Je hoeft alleen maar de That’s Entertainment-trilogie en de spin-off That’s Dancing te zien om een dwarsdoorsnede te krijgen van de beste dansen uit musicals of dansfilms. Maar voor een memorabele dansscène hoef je niet per sé naar een musical of dansfilm te kijken. In chronologische volgorde zijn dit vijf voorbeelden daarvan. Heb je andere suggesties? Zet het in de reacties met een link naar de bijbehorende clip. Veel kijkplezier!
Dit WOI-melodrama zou waarschijnlijk slechts een voetnoot in de filmgeschiedenis geweest zonder Rudolph Valentino, die vooral dankzij zijn legendarische tango met Pomeroy Cannon de populairste filmster was tot zijn vroegtijdige dood in 1926. Valentino was een geboren Italiaans die onder een andere naam al een aantal kleine filmrollen had voor hij het publiek verpletterde met zijn verschijning in 4 Horsemen of the Apocalypse. Hij speelt de klassieke latin lover die het niet kan verkroppen dat zijn liefje het waagt om met een andere man de tango te dansen. In close-up zie je hoe knap, charismatisch en getalenteerd Valentino was. Hij maakt korte metten met zijn concurrent en danst een spectaculaire tango. Vanaf dat moment was zijn lot als filmster bezegeld: iedere vrouw wilde in de armen van de gepassioneerde, vurige Rudolph Valentino (voorheen een professioneel danser) belanden en alle mannen wilden net zo aantrekkelijk en doortastend zijn. Wie aan Rudolph Valentino denkt ziet deze tango voor zich.
Dit is één van de vele sublieme momenten uit dit meesterwerk (en mijn favoriete film aller tijden). George Bailey (James Stewart) heeft zijn jeugdvriendinnetje Mary Hatch (Donna Reed) jaren niet gezien. Maar zodra ze elkaar zien op het jaarlijkse schoolbal springen de vonken over en vergeten ze hun eigenlijk dates. Het is de jaren ’20 en dus na een dansje of ‘Buffalo Gals’ doen de jongeren vol enthousiasme mee aan een danswedstrijd waarbij ze de destijds razendpopulaire Charleston moeten dansen. Mary’s date ziet zijn kans schoon om wraak te nemen op Mary en George. Eén hint: het feest vindt plaats op een schuifvloer boven een overdekt zwembad. Let op hoe George en Mary volledig opgaan in hun dans waardoor ze het gevaar als enige niet zien aankomen, maar geniet vooral van hun reactie en die van alle anderen (waaronder schoolleiding) wanneer het onvermijdelijke gebeurt. Een brede glimlach is gegarandeerd.
Voor wie het nog niet wist: Jack Lemmon en Tony Curtis spelen twee muzikanten die zich aansluiten bij een vrouwenorkest omdat ze getuigen waren bij de beruchte St Valentine’s Day Massacre. Daarvoor moeten ze zich uiteraard voordoen als vrouwen en dat levert de nodige problemen op. Joe (Curtis) valt als een blok voor zangeres en ukelelespeler Sugar Kane (Marilyn Monroe) en doet zich voor als een rijke miljonair met slechte ogen en de tongval van Cary Grant. Jerry (Lemmon) heeft de pech dat Osgood Fielding III (Joe E. Brown) een oogje op zijn vrouwelijke alter ego Daphne heeft. Afwijzen blijkt zo zinloos dat Jerry/Daphne de wanhoop nabij is. En dus gaat hij mee naar een dansavond en dus dansen Osgood en Daphne daar de tango. Een beetje lastig omdat het gebruikelijk is dat ‘de man’ de dans leidt. Lemmons spel is subliem van het onverschillige begin tot het spectaculaire einde van een scène vol subtiele, briljante visuele grappen. Er zijn weinig acteurs die hun waardigheid behouden nadat ze met een blonde pruik, in een galajurk en met naaldhakken een tango zo moeten afsluiten als in deze onvergetelijke scène uit één van de beste komedies aller tijden.
Heaven’s Gate was de nagel aan de doodskist voor veel regisseurs die carte blanche wilden om hun film te kunnen maken. Michael Cimino’s obsessie met authenticiteit en cinematografische perfectie betekende dat de kosten voor dit westernepos volledig uit de pan rezen. Toen de film verscheen ging er meer aandacht uit naar Cimino’s geldverkwisting dan naar de kwaliteit van de film zelf. Heaven’s Gate staat nog altijd te boek als de grootste flop uit de filmgeschiedenis en heeft daarom lange tijd een slechte reputatie gehad. Slecht is het overigens zeker niet en critici roemden in ieder geval één scène: de Barn Dance. Op zich bepaald geen unicum in Hollywoodfilms aangezien dit soort dansen zeer gebruikelijk waren in 19e eeuw Amerika, maar Cimino besloot er een element aan toe te voegen: alle deelnemers moesten dansen op rolschaatsen. En dat zijn er nogal wat, dus dit is één van die scènes waaraan je kunt zien waar de tijd (en het bijbehorende budget) aan op is gegaan. Het resultaat mag er dan ook zijn en maakt ruim 40 jaar later nog steeds veel indruk.
Laat het maar aan Terry Gilliam om iedereen te overtreffen met een waanzinnig idee dat niet alleen tot in perfectie wordt uitgevoerd, maar ook een diepe emotionele en poëtische laag geeft aan deze sleutelscène uit The Fisher King. We zien Parry (Robin Williams), een in New York rondzwervende zonderling met een fobie voor een (fictieve?) ridder te paard die hem overal lijkt te volgen, die heimelijk verliefd is op de muizige Lydia (Amanda Plummer, verder vooral bekend als de vrouwelijke overvaller in Pulp Fiction). Op een bomvol Grand Central Station ziet hij haar lopen. De 1.000 figuranten die kriskras door elkaar lijken te lopen beginnen ineens aan een massale Weense wals die letterlijk de muziek in Parry’s hart, ontsproten uit zijn liefde voor Lydia, verbeeldt. Gilliam filmde dit ’s nachts op locatie in één van de drukste plaatsen in New York en toverde hiermee een scène tevoorschijn die in alle opzichten in twee woorden te omschrijven is: pure magie!
Ik denk bij legendarische scènes ook aan Bande à part. Verder nog Fred Astaire in Royal Wedding die op het plafond van de kamer danst, inspiratie voor de gekende scène in Inception jaren later. Fred Astaire in Band Wagon met de gangsters was dan weer de blauwdruk voor de nog bekendere versie door Smooth Criminal van Michael Jackson.
Dan heb je nog de lift van Dirty Dancing, de regendans rond de lantaarnpaal in Singin' in the Rain, het voetenwerk in Footloose, de wedstrijd in Pulp Fiction, de dansbattle in West Side Story, de sportieve dans in Flashdance, de dans in de straten Fame, het kleurrijke podium in Stayin' Alive, de spotlights in Red Shoes en de speelplaatsdans in Grease. (om er maar enkele te noemen)
Bij Godard wordt vaak alleen naar de dans in Bande a part verwezen, maar in Vivre sa vie en in Pierrot le fou zitten ook mooie dansscenes, met een vleugje tragiek erin.
Eén van mijn persoonlijke favorieten is de scene tegen het eind van Sátántangó. Duurt ongeveer 10 minuten en of je het echt dansen moet noemen is de vraag, maar de repeterende accordeon muziek en het hersenloos bewegen van de aanwezigen in een zompige kroeg had op mij een hypnotiserend effect.
Film Pegasus De titels die je noemt zijn vrijwel allemaal musicals en die heb ik nadrukkelijk buiten beschouwing gehouden. Ik dacht overigens óók aan Pulp Fiction, maar bij het terugzien merkte ik dat Tarantino die dans halverwege afkapt. Leuk in de context van de film, maar als losse scène eigenlijk niet zo interessant.
Ik heb nog wel een scène uit Foxtrot waarin een Israëlische bewaker van een grenspost in de woestijn dans met zijn wapen. Dit was één van die onderbelichte juweeltjes die ik in Plaza Futura mocht aanschouwen.
Die scene uit Foxtrot zou wel eens geïnspireerd kunnen zijn door de ook bekende militaire dansscene uit Beau Travail (dat is zo'n echte MM-film, vanwege het enthousiasme van gebruiker Mochizuki Rokuro hierover).
Reacties (7)