Ningen no Jôken (1961)

Zeker zeker, ik snap ook wel de hoge waardering voor de NNJ-trilogie, maar om het te waarderen vereist het van de filmkijker wel een flink portie discipline. In mijn idee ging deze film wel heel anders dan hierboven beschreven staat. Hoe het dan wel ging, weet ik niet meer zo goed echter ... Mooie film die iets beter dan NNJ II is en iets slechter dan NNJ I

Heb ik gisteravond zomaar weer een film goed zitten vinden. Zal wel te maken hebben met de status die deze film heeft. Ik was zelfs bereid er een beetje moeite te doen. Ik wachtte een moment af dat ik er echt eens echt zin in had en tijd voor had. En kijk eens, onderstaand een berichtje zonder flauwe verwijten dat dit 3 uur durende epos 2 uur te lang duurde.

Anyway, op veel punten het beste deel van de trilogie. Een soort gitzwart avontuur. Vind het (niet alleen dit deel trouwens) een overtuigend betoog; hoe humanistisch je ook bent, tegen de kracht van oorlog is niets gewassen. Vond het fascinerend hoe de lijn van Kajis compassie voor de mensheid in het algemeen steeds verder'naar beneden verschoof. Deze film is het ene dramatische hoogtepunt na het andere. Het einde was hartverscheurend. Schitterend gefilmd, sterk geacteerd, prachtige (hoewel ietwat bombastische) muziek. Pure cinema!

Enige nadeel vond ik dat de vele gebeurtenissen, die wat verwarrend werden, wat vreemd aaneen gemonteerd werden af en toe. Verder absoluut geweldig. Consistente reeks! 4,5 sterren ook voor dit deel.

Een erg mooie afsluiter van de trilogie. Ik had vooraf zowaar echt zin in deze film, ook vanwege het feit dat ik toch wel benieuwd was hoe het af zou lopen. Ook dit derde deel duurt ruim drie uur en wederom was het makkelijk uit te zitten. Ook ik ben het met de meesten hier eens, dat dit derde deel beter is dan het tweede deel en zelfs zowat gelijkwaardig is aan het eerste deel.

De eerste twee uur van de film zijn erg mooi gemaakt. Het was mooi om te zien hoe Kaji aan zijn reis begint en tijdens zijn “roadtrip” diverse obstakels en mensen tegenkomt. De reis is afwisselend, fascinerend en ook nog eens spannend. Het laatste uur is op een andere manier boeiend, vanwege het psychologische aspect dat er aan vast hangt. De laatste tien minuten van de film zat ik eigenlijk tegen beter weten in te hopen dat Kaji toch zijn vrouw zou weerzien. Dat was echt een enorm indrukwekkend stukje cinema, dat mij wel wist te raken.

Achteraf gezien moet ik concluderen dat dit daadwerkelijk een fantastische trilogie is. Je moet er goed de tijd voor nemen en niet denken aan de lange speelduur, dan is het op een gegeven moment echt genieten geblazen. Dit is echt mijn beste “blinde” aankoop ooit geweest. Een geweldig stukje cinema, dat ik over een x aantal jaar zeker nog eens zal bekijken.

4,5*

Deel III ook achter de kiezen en ik moet zeggen dat dit deel het eerste deel benadert. Sterk deel waarbij de focus nog meer op het (lijdende) personage van Kaji (Tatsuya Nakadai) wordt gelegd. De arme jongen is nog steeds niet aan het einde van de miserie en zwerft in het laatste deel rond in het grote Mantsjoerije op weg naar huis naar zijn geliefde Michiko. De tocht is een ware lijdensweg en het gevaar blijft om de hoek loeren voor de Japanse soldaat: restanten van Japanse en Russische eenheden of Chinezen, het is altijd wat. Maar de grootste vijand tijdens de tocht is steeds en altijd aanwezig: die van honger en ontbering ... het is ongelooflijk te moeten vaststellen waar deze eenvoudige klerk toe in staat is en zijn limieten opzoekt. Zijn persoonlijkheid en (mentale) (wils)kracht grenzen tot aan het oneindige, mooi vertolkt trouwens door Tatsuya Nakadai.

Vooral het eerste uur en het laatste half uur waren zeer de moeite, een herhalend fenomeen stel ik vast in deze trilogie. Het tussenstuk sleept wat langer aan en zorgt voor een eindeloze zit, haast symbolisch voor het uitzichtloos lijden van de uitgeholde Kaji. De filmposter alleen al vat het mooi samen in één beeld.

Blij deze klassieker eens gezien te hebben, maar 9 uur is een beetje te veel van het goede. Een reeks met enorm sterke punten en zeker dit einde is fabuleus en krikt de hele reeks tot een hoger niveau. Kaji en tal van anderen opgeofferd voor hogere doelen. En waarom eigenlijk? Was het dit waard? De mens als klein radertje in een miitaritisch regime in naam van de Grote Oorlog...

Wellicht was het beter geweest wanneer ik bij het bekijken van deze trilogie wat meer tijd had ingelast tussen de diverse delen. Nu bemerkte bij mezelf een zekere verzadiging ten aanzien van alle gruwelijkheden en ellende, die voorbij komen. De trilogie eindigt niet geheel verrassend in mineur en daar word ik bepaald niet blij van.
Jammer dat Hideko Takamine niet meer dan een minirolletje heeft.

En daar was als afsluiter dan The Human condition part 3 waar de eerste goed was en voldeed en de tweede in mijn ogen nog iets beter was als karakterstudie omtrent de Japanse militaire discipline. Eens kijken wat deel 3 in dat geval te bieden had waar dit voor mij toch uitdraaide op de taaiste van de drie.

Overigens, net als deel 2 voldoet de synopsis en het daardoor verwachte verhaal niet aan de werkelijkheid waar de overgebleven en verzamelde Japanse troepen twee uur lang door de bossen zwerven met het nodige aan problemen en de daadwerkelijke gevangename en het werkkamp toch meer dan twee uren op zich laat wachten. Niet dat dit nu perse een probleem is maar ik vind het wel opvallend, maar laat ik dan toch maar even doorzetten met de echte minpunten van dit deel waar de lengte voor de derde keer aanzienlijk is. Daarnaast is het verhaal, vooral de eerste twee uren uitermate repetitieve, ook een kwaal die we al eerder gezien hebben bij deze reeks waar het getoonde regelmatig hetzelfde is. Daarnaast heb ik regelmatig moeite, vooral dit derde deel, om gefocust te blijven en daarom kan ik wel vast zeggen dat dit derde deel minder scoort dan de andere twee.

Toch valt er gedurende deze drie uur durende treurtocht meer dan genoeg te zien, ontdekken en ontrafelen wat Japans inzicht, filosofie en geest betreft. Prachtig zijn andermaal de cinematografie en verschillende opnames in het donker met tegenlicht, zijn er ook een aantal locaties prachtig gekozen zoals een donker bos of uitgestrekte velden, is het zoals al eerder gezegd weer treurigheid troef wat ellende betreft in de vorm van ontbering, of anders de troost meisjes en anders wel de explosieve sfeer tussen de soldaten waar constant paranoia en strijd hangt om wie het meest in de melk te brokkelen heeft. En andermaal is het geheel een karakterstudie van jewelste waar niet opgegeven wordt, men taakbewust blijft, er spanningen binnen de groep zijn waar verschillende karakters strijden om het zeggenschap vanwege hun leeftijd of rang en er toch ook weer veel wreedheid heerst.

Een onvoorstelbare gedachte overigens hoe zo iemand als Kaji in gevangenschap terecht komt en eigenlijk gewoon verdwijnt, een lot dat velen in oorlog en vooral aan het Oostfront overkwam. Interessant is dan wel weer de gedachte en het gedrag rond de gevangename waar men gedwee lijkt te zijn in hun lot en het ondergaan daarvan. Het einde is verder realistisch en exemplarisch voor hoe het velen vergaan is in de oorlog. Best delen blijven wat mij betreft toch de eerste en vooral de tweede die het hoogste cijfer van de drie gekregen heeft.