijd wordt er dan toch de indruk gewekt dat het bronmateriaal niet zoveel te melden heeft. De uiteindelijke wending richting de slotfase deed me door een gebrek aan inlevend vermogen volkomen niets. De oprechte, geduldige sfeeropzet en een uitstekende Benedict Cumberbatch trekken het cijfer nog naar een 2,0*, verder vond ik er boers gezegd geen klap aan.

Titel die veel onder de aandacht gekomen is met de Oscars van twee jaar terug en achteraf een film, als ik de verschillende reacties zo lees, die veel voer voor discussie is. Het cijfergemiddelde roept nu niet echt op tot kijken bovendien vind ik sommige keuzes voor Oscar beste film best wel twijfelachtig, maar hey what do you know? Ik ben maar een mbo'er met een hobby en geen filmcriticus.

Desalniettemin begint The Power Of The Dog met fraaie kleurenfilters, mooi omgeving, stemmige sfeer plus muziek en de harde tijden en gewoonten. Even is het aftasten hoe de balans is tussen de broers Phil en George, de ene ruiger dan touw en even bot als primitief, terwijl George geleerd, geremd en overwogen overkomt. Uiteraard zijn er meerdere kwaliteiten nodig om een dergelijke ranch te leiden waar ze beide ongetwijfeld hun rol in hebben ook al is Phil overduidelijk de dominante van de twee en gaat George liever confrontatie uit de weg. Iets waar de beide mannen overduidelijk aan gewend zijn dat de balans zo is en dat de karakters daar ook naar zijn en dat George juist niet een fletse karakter en slecht acteerwerk is zoals verschillende kijkers vinden. Dit hoor juist bij de rustige George 'overpowered' door Phil.

Dan al is duidelijk, met things yet to come, dat The Power Of The Dog een pure botsing der machten en karakters is. De ene verknocht aan de prairie het macho-cowboy-beeld uitdragend, hangende aan het verleden met de bijna mythische herinnering aan een andere cowboy genaamd Bronco Henry, de andere met zijn teen reeds in het water van de twintigste eeuw met een auto en de uitstraling van een ambtenaar en fungerende als afstandelijke baas. Dat de laatste de keus maakt voor een vrouw te gaan is het volgende onderwerp van wrijving, waar dan inmiddels toch niet helemaal te bevatten krachten lijken te spelen tussen de broers en vooral rond Phil waar loyaliteit, afgunst, verwijt en een minderwaardigheidscomplex allemaal kleine dingetjes zijn in een groter complex geheel. En dat terwijl Phil toch zeker niet dom blijkt te zijn, of is de uitleg toch vrij simpel? Want op een bepaald moment gaat de vraag al eens door mijn hoofd of Phil misschien twijfelt over zijn geaardheid, en alles in die zin overcompensatie betreft. Iets dat op een gegeven moment ook uitkomt en waar de rol van de mythische Bronco Henry ook gemakkelijk te raden valt.

Toch is dat niet alles want The Power Of The Dog bouwt in een traag tempo op naar een broeipot van gebeurtenissen met als belangrijkste pionnen uiteraard Phil en Rose met als inzet de veiligheid van Peter want wat speelt er tussen die twee? Boeiend is het gevecht, het machtsspel, tussen deze karakters met een vrij bijzondere en plotselinge afloop waar het na die tijd toch nog even over nadenken is, maar oh zo subtiel is in deze uitermate uitgebalanceerde acteursfilm waar het nodig is goed tussen de regels te kunnen lezen. Het laat zich gemakkelijk raden dat deze The Power Of The Dog voor mij een intrigerende film is die weliswaar zijn mindere momenten heeft, want de film is aan de lange kant, maar desondanks weet te boeien en in mijn geval me een paar uren later nog steeds tot denken stemt. Daarom wat mij betreft vier sterren voor dit in eerste instantie sterke drama.