Meningen

De eerste keer dat ik de film zag, was ik compleet overdonderd en overrompeld maar deze keer bij herziening vond ik dat de film wat pluimen heeft verloren. We kennen al een beetje de klassieke manier van film maken door Eastwood ; een sobere score (piano of trompet), een subtiel visueel palet van licht en donker (hier dus bleke kleuren met kleur accenten van rood) en een afdaling naar de donkere ziel van de mens. LFIJ is reeds de 4 de opeenvolgende film over schuld, boete en mannelijkheid. Het hoofdthema is dus niet de gruwelijkheden van een oorlog, niet de Japanse versie van een veldslag en niet een aanklacht over oorlog (dit zijn de achtergronden, de settings) maar volgens mij gaat het over opoffering, je leven geven voor het vaderland. Eastwood creëert hiervoor 2 personages. Personage van de commandant : Het is vrij snel duidelijk dat deze slag niet gewonnen kan worden. Toch worstelt de commandant met zijn plicht – hij zegt wel : ik sta voor jullie maar toch (zoals in zijn flashbacks en brieven wordt getoond) aarzelt hij. Hij zeg het ook letterlijk tegen Saigo, het 2 de personage. Saigo : zijn afkeer voor de Japanse legerleiding vindt zijn oorsprong in het thuisfront (prachtige flashback waarin 1 scene zo duidelijk toont hoe de bevolking door oorlog onrechtstreeks kan lijden). Daarenboven is hij een matige soldaat (hij lost volgens mij geen enkel schot op de vijand, alleen op oefening, ver naast het doel waarvoor hij straf krijgt). Dankzij zijn nuchterheid (hij kiest telkens voor overleven en kan dit argumenteren bv aan een dode soldaat heb je niks) ontsnapt hij telkenmale aan de erecode. Dat is waar het bij Eastwood om draait. Het moment van zelfopoffering Geloof je in de zaak ? De commandant wel en Saigo niet. Eastwood kiest niet voor een actie film, niet voor een spannend plot maar voor een rechtlijnig meesterlijk drama. Maar ik moet toegeven dat de film bij momenten stokt. Tuurlijk, de sterke scenes blijven overeind (de granaat scene, de flashback over de blaffende hond, Amerikaanse soldaten de hun gevangen doodschieten omdat ze geen zin hebben om de wacht te houden) maar toch is de aandacht af en toe aan het verzwakken. Misschien omdat de thema’s in een oorlogsfilm vaak dezelfde zijn. Ik heb onlangs Das boot gezien en het viel me op dat ook daar dezelfde verhaallijnen te zien waren nl gemis van een gezin, erbarmelijke omstandigheden van leven aan het front, stress en paniek van soldaten, arrogantie van legertop, officieren die geen meelevendheid tonen, etc. Misschien onvermijdelijk bij oorlogsfilms maar toch. Ook het einde, voorspelbaar natuurlijk, is minder beklijvend door de ietwat hoopvolle ending van een overlevende. Het strookt niet echt met de teneur van de film. Maar dit neemt niet weg dat dit project van Eastwood belangrijk is. We zien - soms letterlijk - de andere kant van zijn vorige film Flags of our fathers. Eastwood wou zo een menselijk gezicht geven aan de vijand die in meeste films als slechteriken worden afgebeeld. Ik moet beide films eens na elkaar bekijken om te kunnen zien hoe ze in elkaar passen. Het is zo dat er wel enkele overlappingen zijn (zelfs maar enkele seconden). LFIJ is en blijft een sterke film, aangrijpend en visueel interessant maar ontsnapt niet aan de voor de hand liggende thema's die een oorlogsfilm met zich meebrengt.