Il Deserto Rosso (1964)

Vaag verhaal over vervreemding en losraken van de werkelijkheid. Eerste kleurenfilm van Antonioni, met subtiele effecten.

Met de prachtige Monica Vitti.

Destijds was ik onder de indruk. Maar als iemand er volstrekt anders over denkt, zal het me niet verbazen.

Il Deserto Rosso

Wat een prachtfilm. Het lef om met zulk uitzonderlijk kleurgebruik een film te maken over mensen die in een industriële woestijn verzeild geraakt zijn.

Het is een kale literaire verhaallijn, maar het verhaal dat door beelden en geluiden wordt opgeroepen is ijzersterk over mensen die gevangen zitten in een web vol verveling van welgestelden uit de betere industriële kringen met een intrige aan de hand van een amoureus avontuur uit de eenzamenhartenclub van de prachtige roodharige Monica Vitti en dan hebben we het bijna nog niet gehad over de prachtige voor die tijd (1964) zeer moderne industriële uitzonderlijke geluidstrack met als mooiste geluid een scheepshoorn die over het kanaalwater en industrieterrein uit de zware mist opklinkt.

Il deserto rosso is Antonionis eerste film in kleur en hij heeft er met cinematographer Carlo di Palme alles voor uit de kast getrokken. Harde primaire kleuren contrasteren met het fabrieksgrijs en roepen het hermetische werk van Mondriaan in herinnering. Hele sterke film met een thema dat later (met succes) ter hand zou worden genomen door Todd Haynes in Safe.

Volgens mij zijn het vooral pasteltinten die Antonioni gebruikt in Il deserto rosso. Door het consequent gebruik van deze vals primaire kleuren ontstaat in de sfeer van de film juist iets heerlijk gemeens.

Ik vergelijk de film uit 1964 van Antonioni graag met Written on the Wind (1956) van Douglas Sirk. Daarin worden de primaire kleuren wel zeer nadrukkelijk gebruikt. Het verhaal gaat eveneens over een conflictueus verlies van de eigen persoonlijkheid in een industriële/kapitalistische omgeving.

Nee, pasteltinten komen er, niet bepaald toevallig, in als Vitti nadenkt over de kleuren voor haar winkeltje. De rest is hard blauw, rood en groen.

Nu lees ik tenminste over de dramatiserende beweging in het zeer rijke kleurenpalet van de film Il Deserto Rosso. Ik herinner me ergens nog vaag Monica Vitti in een lekker gifgroen jurkje met felrode lippen. Ze heeft dan een zeer bleek gezicht onder een kapsel met een geheel andere tint rood. De kleuren in de film vloeken onderling soms stevig en toch blijven ze samen subtiel in een harmonie.

In Written on the Wind van Sirk zijn de harde primaire kleuren rood, blauw en geel op een statische manier door de hele film gebruikt rond sentimentele activiteiten van de personages. In Il Deserto Rosso is het de enorme levendigheid van het kleurgebruik rond de vrij statische personages, die van deze film van Antonioni een waar filmisch meesterwerk maken.

Heel moeilijk om onder woorden te brengen wat er precies zo goed is aan deze film van Antonioni. De film zoog mij in elk geval op. Ik zat werkelijk met open mond te kijken. Eigenlijk zijn het de beelden die al genoeg zeggen. Antonioni heeft geen verhaallijn of dialogen nodig om een uiterst intigrerende film te maken.

4*

20 Oktober komt deze uit via BFI (Groot-Brittannië) op zowel DVD als Blu Ray!

The Red Desert [DVD] [1964]: Richard Harris, Monica Vitti, Michelangelo Antonioni: Amazon.co.uk: DVD

Grootmeester Michelangelo Antonioni tovert met kleuren. Hij laat in dit cinematografisch pareltje opnieuw de beelden voor zich spreken. Monica Vitti spat ook met kleuren van het scherm af. Wat kan deze beeldschone actrice intrigerend kijken.

Ik wil mijn grenzeloze bewondering voor deze film van alle daken schreeuwen. Een film over isolatie, verveling en prachtig ingehouden erotiek. Ik heb nog nooit mooiere erotiek in een film gezien. Dit terwijl er geen enkele naakt scène in deze film zit. Het acteerwerk van Monica Vitti is van een ongelooflijk hoog nivo.

Op visueel gebied een erg knappe film. Perfect gekadreerde shots, leuk gebruik van focus en natuurlijk het kleurgebruik. Vooral aan het begin vond ik dit erg knap gedaan, met het grauwe industrieterrein waarin dan af en toe ineens een kleurrijk object te zien is. Deed me daar zelfs een beetje denken aan de visuele stijl van Sin City. Het visuele plaatje wordt tenslotte compleet gemaakt met Monica Vitti, een actrice waarnaar je gemakkelijk twee uur lang kunt kijken. Daarnaast zet ze ook nog eens een prima acteerprestatie neer.

Verder speelt de film veel in op het gevoel. Het personage Giuliana vond ik erg intrigerend met haar wereldvreemde gedrag. Haar depressieve buien passen perfect bij de grauwe industriële achtergrond van de film. De personages gooien doorheen de film nog wat filosofische vraagstukken op tafel neer om de kijker aan het denken te zetten. Het is typisch zo'n film waarin maar weinig gebeurt en waarbij je je helemaal moet openstellen, zodat de film direct kan inspelen op je gevoelens. Als dat dan ook nog eens op een visueel erg prettige en prikkelende manier gedaan wordt, dan heb je toch wel te maken met een klein meesterwerkje.

Ook weer een aparte Antonioni, maar blijft allemaal een beetje afstandelijk en moeilijk.

Maar toch ook wel een stuk rechtlijniger en logisch dan ik L'avventura vond. Vitti vertolkt haar paranoide rol met verve, en de relaties met Harris en haar man zijn opzich wel interessant. Audiovisueel zit het ook uitstekend in elkaar. Toch vond ik de dialogen vaak maar wat vaag en onlogisch. Ook de ontwikkeling in de relatie tussen Corrado en Giuliana vond ik wat vreemd en vrij plotseling. Ze groeien vrij out-of-the-blue naar elkaar en een climax zit er verder ook nauwelijks in.

Beetje een teleurstelling, Antonioni heeft voor zover ik ze gezien heb nog geen film gemaakt die me geraakt heeft.

2.5*

De film opent prachtig met de begintitels die tevoorschijn komen tegen een wazige achtergrond ondersteunt door vreemde klanken. Langzaam komt de industriële achtergrond naar voren waarin we kennis maken met de depressieve Giuliana. De toon is gezet en nog voor je het goed beseft, zit je volledig verstrengelt in de film. De onderdompeling wordt versterkt door het prachtige spel met kleuren en de vaak aanwezige brommende omgevingsgeluiden. Het personage van Giuliana wordt overigens geweldig vertolkt door Monica Vitti die met haar verwarde en getormenteerde blik een prachtprestatie neerzet. Wanneer de film naar z'n einde gaat, is haar krankzinnige levenswereld niet maar enkel de hare, maar ook de jouwe.

'Il Deserto Rosso' raakt bij mij de juiste snaar door middel van bloedmooie cinematografie gekoppeld aan een intrigerende alienatie-thematiek. Voor mij dan ook het meesterwerk van één van mijn favoriete regisseurs. Film met hoofdletter F. 5*

Superieur visueel werkje kijkt weg als een bewegend schilderij dat erg modern aandoet voor zijn tijd. Mondriaan kwam ik hierboven al ergens tegen, maar Mark Rothko is ook niet ver weg.

En met een schitterend sounddesign.

Beeld en geluid weten treffend de gemoedstoestand van Vitti te benaderen, maar zijzelf slaagt daar helaas minder in.

Ze komt vaak te "gespeeld" over en is niet in staat de wanhoop en gekte van haar personage overtuigend te brengen.

Jammer, want met een beter gecaste actrice was dit een waar meesterwerk geweest. .

Het verhaal voelt soms wat random en rommelig aan, maar de sfeer en het ritme van de film zijn genoeg om de volle 2 uur te boeien.

Misschien een idee om als tweeluik te bekijken samen met Playtime van Jacques Tati, ook een film waarin mechanische/industriële geluiden en architecturale composities een grote rol spelen.

Ik kan me het voorstellen, maar het is niet mijn acteerstijl.

Het knappe van Monica Vitti is dat ze in haar rol tegelijkertijd een wanhopig gekwetst muisje speelt, als een normale vrouw die haar menselijke warmte nergens echt kwijt kan. Gelukkig weet ze juist niet de wanhoop en gekte overtuigend te brengen. Het nu door Vitti prachtig verstild geacteerde grensgebied tussen normaal zijn en wanhopige gekte is een stuk boeiender dan alleen maar even een ongenuanceerd gespeelde doorgedraaidheid.

Trouwens net "Il Grido" (1957) van Antonioni gezien. Tijdens het kijken kreeg ik soms het idee dat "Il Deserto Rosso" (1964) een remake zou kunnen zijn van die film. Een aantal elementen komen namelijk in beide films voor, zowel qua vorm als qua inhoud. De film van zeven jaar eerder komt soms nog een beetje stroef over. Maar door hem te zien vallen gevoelsmatig een aantal zaken uit de latere film veel beter op zijn plek. Voor de liefhebbers van "Il Deserto Rosso" is "Il Grido" dus zeker een aanrader.

Wat het ook was, wat ze moest overbrengen, ik was er niet vatbaar voor. Al meteen in de eerste scene dacht ik al: oh jee, ik geloof haar niet helemaal. Heb de film toen een dag later op gezet en ben toch nog tot een voor mijn doen hoog cijfer gekomen.

De eerste beelden van de roodharige Monica Vitti als vreemde eend in een gifgroene jas met haar zoontje ronddrentelend op een industrieterrein. Lekker overdreven wordt heel gestileerd een vrouwspersonage neergezet. Juist met opzet wil dit tafereel voorbijgaan aan een geloofwaardige buitenkant. De lastig te verbeelden binnenkant wordt wel met deze scène in één klap duidelijk gemaakt.

Deze theatrale stijl, overigens ook in het acteren, moet je natuurlijk wel liggen, maar om nu op grond daarvan de acteerkwaliteiten van Vitti als minder goed te beoordelen, is wat kort door de bocht. Wel grappig trouwens, dat je deze film ondanks de "te gespeelde" rol nog met 4 sterren kan waarderen.

Lees mijn eerste bericht. Ik vind de film magisch ogen. Prachtige kleuren en composities, sterke soundtrack. Ook die eerste scene vond ik inderdaad erg goed.( Elke scene vind ik prachtig). En theatraal vind ik juist niet bij die stijl passen. iets meer ingehouden of natuurgetrouw spel had er beter bij gepast denk ik. Maar met de rest van de cast had ik geen moeite en het is ook niet zo dat ik de hele tijd moeite met haar had. Vooral in het begin en tegen het einde waren er een paar valse noten in haar spel.

Na Blowup en Zabriskie Point, twee bijzonder eigenaardige films stond de naam Antonioni hoog op de lijst, vooral zijn trilogy over de vervreemding had al langer mijn interesse, maar deze stond al veel langer te wachten. Echt enorm jammer ook dat ik destijds alle vertoning van zijn vroegere film heb gemist op het grote doek, draaide toen een tijdje als retrospectief in het L/V. Denk dat vooral deze op die manier veel beter tot zijn recht was gekomen dan op een simpel computerscherm. Nouja ik vond het net als de eerder genoemde twee echt enorm fascinerend, er gebeurd weer niet veel en er zit niet echt een duidelijke lijn in, maar nu ik daar wat beter op was voorbereid stoorde ik me daar gelukkig ook veel minder aan. Antonioni rommelt wat aan met kleur en geluid, maar weet er iets uitzonderlijks van te maken. Geweldig ook hoe hij met de prachtige felle kleuren, inclusief de gebruikelijke surrealistische tintjes de gemoedstoestand van Giuliana probeert aan te geven, je moet er maar opkomen. De kille (massieve) industriele achtergrond werkt ook erg goed, neem alleen de eerste twintig minuten al, wat een sfeer! Kwam de paranoia en angstigheid van het hoofdpersonage ook flink ten goede en deed daarin soms zelfs lichtelijk wat aan Polanski's Repulsion denken.

Vitti deed het overgens erg goed. Ook ik erger me normaal enorm aan dat ouderwetse, over de top theatrale (heeft al menig films voor me verpest) maar hier komt het eigenlijk prima tot zijn recht, en wat een mooie dame is het bovendien! Toch was het ut, ondanks het opsommen van al die positieve punten weer net niet voor me, weet niet wat het is maar ik had het ook met ZP en vooral Blowup. Misschien toch iets te afstandelijk voor me, zou ik vreemd vinden gezien ik toch echt wel wat gewend ben, vooral met al die moderne Aziatische cinema van de laatste tijd. Het kan natuurlijk ook zijn dat ze gewoon even moeten rijpen en gewoon beter tot hun recht komen bij herziening. Zoiezo komt dat er nog een keertje van want ik vond dit heel bijzonder!

3,5 sterren

De cinematografie in deze film is soms om je vingers bij af te likken. De film is niet zomaar grauw en troosteloos, maar sleept je dankzij de industriële muziek en de soms ongenadig felle kleuren ( bv. de oranje vlammen die uit een schoorsteen spatten, tegen een grijs wolkendek gehouden ) helemaal mee in een niet zo `n fijne wereld, waar depressieve hoofdrolspeelster Monica Vitti deel van uitmaakt. De visualisering van een voorleesscene van moeder op zoon is uitmuntend briljant! 4*

Michiel de Engel geeft hier een visueel en auditief uitermate geslaagde analyse,in felle kleuren,van de industriële woestenij.Anderzijds:als de openingscredits een hoogtepunt van de film vormen,heb je iets niet goed gedaan.M.i. ligt de fout vooral bij de oninteressante karakters:Vitti is duidelijk zowel geestelijk als lichamelijk een slachtoffer van de moderniteit,probleem is echter dat ze ook niets meer is dan dat.Ze schreeuwt a.h.w. voortdurend uit:ik ben een slachtoffer,zie eens hoe ik lijd!.Verder is de Ierse actiefilm-acteur Harris serieus miscast als Italiaanse industrieel.

Door dit alles is deze prent dan ook slechts voortdurend boeiend voor filmstudenten die hier idd. veel kunnen leren over het weergeven van landschappen,kleurensymboliek en achtergrondgeluid,in dat laatste opzicht is deze film misschien nog wel het meest invloedrijk geweest.

Hoogtepunt uit de film,naast het begin,is de sequentie met het meisje dat qua natuurlyriek prachtig contrasteert met de rest en qua feel vooruit lijkt te lopen op A'.s latere hippie-sympathieen.

Monica Vitti zet op zeer overtuigende wijze een verwarde vrouw neer die er niet in slaagt zich aan een zorgzame man over te geven. De geluiden zijn heel uniek. Ook het kleurgebruik van de eerste film in kleur van Michelangelo Antonioni is heel apart. Dit is de parel uit zijn indrukwekkende oeuvre.

Schitterend camerawerk en kleurgebruik in industrieel wasteland en waar je uit ieder raam een schip voorbij ziet varen.

Hele aparte semi-werkelijkheid(?).

Kan me zo voorstellen dat iemand als Tarkovsky hier ook door geïnspireerd is geweest.

Verhaal is het het gebruikelijke Antonioni-verhaal met hier Monica Vitta die zich een paar maanden na een auto-ongeluk nog niet helemaal "normaal" gedraagt.

Zoon speelt met mecano, microscoop en gyroscoop-bromtol.

Prachtige soundtrack ook met allerlei "storende" achtergrondgeluiden.

Minder plot om aan vast te houden dan bij bv L'Avventura of Professione: Reporter, maar verder overtuigende derde plaats in de Antonioni-filmografie.

Kon hier maar weinig mee. Nogal saaie bedoening, vooral het eerste uur. Op zijn tijd hou ik best wel van wat meer op sfeer gerichte cinema. Hoewel het thema/de basis gedachte mij wel aansprak (Depressieve vrouw loopt door depressief industrieel landschap). Vond ik de uitwerking (ontmoet wat andere verveelde mannen en vrouwen) niet sterk. Het werkte het niet, de personages deden me helemaal niks en de gebeurtenissen en ontmoetingen waren ronduit oninteressant. Daarnaast moet het we visueel aantrekkelijk zijn. Nu moet ik zeggen dat het Antonioni goed gelukt is een bleke sfeertekening neer te zetten, maar op wat industriele shots en de laatste scene na, bij het afgebladderde schip, vond ik het het vrijwel nergens (in tegenstelling tot een hoop andere hier) echt mooi. En dat ondanks de blu-ray. Beetje zelfde als met Tarkovsky, bijzonder qua sfeer, maar vaak te vlak in de dynamiek.

Verder vond ik het allemaal wat te veel bedacht, een te intellectuele benadering. Ik miste gevoel. Dat het vervreemdende en afstandelijke jjuist de bedoeling was doet daar niets aan af. Ik had ook helemaal niets met de erg lege personages. Zo ook de minuten lange scene in het kleine huisje vond ik gewoon oervervelend. En ook de vrouw kon me nergens raken, enkel bij de polio paniek voelde ik even met haar mee.

Jammer, want ik was na Zabriski Point net enthousiast over Antonioni aan het worden. Wat me wel opviel is de grote invloed die deze film op het werk van een van mijn favoriete regisseurs, Cronenberg is geweest. Maar ook van hem vond ik zijn eerste twee films (Stereo & Crimes of the Future) helemaal niets. Het mag allemaal iets scherper of concreter. Repulsion schiet me zo te binnen.

Efin op naar L'Avventura, maar voor deze kom ik ondanks de bij vlagen sterke sfeerschepping niet verder dan een 2*.

Moest ik ook aan denken, had daar het zelfde probleem mee qua bedachtheid en afstandelijkheid.

Met veel plezier je recensie gelezen, Reinbo. Het is weer een poging jouwerzijds om iets met cinema te kunnen die echt van de gebaande paden afgaat en je recensie staat weer bol van de clichés die het enorme verlangen reflecteren naar wat meer mainstream. Te bedacht. Te vlak. Lege personages. Ondanks Blu-ray, hahahaha. Ik had het vantevoren kunnen uittekenen. Vergeet L'avventura. Daar ga je niks uithalen. Ga naar de free record shop en koop die James Bond box nou maar eens.

He, daar ben je al. Ik had nog overwogen op te schrijven dat ik autoachtervolgingen, one-liners en een tikkende tijdbom had gemist. Maar ik dacht ik geef ook jou de ruimte tot wat voorspelbare reflectie.

Maar help me out? Het is helaas zo dat ik hier weinig plezier of geestelijke prikkeling uithaal, terwijl ik de film qua uitgangspunt en sfeer zeker vind aanspreken. Ik heb hetzelfde met films als Playtime, Songs from the second floor, Week-end. Aan de ene kant unieke films met een geheel eigen sfeer die ze goed weten vast te houden. Ook bevatten ze allemaal een aantal bijzonder mooie scenes, maar overall kan (doe) ik er weinig mee. De personages komen niet tot leven (voor mij) en lijken meer bewegende props, die hun afstandelijke betoog houden of schijnbaar irrelevante teksten oplepelen. Daardoor haak ik toch grotendeels af. (Anders dan bij Meek's Cutoff, dat vond ik gewoon wat wandelende clichees, net als Before Sunrise, films waar ik vrijwel niets goed aan vind.)

Dus voordat ik aan L'Avventura begin, vanuit welke blik/geest moet ik op de film reflecteren. Of is het puur de originaliteit en eigenheid die ik meer zou moeten leren waarderen? Of moet ik toch een connectie zien te maken met de 'lege' personages.

Ik ga jou niet meer out-helpen. Heb ik een keer gedaan en we weten allebei waar dat toe leidt. Karresporen en dies al meer...

Nu je het zegt...

Jammer, maar op dit soort advies zit ik ook eigenlijk niet echt te wachten. Moet ik weer naar de Free Record shop voor de James Bond box..... En die ik al gekocht naar aanleiding van je eerdere post, viel trouwens tegen.... Heb je echt geen betere tips?

Efin, ik zal bij L'Avventura extra goed opletten of de teksten op de juiste plaats staan......en of ze in het materiaal geloven.