22 July (2018)

Best ok.

Persoonlijk vond ik Poppe's beschrijving van het 2011 Utoya bloedbad veel krachtiger en veel meer impact hebben. Toen ik hoorde dat Greengrass ook nog een film over de gebeurtenissen maar ook de aftermath zou regisseren had ik mijn twijfels. Maar toen ik hoorde dat hij acteurs uit Noorwegen zou gebruiken kreeg ik toch weer meer interesse.

Maar om vervolgens de acteurs Engels te laten spreken? Je ziet al wat het resultaat is, houterige dialogen en acteerwerk. Jonas Strand Gravli als Viljar doet vreselijk zijn best en komt soms ook best overtuigend over, maar je ziet al dat het Engelse accent een enorm struikelblok voor hem is. Anders Lie als Breivik is een boeiend personage en speelt het best.

De film begint vrij grimmig in het eerste half uur waar we gelijk de gebeurtenissen te zien krijgen. De scenes van Utoya waren vrij spannend en wat rauwer dan de versie van Poppe, maar hadden geen impact. Daarna is de film vrij boeiend, maar ook storend aangezien het acteerwerk erg matig is. Greengrass heeft wel een herkenbare stijl, hierin faalt hij toch wel een beetje.

Al bij al geen slechte film. Maar naar mijn mening overstijgt het het niveau van Poppe bij lange na niet.

Uitstekende film over het bloedbad op het eiland Utoya, aangericht door één man. De film vertelt het waargebeurde verhaal vanaf de aanslag tot aan de uitspraak tijdens het proces. Het eerste gedeelte is goed, maar de film splitst zich op waarbij het verhaal van de herstellende jongen is net wat minder boeiend is. Echter komt het wel weer mooi bij elkaar tijdens een sterke finale. Daarom nog net 4.0 sterren.

Ik had al het vermoeden dat dit de commerciëlere versie van de twee films over de aanslagen op Utoya zou worden en na het bekijken van de film sta ik daar gewoon nog steeds achter. Misschien zijn de films niet helemaal te vergelijken omdat deze over de aanslagen in Oslo/Utoya en de nasleep gaat, terwijl Utøya 22. Juli (2018) volledig over de moordpartij op het eiland gaat. Bij deze 22 July zit alles er na 3 kwartier op (slechts 20 minuten tonen de moordpartij op het eiland, overigens wel intens getoond) en volgen we de revalidatie van een slachtoffer en de rechtszaak tegen Anders Breivik. Goede keuze? Wat mij betreft niet. De film duurt gewoon véél te lang na een erg sterke eerste drie kwartier. Het verhaal van het slachtoffer was niet enorm interessant en het proces van Breivik duurt gewoon te lang. Dat je het toont is best nuttig, maar ik hoef er niet nog eens anderhalf uur naar te kijken. Ik zie ook niet zo de meerwaarde van het diverse malen tonen van de gedachten van Breivik over Noorwegen en Europa. Dat je dat een keertje toont, ok. Maar na een paar keer kennen we het wel. Het geeft de film niet zo veel meerwaarde.

Wel vond ik de speech van die jongen in de rechtszaal redelijk indrukwekkend, al voelde het ook een tikje als te makkelijk scoren als film. Dat gevoel hou ik sowieso een beetje bij de vertelling van Paul Greengrass. De film komt wat te gelikt over. Ik had veel meer met de ingetogen Utoya 22. Juli die ik eerder dit jaar in de bios zag. Daar lag de focus op de slachtoffers en hun enorme angsten en trauma's van die slachting. Daar leefde ik intens mee met de hoofdrolspeler, daar vond ik het zo sterk dat Breivik slechts een schim was die ontzettend veel leed veroorzaakte, maar die geen naam of aandacht kreeg. Dat krijgt hij bij deze Nexflix-versie wel en zoals ik al zei, het geeft de film niet heel veel meerwaarde. Niet dat het een slechte film is, helemaal niet. Het geeft een duidelijk beeld van die dag in Noorwegen en hoe de mensen daar het proces tegen Breivik beleefden. De man wekt zoveel afkeer op dat ik diverse keren tegen beter weten in hoopte dat iemand hem dood zou schoppen. Door de politie op het eiland, door de mensen in de rechtszaal. Echt een van de grootste monsters van deze eeuw. Maar hij verdient verder geen aandacht, laat hem maar anoniem wegrotten in zijn cel, tot hij vergeten en alleen ooit sterft.

Overigens blijft het idioot dat de voertaal van deze film Engels is. Wel Noorse acteurs nemen, maar dan toch voor het commercieel aantrekkelijkere Engels kiezen. Komt niet zo goed op me over, al viel er op de cast verder aan te merken. Het nam alleen wel een aardig deel van de authenticiteit bij me weg.

3*

Het eerste deel is indrukwekkend te noemen, maar daarna zakt de film af tot een bedenkelijk niveau. Het oogt en voelt als een lange aflevering van een middelmatige politieserie. Jammer. *2,5

Te lange verfilming van het waargebeurde drama op het eiland Utoya, met noorse akteurs die engels spreken en een nadruk op de nasleep. Best goed gedaan allemaal en de cast is degelijk genoeg, maar na het intense begin slepen de gebeurtenissen zich maar een beetje voort. En de personages blijven qua uitwerking een beetje aan de oppervlakte hangen. Jammer, want een dergelijk docudrama lijkt geknipt te zijn voor regisseur Paul Greengrass. De voor hem zo typerende nerveuze montage ontbreekt gelukkig grotendeels, maar de film is ondanks het heftige onderwerp niet overal even boeiend.

Een complete misser van Paul Greengrass om drie redenen:

1. De absurde keus om de Noorse acteurs alleen maar Engels te laten spreken. Ik snap dat je de film aan Amerikanen moet verkopen en Amerikanen berucht zijn om hun haat voor ondertiteling, maar cast dan gewoon Engelse acteurs. Deze keuze om Noorse acteurs in te huren, maar die vervolgens alleen maar Engels te laten spreken werkt alleen maar ten nadele van de film, aangezien veel van de acteurs duidelijk problemen hadden met het acteren in Engels.

2. De lengte. Deze film is minstens een uur te lang, veel van de scènes hadden een stuk korter gekund en vooral veel van de scenes van de jongen voelden overbodig lang. Moesten we nou echt drie of vier scènes hebben met dat meisje dat hij leuk vond, had dit niet even wat ingekort kunnen worden?

3. De hele problematische politieke context die deze film (onbedoeld, hoop ik) heeft. Dit heeft misschien wat meer verklaring nodig, maar ik vind persoonlijk dat het zo uitgebreid featuren van Anders Breivik enorm onsmakelijk is. Deze man die deed deze aanslag voor één reden: Hij wilde aandacht, aandacht voor zichzelf en aandacht voor zijn ideologie en met deze film geeft Greengrass hem precies wat Breivik wilt. Breivik is daarnaast ook het enige karakter in de film dat echt verder uitgelicht wordt, de film gaat in op Breivik's achtergrond, zijn opvoeding, zijn ouders, waar zijn ideeën vandaan kwamen, etc.

Meanwhile krijgt het eigenlijke hoofdpersoon (Viljar) haast niets. We weten helemaal niets van hem totdat hij wordt neergeschoten. Ja, iedereen vindt hem tof op het kamp, super. Andere overlevenden en slachtoffers krijgen nog veel minder aandacht. Dat eerdergenoemde meisje dat een klik heeft met Viljar? Je komt pas achter haar naam een uur in de film. De zogenaamde 'beste vrienden' van Viljar die terugkomen later als 'the worst thing that happened' voor Viljar? Naast hun namen en enkele shots van hun gezichten krijg je ook helemaal niets mee van die relatie daar.

Dit was precies wat Erik Poppe probeerde te ontwijken met zijn meesterlijke Utoya - 22. juli, dat de aandacht juist weer van de slachtoffers afgetrokken wordt en naar de terrorist ging. Shame on you, Paul Greengrass, je kan veel beter dan dit. Bah.

De film heeft wel zijn positieve punten. Zo is de natuur van Noorwegen natuurlijk altijd ontzettend mooi om te zien en, euhm, is de acteur van Breivik erg goed (hoewel het feit dat hij zoveel beter speelt dan ieder andere acteur in de film op zich ook weer problematisch is, want dit creërt een situatie waar Breivik het enige overtuigende karakter is). Maar ja, dat redt de film niet.

Beter dan de Noorse film, maar dat is niet zo heel moeilijk. Los van wat ik ervan vind, in ieder geval vullen beide films elkaar aan met een volstrekt andere insteek. Ik vond overigens wel dat deze film van Greengrass in het begin (tijdens de schietpartij) echt te snel ging waardoor juist dit stuk weinig indruk achterliet. Zo'n moment ook dat een agent de zaal inkomt met alle doodgeschoten jongeren. Dat kan heftig zijn (ik denk aan het kamp in Band of Brothers) maar hier wordt helemaal geen tijd voor genomen, want hop door naar het volgende moment.

Het vervolg krijgt meer de tijd, maar niet altijd de meest interessante delen en lang niet altijd even goed. Zeker de stukken rond de premier hangen er wat bij en krijgen weinig tijd. Af en toe mag hij opdraven, want hij is er ook nog, maar daar blijft het bij en voelt volstrekt overbodig. Met deze speelduur had je je beter kunnen focussen ofwel op het politieke, ofwel het persoonlijke. Nu is het van alles wat, en nog lang ook, want hoewel de film vrij vlot gemonteerd is, gaan die 145 minuten wel voelbaar worden.

En ja, de keuze om Engels te spreken is echt wel een pijnlijke. Niet zozeer omdat men in Noorwegen dan Engels praat, maar vooral omdat men Noren Engels laat praten. En buiten de premier heeft bijna iederen hier zichtbaar moeite mee en dat is niet goed voor het acteerwerk. Sowieso vond ik Breivik miscast. De acteur doet zijn best, maar heeft er het hoofd niet voor. Ik vind hem met zijn baardje vooral een zielig losertje, maar de echte Breivik is veel ongrijpbaarder met zijn wat ronde grappige hoofdje en ogen waar je niet doorheen kan kijken. Dat maakt hem juist zo eng. Dat is ook nauwelijks te acteren, wel te casten. 2,0*.

Eerder dit jaar Utoya, 22. juli en dan nu 22 July. Een onderlinge vergelijking is dan ook onontkoombaar. Utoya, 22. juli heeft enkele maanden geleden behoorlijk wat indruk op me gemaakt, dus aanvankelijk wilde ik 22 July overslaan, ware het niet dat het hier een film van Paul Greengrass betreft. En die sla je niet lichtvaardig over, althans ik niet.

Allereerst is 22 July heel anders van opzet dan Utoya, 22. juli, waarin slechts vanuit het perspectief van de jongeren op het eiland is gefilmd. 22 July is veel breder van opzet: de nasleep van de terroristische aanslag staat centraal, vanuit het perspectief van enkele van de slachtoffers, de advocaat van Breivik en de politiek. Paul Greengrass is er als geen ander meester in om dit te verweven tot een docudrama dat aanvoelt als een thriller en waarbij vakkundig, alle perspectieven samensmeltend, een climax wordt bereikt. Helaas zijn er ook wel wat kanttekeningen: begrijpelijk dat er wordt begonnen met de feitelijke gebeurtenissen op 22 juli, maar wel wat bedenkelijk dat de massaslachting op Utoya zo wordt afgeraffeld (en daarmee van korte duur lijkt), temeer als je bedenkt hoe lang het feitelijk duurde voordat de hulpdiensten op het eiland arriveerden. Vanuit het perspectief van de slachtoffers was de gevoelstijd nog vele malen langer. Dat in ogenschouw nemend, is het extra schrijnend dat Breivik in deze film wel erg veel 'speelruimte' krijgt. Los daarvan is 22 July net als Utoya 22. juli een emotionele achtbaan die aangrijpt, al maakte laatstgenoemde toch net wat meer indruk.

Ikzelf heb 22 July gezien op het grote doek en beveel dat anderen, mocht je er nog de kans toe krijgen, ook aan.

Na begin dit jaar Utøya 22. Juli ook deze in de bioscoop gezien in het kader van de tijdelijke vertoning, en helaas een dikke tegenvaller.

Die eerstgenoemde film hield me van begin tot eind in z'n greep, maar dat was bij deze film helemaal anders. Deze begon goed, maar na een halfuurtje (gok ik) was het aanslaggedeelte voorbij en verzandde de film in een langdradige en totaal niet boeiende standaard CBS-achtige drama. Het moddert maar een beetje door zonder dat er echt iets interessants gebeurt. Tegen het einde met de getuigenissen leeft het weer wat op, maar toen had ik er al geen zin meer in. Het waren 143 heel lange minuten.

Ik had toch wel wat beter verwacht van Greengrass; de Bourne-films en Captain Phillips zijn toch stuk voor stuk goede films die ook van begin tot einde wisten te boeien.

Hetgeen gebeurd is, is natuurlijk verschrikkelijk, maar ik vond dat Utøya 22. Juli die gevoelens veel krachtiger overbracht. Geen idee wat het doel van deze film zou moeten zijn.

Dan nog een aparte alinea over de Nederlands ondertiteling...

Wat een onrustige, slordige puinzooi was het weer, zoals we wel van Netflix gewend zijn.

Zinnen die veel te snel uit beeld verdwijnen, soms al vóórdat de acteurs zijn uitgesproken. Zinnen die midden in de dialoog (!) uit beeld verdwijnen voor beeldtitels die totaal niet relevant zijn. Zinnen onnodig veel opgesplitst zodat de vertaling niet meer overeenkomt met de uitgesproken dialoog en gewoon onduidelijk wordt. En verder nog gewoon taalfouten en slordigheden.

Ik had gehoopt dat ze voor de bioscoopvertoning wel een professional erop zouden zetten. Dit is een schande voor het ondertitelvak.

Had er na het zien van de sterke Erik Poppe film een hard hoofd in of een tweede verslag van de trieste gebeurtenissen nog een toegevoegde waarde zou hebben, maar moet toegeven dat Greengrass en met zijn interpretatie toch weer iets aan toevoegt, en het resultaat van de eerste derhalve zelfs bijna evenaart. Greengrass probeert met 22 July meteen maar een magnum opus aan te leveren over deze kippenvel veroorzakende dag, en komt met dit intense verslag een heel eind in de goede richting: één van de misschien beste, maar in elk geval belangrijkste films die 2018 ons tot dusverre heeft gebracht. Ik zal de twee en een half uur dat dit duurt aan het scherm gekluisterd, enorm boeiend en heftig. Maar ook weer net geen meesterwerk, omdat het Hollywood sausje wat er overheen is gegoten bij momenten wat te herkenbaar is en onnodig aanvoelt. Let wat dat betreft maar even op details als dat de jongeren er op het eiland er qua uiterlijk allemaal prima uitzien, en dat zelfs de acteur die Breivik neerzet er met zijn keurig verzorgde baard qua looks de echte Breivik in zijn schaduw plaatst. De verhaallijn van de herstellende jongen en zijn vriendin vond ik daarnaast uiteindelijk ineffectief en overdreven sentimenteel. Tsja en dan die aandacht voor het monster Breivik zelf...….Je vraag je af of de aandacht die hij en zijn krankzinnige ideeën hier krijgen wel nodig en historisch accuraat is. Wellicht belangrijk en zeker moedig dat Greengrass deze man en zijn ideeën zoveel ruimte geeft(en de regisseur is gelukkig geroutineerd genoeg om dit evenwichtig te houden), maar op één of andere manier voelt het niet honderd procent lekker(wat dan natuurlijk ook weer de kracht kan zijn van een goede film, dat ongemakkelijke gevoel wat je er van krijgt). Geen volmaakte film uiteindelijk, wel eentje die op zeker gemaakt moest worden, en door de zelfverzekerde regie zijn plaats in de filmgeschiedenis gaat innemen.

Beetje dubbel gevoel bij deze film. Aan één kant wil ik geen aandacht geven aan die terrorist en zijn zieke wereldbeeld, aan de andere kant moet ook dit verhaal natuurlijk verteld kunnen worden. Gelukkig is er hier voor gekozen om de aanval zelf maar een klein onderdeel van de film te maken, en vooral te focussen op de nasleep; Het proces, het herstel, en de emotionele worsteling waar overlevenden mee zitten.

Een echt manco is het dat in een Noorse film over een Noors drama met overwegend Noorse acteurs Engels wordt gesproken.

De film begon goed, maar al snel werd het saai. De film duurde naar mijn mening echt te lang. Jammer.

Het contrast met de andere film Utøya 22. Juli (2018) kon niet groter zijn. Daar waar de andere film de sereniteit opzoekt, krijgt men met deze productie van Greengrass een eerder Hollywoodiaans tintje. Het was ook de film die in Noorwegen het meest de wind van voren kreeg. Dat de film in het Engels is, komt ook de geloofwaardigheid niet ten goede.

Niet dat het een slechte film was, zeker niet, maar de persoon Breivik komt een pak prominenter in beeld, alsof de hele film over zijn persoontje ging. Ik kan me voorstellen dat dit tegen de borst stuitte. Maar goed, ook die zijde mag gerust verteld worden. Het grootste probleem met Greengrass is dat hij te veel hooi op zijn vork neemt waardoor de film afglijdt naar mosselen noch vis. Hij had beter 1 of max 2 kernonderwerpen belicht en uitgediept. Nu komt de film vrij langdradig over en zit er in zijn geheel te weinig diepgang in. En de voorbereiding, én Utoya, én de slachtoffers, én het proces. Het is teveel van het goede. En ook de andere hoofdpersonages als de advocaat en de premier komen te weinig uit de verf ... Jammer dat ook hierdoor de horror op Utoya te weinig beklijft, iets wat ik wel had met Utoya 22. Juli.

Anders Danielsen Lee zette een knappe presatie neer als koele afstandelijke massamoordenaar Breivik. Niet eenvoudig om als Noor zoiets te presteren. En ook de rest deed het behoorlijk. Gemengde gevoelens dus deze film. Van Greengrass had ik net dat tikkeltje beter verwacht.

Vooral het eerste uur erg aangrijpend om te zien hoe Breivik als een gestoorde gek huishoudt in Noorwegen. Vlot gefilmd, zonder veel opsmuk. Pas na de gebeurtenissen is er ruimte voor de nodige rouwverwerking en acceptatie bij de slachtoffers. Daar schiet de film wat teveel in door. Vreselijk drama natuurlijk, maar dat weet allemaal toch wat minder te boeien omdat het langdradig wordt. 3*

Redelijk geslaagd drama. Het verhaal is bekend en wordt vakkundig uitgewerkt door Greengrass. Hij kiest er voor om de focus te houden op de periode na de aanslag. Het begin van de film, de aanslag, hakt er gelijk goed in. Daardoor heeft de rest van de film meer impact en wordt ook minder saai dan dat je verwacht. Greengrass weet de emoties van diverse betrokkenen goed over te brengen. Het acteerwerk is verder okay. Een groot minpunt is de Engels taal. Aangrijpend drama. 3.5/4.0

22 July

Indrukwekkende film over Utøya, Anders Breivik, de slachtoffers en alle andere betrokkenen. Dat is ook gelijk het grootste probleem van de film, want Paul Greengrass wil te veel verhaallijnen en subplots in zijn film proppen. Vooral het gedeelte met de advocaat van Breivik, en het gedeelte met de premier, hadden weggelaten mogen worden. Of je het gedachtegoed van Breivik zo prominent in je film moet stoppen is discutabel, maar ik begrijp wel dat Greengrass alle kanten wilde belichten. De verhaallijn rond Viljar is veruit het sterkste gedeelte van de film, en zijn scene in de rechtszaal op het laatst is een kippenvelmoment.

Logisch dat in de film vanwege Netflix in het Engels wordt gesproken. Maar dat is wel heel jammer. In Utøya, 22. juli maakt het Noors de film juist authentiek.

De film laat na een inleiding met nagenoeg dezelfde beelden als in Utøya/Oslo, maar dan meer vanuit het perspectief van Breivik. Dat deel van de film is redelijk geslaagd. Het roept afkeer op en bij mij ook wraakgevoelens t.o.v. Breivik. Anders Danielsen Lie zet overtuigend de onsympathieke Nazi Breivik neer.

De intelligentie, geslepenheid en het zelfbenoemde leiderschap van Breivik komen goed uit de verf.

In de film volg je nog de familie Hanssen waarvan Torje en Viljar de aanslag overleefd hebben. Dit geeft de film een meer persoonlijke tint. Maar het suddert door en duurt te lang.

De film slaagt er niet in om de beangstigde sfeer neer te zetten van Utøya, 22. juli. Terwijl heel Noorwegen (en Europa) in rep en roer was. Het blijft te oppervlakkig.

Al met al de moeite waard om te zien.

Indrukwekkende en aangrijpende dramafilm over de aanslagen in Oslo en op Utoya in Noorwegen. Cinematografie: veel mooie beelden van de ruige Noorse natuur. Muziek: vaak dramatisch. Acteurs spelen hun rollen goed, maar jammer dat ze Engels spreken, dit komt de geloofwaardigheid niet ten goede.

Plot: de gruwelijke aanslag op Utoya in Noorwegen. De veerboot had Anders Breivik nooit naar het eiland mogen brengen, want BOA's handelen nooit alleen, maar mensen zijn goed van vertrouwen als ze een uniform zien. Graag had ik de jongeren op het kamp in het begin beter willen leren kennen want dan was de impact groter en pijnlijker geweest! Nu kwam de aanslag meteen in het begin heftig binnen, terwijl de slachtoffers amper waren geïntroduceerd. Ik heb wel regelmatig kippenvel gevoeld, bij de eerste aanslag en bij de schoten op het eiland!

Tweede deel laat zien welk fysiek en mentaal trauma de slachtoffers hebben opgelopen en de zware revalidatie die volgt. Verder krijgt de rechtzaak en Anders' verdediging aandacht. Voor mij was van toegevoegde waarde geweest als ze het psychiatrisch onderzoek meer hadden uitgewerkt en dat er meer over Breivik zijn verleden was verteld en waarom hij zo geworden is......

Het blijft een bizarre gebeurtenis, waarvan we hopen dat zoiets nooit weer zal gebeuren, maar waarvan ik vrees dat het ijdele hoop zal blijken te zijn........

Na eergisteren de indrukwekkende en lugubere Drama film "Utøya 22. Juli (2018)" van de Noorse regisseur Erik Poppe te hebben gezien, was het gisteren de beurt aan deze Netflix film van de Britse regisseur Paul Greengrass (bekend van o.a. de Jason Bourne-films, "United 93 (2006)" en "Captain Phillips (2013)"). In tegenstelling tot Erik Poppe kiest Paul Greengrass er wel voor om Anders Breivik in beeld te brengen.

Het is 22 juli 2011 en de broertjes Viljar (Jonas Strand Gravli) en Torje (Isak Bakli Aglen) verblijven samen met honderden medestudenten op het eiland Utøya. Na een bomaanslag in het centrum van Oslo worden ook de jonge kampeerders op Utøya het doelwit van de extreem-rechtse Anders Breivik (Anders Danielsen Lie). Vermomd als een politieagent vertrekt hij naar het eiland waar hij bij aankomst het vuur opent op de kampbeheerders en de nietsvermoedende kinderen. Na 72 minuten wordt hij eindelijk in de kraag gevat door de politie en begint het zenuwslopende proces tegen de terrorist die naar eigen zeggen als een soldaat van de natie aan zijn plicht voldeed en één van de getuigen bij dit proces is de door Anders Breivik neergeschoten Viljar

Eric Poppe zijn verfilming is een hartverscheurende drama terwijl de door Paul Greengrass geregisseerde film meer een reconstructie en politieke thriller is. Hij begint namelijk eerder, met flarden van Breiviks voorbereidingen en de bomaanslag via een busje (volgepropt met kunstmest en aluminiumnitraat) op het Noorse parlement in Oslo voor hij naar Utøya rijdt waar de schietpartij plaatsvindt. Hij brengt deze gebeurtenissen zeer feitelijk in beeld tijdens het eerste half uur en hij vertelt het verhaal verder door, waarbij de nasleep van Breiviks daden en zijn rechtszaak het grootste deel van deze film in beslag nemen.

Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van de kinderen, en vooral natuurlijk van de jongen Viljar die tijdens de schietpartij op Utøya ernstig gewond raakt (wordt vijf keren geraakt). Maar ook vanuit het perspectief van de dader Anders Breivik, advocaat Geir Lippestad (Jon Øigarden) die de opdracht krijgt Breivik te verdedigen en de Noorse Premier Jens Stoltenberg (Ola G. Furuseth) op dat moment. Oftewel het wordt verteld in vier verschillende verhaallijnen en verder zijn er ook nog twee sub verhaallijnen omtrent de vader en moeder van Viljar, te weten Sveinn Are Hanssen (Thorbjørn Harr) en Christin Kristoffersen (Maria Bock), en nog een ander slachtoffer, te weten Lara Rachid (Seda Witt), die de schietpartij heelhuids overleeft heeft, maar haar zus Bano (Selma Strøm Sönmez) niet.

Dit heeft als gevolg dat geen van die verhaallijnen echt goed werkt en hierdoor wordt het ook nergens echt indrukwekkend of aangrijpend (m.u.v. de schietpartij). Sterker nog, hier en daar wordt het zelfs wat langdradig. Paul Greengrass schuwt ook geen indrukwekkende beelden van de schietpartij en ik kan mij voorstellen dat het bij veel mensen kwaad bloed zet (in Noorwegen was er ook ophef over het feit dat deze wandaad door een Hollywoodregisseur werd verfilmd). Persoonlijk vond ik dit wel het meest indrukwekkende in deze film, want het werd behoorlijk heftig weergegeven (sowieso al het begin waarbij de kampleidster en het Hoofd Veiligheid, beide volwassenen, als eersten op brute wijze worden neergeschoten op het eiland).

De schietpartij op Utøya, die circa 10 minuten in beeld te zien is (duurde in werkelijkheid maar liefst 72 minuten), is echter slechts een klein onderdeel van de bijna 140 minuten durende dramafilm, want in het derde bedrijf ligt de focus vooral op hoe de overlevenden de draad weer proberen op te pakken, hoe Anders Breivik met misplaatste trots de verantwoordelijkheid neemt voor de aanslagen, hoe de advocaten aan beiden kanten zich voorbereiden op de rechtszaak en hoe de Noorse Premier een onderzoek naar de veiligheid in zijn land laten uitvoeren, waarbij hij wilt weten of ze de aanslagen hadden kunnen voorkomen. Na het einde volgens nog wat weetjes over slachtoffer Viljar, advocaat Geir Lippestad en Premier Jens Stoltenberg (is sinds 1 oktober 2014 secretaris-generaal van de NAVO).

Alle hoofdrolspelers in deze film doen het opzicht goed en met name Jonas Strand Gravli in de rol van slachtoffer Viljar Hanssen, die de schietpartij overleeft, maar wel meerdere keren geraakt wordt (o.a in zijn hoofd) en een lange weg van revalidatie voor zich heeft. Ook was het wel mooi om te zien welke impact de aanslag op hem en zowel zijn familie heeft. Verder zet Anders Danielsen Lie de rol van Anders Breivik ijzingwekkend neer en dat zowel tijdens zijn voorbereidingen op de aanslag, de schietpartij waarbij hij zich sluw vermomde als politieagent en de rechtszaak (waarbij hij ook de Hitlergroet uitbrengt) tegen hem. Tijdens en na de aanslag staat hij er echter helemaal alleen voor, want zowel zijn moeder, zijn advocaat en extreemrechts wilt niets meer met hem te maken hebben. Verder vond ik de rol van Maria Bock als de moeder van Viljar nog wel noemenswaardig.

Paul Greengrass weet met "22 July" deze zwarte dag uit de Noorse geschiedenis goed neer te zetten als een reconstructie en politieke thriller en dat inclusief de gevoelens die het teweeg bracht en de impact die het had op iedereen. De film is zeker de moeite waard om te kijken, maar "Utøya 22. Juli (2018)" weet toch iets meer indruk te maken.

Wat een geweldig ontroerend drama. Alle facetten van deze laffe daad komen zeer goed in beeld. Beter als die andere versie Utøya 22. Juli (2018), die het aankijken nauwelijks waard was.

Dit veroorzaakte grote controverse in Noorwegen, nadat bekend werd dat er een film zou worden gemaakt over de aanslagen van Anders Behring Breivik. Er werd zelfs een campagne opgezet die meer dan 20.000 handtekeningen opleverde om de film tegen te houden. Dit was de eerste film van regisseur Paul Greengrass die volledig digitaal werd opgenomen. Voor Jonas Strand Gravli was dit zijn filmdebuut. De rol van de rechter wordt vertolkt door Tone Danielsen. In het echte leven is ze de moeder van Anders Danielsen Lies. Vivian Hein vertolkt de rol van haar eigen zus. Vibeke Hein Bæra was de assistent van Lippestad gedurende het hele proces. Jon Øigarden, Anders Danielsen Lie en Lena Kristin Ellingsen werkten eveneens aan Mammon. Turid Gunnes en Thorbjørn Harr werkten eerder samen aan de tv-serie "Hvaler" uit 2008. De pianomuziek die in de trailer werd gebruikt, is een schaarse vertolking van het Noorse volkslied "Ja, vi elsker dette landet." De film Utøya 22. Juli is een andere fictieve versie van dezelfde gebeurtenissen uit het echte leven die worden afgebeeld in documentaires over Breivik.

Het grootste minpunt concentreert zich met name op het Engelse accent van de Noorse acteurs. Daarnaast concentreert zich de film met name op de overlevenden, hun families en de verdediging van Breivik. De mentaliteit van hem wordt weergegeven op basis van ontmoetingen met zijn advocaat. Het moeizame herstel van het personage Viljar wordt op een realistische manier weergegeven. De rest van de cast levert prima werk. Wellicht dat de rol van Breivik door iemand anders vertolkt had kunnen worden, maar dat is een persoonlijke mening. Het zal voor menig kijker lastig zijn om deze film een kans te geven. Dit wegens de tragische aard van de gebeurtenissen, die op 22 juli 2011 in Noorwegen plaatsvonden. Niet voor niets hebben immers zoveel personen zich tegen deze film verzet. Desondanks levert Greengrass hier een indrukwekkende film af.

3,0 *

Daar waar de Noorse film Utøya 22. Juli (2018) van regisseur Erik Poppe zich meer richt op de aanslag zelf, gaat deze docudrama-achtige film met name over de nasleep van de terreuraanslagen van Anders Breivik in 2011. Regisseur Paul Greengrass weet de spanning aardig op te bouwen, met als climax de verklaring van Viljar:

"He's completely alone. And he's going to rot there in prison, whereas I survived."

Anders Danielsen Lie overtuigt als de fanatieke terrorist, die de weg volledig kwijt is, zoals gebruikelijk is bij de “white supremacists” van deze wereld.