Nuestro Tiempo (2018)

Weergaloos!

Wederom een meesterwerk van Reygados. De Mexicaanse Tarkovski wordt hij wel gemoend. Maar waar die laatste zijn films vult met deprimerend filosofisch pessimisme, zijn de films van Reygades vol leven en liefde, zaken die mij veel meer aanspreken. Zo sprakelt het hier weer vanaf de eerste scene, waarbij de jongentjes de meisjes pesten.

Drie uur lang zien we een huwelijk langzaam op de klippen lopen in tientallen slices of life. Reygados weet met elke scene enorm veel gevoel op te wekken, waardoor je haast gehypnotiseerd aan het scherm (erg fijn in Pathe 5) blijft plakken.

Drie scenes wil ik graag benoemen, omdat ze majestieus waren en van mij nog veel langer hadden mogen duren.

- Het paukenconcert

- De voice over door de wolken boven Mexico stad

- De laatste bullfight die zo’n beetje de hele film sanenvat.

Jammer alleen dat dit nerdens zo goed tot z’n recht komt als in een grote stille zaal. Helaas is die kans binnenkort voor goed vergaan.

5*

De lange openingsscene van Nuestro tiempo is bijzonder mooi geschoten: je bevindt je middenin een groep spelende kinderen bij een modderige plas, waarbij de camera als het ware een van de actoren is in de spelvreugde. Gedurende de gehele film blijven de buitenscenes indrukwekkend. Weids vooral, zeer dynamisch ook. Misschien wel de beste scene is die van Esther tijdens een regenachtige autorit, terwijl de camera zich over meerdere posities in de auto verplaatst. Ook het door Basto genoemde shot door de wolken boven Mexico stad is heel mooi, maar wordt mijns inziens verpest door de voice-over.

De binnenscenes zijn van een heel ander kaliber. Hier staat de camera vaak stil. De personages staan ook stil: het huwelijksprobleem dat door Reygadas geïntroduceerd wordt blijft maar doormodderen. In plaats van een goed gesprek te voeren beginnen man en vrouw middels voice-overs en brieven met elkaar te praten, waarbij de geschreven tekst soms letterlijk in beeld verschijnt. Als je een serieus drama wilt vertellen dan is dat echt niet de manier. Close-ups waagt Reygadas zich ook niet aan. Dat het deels autobiografisch is wil ik wel geloven; het zou bijvoorbeeld het gebrek aan reflectie of algemene zeggingskracht kunnen verklaren. Nee, de regisseur zit duidelijk nog middenin zijn eigen problemen en propt deze lukraak in een matige vertelvorm.

Daarbij is het natuurlijk ook ongeoorloofd lang allemaal. Maar goed, als alles van het niveau was geweest als bijvoorbeeld de eindscène, dan was dat wel te vergeven geweest. Nu niet. Zo goed kunnen filmen en dan zo'n matig eindproduct afleveren, dat is gewoon zonde.

Waar veel films van twee uur minstens drie kwartier te lang duren, had ik dat gevoel hier helemaal niet. Ik bedoel, er had best wat uit gekund zonder dat de film daarmee echt geweld was aangedaan, maar ik vond het goed zoals het was.

De beelden waren geweldig, zeker, maar mooier nog vond ik de relatie tussen de drie kernfiguren. Het liet zo goed zien hoe ingewikkeld de liefde kan zijn, hoe moeilijk het is je eigen gevoel te begrijpen, hoe die gevoelens veranderen, hoe je daar grip op probeert te krijgen, een verhaal voor jezelf verzint wat je voortdurend bevraagt en waar je nooit helemaal uitkomt. Dat is, besefte ik ineens, het probleem met veel (romantische) films. Het is vaak zo eenduidig, het is zo duidelijk wie wát wil en waarom. Dat is in het echt nooit zo.

Nu hoeft een film de werkelijkheid niet na te spelen, maar als je het doet, doe het dan goed. Dat is hier gebeurd. De verschillende vertelvormen (conventioneel, maar ook via brieven, appjes en een plotselinge voiceover door een kind) werkten heel goed naast elkaar.

Meer heb ik er niet over te zeggen.

De film doet me wat denken aan Roma (2018) - MovieMeter.nl want beide films zijn Mexicaans, we volgen opnieuw een familie en ook deze is ontieglijk saai omdat er niets interessants gebeurt. In dit geval gaat het over een koppel (met kinderen) dat een stierenfokkerij runt maar anders dan je van dergelijke cowboys zou verwachten blijkt het stel tot de progressieve en ‘intellectuele’ jetset te behoren waarin hij een dichter is, zij naar concerten van klassieke muziek gaat, hun vrienden drugs gebruiken en ze een open relatie hebben. Het plot van de film is dat hij het toch wel moeilijk heeft met het feit dat z’n vrouw anderen neukt, met name als hij vermoedt dat ze verliefd op een andere minnaar is. De stieren op de ranch brengen metaforisch de strijd van de twee mannen om de vrouw des huizes in beeld (maar helaas is de menselijke strijd om deze vrouw een stuk minder woest). Ik heb niets interessants in de film kunnen ontdekken en omdat deze film nóg langer duurt dan Roma scoor ik ‘m nog iets lager (Roma gaf ik twee sterren). Ik ben wel trots op mezelf dat ik deze gruwelijk lange film heb uitgezeten ondanks de intense verveling die ik ervoer.

Prachtige cinematografie maakt nog geen goede film. Sowieso duurt de film belachelijk lang, de mooie beelden zijn niet veel meer dan behang, voor een moeilijk in te voelen verhaaltje met geplanned Overspel.

Het zal wel iets autobiografisch zijn dat Reygadas zichzelf hopeloos heeft gemiscast als uitgebluste man. Ik vond het nogal navelstaarderig allemaal, voelde geen enkele spanning of enige empathie met de hoofdpersonen. Ik Kon me absoluut niet invoelen met wat hen bezielde, en waarom ze zo deden als ze deden. Rare jongens die Mexicanen....

In de wereld van de stieren zullen we dan wel een boodschap moeten zien. De vrouw is een koe, en als mannetje kun je beter om hen vechten, of zoiets. De passiebokaal gaat iig naar de stieren!

Roma (2018) vond ik daarentegen een topfilm!

Ook de bewoners van de Olympus - al of niet would be of zelfbenoemd -  is niets menselijks (of dierlijks) vreemd, wisten de oude Grieken al, en voor wie blijkens zijn woorden en daden de mening was toegedaan dat dat niet voor hem gold, werd de term hybris gemunt.

Reygadas had er altijd al een handje van om zijn (hoofd-)personages als onsympathiek neer te zetten (om niet te zeggen: compleet te ontluisteren), en met de rancher-poëet Juan wordt er eentje met een extra persoonlijke dimensie aan dat rijtje toegevoegd.

Een drie uur durende film met Reygadas zelf en zijn gezin in de hoofdrol: hier en daar (nou ja, niet hier) leverde dat hem het verwijt van narcisme op, maar het lijkt mij eerder dat dat 'narcisme' hier juist genadeloos ontmanteld wordt. Een snoeihard afbranden tot de schoenveters, pijnlijk soms om aan te zien. 

Reygadas heeft ook het lef om dit verhaal consequent in een realistische sfeer te vertellen, en zich niet te verbergen achter een mythisch of surrealistisch personage. Het maakt de film er alleen nog maar beter op.

Autobiografisch zal dit niet zijn; een toegespitste uitbeelding van aanwezige neigingen is het wel, vermoed ik. Maar on top of the world willen zijn, een god, niet alleen in het diepst van je gedachten, willen zijn, dat is in 'onze tijd' niet echt een persoonlijke eigenaardigheid van enkelen.

Is dit dan een morele vertelling? Niet 'moralistisch' in ieder geval. Laten we zeggen een rigoureus zelfonderzoek, dat je tegelijkertijd zou kunnen zien als een 'karakterschets' van de mens van onze tijd, te midden van een natuur die als het ware fungeert als een memento, van dat waar kennelijk niemand aan kan ontsnappen. De natuur van de menselijke stiertjes (en koetjes) aan het begin, en van de prachtige, trotse, stomme beesten aan het eind.

Maar goed, dat alles meen ik er dan in te kunnen zien. Wat minder twijfelachtig is, is dat dit werkelijk schitterend gefilmd is; het weidse, desolate landschap in die constant vale kleuren, de lichtval, en een aantal op zichzelf al geweldige scènes, waarvan er enkele hierboven al gememoreerd zijn.

Een grote jongen, die Reygadas.

Nuestro Tiempo is een film over de liefde maar geen typische romcom natuurlijk. Liefde is één van de meest complexe thema's om te behandelen omdat het voor iedereen anders is en dat maakt deze film ook zo moeilijk te bevatten.

In Nuestro Tiempo zien we de regisseur zelf de hoofdrol spelen met zijn vrouw. Dat maakt het wel tamelijk persoonlijk, ook al kruipen ze in de huid van filmische personages, ze zullen hun eigen ervaringen zeker gebruikt hebben. De personages zijn niet bepaald gewoon in hun gedrag. Daarom komen ze inderdaad wat onsympathiek over. Dat bevordert de inleving hoe dan ook helemaal niet verder.

Een plotgedreven film is dit niet echt. Eerder gevoelscinema vol met poëtische bewoordingen en stilistische shots. Knap hoe er camera's gemonteerd worden op de meest onmogelijke plekken. Enkele scènes zijn zeer zeker de moeite (zeker het concert) waard en de film heeft een bepaalde sfeer. De film is moeilijk te bevatten en als je je er echt in wilt verdiepen dan is dit een film die absoluut de moeite waard is. Dit is mijn eerste film van Reygadas en ergens ben ik wel onder de indruk. Hij is geen gewone filmmaker en dat siert hem. Deze film was nogal ongrijpbaar, zelfs na drie uur kan ik me amper een goed idee vormen met wat hij met Nuestro Tiempo juist wil duidelijk maken.

Liefde, passie en ontrouw staan centraal in deze Mexicaanse film met als setting een ranch van koeien en stieren. Het stelt de vraag of ontrouw met wederzijdse toestemming wel zo simpel is als men wil laten uitschijnen. Niet dus in het geval van Juan en Esther. Niet zozeer de ontrouw speelt hem parten, wel het feit dat Esther oneerlijk of onduidelijk is over haar gevoelens tijdens deze momenten. Langs de andere kant lijkt het me ook vreemd hierover in geuren en kleuren te vertellen tegenover je partner. Het zal wellicht te maken hebben met zekerheid, iemand anders neuken is één ding, zolang je maar elke avond braaf naar huis komt of zoiets ...

Visueel en technisch knappe film met mooie montages en cameraposities. Maar ik miste iets in het plot en erg veel op met de personages had ik ook niet. Het liet me allemaal koud. Ook de lange speelduur maakte het er niet echt beter op.