Annihilation (2018)

Herzien. Ditmaal op 4k UHD en dat geeft wel veel beter geluid dan Netflix.

Het blijft toch een wat stroevere film van Garland die vrij langzaam op gang komt, maar eenmaal in de Shimmer toch wel overtuigd. Maar wel minder dan de eerste keer.

Blijft een krappe 4 over.

"I thought I was a man. I had a life. People called me Kane. And now I'm not so sure. If I wasn't Kane, what was I? Was I you? Were you me?”

Ik snap vaak niet waarom ik dit soort films tijdens hun release eigenlijk links heb laten liggen. Ik kan het ook niet meer ophalen wat daar de achterliggende gedachten was, ik denk dat ik niet had verwacht dat dit wel iets voor mij ging zijn. Want ja, ik heb behoorlijk genoten van deze film, dus ben ik alleen maar blij dat ik er nu voor had gekozen hem toch te zien. Ik hou wel van dit soort sci-fi horror's, en ook Annihilation is zeker geen verkeerde film maar, daar blijft het ook wel bij.

Het begint best leuk hoor, waar je eigenlijk een soort meteoriet ziet inslaan bij een vuurtoren, en daarna springt de film eigenlijk door naar het leven van Lena, die bezoek krijgt van haar vermeende man (ik ben alweer vergeten of hij vermist was), en na een kort praatje verteld dat het niet goed met hem gaat als de politie opeens bij hun aanklopt terwijl hij vervoert werd in de ambulance. Lena wordt ook meegenomen en wordt ter kennis gesteld wat er zich afspeelt, in het Nederlands dus ook wel vertaald als de glinstering. Wat, hoe of wie is overigens niet echt van belang, want je gaat ook met de onderzoekers mee opzoek naar meer informatie.

Wanneer vijf dames zich vervolgens verzamelen om ook een expeditie te starten begint de film ook precies waar ik had gehoopt waar we naar toe gingen. Iedere dame had zo haar eigen reden om mee te gaan, zeker omdat het bekend was dat de laatste personen die zichzelf in de glinstering begaven ook niet meer terug waren gekomen. Eigenlijk had ik misschien iets meer gehoopt van CGI-effecten binnen die glittering alleen hebben ze het wel leuk verwerkt m.b.t. verschillende schimmels die zich maakten en organismen die eigenlijk verkeerd transformeerden.

De echte horror kwam later pas. Waar we verschillende gemuteerde monsters zagen. Zo had je een albino krokodil, een extreem zeldzaam verschijnsel in het echte leven waar dus maar ééntje is gespot. Dat heeft dus ook te maken waarschijnlijk met de evolutie. En je had een beer die ook met een soort hert of eland was samengevoegd. En die dus één van de vijf dames te pakken had en nu haar schreeuw had overgenomen in zijn eigen gebrul, en dat vond ik dus echt een hele vette feature in deze film. Voor de rest is de horror wat lichte bloed momenten en zelfs eentje waarbij de buikwand van een soldaat werd losgesneden om zo naar zijn darmen te kijken die blijkbaar zijn begonnen met bewegen, als een soort slang. Zijn lichaam was overigens wel heel vet verwerkt in de film, dat zag er echt heel tof uit.

Het einde vond ik zelf een beetje afgeraffeld. Overigens wel een heel leuk idee maar, had in mijn ogen toch wel echt een tikkeltje beter gekund en gemogen. Goed, daar moet je het dan maar mee doen, al weerhield het me wel de volle sterren ervoor te geven en uiteraard dat ik misschien uiteindelijk ook niet echt met een wow-gevoel bleef zitten. Het is vermakelijk zeker, alleen dat was het wel.

Prachtige beelden, maar snap er niks van, zal wel aan mij liggen:)

Bioloog Lena [Natalie Portman] is dolblij wanneer haar echtgenoot [Oscar Isaac] na een jaar vermist te zijn geweest, terugkeert van een geheime missie waarvan hij zich niets lijkt te kunnen herinneren. Ze krijgt meer duidelijkheid van Dr. Ventress [Jennifer Jason Leigh] die haar vertelt over ‘The Shimmer’, een entiteit die de planeet langzaam dreigt op te slokken. Lena besluit zich aan te sluiten bij een nieuwe expeditie in ‘The Shimmer’ met alleen maar vrouwelijke wetenschappers. Garlands bewerking van de gelijknamige roman van Jeff VanderMeer doet hier en daar denken aan 2001: A Space Odyssey en heeft in Portman en Leigh twee uitstekende hoofdrolspelers. Wees gewaarschuwd: het is allemaal nogal cryptisch en Garland houdt het tempo bewust laag.

Uiteindelijk toch een wat vlakke sciencefictionthriller. Het uitgangspunt is leuk, de film heeft zeker zo zijn momenten (denk aan de bloedstollende momenten met die beer), visueel is het bij vlagen prachtig en ik waardeer het wanneer een film je aan het denken probeert te zetten. Daar staat echter tegenover dat de personages oppervlakkig blijven, waardoor ik weinig binding met hen voelde, het visuele aspect niet consequent mooi is (soms ook het tegenovergestelde) en de film toch aan de lange kant is. De climax was ook helaas niet helemaal mijn smaak, hoewel ik het definitieve einde (Lena die geen antwoord geeft op de vraag van Kane) dan weer wél sterk vind. Eigenlijk van begin tot eind een mixed bag dus, waardoor ik twijfel tussen twee punten. Omdat het met het amusementsgehalte best goed zit, kies ik voor het voordeel van de twijfel.

3*

Die climax...

De beelden, de muziek, de boodschap en mystiek. Het acteerwerk. Ja van die finale word ik iedere keer opnieuw helemaal stil van. Grandioos moment in filmgeschiedenis.

Verbaast me toch nog altijd dat hier zo weinig liefhebbers zijn. Film heeft voldoende in zijn mars om een absolute cultclassic te zijn.

Middelmatig. Een flashback verhaal dat tot niets dient (de huwelijksperikelen) en een standaard actie set piece (groep gaat vijandelijk gebied verkennen) met een luchtige score alsof niets ergs staat gebeuren. Daarenboven is het inhoudelijk maar vrij magertjes. De eerste 5 minuten zijn de belangrijkste met de uitleg van Portman over kanker als samenvatting van de film. Daarna veel repetitief (opeenvolgende mutaties, de '10 kleine negers' formule van de groep). Maar de finale maakt veel goed. Voortreffelijk gebracht en is wel degelijk een Garland theme nl menselijk wordt digitaal. In een interview zei Garland dat het einde zijn vertrekpunt van de film was. Ik kan het geloven. Meer nog, het voelt aan als eveneens zijn eindpunt, de rest was opvulling.

Een kleine 3,5 deze film. Zeer mooi in beeld gebracht en heb altijd wel een zwak voor Portman, maar om nu echt te spreken over een top film, dat gaat mij toch wat te ver.

Eigenlijk is de wereld in gevaar, en ze sturen 5 mensen die het moeten oplossen, dus nogal zeer ongeloofwaardig dit, en daar knap ik altijd een beetje op af.

Alhoewel, we zien zelfs nu dat één man genoeg is om de hele wereld in gevaar te brengen, dus dan zullen we dit ook maar door de vingers zien zeker.

Had deze film een keer eerder gekeken en is mij altijd bijgebleven. Vind het verhaal origineel en pakt naar mijn mening goed uit. De film wat over totale vernietiging gaat. Niet alleen over de wereld, maar ook over de karakters in deze film. De bioloog, psycholoog, wetenschapper en geoloog hebben allemaal een verleden wat uiteindelijk tot vernietiging lijd. Hoe ieder daar mee omgaat in de film heeft zijn eigen verhaallijn wat mij erg aansprak.

Nathalie Portman acteerde naar mijn mening goed, was erg overtuigend. Heb altijd wel een zwak gehad voor Nathalie (waar zou dat aan liggen ).

Het einde van de film voelde aan als een horror. Niet dat jumpscare-horror, maar dat ongemakkelijke, onderhuidse soort waarvan je brein even geen grip meer heeft haha.

Een leuke kijk op een woensdag middag

3.5*

Zeer bizar dat ik deze eerder met een 1.5* heb beoordeeld. Nog eens herbekeken en is gewoon zeer boeiende existentiële scifi film.

De beste Netflix film ooit. Dat zegt niet veel want het meeste dat Netflix uitbrengt concurreert niet met cinema maar eerder met YouTube shorts, Facebook of TikTok. In dit geval krijgen we echter een, op momenten, overtuigende sci-fi thriller.

Het verhaal is grondig onder handen genomen door de Netflix "sensitivity readers". Zo bestaat het team wetenschappers uitsluitend uit vrouwen (!), van elk ras 1 of 2 en weet de donkere meneer, de stem van de rede, uiteindelijk de blanke vrouw te veroveren in bed. Ook hier ligt het er weer te dik bovenop en leidt het af het verhaal.

Het verhaal is namelijk redelijk/prima. Af en toe wat traag, soms iets vraag maar uiteindelijk een voorspelbare maar tevreden climax. De soundtrack maakt het prima af. Geen film die je lang bijblijft maar voor een keertje prima te doen.

Het boek uit 2014 waar de film op gebaseerd is heeft precies dezelfde rolbezetting.

Op zich een spannende film met een opmerkelijk einde. Er zitten interessante ideeën in, maar ook wel gewoon wat platte actie met schrikeffecten.

Wat me wel blijft verbazen is de hele aanpak van de operatie. Je weet dat teams naar binnen zijn gegaan en niet terugkomen. Ik zou twee dingen doen: ten eerste groepjes naar binnen, observaties doen en dan na korte tijd weer naar buiten. Dan kan je stukje bij beetje zien wat er gebeurt zonder al te veel risico.

Ten tweede: de glinstering is begonnen aan de kust, bij de vuurtoren. Dat was ook het doel van de missie. Maar dan begin je toch niet min of meer random in een jungle-achtig gebied? Ik was aan de kust begonnen, dan weet je altijd waar je bent en welke kant je op moet.

Een saaie vrouwenfilm.

Zonde. Dat was eigenlijk mijn eerste gedachte na het kijken van Annihilation van Alex Garland. Dit is zo’n film waarvan je voelt dat er een enorme hit in had kunnen zitten. Niet omdat alles slecht is, integendeel juist, maar omdat er onder het oppervlak een veel sterkere film verscholen zit. Alsof er ergens in The Shimmer een betere montage ronddwaalt, maar niemand die nog heeft weten terug te halen.

Laat ik beginnen met wat wél goed werkt. Het uitgangspunt is sterk en vrij origineel. The Shimmer is een fascinerend gegeven: een mysterieus gebied dat zich langzaam uitbreidt, waarin eerdere expedities zijn verdwenen en waaruit slechts één persoon is teruggekeerd. Dat alleen al is genoeg om je als kijker naar binnen te trekken. Het idee dat dit gebied niet zomaar vernietigt, maar alles wat leeft laat mengen, breken en vervormen, is intrigerend. Licht, DNA, herinneringen, lichamen, planten, dieren en mensen lijken allemaal door dezelfde kosmische blender te gaan. Dat maakt het concept niet alleen visueel interessant, maar ook inhoudelijk sterk.

Ook de manier waarop The Shimmer eruitziet en zich manifesteert, heeft iets hypnotiserends. Het is geen standaard buitenaardse dreiging met groene mannetjes of ruimteschepen, maar eerder een natuurverschijnsel dat zich gedraagt als een ziekte, een prisma en een nachtmerrie tegelijk. De wetenschappelijke onderbouwing helpt daarbij. De film probeert in elk geval uit te leggen waarom de mutaties plaatsvinden, namelijk doordat alles binnen The Shimmer wordt “gerefracteerd”. Dat is een mooi idee: niet alleen licht wordt gebroken, maar ook genetisch materiaal en misschien zelfs identiteit. Daar zit echt goud in.

Het acteerwerk is bovendien sterk. Natalie Portman draagt de film met gemak en speelt Lena ingetogen, kwetsbaar en afstandelijk tegelijk. Je voelt dat ze niet alleen The Shimmer onderzoekt, maar ook haar eigen schuld, verdriet en zelfdestructie. Ook de keuze om een groep vrouwen te volgen in plaats van de gebruikelijke stoere mannenexpeditie werkt verfrissend. Dat wordt gelukkig niet overdreven aangezet. Het is gewoon zo, en dat maakt het juist prettig.

De sfeer is misschien wel het sterkste punt van de film. Annihilation heeft een constante dreiging, maar niet op een eenvoudige “boe, daar springt een monster uit de kast”-manier. Het is meer een gevoel dat de wereld net verkeerd staat afgesteld. De scène met de beer is gruwelijk en bijzonder effectief, juist omdat het monster niet alleen fysiek gevaarlijk is, maar ook iets menselijks in zich draagt. Alsof angst zelf een stem heeft gekregen. Ook de confrontatie aan het einde is iets wat ik niet eerder op die manier heb gezien. Die scène in de vuurtoren is vreemd, ongemakkelijk, traag en bijna dansachtig. Daar durft de film echt iets anders te doen.

Maar juist daarom is het frustrerend dat de film niet sterker uitpakt. Want er zitten ook dingen in die voor mij punten kosten.

Om te beginnen vond ik de special effects wisselend en soms echt verouderd ogen. Op sommige momenten ziet de film er prachtig uit, maar op andere momenten haalde de CGI mij uit de ervaring. Zeker bij bepaalde dieren en mutaties voelde het kunstmatig. Ter vergelijking: Terminator 2 ziet er op sommige vlakken nog steeds overtuigender uit, en die film komt uit 1991. Dat is toch alsof je door een moderne Tesla wordt ingehaald door een Opel Kadett met NOS. Volgens mij had Garland hier veel meer kunnen oplossen met practical effects, make-up, animatronics en suggestie. Juist bij body horror werkt tastbaarheid vaak beter dan digitale gladheid.

Mijn grootste probleem is dat de film te veel wil. Alleen het gegeven dat de groep na een dag al niet meer weet hoe lang ze in The Shimmer zitten, is al genoeg voor een volledige film. Wat doet dat met mensen? Hoe verlies je grip op tijd, geheugen en realiteit? Daar had een beklemmende psychologische thriller in gezeten. Maar de film stapelt vervolgens alles op elkaar: gemuteerde dieren, paranoia, gemuteerde planten, mensen die planten worden, agressieve monsters, DNA-versmelting, kankerbeelden, klonen, een alien-achtig wezen en identiteitsverwisseling. Op een gegeven moment voelde het voor mij alsof de film vijf ideeën tegelijk in de magnetron had gezet en daarna verbaasd was dat het deksel eraf vloog.

Het centrale idee, dat alles wat leeft in elkaar oversmelt, is sterk genoeg. De film had wat mij betreft kleiner en scherper mogen blijven. Minder monsterfilm, minder alienmysterie, meer psychologische ontwrichting. Laat ons voelen hoe deze vrouwen langzaam niet meer weten wie ze zijn, wat ze hebben gezien en wat er met hun lichamen gebeurt. Dan wordt The Shimmer enger dan welk gemuteerd beest dan ook.

Ook de flashbackstructuur werkt voor mij niet helemaal. Achteraf snap ik waarom Garland daarvoor kiest. Lena vertelt het verhaal vanuit een verhoorkamer en daardoor weet je meteen dat zij in elk geval terugkomt. Dat past bij het thema van onbetrouwbare herinnering en besmette waarneming, maar het haalt ook veel spanning weg. Je weet al dat Lena het overleeft, dus iedere scène waarin zij in gevaar is, heeft minder kracht. Dat is zonde. Een lineair verteld verhaal had misschien minder “slim” geleken, maar waarschijnlijk wel meer spanning gehad.

Daarnaast vond ik de karaktervorming minimaal. De vrouwen hebben allemaal een achtergrond, maar die blijft vaak schetsmatig. We krijgen net genoeg informatie om te begrijpen dat ze beschadigd zijn, maar niet genoeg om echt met ze mee te leven. Daardoor boeit het uiteindelijk te weinig wie er leeft of sterft. Dat is jammer, want de film wil duidelijk iets zeggen over trauma, rouw, zelfdestructie en verlies. Maar als je de personages niet goed genoeg kent, blijft dat thema vooral hangen als mooie mist boven het verhaal. Sfeervol, maar je kunt er niet op leunen.

Dan zijn er nog de ongeloofwaardige keuzes in het verhaal. Er zijn al meerdere teams The Shimmer ingegaan en nooit teruggekomen. Dan verwacht je toch dat er een veel beter plan is. Je zou alles vastleggen, drones gebruiken, kabelverbindingen testen, bakens plaatsen, dieren inzetten, robots sturen, satellietbeelden analyseren, desnoods een heel leger wetenschappers en soldaten optrommelen. Maar nee, er worden vijf mensen naar binnen gestuurd alsof het een wat pittige excursie naar de Biesbosch is. Natuurlijk moet je als kijker meegaan in de logica van de film, maar hier begon mijn verstand toch met een zaklamp tegen het script te tikken.

Ook de kloonlogica blijft vaag. Ik snap dat de film bewust mysterieus wil blijven en dat het niet de bedoeling is dat alles netjes wordt uitgelegd. Maar vaagheid en diepgang zijn niet hetzelfde. Soms voelde het alsof de film zich verschuilt achter symboliek. De dubbelgangers en het einde zijn interessant, zeker met die vraag of Lena nog wel Lena is, maar de film geeft zo weinig houvast dat het voor mij eerder onbevredigend dan mysterieus werd.

Toch kan ik Annihilation niet zomaar afschrijven. Daarvoor zijn het concept, de sfeer en sommige scènes te sterk. Het is een film met beelden die blijven hangen: de menselijke plantvormen, de beer met die afschuwelijke stem, de glinsterende grens van The Shimmer, de vreemde dans in de vuurtoren. Ook thematisch zit er veel onder: kanker, schuld, zelfvernietiging, identiteit en de vraag of verandering eigenlijk hetzelfde is als sterven.

Maar als geheel vond ik de film minder sterk dan hij had kunnen zijn. Annihilation is origineel, ambitieus en bij vlagen indrukwekkend, maar ook rommelig, afstandelijk en overladen. Het is een film die veel ideeën heeft, maar ze niet allemaal even goed weet te temmen. Daardoor blijft vooral het gevoel hangen dat hier een meesterwerk in zat, maar dat het onderweg ergens in The Shimmer is veranderd in iets vreemds, fascinerends en net niet helemaal gelukt.