El Club (2015)

Moeilijk te omschrijven film, tikkeltje contemplatief, niet voor een breed publiek bedoeld, soms kunstzinnig en abstract, en soms tekstueel geforceerd en onprettig expliciet. Filmisch, artistiek en visueel beslist interessant, tenminste als je het in de bioscoop ziet, op een klein scherm komt het cinematografische vrees ik niet even goed over. Enkele scènes zijn erg sterk. De minste aandacht is uitgegaan naar de inhoud en het realisme, jammer. Niet alle personages zijn even goed uitgewerkt. Het is wat mij betreft niet genoeg in balans om het meesterwerkje te zijn dat ik verwachtte gezien de vele lovende kritieken van de professionele filmcritici.

Visueel zat een meesterwerkje er wel in, en inhoudelijk ook als dit laatste evenveel aandacht had gekregen. Het onderwerp is daar heftig en spraakmakend genoeg voor, en hoewel de regisseur nota bene uit die potentie put heeft hij het er niet uit weten te halen, tot mijn grote verbazing choqueert hij liever met wat vergezocht geweld maar vooral met ongecensureerd taalgebruik dat bovendien onnodig herhaald wordt. Met dit onderwerp had de regisseur een juweeltje voor zich, jammer dat dit niet volledig tot hem door is gedrongen. Met iets minder pretenties en iets meer aandacht voor de inhoud was dit zeker een sterke film geweest. Een ruime 3*, al zal het vast hoger scoren bij wie vooral de cinematografie waardeert.

Mwaoh, niet helemaal wat mij betreft.

Feelgooduitstapje No moeten we even buiten beschouwing laten, want deze film ligt veel dichter bij Tony Manero en Post Mortem. Een donkere film over machtsmisbruik, schuld en die zich niet inhoudt met een scheut inktzwarte humor, zo zwart dat sommigen de humor er niet meer van inzien. Als dat helemaal op zijn plek valt (Post Mortem) dan vind ik het fantastisch. Als de stukjes net niet in elkaar passen voor me (Tony Manero) dan vind ik het wat geforceerd aandoen soms. En El Club zit helaas wat dichter bij de laatste dan bij de eerste. Ook zien we een aantal Larrain-regulars uit die films weer terug.

Larrain ruilt het oude Chileense regime in voor de Katholieke kerk ditmaal. Waar zondaars op verschillende niveaus worden geacht te boeten in een landhuisje in een enigszins verlopen zeeplaatsje. En zoals hij al eerder deed projecteert hij een mentaliteit van een grotere groep mensen op een kleinere groep. Het zijn er hier echter wel een stuk meer dan eerst want langzaam maar zeker wordt een flink deel van het dorp erbij betrokken en daar wringt voor mij de schoen wat. Dat leidt namelijk tot een erg gewelddadig en zwartgallig,, geforceerd aanvoelend einde waarmee Larrain mij een beetje verwart. Zegt het iets over het mensbeeld van Larrain? Suggereert het dat de katholieke kerk de zondes wegmoffeld doordat de maatschappij ze daartoe aanzet? Ik ben er niet helemaal uit.

Het is ergens toe te juichen dat No een uitstapje was, want deze film is een stuk uitdagender dan die film en noopt ook meer tot herziening. Gewoon om te onderzoeken of het nu aan mij ligt dat zijn films verschillend vallen of dat Post Mortem echt de uitschieter naar boven is. En omdat ik ook over deze film nog wat vragen heb.

3.5*

Wat een prachtige ervaring deze film. De setting: wat een mooie streek. Ook de rol van de honden -die tot voor kort tot uiting kwam in de op moviemeter gebruikte poster- is goed gekozen en uiterst verrassend uitgewerkt.

Zoals al genoemd is de film expliciet, soms hard. Toch begrijp ik niet waarom het als nodeloos choquerend wordt ervaren. De humor (vooral aan het eind ik kan alleen maar raden dat eerdere users de mededelingen over medicijngebruik en dwangmatige anale sex over the top vonden) en de expliciete beelden waren confronterend, maar uiterst functioneel. Het drama van de Rooms Katholieke kerk wordt er op een originele en sterke wijze mee geïllustreerd.

De karakters in de film zijn divers en worden sterk neergezet. Geen flat charachter te bekennen. Larrain’s hand is inderdaad meer zichtbaar dan in “No”. Met "No" is door het onderwerp en het meespelen van Gael Garcia Bernal ook veel meer internationale aandacht getrokken. Dat verklaart denk ik ook waarom de film een meer "doorsnee" karakter had.

De hand van Larrain: ik denk dan vooral aan het rauwe (uit Post Mortem en Tony Manero), de humor (uit met name Tony Manero), het teruggrijpen naar de historie van Chili (altijd). Daarbij zet Larrain de botsing van het heden met het verleden in deze film op een niet voor de hand liggende wijze neer. Netals in zijn vorige films speelt het oude regime weer een rol. Deze keer komt de historie van Chili wat minder nadrukkelijk terug bv. impliciet in het karakter en de levenswandel van één van de priesters. Doordat er gefaseerd -maar overigens niet te uitgebreid- teruggegrepen wordt op de achtergrond "het dossier" van de priesters en de non, ontstaat er een spanning. Net op het moment dat de spanning wegebt, doordat het verhaal duidelijk is voor de nieuwe orde / priester, wordt de spanning weer opgebouwd voor de finale climax. De climax het lijden na de zonde is geen noodzakelijk kwaad dat de kijker vermaakt, dan wel is dit niet uitsluitend. In het laatste deel zitten immers nog zat elementen die de kijker doen fronsen en nadenken over de hypocrisie van het geloof. Denk aan: het kussen van de voeten door de nieuwe priester, het feit dat de nieuwe priester wel heel nadrukkelijk na het succesvol "bedekken van de waarheid" in zijn "aardse/ hedendaagse" moderne auto en met zijn north face jack er vandoor gaat. Overigens komt "de rest van het dorp" over als de naïeve meute die snel oordeelt, maar die van het werkelijke drama geen weet heeft. Een gezien de zwaarte van de overige karakters en het verhaal terechte keuze om het zo te verbeelden, meen ik.

De verwarring waar starbright boy over spreekt, is herkenbaar maar voelde voor mij als een tijdelijke staat van verwarring veroorzaakt door een ietwat absurde manier waarop de orde wordt hersteld. Naar mijn idee een geniale cast, een verrassend plot in een absoluut niet pretentieuze film!

Gezien @LIFF Leiden 2015

Van de cinematografie moest deze film het van mij niet hebben en zeker niet van het alsmaar steeds herhalende obscene taalgebruik van die Sandokan, dat mij bijna deed besluiten de zaal voortijdig te verlaten. Neen, deze film moest het van mij 100% hebben van het ijzersterke verhaal. Het geweld was niet bepaald zachtzinnig, maar gelukkig werd de kijker bespaard hoe een hond met een pikhouweel naar de eeuwige jachtvelden werd geslagen. Dit is dus geen film voor mensen die de hond een warm hart toe dragen. Vanaf de moord op de honden werd het wel heel erg spannend én gewelddadig. Het duurde wel even voor ik doorhad hoe op het einde nu precies de vork aan de steel zat. Maar ja, dat laatste gebeurt wel eens vaker als ik een film in de bioscoop bekijk. Ik word namelijk nogal gauw afgeleid.

3,5*

In tijden waarin seksueel misbruik door geestelijken alweer een hot item zijn in de media dit weekend El Club meegepikt op Canvas. Wow, wat een ongemeen walgelijke en tegelijk ongemakkelijke openingscène van die Sandokan. Niets aan de verbeelding overlatend en zeer expliciet verwoordt hij de seksuele driften van de priester die hem als kleine jongen misbruikte. Alle beelden die gelukkig niet getoond werden zijn compleet overbodig met dergelijke krachtige woorden. Het was tevens bijzonder sterk om de niet mis te interpreteren verwijzingen naar de katholieke rituelen te vermengen in deze monoloog. Om stil van te worden. Dit is toch één van de sterkste scènes die ik al gezien (aanhoord) heb de laatste jaren op filmgebied.

De verwachtigen waren vervolgens erg hoog gespannen, maar werden toch niet helemaal ingelost. Noet elke scène was me even duidelijk alleszins. Wat volgde was een voortkabbelende film waarbij ik me honger bleef zitten. Enkel de rol van die controlepriester Garcia boeide me nog enigszins waarbij zijn belangrijkste betrachting was de potjes mooi gedekt te houden omdat de Katholieke Kerk al genoeg geleden had en het niet verdiende zijn reputatie besmeurd te zien.

Visueel vond ik het ook niet zo bijzonder. Schaduwen en lichtinval zorgden dikwijls voor onzuivere beelden. Maar de acteerprestaties maken veel goed. Gekweld door angst dat het publiek hun daden ontdekt, zitten ze verdere leven uit in verbanning, in een gevangenis zonder sloten. Toch een film die een diepere indruk op me naliet dan pakweg het softe Spotlight. Nipte 3,5*.

Vader Garcia tegen de priester die Rayo, de hond, houdt:

Gebruikt Larraín hier dezelfde allegorische omkering [god - dog] als von Trier in zijn Dogville? In dat geval is dit stukje dialoog wat mij betreft de kern van de film, omdat ik zelf [ook] denk dat we in vader Garcia de regisseur zelf te pakken hebben. de hond is álles voor de priester, maar beiden zijn op hun retour en uiteraard haalt de hond het einde van de film niet.
Onvoorstelbaar eigenlijk dat Larraín via subtiele, maar daardoor juist hinderlijke regie sympathie aanreikt voor personages die nooit werkelijk verantwoording lijken te hebben afgelegd voor hun daden, noch t.o.v. zichzelf, noch volledig t.o.v. anderen. En uiteraard eindigt de film met een hol compromis: de regisseur 'heeft zijn werk gedaan'.

Vroeg in deze satirische zwarte komedie maakt Larraín op niet mis te verstand wijze korte metten met pedofilie binnen het Katholicisme. De titel verwijst naar de plek waar vier priesters bijeen zijn gekomen om met een fout of vergrijp uit het verleden in het reine te komen. Wanneer een vijfde persoon zich bij hen aansluit wordt hij vrijwel meteen geconfronteerd met zijn eigen daden en dat heeft schokkende gevolgen. Die scene is zó confronterend, indrukwekkend en schokkend, dat Larraín zijn kruit meteen lijkt te hebben verschoten. Er volgen nog wat goede momenten, maar het dramatische hoogtepunt zit duidelijk aan het begin en de rest van deze film lijdt daaronder.