Enemy (2013)

Chaos en orde. Enemy is wat mij betreft bijna een postmodernistisch manifest. Het laatste shot lijkt het wel uit te schreeuwen: betekenis is een product van de 'lezer'/kijker, en niet van de auteur. Dat datzelfde shot me ontzettend doet denken aan de portee van Kafka's die Verwandlung, maakt het helemaal af.

Snap ik Enemy geheel? Nee, in geen geval. Wil ik het snappen? Ergens wel, ergens ook weer niet. Want wat is het heerlijk als verschillende theorieën zich in je hoofd gaan vormen, ongeacht of ze nu wel of niet hout snijden. Is Gyllenhaal in zijn dubbele, omgekeerde romance (Gyllenhaal met de vrouw van de andere Gyllenhaal en vice versa) de representant van een Freudiaans spel, waarin de romances een product zijn van zijn onderbewuste, onvervulde wensen? Bestaat er eigenlijk wel een dubbelganger, of zit Gyllenhaal hopeloos in de knoop met zichzelf (his own ENEMY), en is die dubbelganger een projectie van zijn geest? Is die reusachtige spin die boven de stad uittorent een bewuste verwijzing naar the War of the Worlds, en is vervreemding het centrale thema? En dat laatste shot, wat moet je daar als kijker van denken? Wend ik me wederom naar Kafka, wetend dat zijn modernistische roman een stuk behapbaarder was dan deze stroom van illusies en betekenisholistische voorstellingen? Of denk ik te moeilijk, en ligt de oplossing voor het grijpen? Ik ga me nog wel wagen aan de interpretaties van anderen die reeds voorhanden zijn, maar ik vind het vooralsnog leuker zelf over de inhoud te filosoferen. Het zal niet aan iedereen besteed zijn. Maar waar die abstractie, die vaagheid en die zweem van mysterie voor sommigen afknappers zullen zijn, doet het mij alleen maar meer van dit sterke werk van Villeneuve genieten.

Villeneuve, die niet alleen inhoudelijk een mooie hersenkraker aan de kijker presenteert. De cinematografie is namelijk ook fantastisch, met beelden gehuld in sereniteit, die een prachtig contrast vormen met de inhoudelijke chaos die Enemy tentoonspreidt. Cinematografie en camerawerk maken dat je aan de beeld gekluisterd blijft; de bedompte score benauwt en intrigeert. Niet in het minst gaan mijn credits ook naar Jake Gyllenhaal, die een fantastische dubbelrol neerzet, en niet beter gecast had kunnen worden. Vond hem zelfs nog beter dan in Demolition, waarin hij een in de verte vergelijkbaar character speelt.

Enemy is voorbij voor je er erg in hebt, en voor je idee is er dan niet eens zo enorm veel gebeurd. Niets is minder waar, maar je blikveld dient zich daarvoor niet tot de oppervlakte te beperken. Villeneuve maakt het je niet makkelijk, maar is er juist niets prettiger dan dat?

Ruim 4*

Zeer vernuftige thriller waarin elke dialoog, elk detail uiteindelijk nodig is om de puzzel helemaal op te lossen. Prachtig in beeld gebracht en heerlijk sfeervol en mysterieus. Ik ben fan van Villeneuve.

Sepia mysterie lijnenspel in spinnenweb filmpje.

Boeiende film. Klein van opzet en goed gedragen door de aanwezige acteurs. Gyllenhaal voorop maar de dames doen niet onder.

Villeneuve brengt aantal mooie camerashots en geholpen door het consequente kleurgebruik zit het met de sfeer dik voor elkaar.

Tel daarbij het mysterie dat netjes werkt en je kunt van een geslaagde film spreken.

Had hier meer van verwacht.

De sepia-setting was stijlvol en het verhaal kwam ook nog wel goed uit de verf maar helaas bleef het voor mij net iets te veel steken bij het drama gehalte in plaats van dat je hetzelfde gevoel zou moeten krijgen als bij een David Lynch film. Jake Gyllenhaal speelt dan wel weer erg bijzonder als zowel de geschiedenisleraar Adam en zijn dubbelganger Anthony... Erg bijzonder om ook te zien dat je deze Gyllenhaal wat uiterlijk betreft totaal niet kan vergelijken met zijn opvolgende personages in Nightcrawler en Southpaw.
Enemy kan lekker arty en experimenteel zijn, maar helaas gebeurde er voor mij te weinig. De conclusie: Een autoongeluk... oh was dat het?

De laatste shot was wel weer fucked up.

Nee, tegenvallertje dat mij niet zo erg kon boeien. Hopelijk pakken de andere Vilnieus beter uit...

2,5*

Die spinnen-metafoor had iets minder overdreven gemogen en het bouwt iets te lang op, maar 'Enemy' (2013) is een stijlvolle SF-thriller van één van de interessantere cineasten van deze generatie. Over het mannelijke ego als een vergiftigend toneelspel om vooral niet naar de noden en wensen van de vrouwelijke 'ander' te hoeven luisteren, terwijl de brave professor en de bad boy meer met elkaar gemeen hebben dan ze denken. Een hallucinante koortsdroom met de suspense van Hitchcock en het bevreemdende van David Lynch.

Gisteren voor de tweede maal Enemy gezien. Ik was zo geschrokken dat de film ineens gedaan was waardoor ik met een kater achterbleef en ik het verhaal niet helemaal vast had. Voor hetzelfde geld heb je het idee dat je kat of je kleine op het verkeerde knopje heeft geduwd, niet dus.

De grootste pluspunten van de film is de cinematografie en de sfeer. De camerastandpunten en de grauwe geel/bruine kleuren geven een erg aparte mystieke sfeer aan de film. Ook de achtergrondmuziek bekrachtigt de sfeer. Wie fan is van Gyllenhaal kan dubbel juichen: 2x voor dezelfde prijs! En of dat hij het alweer uitstekend doet. Gyllenhaal is een erg veelzijdig acteur die hier net als in bvb Nightcrawler optimaal tot zijn recht komt.

Hier en daar ook vreemde dingen met die spinnen. Die reuzenspin kwam recht uit War of the worlds (Tom Cruise). Ik meende ook de stad Toronto met de CN Tower te herkennen. De spinnen verwijzen naar de vrouw. Adam/Anthony bedriegt zijn zwangere vrouw en is geobsedeerd door seks en vrouwelijk schoon. Wanneer Adam belt naar Anthony maakt Helen ruzie met hem of "ze" weer heeft gebeld of dat haar vriendje erachter is gekomen dat ze met haar naar bed is gegaan. Adam/Anthony voelt zich gevangen door deze drang en schaamt zich hiervoor. Net als een mannelijke spin gaat hij op jacht (seksclub) en op zoek naar vrouwen (of een andere vrouw). Dit maakt hem gek en hij haat zichzelf hiervoor. Deze waanideeën (metafoor) komt tot een hoogtepunt bij de slotshot. De vrouwtjesspin zal hem verslinden zoals het ook vaak gebeurt tussen vrouwtjes- en mannetjesspinnen in de natuur wanneer zijn rol is uitgespeeld. Zijn relatie tot vrouwen is erg monotoon en heeft slechts 1 doel: de basisbehoefte met name: neuken (paren).
Ook mede daarom zijn Adam/Anthony één en dezelfde persoon. Adam/Anthony leidt een dubbelleven, maar is zich niet bewust van zijn wanen. Adam/Anthony zijn elkaars tegenpolen: de één is gelaten en introvert, de ander is erg assertief en brutaal.

Het fijne van de film is dat iedereen wel een andere verklaring heeft voor deze film én niemand kan je die tegenspreken. Het is geen complexe film, maar je krijgt wel de opdracht er zelf over na te denken en je eigen interpretatie eraan te geven. De luie kijker wordt gestimuleerd een actieve kijker te zijn.
Kortom: erg fijne Villeneuve en mijn tweede op twee dagen (Prisoners). Eenvoudige film gecombineerd met de nodige branie en mysterie. Knap!

Dat een film met een origineel verhaal en een arthousefiltertje niet direct een meesterwerk is, maakt Enemy duidelijk. Ja, het is een vlotte, mysterieuze film die je niet iedere dag ziet, maar tegelijkertijd rommelt het nog wel. Zo is het visueel nogal mat en is het verhaal niet bijster interessant. Het script is zowaar nog ongeloofwaardiger. Villeneuve lijkt, net zoals bij kaskraker Prisoners uit hetzelfde jaar te hinken op twee gedachten. Enerzijds probeert hij een originele, eigenzinnige insteek, anderzijds lijkt hij bang te zien om daadwerkelijk die extra stap te zetten om niet te veel mensen voor de borst te stuiten.

Ik heb me uitstekend vermaakt en audiovisueel is het echt een meer dan prima film, maar het komt wat negatief over, omdat hier echt meer uitgehaald had kunnen worden.

Heerlijk filmpie, lekkere wegkijker ..

Orgineel, en heerlijk verrassend slot !!

Dikke 4 !!

"You never know how your day is gonna turn out. Have a nice day."

Deze titel had ik eigenlijk al veel eerder moeten zien.

In eerste instantie lijkt het narratief vrij simpel te zijn; een geschiedenisprofessor in de sleur die op een dag zijn dubbelganger in een film ziet en er alles aandoet om met hem in contact te treden. Het blijkt de opmaat te zijn naar een bevreemdende ervaring die je na afloop nog steeds blijft achtervolgen, omdat het gepresenteerde erg intrigerend is.

De film wordt uitstekend gedragen door Jake Gyllenhaal die in een dubbelrol genoeg trekjes en gedragingen heeft om de twee personages van elkaar te onderscheiden. Het geeft je als kijker inzicht in een protagonist die verworden is tot zijn eigen ergste vijand. De manier waarop deze worsteling in al zijn subtiliteit plaatsvindt is gewoonweg formidabel te noemen.

Duidelijk is dat 'Enemy' vele onderliggende lagen heeft die je moet zien te doorgronden. Zoals het begin al aangeeft is chaos slechts orde dat enkel nog ontcijferd dient te worden. Dit manifesteert zich in - onvermijdelijke - patronen die elkaar blijven herhalen. Hierdoor lijkt het einde het begin te zijn en andersom. Gesteund door de gelige filter, dichte shots en een eigenaardige score blijft het geheel in mysterieuze kringen omringd.

Al met al een heerlijke psychologische thriller die je ongetwijfeld aanzet tot denken. Denis Villeneuve bewijst wederom dat hij een regisseur is om in de gaten te houden.

4,0 Sterren.

Aparte film van Denis Villeneuve met een intrigerend uitgangspunt. Een man ontdekt per toeval een exacte kopie van zichzelf en besluit hem te confronteren.

Sterk aan de film waren ook de Spinnen-symboliek (die een beetje aan Kafka deden denken) en het feit dat je niet altijd wist welke Jake wanneer in beeld was. Jake Gyllenhaal wist het sterk te spelen.
Uiteindelijk lijkt de film te suggereren dat Adam het zich allemaal ingebeeld heeft en dat ze eigenlijk een en de zelfde persoon zijn. Verschillende aanwijzingen zijn hiervoor te vinden; de doorgescheurde foto, het vreemdgaan, het gesprek met de moeder, hoe betaald een derderangs acteurs rekeningen en tot slot het gesprek met de zwangere vrouw (hoe was het op school vandaag?). Het allerlaatste shot van de film was behoorlijk surrealistisch.
Ik denk dat het angst voor vrouwen moet uitbeelden, die eten hun mannetje immers op als ze niet meer nodig zijn.

Ik hou niet zo van die sepia-tinten, geef mij maar mooi kleurrijk of juist blauw en kalm. Wel aardig opgenomen, maar het was weer een echte arthouse-mystery en dat betekend vaak traagheid en ongrijpbaarheid. Kan hier uiteindelijk toch veel minder mee als met Prisoners.

Mysterie en aanzetten tot nadenken zijn goede eigenschappen, maar een film waarbij je het halve internet moet afstruinen om een idee te krijgen waar het nu in godsnaam over ging, vooral vanwege de spinnen, omdat de regisseur gemakzuchtig voornamelijk ook zijn mond maar gehouden heeft (waarschijnlijk omdat hij het zelf ook niet weet), heeft zijn werk niet goed gedaan.

Gaandeweg kreeg ik het idee dat Adam en Anthony gewoon dezelfde persoon zijn. Hoe kan het anders van dat litteken, en dat putje in zijn voorhoofd. Sommigen denken aan Invasion Of The Body Snatchers, een veel betere film die dat veel beter uitwerkt. Hier wordt vooral geprobeerd een akelig sfeertje neer te zetten met de filmmuziek en stemmige shots, maar het wil maar niet uit de verf komen. Het blijft bij quasi-intellectuele rommel die ongetwijfeld nog vaak bejubeld zal worden door alle "kenners".

We zien in het begin een merkwaardig peepshow achtig ritueel met een spin. De spin komt niet in de roman voor maar in de film keert hij in meerdere vormen terug. Het lijkt iets dat uit het onbewuste van Anthony en ook Adam komt maar waar het precies symbool voor staat blijft onduidelijk. Er is in het begin een vaag thema over controle en dictatuur, met behulp van wat expositie (Villeneuve is duidelijk niet zo goed dat hij zonder kan) maar de link met het eigen leven van de man wordt zwak uitgebeeld. Een mislukte verfilming die waarschijnlijk (ik heb het boek niet gelezen) beter bij de bron had kunnen blijven.

De spin werd waarschijnlijk gebruikt om een soort van suggestie te wekken dat het uit zijn fantasie kan komen. Op zich is dat natuurlijk een trucje dat gebruikt kan worden om een extra gelaagheid te geven, of op z'n minst de kijker extra aan het denken te zetten, maar de suggestie wordt daarmee niet voldoende gewekt om echt te graven in je eigen logica om de boel betekenis te geven. Het wordt dus wat te simpel ingezet, blijft te oppervlakkig.

De film vond ik vooral in het eerste deel sterk, maar had beter uitgesponnen kunnen worden. Het is een thema of concept waar je alle kanten mee uit kan, en de regisseur kiest voor lange trage shots om het mysterie te verhogen, wat ook wel redelijk werkt, maar hij had het plot hier en daar kunnen verdiepen. In plaats daarvan neemt ie weinig risico en lijkt het einde ietwat afgeraffeld/te abrupt.

Het sterke van dit soort concepten is dat het met de logica van de kijker fuckt, net zoals bijvoorbeeld met timeloops. De kijker gaat dan op zoek naar logica en gaat zichzelf vragen stellen, en krijgt die niet of niet genoeg, en het is die hunkering en het niet bevredigen ervan, die een soort vervreemding of mysterie wekt. Echter is het dan nog de kunst om het in een boeiend plot te gieten. De regisseur slaagt daar deels in, maar het is zeker geen meesterwerk.

De beste mindfucking film is overigens los cronocrimenes, met een briljant concept dat lijkt op dit concept maar met een timeloop.

Ja, erg leuk. Goed opgebouwd, in een rustig tempo, en Villeneuve weerstaat de neiging om de boel compleet uit de rails te laten lopen, met de ene na de andere buitensporigheid. Dan kun je beter scoren door af en toe een spin los te laten. Metafoor-technisch misschien niet om heel enthousiast over naar huis te schrijven, maar ter compensatie maak je 'm gewoon heel groot . En dat spinnetje in die hotelgang mag bij mij ook over het plafond komen lopen.

Het feit dat dit door velen als een puzzel wordt gezien, die opgelost kan worden, en vooral dat ze daar misschien wel gelijk in hebben, geeft meteen ook de beperkingen van deze film aan. Enemy slaagt er niet helemaal in de indruk weg te nemen dat het inderdaad niet méér is dan dat. Angst voor 'the ol' Ball 'n' Chain', denk ik?

Nou ja, ik ga hem denk ik nog wel eens bekijken, ooit. Want ik heb me er prima mee vermaakt.

Ik was wel benieuwd naar deze film, dus ik heb 'm net gekeken. Hij is mij een beetje tegengevallen. Ik vind het verhaal erg vaag en begrijp het niet goed. Niet alles in een film hoeft kristalhelder voor mij te zijn, maar als ik het grotendeels niet snap, vind ik dat vervelend. Met een enorme spinnenfobie is deze film soms wel eng te noemen. Echt een nachtmerrie, sommige beelden. Ik vond het af en toe best spannend en ik heb niks aan te merken op het camerawerk en acteerwerk, maar ik ben niet weggeblazen. 2,5*

Dus: er blijkt iemand rond te lopen die als twee druppels water op je lijkt (afgezien van de kleur ogen, die werden volgens mij bij de acteur omschreven als blauw), en dan... stort je hele wereld in en kun je alleen nog maar stamelend spreken en intens droevig de wereld in kijken...

En dan nog iets met spinnen en wat relatieproblematiek... ik kon er eerlijk gezegd geen touw aan vastknopen. Ik sluit niet helemaal uit dat dat gewoon aan mij ligt, vandaar toch maar twee sterren.

Een mooie, zij het ietwat vage film. Prachtig camerawerk, samen met de muziek wordt een hele unheimische sfeer gecreëerd.

Pas na het lezen over de film op wikipedia, achteraf, begreep ik waar de film over gaat. De openingsscene, de spinnen en het gesprek met de congierge in de lift wijzen in een heel andere richting.

Die spinnen zijn m.i. totaal overbodig en vertroebelen het beeld alleen maar. Jammer. Hetzelfde geldt voor de openingsscene.

Het zou een thriller zijn. Gezien de filmomschrijving zelfs een beetje mistery of SF. Maar in feite is het meer drama. Het is dat het camerawerk, de muziek, de stiltes en het goede acteerwerk dat je daar pas na afloop achter komt. Samen met de twee prachtige actrices en een niet onaantrekkelijke acteur was het beslist geen straf om deze film te kijken.

Een film, waar oplettendheid gewenst is. Het eerste deel vond ik maar wat moeizaam op gang komen. Maar gelukkig kon ik mijzelf staande houden, dat wierp gelukkig wel zijn vruchten af. Op den duur, kwamen de puzzelstukjes op zijn plek. Ik vraag me af of men het echt een ''mindfuck'' kan noemen. Echter kon ik helemaal niets van de spinnen maken. De mosterdgele scenes die uitzicht gaven op de stad. hadden niet echt van mij gehoeven. Al met al een film waarvan ik denk dat het bij je moet passen, maar persoonlijk vind ik hem zeker eens het kijken waard.

Mysterieus!

De film laat lange tijd niet in zijn kaarten kijken waar hij nou precies naartoe wilt. Ondertussen zit het met de sfeer wel goed; veel prachtige shots van een gedoemde stad waar het broeierig en niet fijn vertoeven is, compleet in lijn met het verhaal van de film. Echt een film waar je achteraf de nodige theorieën bij kan halen, terwijl er ook tijdens de rit genoeg te genieten viel. Fijn eindshot ook. Brrrrrrrr 4*

Ik moet meteen met de billen bloot en eerlijk zeggen dat dit één van mijn favoriete films is puur op basis van de mysterie en metaforen. Het is begrijpelijk dat mensen deze film te langdradig vinden en het concept niet kunnen waarderen. Ik snap het helemaal...

Maar wat is dit toch een heerlijke film (voor mij). Heb hem meerdere malen moeten zien om alle symboliek te kunnen begrijpen en ik heb ook stiekem het Youtube filmpje gekeken waarin alles werd uitgelegd om vervolgens op te scheppen dat ik natuurlijk alles al doorhad bij de eerste kijk (kuch).

De cinemotagrafie is om van te smullen, zoals we kunnen verwachten van Denis Vileneveueveuvivi (sorry, het lukt mij nooit dit foutloos te schrijven of uit te spreken). Sfeer is er volop.

Zelf ben ik groot fan van films waar je nog dagen over kan speculeren en waarvoor je urenlang nog onderzoek kan doen. En die eindshot... oei. Die zag ik niet aankomen.

Een klassieker in mijn lijstje.

Ik heb het al veelgenoemde Youtube-filmpje nog niet gezien, en weet ook pas net dat dit een verfilming is van Saramago. Die ik ook zeker nog een keertje ga lezen, want ik ben wel benieuwd. Mijn eerste associatie met deze film was Kafka, en ook Lynch is niet ver weg. En toch, hoewel ik het zeker een intrigerende film vond, blijft het momenteel voor Villeneuve-begrippen op een bescheiden score hangen. Die wellicht bij de onvermijdelijke herkijk omhoog gaat, maar na de eerste kijkbeurt heb ik toch wat teveel momenten gehad die ofwel wat saai werden, of die naar gezochte complexiteit deden smaken.

Het is een film over twee dubbelgangers, die zodra ze van elkaars bestaan af komen te weten, zich ook met elkaars levens gaan bemoeien, en dan vooral met elkaars partners. Dat verhaal aan de oppervlakte is op zich prima te volgen, al moet je uiteraard af en toe de aandacht goed erbij houden om de twee Gyllenhaals uit elkaar te houden. En dat de film een soort van parabel over commitment- en bindingsangst in een relatie is, daar kan ik ook nog wel in mee. Maar toch vraag ik me van veel zaken nog wel af wat nu precies het punt is; is de spinnenmetafoor simpelweg iets over hoe Adam tegen z'n vriendin aankijkt, als iemand die hem, nadat ie z'n taak als bevruchter heeft voltooid, simpelweg (metaforisch) opeet? En is Adam nu écht het origineel, of is Anthony dat, of zijn zij beiden verschillende kanten van dezelfde medaille? Ik hou aan de ene kant wel van films die niet alles voorkauwen, maar Enemy maakt het mysterie ook niet altijd even interessant. Ik hou het momenteel bescheiden: 3.5*

De film begint heel veelbelovend - heel mysterieus en spannend - maar zakt dan een beetje als een pudding in elkaar. Het dubbelgangersthema, de (seksuele) avonturen van beide mannen en de spin moeten denk ik begrepen worden door middel van het citaat van Hegel dat alle (wereld)gebeurtenissen twee keer optreden waaraan Marx heeft toegevoegd: de eerste keer als tragedie en de tweede leer als klucht.

Mijn gedachten bij "web" en "spin" gaan eerder naar Deleuze met zijn Rhizomen-theorie. Naast de mozaïek-film lijkt er zich zo langzamerhand een nieuw genre aan te dienen binnen de filmwereld, waarvan Enemy naast Inland Empire - "This is not my house", krachtige exponenten zijn. Gebeurtenissen liggen als knooppunten in een web, waarbij verleden, heden en toekomst een niet te ontwarren kluwen lijken te vormen. Niet alleen de tijd ligt verspreid in een chaotische web, ook en vooral wanen en verwrongen herinneringen bieden weinig greep om een weg van A naar B uit te stippelen. Gelukkig heeft de kijker ook een intern kompas, waarbij intuïtie en emotie als Noordpool dient.

Het is heel "veelzeggend" dat Enemy eindigt met "After the lights go out" van The Walker Brothers.

In het kort; Enemy vind ik een briljante en uitermate gedurfde film, met fantastisch ingetogen acteerwerk van Jake Gyllenhaal en, hoewel een niet al te grote rol, van Sarah Gadon.

Tot en met het laatste shot heb ik geboeid zitten kijken, benieuwd naar hoe de plot zich verder zou ontwikkelen, wat Adam zou gaan doen en hoe de filmmakers het geheel zouden afronden. En ik vind het op zich al een hele prestatie dat Villeneuve er in slaagt om een ervaren en daardoor –laat ik het maar toegeven– soms ook wel eens blasé filmkijker zo constant geïntrigeerd te houden. (Sowieso vind ik hem steeds interessanter worden: van niet ál zijn werk ben ik een liefhebber, maar Arrival en Blade runner 2049 vind ik toch wel meesterwerken.) Maar als ik dan ook ná het afstruinen van het web (pardon the pun) nog steeds geen wijs heb kunnen worden uit de tegenstrijdige verklaringen en de verschillende mogelijkheden die elke nieuwe uitleg biedt, dan haak ik af. Ook voor mij mag een film best wat losse eindjes achterlaten of wat raadsels onopgelost houden, maar mijn geduld raakt ook wel eens op, en de fraaie vorm van deze film (inclusief het goede spel van Jake Gyllenhaal) weegt niet op tegen de ergernis om wat ik ervaar als beoogde onduidelijkheid.

Een film die al lang op het lijstje stond. Villeneuve heeft al enkele films gebracht waar ik best van kon genieten. Enemy had enkele mooie stills, zodat de film snel in mijn watchlist terecht kwam. Enemy is vooral sfeervol opgebouwd met heerlijke muziek, rustig acteerwerk met uiteraard Gyllenhaal in een boeiende rol, en een gele filter over de hele film die zorgt voor een mysterieuze en dromerige look.

Het verhaal wordt best interessant. Ik moest even denken aan De Palma, al heeft die uiteraard een hele andere visuele stijl. Een film die veel vragen oproept, wat uiteraard past bij zo'n film. Wel heb ik helemaal niets aan de scènes met de spinnen die vooral symbolisch in de film lijken te zitten. En ook met het einde ben ik helemaal niets. Al die symboliek is niet echt voor mij. Ik heb de indruk dat de uitleg langer is dan de film zelf en dat er meer mysterie is over het feit dat het een mysterie is, dan in de film zelf.

Op zich wel goeie film en vooral dankzij Gyllenhaal en Villeneuve boeiend om te zien. Ik had echt op het einde van de film 'is dat nu echt gedaan of komt er nog een stuk'? Nogal abrupt en met honger achter gebleven. Jammer, want de film leek goed op dreef, ook al had het nergens het gevoel van een echte topfilm te zijn. Villeneuve heeft betere films gemaakt, maar veel regisseurs zullen ook op Enemy jaloers zijn.

Ja, apart. Het doet Lynchiaans aan, met een mysterieus getint doppelganger-verhaal en dito symboliek, maar dan in de stijl van Villeneuve. Is voor een eerste kijkbeurt misschien niet meteen helemaal te doorgronden (ik ga niet beweren dat ik alles snap), alhoewel het qua plot minder complex is dan een gemiddelde Lynch-film.

Wat in ieder geval wel werkt is de fragmentarische vertelstijl in combinatie met de stijlvolle gele belichting. Het speelt zich weliswaar af in deze wereld, maar het voelt als een alternatieve werkelijkheid, dystopiaans en vervreemdend. De onheilspellende muziek doet je al snel vermoeden dat er iets staat te gebeuren, waardoor je geboeid blijft kijken.

Jake Gyllenhaal is zoals gewoonlijk weer goed bezig en weet de dubbelrol overtuigend neer te zetten.
Het einde met de grote spin vond ik niet zo; hij kwam al eerder voor in de film, maar hij reageerde alsof ie betrapt was, wat vooral over kwam als een flauwe grap, alsof de film zichzelf ineens niet meer serieus nam.

Herzien na bijna 10 jaar en blijft een geweldige, beklemmende prent. Van de 6 films die ik van Villeneuve zag zijn beste. Al ben ik ook wel een sucker voor dit soort mysterieuze psychologische thrillers.

Toronto baadt hier in een lome, nachtmerrie-achtige sepia-waas, al had het op visueel vlak nog net wat verfijnder gekund. De eerie soundtrack is perfect, en Gyllenhaal speelt wat mij betreft de dubbelrol van zijn leven. Ook de ondertussen wat uit het oog verloren Mélanie Laurent, 10 jaar geleden erg hot als actrice, en vooral de voor mij onbekende Sarah Gadon vond ik sterk voor de dag komen.

Trage maar gebalde prent die niet voor iedereen is, maar hier ook bij een tweede visie tegen de 4,5* aanleunt.

Uitgebluste geschiedenisdocent Adam [Jake Gyllenhaal] huurt op advies van een collega [Joshu Peace] een video en ontdekt dat een klein rolletje wordt gespeeld door iemand die als twee druppels water op hem lijkt. Adam ontdekt dat deze Anthony [Jake Gyllenhaal] ook in Toronto woont en kan de verleiding niet weerstaan om hem op te zoeken. Wanneer Adam wordt aangezien voor Anthony begint een bizar en psychologisch verwarrend dubbelspel waar Adams vriendin Mary [Mélanie Laurent] en Anthony’s vriendin Helen [Sarah Gadon] een pion worden. Fascinerende, sterk geacteerd psychologische thriller à la David Lynch en David Cronenberg is een intellectuele puzzel met een cryptische ontknoping waar je nog lang over kunt napraten. Een ijzersterke collaboratie tussen Villeneuve en camerapersoon Nicolas Bolduc en veelvuldig bekroond in eigen land, maar het vage verhaal zal niet aan iedereen besteed zijn.

Ik ben deze film blind ingegaan (iets wat ik zelden doe) en bij dergelijke films lijkt het me toch een voordeel om zo weinig mogelijk op voorhand te weten. Deze Enemy wist meteen onder de huid te kruipen met de mysterieuze sfeer die Villeneuve weet te scheppen. Enemy is op sommige vlakken best vaag, maar ik vind dat het centrale thema rond het overspel van Adam/Anthony vrij duidelijk is (enfin, dat is toch mijn interpretatie). Het is toch vooral een film die overeind blijft door het mysterie van de 2 identieke mannen en hoe ze hiermee omgaan, maar ik ben toch een beetje op mijn honger blijven zitten.

3*