Il Deserto Rosso (1964)

Op visueel gebied een erg knappe film. Perfect gekadreerde shots, leuk gebruik van focus en natuurlijk het kleurgebruik. Vooral aan het begin vond ik dit erg knap gedaan, met het grauwe industrieterrein waarin dan af en toe ineens een kleurrijk object te zien is. Deed me daar zelfs een beetje denken aan de visuele stijl van Sin City. Het visuele plaatje wordt tenslotte compleet gemaakt met Monica Vitti, een actrice waarnaar je gemakkelijk twee uur lang kunt kijken. Daarnaast zet ze ook nog eens een prima acteerprestatie neer.

Verder speelt de film veel in op het gevoel. Het personage Giuliana vond ik erg intrigerend met haar wereldvreemde gedrag. Haar depressieve buien passen perfect bij de grauwe industriële achtergrond van de film. De personages gooien doorheen de film nog wat filosofische vraagstukken op tafel neer om de kijker aan het denken te zetten. Het is typisch zo'n film waarin maar weinig gebeurt en waarbij je je helemaal moet openstellen, zodat de film direct kan inspelen op je gevoelens. Als dat dan ook nog eens op een visueel erg prettige en prikkelende manier gedaan wordt, dan heb je toch wel te maken met een klein meesterwerkje.

Ook weer een aparte Antonioni, maar blijft allemaal een beetje afstandelijk en moeilijk.

Maar toch ook wel een stuk rechtlijniger en logisch dan ik L'avventura vond. Vitti vertolkt haar paranoide rol met verve, en de relaties met Harris en haar man zijn opzich wel interessant. Audiovisueel zit het ook uitstekend in elkaar. Toch vond ik de dialogen vaak maar wat vaag en onlogisch. Ook de ontwikkeling in de relatie tussen Corrado en Giuliana vond ik wat vreemd en vrij plotseling. Ze groeien vrij out-of-the-blue naar elkaar en een climax zit er verder ook nauwelijks in.

Beetje een teleurstelling, Antonioni heeft voor zover ik ze gezien heb nog geen film gemaakt die me geraakt heeft.

2.5*

De film opent prachtig met de begintitels die tevoorschijn komen tegen een wazige achtergrond ondersteunt door vreemde klanken. Langzaam komt de industriële achtergrond naar voren waarin we kennis maken met de depressieve Giuliana. De toon is gezet en nog voor je het goed beseft, zit je volledig verstrengelt in de film. De onderdompeling wordt versterkt door het prachtige spel met kleuren en de vaak aanwezige brommende omgevingsgeluiden. Het personage van Giuliana wordt overigens geweldig vertolkt door Monica Vitti die met haar verwarde en getormenteerde blik een prachtprestatie neerzet. Wanneer de film naar z'n einde gaat, is haar krankzinnige levenswereld niet maar enkel de hare, maar ook de jouwe.

'Il Deserto Rosso' raakt bij mij de juiste snaar door middel van bloedmooie cinematografie gekoppeld aan een intrigerende alienatie-thematiek. Voor mij dan ook het meesterwerk van één van mijn favoriete regisseurs. Film met hoofdletter F. 5*

De cinematografie in deze film is soms om je vingers bij af te likken. De film is niet zomaar grauw en troosteloos, maar sleept je dankzij de industriële muziek en de soms ongenadig felle kleuren ( bv. de oranje vlammen die uit een schoorsteen spatten, tegen een grijs wolkendek gehouden ) helemaal mee in een niet zo `n fijne wereld, waar depressieve hoofdrolspeelster Monica Vitti deel van uitmaakt. De visualisering van een voorleesscene van moeder op zoon is uitmuntend briljant! 4*

Schitterend camerawerk en kleurgebruik in industrieel wasteland en waar je uit ieder raam een schip voorbij ziet varen.

Hele aparte semi-werkelijkheid(?).

Kan me zo voorstellen dat iemand als Tarkovsky hier ook door geïnspireerd is geweest.

Verhaal is het het gebruikelijke Antonioni-verhaal met hier Monica Vitta die zich een paar maanden na een auto-ongeluk nog niet helemaal "normaal" gedraagt.

Zoon speelt met mecano, microscoop en gyroscoop-bromtol.

Prachtige soundtrack ook met allerlei "storende" achtergrondgeluiden.

Minder plot om aan vast te houden dan bij bv L'Avventura of Professione: Reporter, maar verder overtuigende derde plaats in de Antonioni-filmografie.

Een mooi geschoten film dit, maar dat kun je altijd wel aan Antonioni overlaten. Visueel ziet het er net als bij zijn andere films erg verzorgd uit, en sommige shots lijken zo uit een schilderij afkomstig. Op dat gebied is er vrij weinig te klagen dus.

Monica Vitti is een mooie vrouw en een goede actrice, maar hier kon zij mij niet altijd overtuigen. Haar neerslachtigheid is niet altijd overtuigend en daarnaast voelt het allemaal wat afstandelijk aan. Richard Harris speelt beter, maar zijn relatie met Vitti vond ik soms ook maar wat halfslachtig en niet helemaal goed uit de verf komen.

Het eerste half uur had ik ook moeite om in de film te komen. Daarna werd het langzaam wat beter en door de mooie cinematografie viel er gelukkig nog wel wat te genieten. Maar de wisselwerking tussen het visuele en het verhaaltechnische aspect is bij deze Antonioni duidelijk niet zo heel sterk aanwezig.

Al met al is Il Deserto Rosso nog wel een aardige film. Maar van de zeven Antonioni's die ik tot nu toe zag is het echter wel de minste gebleken.

3,0*

Heel erg wilde ik dit een meesterwerk vinden. En tijdens de eerste helft slaagt Il Deserto Rosso hier ook bijna in: de kadreringen, het kleurgebruik, het tempo en de weifelende blikken tussen Vitti en Harris zijn allen schitterend.

Maar als Giuliana's mentale gezondheid dan zijn dieptepunt bereikt merk ik toch weer hoeveel moeite ik heb met Italiaans acteren: melodramatisch enerzijds en door het theatrale ook weer afstandelijk. De subtiliteit die Vitti toonde tijdens de eerste helft is pleite en de band die ik langzaam met haar personage had opgebouwd ontglipt.

Hoewel Antonioni door de fenomenale cinematografie mijn aandacht moeiteloos vast bleef houden mistte ik tegen het einde zo toch net dat ene beetje om voor de volle mep te kunnen gaan.

Wat overblijft is gewoon een erg, érg mooie film die om een herziening schreeuwt.

Indrukwekkende film met een prachtig kleurenpalet (zeker op Blu-ray) en fraai verbeelde psychologie, maar af en toe bekroop me toch ook het gevoel dat ik het allemaal al eens eerder bij Antonioni had gezien, vooral als de door mij toch hogelijk bewonderde Monica Vitti weer eens wanhoop en desoriëntatie uitbeeldt met dat ongehoorzame kapsel, die verwilderde blik en dat nagelbijten. Ook op andere gebieden ligt de herhaling op de loer; Querelle (14-11-2009) en naar aanleiding daarvan Reinbo (25-4-2011) noemen Tati's Playtime als interessante tegenhanger, maar hoewel ik ook aan Tati moest denken gaf dat bij mij toch een andere associatie, want de geluiden van de machines aan het begin van Deserto rosso deden mij ongewild denken aan de uitvergrote geluiden in Mon oncle en Playtime, en de glimlach die die herinnering onwillekeurig op mijn gezicht toverde was natuurlijk eigenlijk niet de bedoeling. Desalniettemin is Deserto rosso een sterke en aangrijpende film, maar voor mij niet één van Antonioni's meesterwerken.

O, wat mooi.

Met hard rood, blauw, groen, geel en oranje tovert Antonioni zijn industriële landschap om in een schilderij van een abstracte, kille schoonheid, en op het gladde oppervlak daarvan vindt de speurende blik geen houvast meer. In de dikker wordende mist verdwijnen de menselijke contouren, en zijn alleen de spookachtige geluiden van de onafgebroken werkende machines te horen. Of horen we daar een menselijke schreeuw? Dat zal wel inbeelding zijn.

De camera glijdt langs de verweerde koppen van de contractarbeiders, dan langs de handelswaar, en zwenkt vervolgens af naar de witte muur, omhoog langs een kaarsrechte, hardblauwe streep. De op bed liggende Giuliana ziet Corrado naderen, maar een dieprode balk van het ledikant lijkt hem vanuit dat perspectief de weg te versperren.

Monica Vitti – hoe groen was haar jas - is prachtig als de kat in het vreemde pakhuis dat de wereld geworden is, of als het kanariepietje dat van d’r stokje gaat, terwijl de mijnwerkers nog niets in de gaten hebben. Ze is het kind dat geen aansluiting vindt bij de andere kinderen, omdat die alleen maar willen spelen dat ze volwassenen zijn.

Wat nou theatraliteit, wat nou hysterie? Zoals zo vaak, bij Antonioni, maar in welke voorstelling van mannen dan ook: het is niet het gezeur van labiele vrouwen, maar de blindheid van mannen. En dan misschien niet eens zo zeer de blindheid voor vrouwen, maar voor de wereld.

En afstandelijk? Misschien. Maar geef de boodschapper daarvan niet de schuld. Het is hier de menselijkheid die zich stukloopt op de zakelijkheid van een nieuwe wereld. En het is de door deze wereld dolende Giuliana die deze film juist een ongekende emotionele diepte geeft.

Aangename Antonioni

Zoals ik gisteren al zei was ik wat weigerachtig tegenover deze Il Deserto Rosso. Antonioni kon me verre van overtuigen met Blowup omdat (en hier kopieer ik even een klein stukje uit mijn review van die film) de film traag, saai en vervelend is en bovendien een barslechte cast heeft. Ik ben echter van mening dat je een regisseur niet enkel op één film moogt afschrijven en ik had het gevoel dat dit wel eens een filmpje ging zijn dat beter tot zijn recht ging komen op het grote scherm.

En dat blijkt te kloppen. Naar het schijnt Antonioni's eerste kleurenfilm en wat hij op het scherm tovert is de moeite. Van de openingsscène waar de vlammen uit de fabriekstorens spuien tot aan de groene jas van Giuliana. Antonioni speelt met felle kleuren en het breekt mooi met de sfeer van de grijze industrialisatie waarin de personages rondlopen. Mooiste scène bevindt zich ongetwijfeld naar het einde toe wanneer Giuliana wilt terugkeren naar de verloren handtas en dan omringt wordt door mist. Op narratief vlak stelt het allemaal net wat minder voor, maar de geestestoestand waarin Giuliana verkeert is boeiend genoeg. Alleen zonde dat Antonioni er uiteindelijk niet in slaagt om de film echt als een geheel te laten voelen. Sommige stukken zijn nogal fragmentarisch (het verhaaltje dat Giuliana aan haar zoon in het ziekenhuis vertelt onder andere) en de climax waarin Giuliana ronddwaalt op een boot en aan de toevallige matroos vraagt of ze mee mag gaan stelt teleur.

Die matroos hoor je precies op het einde iets mompelen van I love you en wanneer je Monica Vitti ziet, dan begrijp je waarom. Vitti is een actrice waar je met gemak een paar uur gebiologeerd naar kunt staren en ze weet bovendien ook nog eens te overtuigen als de labiele Giuliana. De Ier Richard Harris voelt wat geforceerder aan, maar naar het schijnt was het filmen ook geen al te prettige ervaring voor hem. Een regisseur die geen Engels sprak, de productie die achteruit liep waardoor hij niet op tijd zou kunnen terugkeren voor Major Dundee en ettelijke discussies met Antonioni (volgens sommige zou het zelfs tot een handgemeen tussen de twee zijn gekomen) zorgden ervoor dat hij er vroegtijdig mee ophield. Mooi opgevangen in ieder geval door Antonioni, heb er niets van gemerkt.

Ben nog altijd niet helemaal overtuigd, maar dit beviel me in ieder geval een stuk beter dan Blowup. Ik ben in ieder geval benieuwd geraakt naar zijn overige samenwerkingen met Vitti, al hoop ik wel dat die meer in de lijn van deze Il Deserto Rosso liggen dan van Blowup.

3.5*

Zeer boeiend, maar zakt in de tweede helft wat weg. Eigenlijk is met de opening credits het hoogtepunt al geweest, maar het hele eerste deel is gewoon een hele fijne film die ergens lekker wegkijkt, maar ook constant intrigeert en interessant blijft. Het is denk ik dat er nog weinig wordt gesproken en er vooral sfeerschepping is. Daar helpt het kleurenpalet ook mee, net als de mooi gekadreerde shots en bruin-grijze industriële omgevingen en de hoeveelheid mist.

Halverwege wordt het allemaal iets minder. Er wordt meer gesproken en de overheersende sfeer uit het eerste uur verdwijnt langzaam aan. Het helpt ook niet dat ik weinig met Vitti kon. Mooie dame (en dat houdt nog best de aandacht vast) maar haar manier van acteren beviel me helemaal niet. Te geacteerd. Nep. En als je juist als hoofdbestanddeel van je film een depressief persoon hebt, dan mag je ook wel een goed actrice hebben. Daarbij speelt ook dat ze allemaal gedubbed worden dat vaak sowieso nep klinkt. Eigenlijk de enige echte dissonant van de film.

Maar goed, het tweede uur bevat wel nog veel mooie momenten met als hoogtepunt het verhaal met die jongen in de zee waarbij vooral de kleurenexplosie opvalt (al is dit nog lang geen Wizard of Oz in Technicolor, maar na die bruine wereld ineens heel wat anders). 4,0*.

Antonioni is een kunstzinnige filmmaker. Wanneer je het hebt over een regisseur die dergelijke artistieke films tracht te maken zijn er, zoals dat gaat met meningen, twee uitersten. Mensen die dwepen met elke seconde film en overal symboliek of een dubbele bodem in zien tegenover sceptici die het wegzetten als interessantdoenerij, saai en pretentieus. Veel films van Antonioni zijn voor beide uitersten ideale voorbeelden. Het ligt wat mij betreft wat genuanceerder. Il deserto rosso is in de basis helemaal niet zo ingewikkeld. Het verhaal is redelijk straight forward en de intenties van de maker zijn vrij duidelijk. Het is een aanklacht tegen industrialisatie en er worden parallellen getrokken met hoe wij als mensen ons leven leiden. Antonioni laat de walgelijke schoonheid zien van een bestaan dat we ons zelf hebben aangemeten. Er is dan ook echt wel over de film nagedacht. Over de inhoud en zeker over het esthetische. De kunstschilder komt in de filmmaker naar boven tijdens zijn eerste kleurenfilm. Esthetiek kan wat mij betreft niet los gezien worden van de inhoud. Het is allebei net zo belangrijk en dient elkaar te ondersteunen. Hier komt dat prachtig tot uiting. Het verbloemt dat het inhoudelijk eigenlijk helemaal niet zo zwaar is. Eerder nogal los en misschien zelfs wat ongestructureerd. Het wat ongepolijste spel van Vitti sluit daar mooi op aan. Ik geloof in de oprechte intenties van de kunstenaar. Hij had wat te vertellen en doet dat op zijn manier. Met een visuele visie, precies zoals het hoort bij cinema. 4 sterren.

Antonioni heeft zichzelf onsterfelijk gemaakt met 'Zabriskie Point' en 'Blowup', twee van mijn favoriete films inmiddels. Misschien beide zelfs top 10 materiaal. Het zijn wel de Engelstalige films die eruit schieten dus, want ondanks dat ik toch best genoten heb van deze 'Il Deserto Rosso' kom ik bij deze prent, net als de andere films van Antonioni niet verder dan een solide voldoende. Monica Vitti heeft wel wat in ieder geval.

Mooie vrouw, boeiende rol in deze film. Echter verplaatst deze prent zich tijdens haar hoogtepunt naar een totaal andere setting. Vanuit de grauwe, troosteloze sferen naar een prachtig strandje, waar een meisje heerlijk in het blauwe water rondzwemt. Totaal iets anders ineens, maar erg mooi. Antonioni stelt zeker niet teleur, komt met een boeiend verhaal, dat naar het einde toe iets aan kracht inboet. Voldoende.

Behoorlijk aangrijpend portret van een vrouw die haar kompas behoorlijk kwijt is. Vooral in de de eerste helft veel industriele beelden en geluiden op de soundtrack en een eerste en zeer consequent gebruik van kleur in deze film voor Antonioni ook in dat mooie zeeverhaal in de tweede helft, en van de weinige punten waar iets van hoop doorklinkt.. Toch is dit niet zo goed als de twee voorgangers met name het verpletterende L'Eclsse. Vooral de bedrieglijke eenvoud van die film mis ik hier wel. Ik heb nog een herziening en twee voor mij nieuwe films te gaan in deze rijke Antioni-cyclus. Het einde komt in zicht.

Psychologische film met vanaf de eerste scenes een herkenbare Antonioni (die stilte alleen maar verstoord door de natuur en wat de acteurs zelf produceren aan lawaai).

De mooie cinematografie, het visuele, de kleuren moet u doorheen het gedrag van een aantal neerslachtige, afstandelijke personages helpen.

Lukt mij eigenlijk niet altijd.

Er zitten veel pareltjes tussen de Italiaanse cinema van de jaren 60 en 70. Meesterwerken zelfs. Il desorto rosso mogelijks ook, alleen zag ik het niet zo. De oude Italiaanse cinema is niet altijd even toegankelijk. Vaak stug en afstandelijk. Cinematografisch top, ook hier met het intense kleurgebruik.

Een aardige film, dat zeker, maar ik raakte maar niet betrokken bij de film of het verhaal. Vitti zet haar rol gelukkig wel met verve neer. De depressieve gevoelens kregen mooi visueel weerklank bij de grauwe industrie. En zo brengt Antonioni wel wat meer van die dingen naar voren.

Maar écht geboeid of beter 'geraakt' werd ik niet door de film. Misschien op een ander moment toch even herzien, als het moment er rijp voor is.

Dit was ooit de eerste Antonioni die ik zag, en ik vond het destijds maar een vage film die ik zuinigjes beoordeelde. Omdat wat ik later van deze regisseur zag over het algemeen goed kon waarderen, had ik al het vermoeden dat een herziening goed zou doen. Dat blijkt inderdaad zo.

Vitti is betoverend als labiele vrouw, die stuurloos en eenzaam door een industrieel landschap dwaalt. Iedereen om haar heen lijkt oppervlakkig en afstandelijk. Corrado lijkt in eerste instantie een luisterend oor te bieden, maar die heeft uiteindelijk ook maar één motief, wat dat laat zich raden. Il Deserto Rosso moet het naast Vitti vooral hebben van het camerawerk, met veel shots out of focus, en een desoriënterende soundtrack vol scheepshoornen en fabrieksgeluiden. Goed gebruik van locaties, met de meeste scenes in een vervuild, desolaat landschap waar het altijd mist of net geregend heeft, en als contrast een vertelling met beelden van een paradijselijk strand. Ook het slotstuk vond ik treffend. De vogeltjes vliegen niet meer door de giftige rook, maar Giuliana zelf heeft (nog?) geen omweg gevonden.

Ik ben enorm fan van La Notte en ook L'avventura en L'eclisse heb ik een hoge score gegeven. Deze Il Deserto Rosso bevalt me een pak minder, ondanks de mooie beelden en de prachtige Monica Vitti. Ik hou ook niet van de industriële grijsheid in het begin. Het dromerige van La Notte heeft plaats gemaakt voor een eerder depressieve setting. En dat doet Monica Vitti op zich zeker goed. Maar ik kan hier niet zo van genieten. Wat overblijft is een film met mooie beelden die nogal koud en afstandelijk overkomt. Jammer, want Antonioni heeft een mooie stijl. Deze ligt me helaas veel minder.