Amour (2012)

anne J

Bedankt. Ik zal de dvd kopen en nog een poging ondernemen.

Het geluid ligt dan aan de uitzending, wat zonde zeg. Ik zag het destijds in een Franse bioscoop zonder ondertiteling en het was met mijn matige Frans uitstekend te doen, de dialogen waren perfect te horen anders was het voor me een onmogelijke opgave geweest. Beeld en geluid waren perfect in balans.

Het geluid (van de uitzending op tv 27-12-2014) was inderdaad echt heel slecht klonk heel metalig allemaal en veel te hard maar de film was wel goed.

Vervelend en stroperig, na 30 minuten nog niet boeiend dus niet verder gekeken.

Mooi en stemmig. Deprimerend vanwege de plot, verwarmend vanwege Haneke's soberheid en Georges' liefde. Bij het verwijt dat Trintignant afstandelijk zou acteren kan ik me helemaal niets voorstellen; hij is eerder rustig en ingetogen, en als zodanig misschien nogal een contrast met drukkere Amerikaanse versies die soms meer vitale filmbejaarden zijn. Bovendien is Amour een film zonder kwinkslagen, geen lach-en-een-traan. Een aangrijpende ervaring.

Rutger H. Cornets de Groot over Amour van Haneke:

Klik hier

Hmn.... een recensie beladen met spoilers, niet best. En ik krijg de indruk dat de recensent de aandacht op de recensie en zichzelf wil vestigen in plaats van op de film. Als recensie te fantasierijk en poëtisch (te vergezocht) voor mijn smaak. Pretentieuze recensie overbeladen met interessantdoenerij als ik het zo vrij mag omschrijven.

"Zo bereidt Haneke’s camera vanuit een programma van staatscontrole de pornografische ruimte voor"

Een pornografische ruimte in Amour, je moet er maar opkomen...

Net heel goed omschreven van Rutger, vind ik. Mooie analyse van de stijl van de film.

.

Minder zwaar dan ik verwacht had: Haneke zoekt de grenzen niet op maar maakt een vrij ingetogen, realistisch portret van een bejaard echtbaar dat getroffen wordt door een beroerte (in de ondertitels op de officiele DVD wordt 'attaque' met hartinfarct vertaald, terwijl de hoofdrolspeelster nota bene met een verlamming rondloopt, hopeloos).

Vooral de 82-jarige Trintignant is indrukwekkend. Bijzonder en ook mooi aan z'n rol vind ik dat je de liefde op allerlei manieren wel voelt en ziet, maar dat die nauwelijks geuit wordt. Eigenlijk is er maar één moment waarin hij zijn liefde voor Anne duidelijk uitspreekt, en dat is wanneer zij hem niet hoort en dwars door hem heen staart. De ingetogen waardigheid van Georges wordt nog extra benadrukt wanneer daar de emoties van de dochter tegenover worden gesteld. Prachtig ook om Riva te zien, nog drie jaar ouder dan Trintignant; maar liefst 53 jaar voor Amour schitterde ze al in een liefdesfilm.

De stijl wordt in de hier boven gelinkte recensie (waarvan de laatste alinea er echt over is, de rest vond ik wel sterk) goed beschreven. De omkering van begin en einde zijn een aardige vondst van Haneke, die het verder filmisch erg kaal houdt. Wel is er wat meer muziek dan dat hij vaak gebruikt, maar erg functioneel ingezet en steevast intra-diegetisch.

Mooie film dus. Haneke blijft toch een interessante regisseur; lang niet altijd spreekt het me aan, sommige titels wil ik uberhaupt niet proberen, maar vaak is het ook (erg) goed.

Het thema spreekt aan , maar de verfilming is veel te vlak, te saai en ook te langdradig.

3 keer te is dan ook echt teveel

2 *

Pf dat eerste halfuur.. Had de film bijna stopgezet. De man vond ik veel te weinig aansprekend en eentonig pratend. Gelukkig ben ik blijven hangen vanaf het moment dat het drama steeds meer z'n intrede deed. Dan blijkt ook dat bijvoorbeeld het monotone karakter van de man past in het minimalisme van de film. Geen muziek (behalve de muziek volgens het script zelf), 1 locatie, weinig personages. Alles is naar de achtergrond geschoven zodat de mentale en fysieke aftakeling van de vrouw en haar aandoening extra impact hebben, zonder poespas en 'mooimakerij'.

Een rol die sterk vertolkt wordt door de vrouw en helaas - of juist gelukkig - voor herkenbaarheid zorgt. Het blijft een rot-ervaring om te zien hoe mensen door infarcten en beroertes alle 'menselijkheid' verliezen (het kunnen communiceren, zichzelf verzorgen enz.), ongeacht hoe intelligent ze zijn. Een van de weinige minpunten van Amour is de slechte kwaliteit van het (achtergrond)geluid, maar ik weet niet of dat aan de uitzending lag.

Een film over ouder worden, over 'oude mensen' vs 'mensen die oud zijn'. En vooral over liefde vs zorg. Ik heb enkele mensen gekend die net als Anne in deze film op een moment kwamen dat ze spraken over het ouder worden. Dat ze niet wilden afhangen van andere mensen en de hoop dat ze nooit in een hulpeloze situatie kwamen en liever al snel te gaan. Niet zo evident, want in je liefde of vriendschap voor iemand moet je zelf de keuze maken tussen het respecteren van de andere persoon en het moeilijke afscheid nemen. Kwaliteit van het leven of langer leven.

Amour toont een koppel dat duidelijk van elkaar houdt. Verliefdheid is al wat voorbij misschien, maar de liefde voor elkaar is nog nooit zo groot geweest. Door de aftakeling van Anne wordt de liefde beproefd en wordt het zwaar voor beiden. Haneke toont dit zeer mooi. Geen melodramatische film, geen epische ondergang van een groot persoon, maar een echt echtpaar dat het beste maakte van de situatie en ondanks alles toch elkaar zo hard respecteert. Hoe moeilijk dat ook is.

Ook opvallend is de omgang met mensen buiten die relatie. Zij zien dit meestal als een 'geval'. Als 'werk'. Of zeker als een vorm van taboe omdat ze niet weten hoe er mee om te gaan. De dochter, de pianist, de verpleegster, de buurman, ... Zeer herkenbaar, wat ik ook wel merk in het dagelijkse leven. Mensen in een rusthuis die soms als kinderen worden behandeld. Nooit kwaad bedoeld, ze hebben de volle zorgen. Maar door dat gebrek aan communicatie en zelfstandigheid, vergeet men soms wel eens dat die mensen volwassen zijn. En met wat geluk mentaal nog goed genoeg om mee om te gaan.

Amour is een indrukwekkende film. Eén die liefde toont in z'n puurste vorm. Hier zit meer liefde in dan alle romantische films bij elkaar.

Allemaal waar, Pegasus, en toch miste ik een zeker gevoel van mysterie. Een jaar na de film kan ik zeggen dat Ik niet echt een film maar eerder een eerlijke en indringende reportage heb gezien.

Het is maar wat je zoekt in een film natuurlijk.

Zeer hoogwaardig drama over ouder worden, aftakelen en waar je dan tegenaan loopt. Maar vooral liefde.. Klein verhaal dat zeer indringend is uitgebeeld. En vooral mooi is gemaakt.

Prachtige cast, mooie locatie en meesterlijk acteerwerk.

4,5**

Niet iets om vrolijk van te worden maar je moet deze gezien hebben

Deprimerende film over wat eigenlijk in onze Westerse samenleving, met onze nadruk op jeugd, snel, dynamisch etc., wordt weggedrukt. Kijk bijv. maar eens naar het uitgaansleven: "no old people allowed". Dus moedig en goed dat de film is gemaakt. Met respect. Let op dat gekozen is voor niet closeups, met veel nadruk op het appartement waarin de twee als aankomend stervenden hebben teruggetrokken, hebben moeten terugtrekken. Nog nadrukkelijk in het leven staande wezens incl. familie en duif worden liefst buitengehouden. Beide hoofdrolspelers goed, hoewel als je goed kijkt je ziet dat Trintignant (ijdel?) voor een 80-jarige iets te kwiek overkomt. Geen voortschrijden maar een behoorlijk kwieke stap, vlot optillen van z'n zieke vrouw. Eind is een 'mooi slot': samen de deur (pijp) uit, even beschouwingen over euthanasie daargelaten. Door zo de nadruk op de ruimte te leggen (en geen closeups te plegen) waarin de twee leefden, is de leegte des te voelbaarder als dochter (Huppert) het appt. bezoekt. Je zou het ook als plaats maken kunnen zien.

Inderdaad... "afstandelijk"... Hoe verzin je het? Zie je het al voor je? "Ja, hij moet meer geïnvolveerd acteren". De draaaaken van commentaren die je vaak leest, en niet alleen bij deze film. Alsof een film maken een potpourri is van aansprekende momenten aan elkaar rijgen.

In 125 minuten grijs geworden.

Saaaaaaaiiiiiii.

Acteer werk is van hoog niveau, maar er gebeurd verder veel te weinig.

Gezien de rating had ik hier toch meer van verwacht.

Compassie.

Dat is de ander als volledig, uniek, individueel, en eigen leren te erkennen. Dat is liefde, dat is ander-worden.

De film gaat dan uiteindelijk voor mij ook over George die tot dit inzicht komt, die zichzelf overstijgt en leert doen wat hem niet zozeer door zijn eigen denkkaders en verlangens wordt ingegeven, maar door liefde voor de ander, door zozeer de ander te worden dat hij zichzelf even buiten beschouwing kan laten en doen wat 'juist' is in de situatie. Daarom moet Haneke dus ook zo radicaal zijn in zijn (letterlijke) isolatie van de karakters. Het gaat er nou net om dat de dood onontkoombaar is. Juist het voorstel van Ramon K. om alternatieven in het verhaal binnen te laten, waardoor het lijden van Anne misschien wat verminderd zou kunnen worden, zouden slechts afleiden van deze kern van het lijden en de onafwendbaarheid van het lot.

Als je dus meent dat 99% van de kijkers het helemaal eens is met de keuze die George maakt, dan is dat een ding. Maar stellen dat diezelfde kijkers ook allemaal zo zouden handelen, dat is iets gans anders. Dat stelt Haneke hier denk ik aan de kaak: 99% van de mensen doet het niet, kan het niet en handelt dus uit eigenbelang en niet uit liefde, behandelt de ander niet met compassie, ziet de ander niet aan voor volledig mens. Iemand wegstoppen in een verzorgingstehuis, in de waan de ander daarmee een beter en waardiger einde te gunnen, is gemakkelijk en laf (hoe begrijpelijk ook) en getuigt niet van compassie, maar van desinteresse, niet betrokken zijn, distantie, opgeven, verlating, kortom ontmenselijking.

De dood zozeer op afstand plaatsen door het te institutionaliseren en rationaliseren, dat is de werkelijke misdaad in onze maatschappij, dat is de teloorgang van compassie. Daarom ook is film zo nodig: omdat het je iets abstracts op zo'n manier kan tonen dat je het gaat voelen, beleven, en overdenken op alle mogelijke niveaus.

Compassie lijkt me ook haaks te staan op een dergelijke totaal ongenuanceerde veralgemenisering.

Ik zou het ook vooral als een persoonlijk verhaal willen zien en niet als een voorbeeld voor elk stel op leeftijd.

Natuurlijk, niet iedereen kan het opbrengen mantelzorger te worden. En dat hoeft ook niet, want uiteraard is mantelzorg lang niet altijd de beste keuze en levert het op zich weer problemen op, bijvoorbeeld misbruik.

Maar mijn punt is ook niet dat ik gelijk heb en dat het inderdaad algemeen een gebrek aan compassie is. Mijn punt is mensen aan het denken te zetten door een sterke stelling te nemen die niet iedereen zal delen, waar enig inlevingsvermogen voor nodig is om de positie te kunnen innemen. Om dat te kunnen moet je (in je abstracte denken) net als George worden: je 'eigen denkkaders en verlangens' los kunnen laten uit liefde voor de Ander (alteriteit) zijn wereldvisie.

Met hoe je de film ziet en wat mensen daaruit kunnen halen heb ik helemaal geen moeite en het is zelfs sterk verwoord, maar de manier waarop je dit hierboven induceerde kon niet zonder weerwoord blijven.

Dank daarvoor, dat was ook nodig. Zo komen we tot verder inzicht. Ik zal niet ontkennen dat ik inderdaad wat meegesleept werd door mijn eigen gedachtegang. Ik heb niet met een beschuldigende vinger willen wijzen naar zoveel mensen die wel hun geliefde in een verzorgingstehuis hebben geplaatst. Daar zijn natuurlijk allerlei persoonlijke legitieme redenen voor, die misschien ook juist wel van compassie getuigen.

Nogmaals, ik heb gepoogd d.m.v. een provocatie mensen erover na te laten denken hoe we met de dood omgaan. Of beter: over hoe we de manier waarop we erover denken, de manier waarop we handelen, voor gewoon zijn gaan aanzien. Uiteindelijk kan men tot de conclusie komen dat het geïnstitutionaliseerde stelsel van ouderenzorg wel deugt, of grotendeels wel maar met verbeterpunten. Dat sluit ik niet uit.

Liefde ?!

De grote vraag is of Haneke een vraagteken of een uitroepteken plaatst achter de Liefde in zijn film Amour. De verschijningsvorm van Amour draagt op het eerste gezicht de kenmerken van een rechttoe rechtaan documentaire, maar schijn bedriegt. Het is algemeen bekend dat Haneke bij het maken van films een wiskundige precisie hanteert. Elk toeval wordt angstvallig buiten de deur gehouden, en iedere scene komt op het celluloid zoals hij zich vooraf had ingeprent. Haneke weet wat en hoe hij iets vertellen moet. Zelfs, het waarom komt vaak bewust als een moeilijk te verteren morele kwestie op het bordje van de kijker terecht.

Amour begint bij het einde, na een inktzwarte geluidloze inleiding. De toon is gezet. De dood wordt niet als een verrassing gebracht, maar ligt op een presenteerblaadje als een stille getuige van een voldongen feit. Dan springt het verhaal terug in de tijd, naar een stokoud echtpaar, Anne en George, dat een pianoconcert bijwoont. Aan niets is op te maken dat de dood al op de loer ligt. Afijn, de rest van het verhaal is geschiedenis.


De droom, Beethovens Bagatelles, de briefkaart, de nachtmerrie, de duiven en het open raam.

Na afloop van de film ontkomt de kijker er niet aan om enkele details opnieuw de revue te laten passeren. Want, bepaalde gebeurtenissen kunnen geen objectieve weergave van de werkelijkheid zijn geweest. Het grootste mysterie draait om het “verdwijnen van George.” Leeft ie nog of heeft ie zelf een einde aan zijn bestaan gemaakt? Haneke toont nergens zwart op wit een antwoord, maar bedient zich van een soort dichterlijke vrijheid die cinematografische taal biedt. Hiermee overstijgt Amour met verve de kille registratie van een documentaire en betreedt het de arena van de literatuur.

George komt thuis na een sfeerloze begrafenis van een kennis. Hij treft zijn vrouw zittend, naast haar rolstoel, op de grond nabij het open raam in de hal van hun appartement aan.

George beleeft een adembenemende nachtmerrie. Hij dwaalt door de gang van het appartementencomplex, gaat opzoek naar iemand die zou hebben aangebeld, waadt ineens door een laag water en dan vanuit het niets verschijnt achter hem een hand die hem het ademen onmogelijk maakt. Of is het een hand die hem de mond snoert, als voorbode van wat uit het onderbewuste zal gaan opborrelen? George schrikt wakker.

De pianist van het optreden uit het begin komt op bezoek. Hij blijkt een oud leerling van Anne te zijn. Anne dringt erop aan om een stuk van Beethovens Bagatelles te spelen. Het laatste werk van Beethoven, opgedragen aan z’n broer. Ook bekend als “Ciclus von Kleinigkeiten.” Bijna schoorvoetend speelt de pianist uiteindelijk het stuk.

Anne takelt met de dag verder af. Door het open raam in de hal moet een duif naar binnen gevlogen zijn. George jaagt de duif terug naar buiten en sluit het raam.

Anne weigert te eten, wil zich niet langer laten voederen als een hulpeloos vogeltje en spuugt het zelfs uit. George is de wanhoop nabij.

George vertelt Anne een verhaal uit z’n jeugd. Het blijkt een traumatische ervaring tijdens een jeugdvakantie gescheiden van z’n moeder. Hij moet een jaar of tien geweest zijn. Hij werd gedwongen om rijstepap te eten. Met z’n moeder had ie afgesproken om een briefkaart op te sturen; als ie ’t naar z’n zin zou hebben dan werd ’t een kaart met bloemen en anders met sterren. Vervolgens kreeg hij difterie. Hij stuurde dus sterren. George belandde in het ziekenhuis. Z’n moeder kwam op bezoek, maar mocht niet dichtbij hem komen; ze werden door een glaswand van elkaar gescheiden. Plots werpt George zich met z’n kussen op het gezicht van Anne, als ware het een innige omhelzing, gescheiden door … een kussen. Hij wacht tot al het leven uit Anne verdwenen is.

George begint aan een lange brief. Hij beschrijft zelfs het voorval met de duif. En, alsof de duvel op de staart wordt getrapt, hoort George getrippel van opnieuw een duif die door het open raam in de hal naar binnen is gekomen. In tegenstelling tot het eerdere voorval, geeft hij deze duif niet de vrijheid. Hij sluit het raam en grijpt een deken van ’t eenpersoonsbed. De slaapkamer van Anne heeft ie hermetisch tot aan de kieren afgedicht met tape. George slijt zijn dagen in stille eenzaamheid.
Na vele pogingen lukt het hem om de duif onder de deken te vangen. Met moeite kan George zich met z’n vangst op een zetel in de gang hijsen. Liefkoost hij z’n duif, of … ontneemt hij haar de adem?

George wordt wakker in het eenpersoonsbed van geluiden uit de keuken. Anne doet de vaat. Het afdruiprek staat vol. Ze staan op ’t punt om weg te gaan. Anne herinnert George eraan om z’n jas niet te vergeten. Dan verlaat George na Anne de woning.

De brandweer forceert de deur. De geur van de dood heeft zich in de gehele woning verspreid.
Anne ligt opgebaard op bed in haar mooiste jurk. Haar hoofd omringd door afgeknipte witte bloemen.

[Ich ruf' zu dir, Herr Jesu Christ.]

Het raam in de hal staat open.

Had er meer van verwacht. Haneke heeft een paar zeer knappe films gemaakt, zoals La pianiste, Funny games, Caché, ...,, maar daar blijft Amour voor mij een stuk onder. Te lang(dradig), saai, vlak, weinig psychologische uitwerking, en bovendien hebben Trintignant en Riva- ondanks de veel gehoorde superlatieven - mij niet echt overtuigd. Huppert vond ik nog het sterkst acteren.

De onmiskenbaar aanwezige treffende elementen maakten van de film voor mij nog geen sterk geheel...

Wat bedoel je daar precies mee, ThomasVV? Ik heb zo de indruk dat de psychologische uitwerking zich 2 uur voor onze neus aan het afspelen is (zonder dat het nadrukkelijk wordt uitgesproken natuurlijk).

Ik vind de realiteit 100 keer complexer, gelaagder en psychologisch subtieler dan de in deze film voorgestelde situatie, AC1. Maar dat is natuurlijk zeer persoonlijk, en hangt in de eerste plaats samen met persoonlijke ervaring. Van psychologie tussen de personages was voor mij nauwelijks sprake, op de figuur van Eva na misschien. Wat zich 2 uur voor onze neus afspeelt, behoort wel tot de psychologische thematiek, maar die moet nog (intermenselijk) psychologisch worden uitgediept om echt interessant te zijn! En dat vraagt voor mij meer dan de symboliek van een duif, of de uitbeelding van een tot het eind liefhebbende en verzorgende oude man...

Wat dan? Kan je een voorbeeld geven hoe het beter kon? Dat snap ik misschien wat er zogezegd ontbreekt. Ik kan het namelijk zelf niet met de vinger aanduiden. Dat de echte wereld of realiteit 100 keer complexer en gelaagder is ... dat weet ik nog zo niet.

Ik zou de vraag willen terugkaatsen, AC1: kan jij een voorbeeld geven van psychologische diepgang in de beschrijving van de verhouding tussen de twee oude partners? Voor mij kan je pas spreken van een relatie als er ook sprake is - rechtstreeks of onrechtstreeks - van spanningen, of tenminste de sporen daarvan, frustratie, zelfbevraging, twijfel, zelfzoeken... Ook waren er nauwelijks verwijzingen naar het gedeelde verleden... Alles bleef zoooo vlak....