Kimitachi wa dô Ikiru Ka (2023)

Als je de kans hebt om een Studio Ghibli in de originele versie te kunnen zien in de bioscoop moet je dat doen, en meestal ook snel zijn voor de gedubde of Nederlandstalige versies gedraaid worden. Met 82 jaar is de kans nu wel echt groot dat dit de laatste Hayao Miyazaki zal zijn.

De naam Ghibli en Miyazaki zijn al genoeg om de film te verkopen als een soort kwaliteitslabel. En terecht ook, wat de man neemt je ook nu weer mee in een heerlijke fantasierijke wereld met tegelijk de nodige drama. Een eigen verhaal dit keer met autobiografische elementen. Dat zorgt voor een boeiend verhaal dat je meesleept. Misschien door torenhoge verwachtingen of omdat ik de film nog wat moet laten inzinken, is het minder overweldigend dan andere Ghibli films. Maar langs de andere kant is het visueel weer de moeite met kleurrijke figuren en prachtige decors. Ik ben ook altijd fan van de bijhorende muziek die spaarzaam maar zeer sfeervol en effectief is.

Als je de officiële lijst van Studio Ghibli er even bijneemt zie je dat het al van When Marnie Was There geleden is dat ze nog een film hebben uitgebracht. En The Boy and the Heron slaagt er wel in omdat niveau te behalen. Is dit de beste Ghibli? Niet echt, maar de studio heeft praktisch altijd een zeer hoge score met hun films en ook nu is dat niet anders. Een warme aanrader die de bioscopen en filmliefhebbers goed kunnen gebruiken.

Dit moet wel een van de rustigste films zijn die ik ooit heb gezien in een theater met het meest onrustige publiek. Constant bewegen, chips naar binnen aan het werken, fluisteren en friemelen. Voor de rest had ik een compleet gezegende ervaring.

The Boy and the Heron is een fantastisch verhaal dat je meeneemt op een reis naar een nieuwe en spannende, zij het ongemakkelijke, wereld. Het verhaal is vrij herkenbaar maar er is zoveel moois te vinden dat je dat niet erg vindt. De handgetekende landschappen, prachtige ontwerpen en betoverende bewegingen nemen je moeiteloos mee in de wereld van Miyazaki.

De score is niet van deze wereld. Het maakte alles compleet. Terwijl de muziek aanzwol, kwamen er ook tranen in mijn ogen waarvan ik niet wist dat ik ze eruit moest laten. Ik was al een tijdje neerslachtig en mijn depressie is terug aan het komen, maar deze film troostte me op een manier waartoe geen mens ooit in staat zou kunnen zijn. Eén scène in het bijzonder, met betrekking tot de Warawara, deed me zo hard huilen dat ik naar mijn man toe moest kruipen om me te troosten.

Ken je dat gevoel wanneer je geen grip op de wereld lijkt te hebben en alles je bang maakt? Deze film is als een warm deken die je moeder om je heen sloeg als je ziek was. De knuffel van een geliefde wanneer alles te overdonderend lijkt.

Natuurlijk valt er iets te zeggen over het te veilige plot en het te lage tempo. Maar die kritiek kon me niets schelen, want ik was druk bezig met genezen worden.

Ik lijk nu misschien een complete instabiele puinhoop, maar wat maakt het uit.

P.s.: Die reiger bezorgt me waarschijnlijk een nachtmerrie.

P.p.s.: Die soundtrack gaat in mijn vinylcollectie zodra hij uitkomt.

4,5*

Miyazaki's nieuwste (laatste kunnen we beter niet gebruiken).

Het is best leuk om na zoveel jaar nog eens een échte Ghibli film te krijgen. Eentje waarmee de studio z'n reptutatie verankerd heeft. Weelderige fantasy die met veel verve twee uur lang uitgestreken wordt. Tegelijkertijd ligt daar ook wel een beetje de zwakte van de film, want ondanks dat het allemaal zeer mooi is, is het ook wel érg vertrouwd.

Als afsluiter van Miyazaki's carriere is het misschien logischer dan The Wind Rises, een film die toch wat afweek van z'n typische stijl, anderzijds voelt Boy and the Heron ook wel iets overbodiger aan, omdat je vaak het gevoel krijgt dat het een soort van best-of geworden is.

Uiteindelijk heb ik me best vermaakt in de bios, ook omdat de uitvoering gewoon nagenoeg perfect is. Het detail in de animatie is geweldig, de wereld is interessant, de personages zijn leuk en relatief gelaagd, en het einde is er eentje onder de noemer "typisch anime". Mooie film dus, maar ergens heb ik toch ook het gevoel dat Ghibli maar beter de deuren definitief sluit.

4.0* en een uitgebreide review

De magie van Ghibli blijft voortbestaan.

Toen ik zag dat deze Studio Ghibli in een IMAX voorpremière werd vertoond, kon ik deze kans niet aan mij laten voorbijgaan. Dit is ook volgens mij de eerste keer dat ik een Ghibli in de bios zie.

Hayao Miyazaki presenteert ditmaal het - semi-autobiografische - verhaal rondom de twaalfjarige Mahito die zijn moeder verliest tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierop hertrouwt zijn vader en verkassen ze naar een afgelegen landgoed. De jonge Mahito stuit hier op een merkwaardige reiziger die beweert hem weer in contact te kunnen brengen met zijn overleden moeder.

Als kijker word je vervolgens ondergedompeld in een magische wereld die erg majestueus aanvoelt. Dit wordt stapje voor stapje langzaam ingeleid, terwijl de fantasiewereld zich in al zijn glorie ontvouwt. Het resultaat is een surrealistische ervaring waar je nooit echt goed de vinger op kan leggen, maar intrigeren doet het zeker. Daarbij is de animatie zonder meer wonderschoon te noemen.

'The Boy and the Heron' kun je zien als een soort van best of; als liefhebber zie je veel aspecten uit het oeuvre van Miyazaki naar voren komen. Er worden een aantal interessante thema's aangekaart die dieper ingaan op het rouwproces en het opnieuw vinden van je weg in dit gruwelijke universum. Het geeft in ieder geval voldoende stof tot nadenken. Niet alles wordt even duidelijk uitgelegd, maar dat heeft ook zo zijn charme, want de emotie die de film tracht over te brengen komt zeker aan.

Al met al een fijne film uit de koker van Ghibli. Ik heb begrepen dat Miyazaki ondertussen alweer bezig is met een nieuwe film, ik ben benieuwd.

4,0 Sterren.

"Van de serene schoonheid van de karakteristieke en relatief nostalgische artistieke stijlen en de perfecte cinematografische presentatie tot de contemplatieve en inherent dubbelzinnige thema's, bedoelingen en emoties die de kern van het verhaal en de personages verbergen, Miyazaki's 'The Boy and the Heron' biedt het publiek een diepgaande en tot nadenken stemmende reis waarbij de grens tussen realisme en fantasie verdwijnt en de film je gedurende de hele speelduur betovert."

Een wonderbaarlijke 8,7/10 van mij voor The Boy and the Heron (2023). Ook mogen zien tijdens een IMAX-voorpremière bij Pathé, en hier heb ik geen spijt van gehad. Heerlijk sereen, prachtige animatie en een tot nadenken stemmend verhaal wat meerdere kijkbeurten en YouTube video's nodig heeft om in zijn volledigheid begrepen te kunnen worden. Zelf maar één Gibli film werkelijk gezien (Spirited Away), dus wist enigszins wat er te verwachten viel, maar wat een werkelijke verademing is dit te noemen binnen het huidige filmklimaat. Een top-contender voor beste film van het jaar!

Nooit gedacht dat ik nog eens een originele Ghibli film in de bioscoop zou zien, nog wel in de originele Japanse taal. Dat is altijd even wennen, maar zeker niet vervelend.

Het kostte me na een aardige intro wel tijd om in het verhaal te komen, maar dat lukte na een tijdje zeker en vooral het tweede uur was echt genieten van de sprookjesachtige werelden, bijzondere mensen, dieren en wezens en van een heel pakkend einde. En dat ondersteunt door een hele mooie, rake soundtrack. Dit is niet de beste van Ghibli, maar wel een hele goede. En hopelijk ook niet de laatste van Miyazaki.

Voor mijn gevoel had de film iets korter gemogen, zeker in het begin, maar het was verder genieten. De zaal zal ook opvallend vol en het was toch wel muis stil. Ik denk dat je voor dit soort films echt een specifieke liefhebber moet zijn, wat ik gelukkig ben.

4*

De film heeft veel kwaliteiten: de animatie is mooi, de uitgebeelde wereld is magisch (zoals dat een reiger een man blijkt te herbergen of dat pelikanen pre-baby’s eten voordat ze worden geboren) en er zit nogal wat thematiek en/of symboliek in de film zoals de odyssee of Alice in Wonderland-achtige reis door de onderwereld waarna de hoofdpersoon als een rijker, wellicht volwassener persoon thuis komt en de hoop die in een nieuwe generatie wordt gesteld terwijl de wereld al in elkaar stort (met wellicht als boodschap dat we geen utopieën moeten bouwen zoals de oudoom maar vanuit verbinding met elkaar de huidige samenleving moeten verbeteren).

Wel voert de ongebreidelde fantasie enerzijds naar een wat kinderlijke wereld waardoor ik me afvraag of dit nu een film voor kinderen of voor volwassenen is en anderzijds naar een vaak wat moeilijk te volgen plot (zo is de jongen eerst op zoek naar z’n biologisch moeder en dan opeens naar z’n pleegmoeder: misschien heb ik wat gemist of misschien betekent het een acceptatie van de pleegmoeder door de jongen?). Er zijn ook nogal wat onverklaarbare elementen zoals dat hij de omapoppen niet mocht aanraken maar er niets gebeurt als hij dat wel doet of dat de reiger tegen hem is maar toch zijn vriend wordt etc. Het kan zijn dat ik dingen heb gemist omdat ik moe was, maar de plot had wellicht begrijpelijker kunnen zijn tenzij bewust is gekozen voor een onsamenhangend, wat onbegrijpelijk plot vanuit een surrealistische opzet (onze dromen zijn ook weinig samenhangend). De film is ook erg lang, temeer omdat de fantasie en daarmee de avonturen alle kanten op blijven vliegen zonder een duidelijke spanningsboog. Maar nogmaals, misschien was ik zelf niet helemaal wakker en moet ik de film een tweede kans geven als ik uitgerust ben.

Enkele jaren nadat zijn moeder om het leven kwam bij een bombardement op Tokio, trekt de 13-jarige Mahito [Soma Santoki] met tegenzin in bij zijn tante en stiefmoeder Natsuko [Yoshino Kimura]. In tegenstelling tot zijn vader [Takuya Kimura] heeft Mahito de dood van zijn moeder nog niet kunnen verwerken. Een zonderlinge grijze reiger [Matsaki Suda] lokt Mahito naar een oud, verlaten gebouw waar Mahito belandt in een wereld waar de doden en de levenden door elkaar lopen. Wanneer hij terugkeert, blijkt Natsuko bij een zoektocht spoorloos te zijn verdwenen. Samen met de stokoude Kiriko [Kô Shibasaki] keert hij terug in die magische andere dimensie om zijn tante terug te vinden. Miyazaki (Princess Mononoke, Spirited Away, Ponyo) zorgt opnieuw voor een stortvloed aan prachtige animaties, maar het gebrek aan inhoudelijke originaliteit is een tikje teleurstellend. Door de overvloed aan visuele ideeën zie je door de spreekwoordelijke bomen het bos soms niet meer.

Goede, maar niet altijd even aangename zit

Om maar positief te beginnen: The Boy and the Heron is de beste Ghibli die ik tot nu toe gezien heb. Al moet ik hier wel aan toevoegen dat ik hiervoor alleen nog maar Howl’s Moving Castle, Ponyo en Ocean waves gezien heb. Al deze namen hebben mij ondanks de o.a. prachtige animaties, nooit omver kunnen blazen. De nieuwste Ghibli is dit ook niet gelukt, al wil dit niet zeggen dat ik helemaal niet genoten heb.

Genoten heb ik wederom op het gebied van de animaties. Deze doen mij sterk terugdenken aan handgetekende cartoons van hoogwaardige kwaliteit, zoals ze tientallen jaren geleden nog met grotere regelmaat gemaakt werden. De film bracht ook een bepaalde sereniteit met zich mee, ten opzichte van bijv. Howl’s Moving Castle, die ik destijds veel chaotischer ervaren heb. Maar goed, dit is ook alweer 10 jaar geleden dus mogelijk kan ik ook deze titel inmiddels beter waarderen.

Maar terug naar deze film: ook de vele authentieke en unieke personages waren een genot om te aanschouwen. Een groot pluspunt vond ik daarnaast het volwassen verhaal die complexer in elkaar zat dan ik aanvankelijk had gedacht. Er zijn meerdere lagen te ontrafelen, en verscheidene referenties die ik niet allemaal direct kon begrijpen.

Dit maakte ook dat ik, naarmate de tijd verstreek, steeds vermoeiender begon te worden doordat ik het verhaal goed probeerde te blijven volgen. Na afloop was ik dan ook blij dat de film geëindigd was en vond ik het wel welletjes geweest. Een tweede kijkbeurt zit hier wellicht wel in, maar hier moet ik echt in een bepaalde bui voor zijn. Kijkende naar de lange lijst aan Ghibli titels die ik nog een kans kan geven zie ik dit niet snel gebeuren. Want dit is wel bewerkstelligd: na 3 tegenvallende kijkervaringen sta ik nu wel open om meer werk van de studio een kans te geven. Ik denk dat de volgende Spirited Away gaat worden.

Telkens als ik The Boy and the Heron uitspreek heb ik overigens de neiging om The Boy and the Heroin te zeggen. Dit was toch net een andere type film geworden vermoed ik. Nog meer mensen die dit hebben?

3,5*

Er zitten een aantal geweldige dingen in deze film. Visueel erg mooi en vooral vol leuke ideeën (die parkieten zijn geweldig!) al zitten die ideeën vooral in het visuele, in de aankleding en de wereld. Ook de verwijzingen naar oudere films vallen op en ik zal er ongetwijfeld nog wel enkele gemist hebben. Alleen alle aandacht die is gegaan naar de vorm mist wel bij de inhoud, dat is een simpel verhaal dat nooit echt gaat leven en nooit echt boeit. De film voelt ook steeds meer aan als los zand en de film duurt voor mijn gevoel daarvoor echt te lang. 3,0*.

Echt heel mooi gemaakt! Heb genoten van de mooie beelden. Het verhaal zit vol maffe fantasieën en dat moet je liggen. Ik houd er wel van, ook als ik het niet allemaal begrijp. Het leukste is als er dingen in zitten die met een geacteerde film nooit kunnen.

Leuk om na lange tijd weer eens een film van Miyazaki te zien. Op visueel gebied erg mooi, alleen al voor de prachtige beelden is deze film zeer de moeite waard. Verhaaltechnisch had ik er wat meer moeite mee. Hoewel het geen moment verveelt, voelt het hier en daar wel wat aan als los zand. Niet alle aspecten van het verhaal vallen even goed te plaatsen of zijn even interessant. Maar goed, op zich doet dat ook weer niet heel veel af aan de kijkervaring. Wederom een fantasierijke en visueel fraaie film van Miyazaki.

Eindelijk te streamen! Hier keek ik lang naar uit sinds hij uit de zalen verdween. Alweer een erg fijne Miyazaki die me vooral het eerste gedeelte het meest kon boeien.

Wederom bijzonder fantasierijk met die reiger en de wereld achter de toren met allerlei figuurtjes en personages. Moet het nog gezegd dat de film visueel geweldig is? Zeer sfeervol en vol details. Vooral ook tijdens de beginscènes met de vuurzee.

Ik zat bijzonder goed in de film, maar naar het einde toe was de film me een beetje kwijt. Ik miste wat samenhang, maar kon me voldoende optrekken aan zoveel magie en fantasie. Moet niet onderdoen voor zijn andere werk.

Wat leuk dat Miyazaki op zijn leeftijd nog met een nieuw werk komt. Onverwacht en waarschijnlijk nu echt zijn laatste.

Ik schaar deze film wel bij zijn mindere werken.

De magie en verwondering over een bijzonder avontuur is vooral in het begin van de film volop aanwezig. Daarna volgt een warrig en bij tijden weinig interessant verhaaltje dat vol herhaling zit.

Dan duurt het vrij lang tot de interessante ontknoping komt.

Leuk om eens gezien te hebben, maar geen film om nog eens te herzien.

Niet veel nieuws onder de zon, maar dat hoeft ook niet. Miyazaki gebruikt dezelfde bouwstenen als in andere van zijn films. De fantasiewereld staat gelijk aan een persoonlijke transitie van punt A naar punt B waarin een hoofdpersonage inzichten verwerft en als mens fundamentele veranderingen ondergaat. Wat mij vooral opviel is de manier waarop Mahito onverschillig en koud omgaat met Natsuko, de nieuwe vrouw van zijn vader (en ook zijn tante). Dit omdat hij de herinnering aan zijn overleden moeder niet kan verwerken. Wanneer Natsuko verdwijnt voelt hij zich schuldig en wil haar vinden. Hij wil zijn negatieve gevoelens omzetten in iets positiefs.

Dit gezegd zijnde vind ik die films van Miyazaki, in tegenstelling tot anderen, erg ingewikkeld en opgeblazen met soms moeilijke symboliek. We moeten het ermee doen. De één boeit het misschien niet maar naar gewoon bewegende tekeningetjes kijken boeit mij dan weer niet. De eenvoudige tekenstijl is iets minder mijn ding (is al sinds de jaren 80 hetzelfde gebleven) en de complexiteit vind ik altijd wat knagen aan de kwotering, maar Miyazaki blijft een fenomeen apart al was het maar door zijn poëtische en verbeeldingrijke kijk op de wereld rondom hem.

Is 'The Boy and the Heron' Hayao Miyazaki’s definitieve reigerzang, uhm zwanenzang? Met 83 jaar is hij niet meer de jongste en gelet op het arbeidsintensieve proces van zijn animatiekunstwerken is het te hopen dat hij misschien nog een slotstuk in petto heeft. Het blijven namelijk keer op keer visueel oogverblindende traktaties die ook emotioneel vlak nooit teleurstellen. Echter heeft Studio Ghibli geen directe opvolgers klaarstaan om deze grote schoenen aan te trekken. Zeker ook gelet op het overlijden van Isao Takahata (Grave of the Fireflies, Pom Poko) in 2018. Misschien ook wel goed zo, want Ghibli laat sowieso een nalatenschap achter om u tegen te zeggen en eindigt daarmee op het niveau dat we gewend zijn.

'The Boy and the Heron' is dan niet de allerbeste film uit het oeuvre van Miyazaki, maar wel een die nog mijlenver boven het gros van animatiefilms in het algemeen staat. Qua thematiek doet Heron niet veel onder voor zijn voorgangers; een jong hoofdpersonage dat door trauma volledig zelfredzaam is maar wel nog afsluiting zoekt. Dit personage is Mahito Maki die zijn moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog verliest. Zijn vader hertrouwt niet veel later met de zus van zijn overleden vrouw. Het sprookje draait vervolgens om Mahito die wordt belaagd door een mysterieuze reiger met menselijke trekjes die hem leidt naar een bouwvallige toren die als decor dient voor een portaal naar andere werelden.

Vermoedelijk doe ik hiermee het verhaal te kort, maar zoals altijd bij een Miyazaki-film; vooral ondergaan met zo min mogelijk voorkennis. Iets wat Studio Ghibli ook heeft toegepast met de marketing van de film in Japan; enkel een poster. Een strategie die absoluut toegejuicht mag worden en vooral in tijden over van filmovervoeding met zoveel mogelijk trailers, spotjes, posters én interviews een verademing. Buiten Japan werd ‘iets’ meer marketing toegepast, maar Miyazaki is ondertussen zo enorm cultureel erfgoed dat fans en fijnproevers de personages in waterkleuren en schilderachtige werelden ook zo weten te vinden. De films blijven tijdloos en ze aanschouwen op dat grote bioscoopscherm geeft het altijd wat extra’s. Een waardige zwanen-, nee reigerzang!

Toen ik begon met anime kijken vergeleek ik elke film met Miyazaki's Spirited Away. Het was een soort toetssteen voor alles. Gaandeweg zag ik dat er veel meer was dan die film, alleen al in het oeuvre van Miyazaki zelf. Zijn hoogtepunt voor mij, The Wind Rises, is niet bepaald vergelijkbaar. Die film was aangekondigd als zijn laatste, maar met The Boy and the Heron heeft Miyazaki toch weer een nieuwe film uit zijn hoed getoverd.

Opmerkelijk genoeg is dit een film die ik nu juist wel met Spirited Away wil vergelijken, aangezien in beide films de hoofdpersoon terecht komt in een andere, zeer fantasierijke wereld waarbij mij de logica van waarom de ene gebeurtenis uit de andere voortvloeit soms totaal ontgaat. Maar deze film is vele jaren jonger en dat is te zien aan de animatie die spectaculair is. Ondanks het verwarrende plot, heeft de film wel een erg verrassend, maar passend einde. De film evenaart zeker niet The Wind Rises, maar was zeker het uitstel van Miyazaki's pensioen waard. 4,5*.