Saul Fia (2015)

Lastig te beoordelen. De film is qua stijl (camerawerk) behoorlijk origineel, maar deze stijl werkt in ieder geval bij mij niet zo goed. Het zo dicht op de huid, of beter gezegd op de rug filmen gaf me juist een gevoel van afstand. Wel logisch eigenlijk want als je naar iemands rug zit te kijken dan wordt je er niet bepaald bij betrokken, bovendien schuil je je erachter voor alles wat er vóór diegene gebeurt, en je ziet er ook niets van aangezien je tegen iemands rug zit aan te staren. Dat alles zorgt voor een behoorlijke afstand waardoor meeleven een lastige opgave wordt.

Wat ook niet helpt is dat het verhaal (dat van de sonderkommando's) mij niet onbekend was, en in alle eerlijkheid is de rode draad waarvoor in deze film is gekozen (de zoektocht naar een Rabbijn) niet zo boeiend, het voelt erg onwerkelijk aan. Je zou toch denken dat Saul wel andere dingen aan zijn hoofd heeft. Ook als je een film als Shoah (1985) hebt gezien weet je dat er genoeg echte verhalen zijn die veel beangstigender en indrukwekkender zijn dan dit.

De film The Grey Zone (2001) behandelt hetzelfde thema maar met een interessanter verhaal en bovendien met een heel ander soort camerawerk. De cameraman wordt in die film regelmatig bij de groep betrokken wat je juist het gevoel geeft dat je als kijker wel daar bent belandt en daar deel van uitmaakt, en dat geeft een erg naar gevoel. Bij Saul Fia wordt het tegenovergestelde bereikt en voelde ik helaas weinig. Bij The Grey Zone verplaats je jezelf in de situatie van een sonderkommando en wordt je als kijker bijna gedwongen om te bedenken wat je zelf in zo'n situatie zou doen, iets wat ik bij Saul Fia totaal niet had. 2,5*

Nagenoeg volledig met handcamera opgenomen wat het onmenselijk chaotische van het gebeuren perfect onderstreept. Ook het geroep, getier en gepraat op de achtergrond, zo goed als buiten beeld, helpt hierbij.

"Son of Saul" is de zoveelste, maar één van doordringendste, films over de gruw van gaskamers en executeerputten.

Film volgt in principe één man, (overtuigend vertolkt door Géza Rohrig), lid van het Sonderkommando ("The Grey Zone" behandelt ook dit onderwerp) en geobsedeerd om zijn zoon een waardige rustplaats te geven.

Film die nazindert.

Eindelijk deze eens kunnen bekijken en het was toch wel een indrukwekkende film. De cast deed het goed en kwam wel overtuigend over. De film is visueel redelijk grauw, maar past natuurlijk prima van sfeer.

Geen leuke film, maar wel het bekijken waard.

Damn, ik dacht dat ik voor een 4,5* ging gaan toen ik deze film wou bekijken, maar jammer genoeg viel hij wat tegen. Niet dat de film slecht is, maar had er gewoon meer van verwacht. Het camerastandpunt is vrij uitzonderlijk, maar na een tijdje begon me dat te irriteren. Omdat je niet alles kan zien, en andere dingen waziger zijn, moet je als kijker zelf suggereren wat je dreigt te zien. En dat werkt confronterend. Éen van de sterkste elementen in de film is het geluid. Ongelooflijk hoeveel achtergrond geluid er is in de film die je werkelijk door merg en been snijdt.

Het onderwerp is uitermate boeiend, het verhaal nobel, maar het verhaal verveelt ook na verloop van de film. Ik kan best begrijpen dat je als vader je zoon (?) een degelijke begraafplaats wil geven, maar Saul gaat er de hele film door zodanig in op dat het niet zo realistisch meer is. Ik stel me overigens ook ernstige vragen zijn "vrije wandel" doorheen het kamp.

Het einde was goed, maar voorspelbaar. Toen ze eventjes gingen schuilen in die schuur, dan zag je het al aankomen natuurlijk. Maar dat stoorde me niet. No superheros hier, wel veel tragedie, leed, smart, f*cked up emotions. Misschien moet ik The grey zone ook maar eens zien.

Geen vrij toegankelijke film, maar die ongemakkelijke manier van filmen, sluit dan ook goed aan bij het thema. We krijgen geen geromantiseerd verhaal, maar harde realiteit. We kijken mee over de schouder van het hoofdpersonage. Geen geschiedenis, geen hints die je in film ziet naar een plot. 'Hic et nunc' is het leven. Je persoonlijkheid is uitgewist door de gruwel en niemand die denkt aan later, omdat het er toch niet van zal komen. De manier van filmen laat ook zien dat Saul enkel nog in zich zelf gekeerd is. Niet dat hij per se egoïstisch geworden is. Maar het is gewoon overleven en zichzelf wat afschermen van alle gruwel om de dag door te komen.

Saul heeft nog één strohalm om zijn menselijkheid niet te verliezen en dat is zijn zoon (al dan niet) te begraven. Niet alleen is dat nog een greintje menselijkheid, maar ook een doel. Het zorgt ironisch genoeg voor leven tussen al het dode.

De manier van filmen zet je als kijker dicht bij het onderwerp. Al is het geen evidente manier om te kijken als filmliefhebber. Op de eerste plaats heb ik dan ook bewondering voor de manier van filmen en de impact van de holocaust, maar is het niet altijd 'genieten' van deze film. In elk geval verdient deze film een hoge score.

Boeiend en aangrijpend. Op momenten ook net wat te zwak om meer impact te maken.

Een film die het wel meer van de momenten moet hebben en als geheel gewoon wat minder goed werkt. Fijn is vooral de manier waarop het verteld wordt door veel gebruik te maken van handheld camerawerk en het constant op de huid zitten van het hoofdpersonage. De keuze voor de aspect ratio van 1,37:1 is geweldig. Voegt heel veel toe aan het claustrofobische wat de film wil over brengen. Het verhaal van een man die zich vastklampt aan zijn laatste stukje menselijkheid heeft heel veel potentie. Alleen had daar veel meer mee gedaan kunnen worden dan nu het geval is in Saul Fia.

Qua gruwelijkheden zie je niet veel. Het is echter de verbeelding die er meer van maakt. En dat doet Nemes hier goed. Buiten af en toe een lichaam wat wordt getoond en een arm of een voet, is het vooral de sound design die hier heel belangrijk is. Samen met de manier waarop de film geschoten is, heb je het gevoel alsof je er echt bij was. Het einde is ook erg sterk.

Acteerwerk is prima en ook met de regie zit het wel goed. Verder mooi geschoten en een sterke sound design. Alleen had hier toch net wat meer ingezeten.

De gehele film zien we een dans tussen de hoofdpersoon Saul Auslander en de cameraman in een gruwelijke omgeving. Het is een confronterend verslag van de wijze waarop de nazi's en de tot Sonderkommando veroordeelde gevangen van het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau tijdens de holocaust te werk zijn gegaan. Geheimnisträger werden ze ook genoemd. Ze rekken hun leven in het kamp een beetje, maar het betekent niets. 'We zijn al dood', fluistert Saul op een gegeven moment. Je hoort hoe de SS’ers het niet over lijken of mensen hebben, maar over 'stukken'. Het is een reconstructie van de hel, waarbij de kijker de afschuwelijkste gebeurtenissen nog bespaard blijft. Veel wat we zien zijn onscherpe beelden in de achtergrond en flarden van geluid. Het maakt het er allemaal niet heftiger om! Avontuur, spanning, hoop, spektakel, of de romantiek van jongens onder elkaar: het fundament van geijkte oorlogscinema is hier volledig afwezig. Son of Saul is allesbehalve een vermakelijke film. De film doet recht aan de verschrikking door zelf een verschrikking te zijn.

Bovenal laat de film je nadenken over hoe een mens zich staande houdt in zo’n hel. Kom je in verzet, ga je ten onder in wanhoop of klamp je je aan iets vast, zoals Saul doet? Is zijn missie volkomen futiel of juist het enige menswaardige? Het enige wat nog zin heeft?

Gegeven de onvoorstelbare gruwelen van de Holocaust kan ik dit op d’n duur vrij genante verhaal over een eigenzinnige Kapo, die temidden van alle ellende een film lang op zoek is naar een rabbi, niet plaatsen. Ik ben vrijwel altijd erg onder de indruk van films over concentratie- en vernietingskampen tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar deze film is in mijn geval de uitzondering die de regel bevestigt. Hoewel de handcamera uiteraard zorgt voor indringende beelden, maakt deze manier van filmen deze keer de verwarring alleen maar groter. Bij mij althans.

Indrukwekkend, een film die onder m'n huid kruipt, en dat niet alleen door het camerawerk maar ook en vooral door de claustrofobische omgeving (die het natuurlijk nog niet eens haalt bij de werkelijkheid). Prachtige rol van Géza Röhrig, die precies het juiste gezicht hiervoor heeft (deed me soms aan Jim Caviezel denken).

Een dubbel gevoel. Ik vind de film goed gemaakt, de manier van filmen spreekt mij wel aan, het voelde daardoor realistischer en je zit Saul dicht op de huid, maar het verhaal kon ik lastig volgen en het interesseerde mij niet heel erg. Oorlogsfilms zijn vaak niet mijn ding. Ik vond het best lastig om 'm af te kijken en geconcentreerd te blijven. Het acteerwerk vind ik sterk, evenals de uitwerking, dus ik geef wel een voldoende. 3*

Toch wel een film die behoorlijk aankomt. Mede door het feit dat de cameravoering je vaak midden in de gebeurtenissen plaatst.

Doordat je als het ware meekijkt over de schouder van hoofdpersoon Saul komen de chaos,paniek en dreiging in vernietigingskamp Auschwitz nog sterker over.

Ook een sterke zet van de regisseur om zo het (waarschijnlijk ) beperkte budget in het voordeel van de film om te buigen.

Vond ook het acteerwerk over het algemeen erg sterk.

Indrukwekkende en ijzersterke niet-alledaagse film.

Intrigerend en boeiende film over de holocaust, die het met name moet hebben, van de geluiden die zich rondom/naast de hoofdpersoon afspelen, het verhaal zelf vond ik niet echt heel geweldig, maar de manier hoe Saul (Géza Röhrig) geconfronteerd wordt met de gruwelheden die zich toendertijd hebben afgespeeld. Maakt een heleboel goed. De manier van filmen, sprak mij wel aan, maar was niet altijd even prettig, sommige beelden werden zodanig wazig, dat ik soms gewoon even weg moest kijken van het scherm. Het acteerwerk was erg sterk!

Ik vond het niet zo goed. Rommelig verteld, camerawerk irritant zeker omdat de achtergrond te flou is en je amper ziet wat er zich allemaal afspeelt. Het gevoel van totale chaos komt in bepaalde scènes naar boven en geeft een gevoel dat je er zelf middenin bevindt. Ik vond wel dat de regisseur zijn "op de rug" filmerij beter had afgewisseld met gewonere scènes. Een onvergetelijke kijkervaring? Jazeker, maar dan eerder in de negatieve zin. Ik hoop alsnog op een "unblurred edition".

Van deze had ik veel verwacht. Helaas kon ik door de schrokkerige beelden en de minieme focus het verhaal niet echt goed volgen. Irritant was ook dat werkelijk alles werd ondertiteld, daardoor raakte ik soms de draad kwijt. Kortom ik kom niet veel verder dan 2,5 ☆

Bijzonder verhaal, bizar in beeld gebracht. Sondercommando was hoe wreed en hoe erg het ook allemaal was, wel een mogelijkheid tot overleven. Bewust wordt er met het alleen in beeld nemen van Saul een soort 'tunnelvisie' gecreëerd die als overlevingsinstinct wordt, tevens wordt er ingezoomd op de emoties en het geweten van Saul. Iets dat alle diverse klappen gehad heeft en onder hoogspanning staat en dat zichzelf voorbij dreigt te draven wanneer hij iemand ziet die op zijn zoon lijkt. Of het nu onderdeel van zijn fantasie is, een dwangmatige handeling onder grote stress, of dat het nu daadwerkelijk zijn zoon is, helemaal duidelijk wordt mij dat niet.

Feit: medio '44 werden er vanuit Hongarije bijna een half miljoen Hongaarse Joden naar Auschwitz vervoerd. Feit: het gebeurde vaak dat kleine kinderen in de gaskamer onder vallende volwassen terecht kwamen en op die manier overleefden. Feit: eind '44 kwam er een Sondercommando in opstand uit angst voor executies. Het schijnt dat hier ook verschillende Nederlanders bij zaten. De mannen die de SS'ers aanvielen met stenen en hamers hadden echter geen schijn van kans.

Deze feiten maken Son of Saul tot een merkwaardige film tegen een maar al te echte achtergrond. De hel die gebracht wordt in het gebonk op de deuren, de executieplaats en een kijkje in het crematorium hoeven niet bijzonder expliciet te zien om een aardig beeld of gevoel over te dragen. Bewust wordt er een soort afstomping gecreëerd die de kijker net zo goed als de hoofdrolspeler afmat, naast het monotone en het robotachtige gebeuren waar ieder zich in voort beweegt is daar toch altijd een bepaalde onvoorspelbaarheid met spanning. Wat gaat er gebeuren? Bijzonder is dan nog de spottende toon van de SS officieren in de autopsieruimte tegen Saul in combinatie met het debiele dansje.

Son of Saul is een film met een aantal bijzonder facetten, zoals de cameravoering, tevens voelt de film lang aan zonder saai te worden maar benadrukte de film wel hoe de dagen zich daar eindeloos aan elkaar regen tot een voortdurende hel. Daarnaast komt de film op zijn eigen manier rauw en nietsontziend over maar ook surrealistisch. Son of Saul schokt, biologeert en laat de kijker met een naar gevoel achter. Daarnaast slaagt de film zichzelf heel afstandelijk en kil af te sluiten waarmee het lijkt te willen benadrukken dat deze mensen een paar van de zovelen waren die jaren. Wat 93.9 hierboven zegt over het niet in kunnen leven snap ik, daar heb ik zelf ook moeite mee. Daarom beoordeeld ik de film als bizar maar niet fantastisch.

Hoe het in een vernietigingskamp toegaat kunnen we nauwelijks begrijpen. De industriële moordmachine van de Duitsers tart elk voorstellingsvermogen, en is onmogelijk in een verhaal te vatten.

Deze indrukwekkende film die ik ademloos heb uitgekeken, komt desondanks dichtbij. De voortdurende focus op de hoofdpersoon (zie ook Birdman) werkt erg goed, eerst omdat hij zich geestelijk afsluit voor de afschuwelijke werkelijkheid waar hij gedwongen aan meewerkt, later toont het de tunnelvisie waarmee hij zijn doel probeert te bereiken (na het posten zag ik dat Lonelyboy deze term ook al gebruikte ). Niets houdt hem daarbij tegen, zelfs een op handen zijnde opstand moet hiervoor wijken. De wanhopige zoektocht door het kamp laat ons tegelijkertijd zien hoe de vernietiging in zijn werk gaat. De vaak vage beelden en het geluid suggereren meer dan genoeg.

De klachten in andere reacties begrijp ik niet zo goed. Het is geen gewone film of zelfs een horrorfilm met de bekende spanningsboog en variatie. Of de "bewegingsvrijheid" van Saul realistisch is vind ik ook niet interessant. We kennen bijzondere verhalen uit de kampen en dit zou zo'n verhaal kunnen zijn.

Kwam er niet helemaal goed in, de manier van filmen en het geluid kan ik wel weer heel erg waarderen maar op de een of andere manier pakte hij me niet..

Zeer deprimerende film ook met de volle focus op de hoofdrolspeler, wat voor mij persoonlijk wel wat minder had gemogen. Ook zijn doel was me een beetje vreemd, op zoek naar menselijkheid wat er natuurlijk totaal niet meer is, maar misschien was dat juist de boodschap.

Uitstekende film over een gevangene die te werk wordt gesteld in een vernietigingskamp. Zeker geen doorsnee holocaust-drama. Op een indringende manier in beeld gebracht waarbij de camera constant op de huid van het hoofdpersonage blijft. Dit terwijl er zich op de achtergrond een genocide voltrekt (hiervan zie je vooral het hele praktische gebeuren).

eRCee slaat weer eens nagels met koppen! De enige manier om de gruwel te overleven is als het ware zonder de gruwel te leren leven, naast de horror te kijken, de verschrikkingen niet of nauwelijks te zien. Toch liep het Sonderkommando niet van 's ochtends tot 's avonds netjes in de pas. László Nemes suggereert dat de leden veel soevereiniteit genoten: is dat historisch geïnformeerd? Wetende dat Nemes zich op de opstand in Auschwitz en de Sonderkommandofoto's heeft gebaseerd, zal de verfilmde chaos en het voortdurende gekonkel vermoedelijk geschiedkundig juist zijn, en de verdienste is dat de toeschouwer daarmee een accurater beeld van een deel van de concentratiekampen krijgt. Op technisch-cinematografisch fenomenale wijze, van de klankband tot de hypnotiserende cameravoering, zeer zeker!

Anderzijds werkte het uitgangspunt voor mij net als voor eRCee minder goed. Saul ontwaakt als een moderne Antigone uit een blind overlevingsinstinct: hij wil als levende dode terug mens worden, door te doen wat mensen doen, met name hun doden in eer en geweten ter aarde bestellen. Logisch, en toch is het moeilijk psychologisch mee te leven met het personage. Hij ziet toch dat er andere prioriteiten zijn, en dat hij geen lotgenoten in gevaar moet brengen door het onmogelijke te willen doen? Hij moet dat toch zien? Dat instinct kan hem toch niet zomaar in de steek laten?

Het aloude conflict tussen weten en voelen, tussen ratio en affect, juist. Het slot, waarin Saul de mensheid van een toekomst verzekerd weet bij de gratie van een reïncarnatie van zijn begraven (bastaard?)zoon, is tegelijk vol hoop als verpletterend ontnuchterend: met individuele acties is het perfect georganiseerde kwaad niet te ontmantelen. Een andere finale had niet gekund, de uitwerking is een mokerslag, en toch: als Nemes zijn personage meer als mens dan als schim had neergezet (weliswaar in de volle wetenschap dat een mens om Auschwitz te overleven geen mens mag zijn, maar een schim moet worden, cfr. supra), dan was de film wat mij betreft nog indrukwekkender geweest.

3,25*

Cijfer blijft staan na herziening. Saul Fia blijft een claustrofobische, intense oorlogsfilm met een gefocust verhaal en uitstekende regiekeuzes vanuit László Nemes. Géza Röhrig speelt een overtuigende hoofdrol en de chaos van de achtergrond wordt sterk vermengd met het subtiele basisgegeven. Alhoewel de conversaties tussen Röhrig en de overige personages niet altijd even interessant zijn, wordt er door Nemes goed doorgepakt tijdens de slotfase waarin alle registers op een eigen manier worden opengetrokken. Als kijker word je constant met een gevoel van dreiging en onbehagen achtergelaten en daardoor laat deze film je achter met een daadwerkelijke impact. Sterke cinema dus met in de eerste helft iets te veel nodeloos uitgesponnen scenes om een hoger cijfer te rechtvaardigen.