Vertigo (1958)

Wat een film, zeg! Geweldig verhaal, geweldige spanning, geweldige cinematografie en geweldige plottwists. Bij het einde liepen er rillingen over mijn rug die ik nog nooit eerder heb gevoeld. Zeker een van de beste en indrukwekkendste films die ik ooit heb gezien, en samen met Rear Window Hitchcock's beste film. Deze verdient zeker een plek in mijn top 10!

Eerder interessant dan iets anders. Film heeft absoluut sterke elementen, maar een naadloos geheel wil het voor mij maar niet worden. Het mysterie, zoals het zich in eerste instantie voordoet, is op zich wel interessant, maar het gedoe rondom Valdes wordt er nogal doorheen gedrukt. Verklaarbaar, maar het maakt het er niet geheimzinniger op. De romance tussen de twee is, deels, ook wel verklaarbaar, maar voelbaar is andere koek. En daar blijft de schoen vervolgens ook wringen.

Jammer, want in het tweede deel gooit Hitchcock het over een meer psychologische boeg waar met name John's obsessie(s) en bijbehorende tragiek (hij is verliefd op iemand die niet bestaat) wordt uitgespeeld. Veel interessanter en soms ook wel intens, maar vaak ook net niet helemaal. De relatie blijft een heikel punt en het omslagpunt (de hanger) doet net als Judy's flashback weer geforceerd aan. Blijft voor mij dan ook een mix waarbij zowel het uitgangspunt als het drama er wat bekaaid van afkomen.

Mijn derde Hitchcock en ik moet helaas zeggen dat het er allemaal niet beter op wordt.

Feit is ten eerste dat het er allemaal té dik op ligt. Er wordt zo overdreven duidelijk ingezoomd op allerlei details die de kijker zelf ook wel kan ontdekken zonder dat hij er met de neus op wordt gedrukt. Het verhaal wordt op deze manier door je strot geduwd.

Het Vertigo-shot was voor mij een cinematografische ontdekking en beviel me wel.
Ook de constante begeleiding van de typische jaren '50-'60 strijkers en blazers vond ik wel een prettige omlijsting.

Daarentegen waren er ook veel schoonheidsfoutjes waar ik niet overheen kan kijken. Een film moet ook een esthetische waarde met zich mee brengen, maar Vertigo gaat hier mank. Bijvoorbeeld in de boekenzaak waar er een vieze zwarte gloed over de scène heenkomt, die na een aantal seconden buiten te zijn plots weg wordt geveegd. Of de eindscène die in mijn beleving toch echt veel scherper had gekund. Letterlijk scherper want ik zag plots een stuk minder gezichtsuitdrukking, en ik had toch echt mijn bril op. Al met al was het wel aardig om te zien, maar niks verraste mij.
Daar komt bij dat een dergelijke film ook aan de verwachtingen van de 81e beste film ooit moet voldoen (maar daar bij lange na niet in de buurt komt), het vrouwelijk schoon niet zo schoon was, het eindshot gewoon belachelijk is (een zuster die iemand dood ziet vallen, een wees-gegroetje slaat en aan de bel gaat hangen). Come on!

Uiteindelijk een bedroevende 2*, for another classic.

Wederom een sterke Hitchcock. Vertigo moet het hebben van het creatieve visuele werk en het onverwachtte spannende plot. Ongelofelijk hoe veel de tweede titel kan vertellen over het verhaal, maar dat terzijde. Gewoon erg sterk gedaan alles klopt eigenlijk gewoon. Alle factoren worden zo goed met elkaar gecombineerd dat dit gewoon een waar meesterwerk is. Ja geweldig dit. 4 sterren!

Sterke film van Hitchcock...

Het verhaal is boeiend en zit goed in elkaar. Het is ook allemaal nogal mysterieus: je hebt op het begin geen enkel idee waar de film naartoe gaat. Ook de plotwending, die ik niet meteen zag aankomen, was leuk gevonden. Wel vond ik dat de film een tikkeltje korter mocht zijn: nadat Scottie Ferguson de brief van Madeleine had gevonden, had de film voor mijn part mogen stoppen: na het lezen van de brief vond ik dat de film zich nogal traag voortsleepte naar het einde toe, wat dus perfect vermeden had kunnen worden. Voor de rest heb ik eigenlijk niet veel op te merken over de film: ook acteerprestaties, muziek e.d. zaten goed.

Had gisteravond weer een zin in een Hitchcockje en kwam tot de ontdekking dat ik deze nog niet gezien had.
Met recht kan dit ook weer een topper genoemd worden!

James Stewart zien we zowat in elke Hitchcock en ook nu vertolkt hij weer de hoofdrol. Wederom met verve, dat moet gezegd worden. De man straalt een bepaalde rust uit en het is fijn om hem te zien acteren.
Kim Novak ziet er prachtig uit en is ook een goed actrice.

Het verhaal is heerlijk mysterieus. Zat vooral het eerste uur echt alleen maar te denken hoe het toch mogelijk was. Dat het zó simpel zou zijn verwachtte ik niet.
De film boeit van begin tot eind, maar vooral het laatste half uur is erg spannend.
Zoals in veel films van deze regisseur is het einde zeer abrupt. Voor je het weet is het afgelopen en blijf je toch nog even verbaasd zitten om tot je door te laten dringen wat er nou precies gebeurd is. Erg sterk.

Weer een goede Hitch gezien. Zowat elke film van hem is een genot om naar te kijken. Ga er binnenkort weer eens een paar opzoeken.
4*. Ik begin voorzichtig, misschien na herziening een verhoging..

Eindelijk eens de tijd gevonden om wat klassiekers te bekijken. Een interessante kijkervaring, maar door mijn torenhoge verwachtingen een tikje teleurstellend. Het is een ijzersterk verhaal en Kim Novak is een aantrekkelijke dame maar ik had wat meer suspense verwacht in plaats van romance. De heer Stewart komt wat over als een stijve hark, maar dat kan ook iets van het tijdsgewricht zijn. Sowieso vind ik dat soort dingen grappig om te zien zoals de grote sturen en de montage wanneer de auto onderweg is en het roken in winkels enzo. Al met al uitstekend vermaakt.

Was weer een aardige Hitchcockthriller. Verhaaltje natuurlijk uiterst orgineel, maar helaas wel minder pakkend dan Psycho en North By Northwest. Ik was wel weer te spreken over het acteerwerk, vooral James Stewart was een kei. De achtergronden van San Francisco waren ook erg meeslepend. Maar er mocht dan wel weer wat meer spanning in, want dat misde ik wel een beetje. Het draaide hooguit meer uit op romance. Het einde zag ik dan weer wel aankomen. Maarja, voor een film uit 1958....

Doch nog wel een prima Hitchcockfilm.

3,5*

In de tigste herziening!

Tsja al die Hitchcock-classics zag ik volgens mij allemaal ooit voor het eerst met oma...al werd deze volgens mij een tijdlang bijna nooit op TV uitgezonden.

Net ietsje onder de allergrootste Hitchcock-meesterwerken omdat er net niet over de volle breedte thrills en suspense zijn, maar wel briljante scenes (inclusief een waanzinnige nachtmerrie-scene) een briljant laatste half uur en als je zo het hele plot even op je in laat werken...misschien toch een meesterwerk...nou net niet dus, maar overklast met gemak 90% van de complete filmproductie.

Only one is a wanderer. Two together are always going somewhere

Dit was weer zo’n klassieker die dringend aan een herziening toe was, want het was toch zeker 4 à 5 jaar geleden dat ik Vertigo voor het laatst had gezien en eerlijk gezegd, de hele plot was wat uit mijn geheugen verdwenen. Het was ook de vijfde en laatste Hitchcock die ik een tijdje geleden heb aangeschaft, dus binnenkort die collectie toch maar eens uitbreiden.

Alfred Hitchcock doet hier in elk geval zijn bijnaam van The Master of Suspense alle eer aan, want ik heb deze geweldige klassieker opnieuw van op het puntje van mijn zetel beleefd. Ik moet Hitchcock dan ook ontzettend dankbaar zijn voor die mysterieuze sfeer en de spanning die hij deze film meegeeft, want op die manier worden er in deze tijden jammer genoeg te weinig gemaakt. Het eerste gedeelte is enorm mysterieus, waar je als kijker nog met een heleboel vraagtekens zit. Wat is er toch in godsnaam aan de hand met die Madeleine? Zit die geest van Carlotta echt in haar hoofd? Ik begon er in ieder geval wel in te geloven. Na de dood van Madeleine vroeg ik me af waar Hitchcock nog naar toe zou gaan in de laatste 45 minuten van de film, maar daar haalt hij nog eens zijn bekende trukkendoos boven. In de briefscène waar het hele geheim wordt onthuld, geeft hij ons als kijker weer wat meer informatie die de hoofdrolspeler tot hiertoe nog niet heeft. Geweldige zet om de spanning nog wat meer op te drijven. Niet iedereen kan hem vinden in die beslissing om het geheim iets vroeger prijs te geven, maar bij mij werkt het in ieder geval wel. Als ik één minpuntje kan bedenken bij deze klassieker dan kom ik toch bij de eindscène terecht, dat toch wel een redelijk grote anticlimax was. De manier waarop Judy aan haar einde komt door te schrikken van een non, komt nogal erg lomp en ongeloofwaardig over.

Jammer dus van dat ene minpuntje, maar dat is dan ook de enige smet op deze geweldige klassieker, want James Stewart en Kim Novak zetten hier echt wel memorabele rollen neer. Ik had hem een paar maanden geleden nog aan het werk gezien in Rear Window, maar hier komt zijn rol een pak beter uit de verf. Verder is zijn hoogtevrees een leuke toevoeging aan zijn personage, wat overigens op een zeer knappe manier in beeld is gebracht door Hitchcock. Prima prestatie van Stewart dus, maar wat dan gezegd van Kim Novak. Hitchcock wist altijd wel een leuke, knappe vrouw uit te kiezen voor de hoofdrol en dat is nu niet minder het geval met Novak. Grace Kelly blijft natuurlijk wat betreft vrouwelijke hoofdrollen in Hitchcock films stevig op plaats één, maar een schande voor Novak is dat zeker en vast niet. Het duurde nochtans wel een tijdje vooraleer ze aan het woord kwam, ik geloof ongeveer 45 minuten, maar vanaf dan had ze mijn aandacht helemaal te pakken. De chemie tussen de twee is prachtig en ze zijn samen dan ook een geweldig duo voor deze film. Sommigen vinden de romance tussen die twee ongeloofwaardig, maar mij heeft het in ieder geval geen seconde gestoord. Verder waren de bijrollen wel heel erg beperkt. Enkel Barbara Bel Geddes had nog een serieuze bijrol, maar de vierde “belangrijkste” personage moest amper twee keer opdraven (3 als je de scène in de kerktoren meerekent). Maar dat maakt totaal niets uit, want Stewart en Novak hebben met sprekend gemak deze film naar hun hand gezet.

Meer dan terecht een grote klassieker van Hitchcock, die de volledige speelduur weet de boeien en nadien had zin om hem terug op te zetten. Ook de muziek van Bernard Hermann mag ik zeker niet vergeten, want die score blijft gewoon legendarisch net zoals hijzelf. Toch is het net niet mijn favoriete Hitchcock, want daarvoor was Psycho net iets genialer.

4.5*

Zeker niet Hitchcocks beste. Het begint allemaal zo sterk, met een duizelingwekkende openingsscène, en ook het eerste deel van de film zit schitterend in elkaar, vol vaag mysterie en suspense. Ook de interactie tussen Scottie en Midge is geweldig om te zien. Maar na de 'zelfmoord' van Madeleine wordt de film een pak minder. Het tweede deel sleept zich voort en is veel minder interessant dan het het eerste. 3,5* voor het ongelooflijk meeslepende eerste deel en de uitstekende visuele kwaliteiten.

Veel mensen vinden dit de beste film van Hitchcock. Ik vrees dat ik het daar niet mee eens ben. Er bestaat minstens een handvol Hitchcock-films, die ik beter vind, in sommige gevallen zelfs stukken beter (o.a. North by Northwest en Psycho).

Dat komt voornamelijk, omdat de film pas in de tweede helft een beetje spannend begint te worden. Met uitzondering van de openingsscène kabbelt het verhaal tijdens het eerste uur een beetje kleurloos voort, omdat er weinig tot niets gebeurt behalve wat rondrijden van hier naar daar in San Francisco.

Daarnaast lijdt de film onder het feit dat Kim Novak wel erg verschrikt kan kijken, maar absoluut niet kan acteren. Merkwaardig genoeg heeft Hitchcock’s klaarblijkelijke voorkeur voor “blondjes” wat dat betreft wel meer tot ongelukkige keuzes geleid (b.v. Tippi Hedren, Doris Day).

Aardig vermaak (maar niet meer dan dat), dankzij James Stewart, Barbara Bel Geddes en het tonen van de vele toeristische trekpleisters van San Francisco.

Blijft een fantastische film die ook bij de zoveelste herzienig ontzettend blijft boeien,vooral het uitgekiende scenario,de prachtige muziek en de dromerige beelden zijn de sterke punten van de klassieker.De op één na beste van Hitchcock;Rear window vind ik nog beter omdat de rol van Stewart daar sterker is.

Inmiddels een week geleden in de Lux op het grote scherm gezien, met erg haarscherpe, gerestaureerde beelden. Een prachtige ervaring. Het was al weer een jaar of vier geleden dat ik hem voor het laatst zag, maar net als bij Mulholland Drive die ik laatst ook herzag in ongeveer even lange tijd, leek ik me bijna alles nog te herinneren. Maar het gevoel dat afstraalt van Vertigo wordt er nooit minder op. Integendeel, iedere kijkbeurt lijkt hij sterker te worden.

Dit komt waarschijnlijk doordat het verhaal steeds minder belangrijk wordt. Aanvankelijk lag de interesse bij mij nog vooral bij het mysterie, die boeiend is, in zekere zin ook heel sterk, maar ook wat vergezocht. Ontzettend veel recensies hier vallen over enkele plotontwikkelingen, zoals dat het hele moordplot aan een zijden draadje hangt of dat die brief van Judy een mogelijk verrassingsmoment aan het einde verpest. Misschien, maar dit is nou net dé Hitchcock die niet om verhaal draait en Hitchcock heeft zelf meerdere malen aangegeven dat hij sowieso meer geïnteresseerd was in het creëren van bepaalde situaties dan de geloofwaardigheid ervan. Het bijna onuitvoerbare moordplan maakt een vertelling mogelijk die zorgt voor een enorm mysterieuze sfeer, een dromerig gevoel en uiteindelijk veel conflicterende emoties. Daarnaast levert het een nog altijd ietwat verontrustende portret op van een obsessie van een man voor een vrouw en hoe sommige mensen andere mensen in een bepaalde vorm wilde gieten, iets waar Hitchcock nogal wat van wist. Ik vraag me af of hij zich er echt van bewust was dat wat hij deed met veel van zijn actrices bijna hetzelfde was als wat Scotty hier in de tweede helft doet met Judy? Hoe dan ook, hier wil ik me verder niet al te veel op focussen, aangezien dit een element is waar al duizenden artikelen over geschreven zijn en waaraan ik niets toe te voegen heb.

Mijn interesse gaat nu vooral uit naar het gevoel dat de film oproept. Vanaf de hypnotiserende openingscredits tot aan het einde toe zit ik in een bepaalde, dromerige sfeer die ik bijna niet herken uit een andere film. Het doet enigszins denken aan Mulholland Dr., maar die is meer sinister. Aan de andere kant heef het effect wat van The Night of the Hunter, maar die is wat openlijk spookachtiger en ook wat onschuldiger. Net als Mulholland Dr. voelt Vertigo als een soort nachtmerrie, maar op een minder letterlijke manier en zelfs zonder echt surrealisme te gebruiken. Daar komt nog eens bij dat het bovenop alle narigheid ook nog eens een zeer romantische film is, zelfs al zou ik geen deel willen uitmaken van deze romance.

Hoe doet Hitchcock dit allemaal? Hij heeft veel meesterwerken gemaakt, maar die hebben allemaal min of meer een vergelijkbaar gevoel, waar Vertigo wat meer los van staat, voor een groot deel ook omdat de gebruikelijke knipoog hier bijna geheel ontbreekt. En toch is het ook weer op en top een Hitchcockfilm. Wie anders had dit kunnen maken? Het gekke is dat Hitchcock hier vooral doet wat hij altijd doet, maar dat het effect gewoon anders is. Hij gebruikt zijn perfectionistische plaatsing van camera's en zijn obsessie met kleuren, sets en aankleding vaak op een symbolische wijze, waarbij als je ervoor gaat zitten altijd blijkt dat het allemaal erg zorgvuldig uitgevoerd is. Het lijkt alleen alsof Hitchcock dat allemaal nog wat meer obsessief heeft aangepakt dan anders en dat daardoor juist het extra effect bereikt wordt. Het camerawerk is op subtiele manier hypnotiserend en de kleuren zijn dromerig. Dat Hitchcock echter bewust voor een dromerig effect ging is ook wel weer duidelijk, bijvoorbeeld in die scène in dat bos, als Madeleine ineens achter een boom verdwijnt. In de tweede helft, nadat we Judy's brief hebben gehoord, beland de film weer met beide benen op de grond. De dromerigheid verdwijnt, maar dezelfde stilistische middelen worden gebruikt om een subtiele nachtmerrie te creëren. De warme kleuren keren af en toe terug als Scotty bijna een nieuwe Madeleine heeft gecreëerd, maar dat geeft juist een extra oncomfortabel gevoel. De tweede helft is een ijzig koud bad. Die scène waarin Scotty tegen het einde aan Judy kust en waarin de achtergrond verandert heb ik altijd wel gewaardeerd, maar nu voelde ik hem. Een van de beste scènes ooit. Daardoor vergeef ik hem het enige echt zwakke moment: die non die Judy laat schrikken waardoor ze naar haar dood valt. Die is geforceerd en gekunsteld, al werkt het tragische gevoel dat het oproept wel.

Al met al heeft Hitchcock met Vertigo een spookverhaal neer weten te zetten zonder er een spook in voor te laten komen. Hij maakt het effect dat het verleden op iemand kan hebben invoelbaar, waardoor het niet slechts een thematische analyse blijft (op die manier werkt het ook, maar daarvoor verwijs ik je naar critici en filmwetenschappers). Ik vraag me al lang af welke Hitchcock nou werkelijk mijn favoriet is: Rear Window of North by Northwest. Nu voeg ik Vertigo aan dat groepje toe. Feit is dat ik de afgelopen week vrij geobsedeerd ben geweest door de film. Niet op de laatste plaats overigens doordat ik veel naar de soundtrack van de film heb geluisterd. Die is echt fantastisch, dromerig, hypnotiserend en waarschijnlijk het beste dat Bernard Herrmann ooit gedaan heeft (en hij heeft veel moois gedaan). In mijn hele recensie heb ik de muziek niet besproken, maar bij over een film als Vertigo raak je dan ook nooit uitgepraat.
Verhoging terug naar 5*.

Vertigo

Een aantal films van Hitchock gezien, maar deze Vertigo nog nooit, terwijl de film door vele kan worden gezien als de beste Hitchock. Het werd tijd om de film te zien dus.. De film is prima maar ook niet meer dan dat. Het is ook zeker een vermakelijke film en weet ook zeker wel te boeien. Kim Novak, velen vinden haar matig actereren in de film, maar ik vond haar juist goed en ze is ook leuk om naar te kijken.

Maar het verhaal (vaag en omslachtig) is niet bijster en de film is aan de trage kant. Er gebeurt ook te weinig in de twee uur durende film. Er zijn vast meer Hitchock films die op zo'n manier zijn gefilmd, maar de verhalen zijn boeiender..Denk aan Psycho, zo mystirieus dat je aan de tv blijft geplakt.

Voor nu 3 sterren, misschien dat ik de film later beter kan waarderen want het blijft zeker een klassieker!

Door de hoge noteringen hier op MM en ook op IMDB, raakte ik benieuwd naar deze film. Dus heb ik de tijd genomen om een keertje de film te kijken. Dit is de eerste film die ik van Hitchcock heb gezien en ook één van de weinige films uit dat tijdperk. Ik vond de film zelf prachtig uitzien. Mooie locaties en een mooie weergave van personages. Het verhaal op zich en de achterliggende thema waren ook zeer interessant. Voor z'n tijd zit de film er dan ook prima uit. Waar het aan schort in deze film, zijn de acteerprestaties. Ik vond het zo nu en dan niet overtuigend overkomen. Een beetje geforceerd zou je kunnen zeggen. Er is ook te weinig karakter ontwikkeling, wat het moeilijk maakt om met de personages mee te leven. Dus, deze film had een interessant verhaal en is mooi gemaakt, maar kon toch wel wat beter worden uitgevoerd zodat het wat overtuigender over zou komen. Voor zover geef ik Vertigo een 3,5 sterren, maar na een herziening kan deze film misschien een vier krijgen.

De eerste keer dat ik Vertigo zag (in een zaal), was ik helemaal meegesleept, maar begreep ik nauwelijks iets van de plot. De tweede keer (op tv), concentreerde ik me op het begrijpen van alle details van de plot. Vanaf de derde keer (op dvd) stelde ik vast dat de film mij aan mijn stoel genageld hield, hoewel ik de plot al kende. Het is een beetje als een symfonie die ik van buiten ken, maar waar ik nooit genoeg van krijg, ook niet na meer dan tien kijkbeurten.

Ten dele wordt het verhaal door de muziek verteld. Bernard Herrmann maakt gebruik van terugkerende motieven, zoals Wagner in zijn opera's. In het begin hoor je een soort draaikolkmotief dat de duizeligheid weergeeft ten gevolge van hoogtevrees. Bij de introductie van Kim Novak in het restaurant hoor je het liefdesmotief. Wanneer Scottie haar schaduwt, hoor je een ostinaatritme dat de obsessie voor deze vrouw uitdrukt. Wanneer ze in het museum naar het schilderij kijkt, hoor je het mysterieuze Carlottamotief op het habaneraritme - een negentiende-eeuwse Cubaanse dans. Bij de achtervolging over de daken in het begin en bij de eerste beklimming van de wenteltrap hoor je hetzelfde stormachtige motief. Dit alles is schitterend georkestreerd.

Op visueel vlak zaten er heel wat vernieuwende technieken in. Bij het veelbesproken Vertigo-shot beweegt de camera achteruit en wordt er tegelijk ingezoemd. Daardoor krijg je de indruk dat de bodem wegzakt wanneer Scottie naar beneden kijkt, een mooie weergave van zijn hoogtevrees. Om de psychologische turbulentie in Scotties hoofd uit te beelden wordt in het begin en in de nachtmerriescène animatie gebruikt in combinatie met rode en groene lichtflitsen. Groen is de kleur van Kim Novak: ze heeft groene ogen, draagt tweemaal een groene jurk en rijdt met een groene Rolls-Royce. Op het kerkhof wordt ze gefilmd door een groene fog filter. Door Judy Bartons raam schijnt groen neonlicht.

Dankzij de restauratie van 1996 zie je een sterk contrast tussen licht en donker, tussen grijs en kleurrijk. Denk aan Scottie die de deur naar de bloemenwinkel opent of aan het contrast tussen de donkere toren en de helder blauwe hemel wanneer Scottie en Judy gaan wandelen. Voor deze dure restauratie werden achtergrondgeluiden heropgenomen, een gedurfde maar volgens mij juiste keuze.

James Stewart was vijfentwintig jaar ouder dan Kim Novak, maar dat stoort me niet. Hij heeft een fantastische gezichtsexpressie, vooral wanneer hij naar Judy kijkt tijdens haar transformatie. Hij is niet de stoere, onverslaanbare held, maar een toevallige held met gebreken.

Kim Novak weet Carlotta, Madeleine en Judy te verenigen tot een vrouwelijke drievuldigheid. De gedwongen makeover van Judy deed haar denken aan de veranderingen die haar eigen uiterlijk in Hollywood had moeten ondergaan. De eerste keer dat ik de film zag, twijfelde ik of Madeleine en Judy al dan niet door dezelfde actrice gespeeld werden. Dankzij haar kleding, make-up, stemgebruik en bewegingen ziet ze er toch wel heel anders uit.

Barbara Bel Geddes, later Miss Ellie in "Dallas", speelt de rol van het lelijke eendje Midge met verve. Dit personage kwam niet in het boek voor, maar werd toegevoegd om Scottie een gesprekspartner te geven en dus inwendige monoloog te vermijden. Scottie zou voor een veilig leventje met haar kunnen kiezen, maar dan was het een saaie film geweest.

San Francisco is uitstekend benut als locatie: de Golden Gate Bridge, de sequoia sempervirens... De koloniale tijd schemert door in de Spaanse missiepost. De toren was geschilderd, bestaat dus niet tot verrassing van vele toeristen die de locatie van Vertigo willen zien.

Terugkerende elementen verlenen het verhaal meer samenhang. Madeleine verdwijnt driemaal: uit het hotelletje (wellicht via een achteruitgang; dit wordt nooit uitgelegd), uit Scotties slaapkamer en achter de sequoia. Dit versterkt de suggestie van een bovennatuurlijk fenomeen. Personages zijn meermaals als spiegelbeeld te zien, onder meer in de herkenningsscène met het halssnoer.

Er zijn te veel memorable scènes om ze allemaal op te noemen. Alleen al in het begin heb je de doorbuigende dakgoot en het gele trapstoeltje: "I look up, I look down..." Mijn favoriete oneliners zijn: "I don't think Mozart's gonna help at all" en "Only one is a wanderer. Two together are always going somewhere."

Elk meesterwerk moet een fout bevatten. In Vertigo zijn dat de ijsblokjes die verdwijnen uit de drinkglazen van Scottie en Gavin.

Vertigo is een psychologische thriller. Belangrijker dan de actie is wat er zich in het hoofd van de personages afspeelt. Scottie heeft psychische problemen: zijn hoogtevrees, zijn schuldgevoel en zijn obsessie met een bepaalde vrouw. Het is geen whodunit, dus maakt het niet uit dat de oplossing van de moord reeds na twee derde van de film gegeven wordt. Hitchcock heeft deze scène overigens laten wegknippen, maar ze er uiteindelijk terug in laten steken. Daarna wordt de spanning verder opgedreven door Scotties obsessie om Judy te transformeren tot Madeleine en af te rekenen met het verleden. Na de herkenning van het halssnoer krijg je het psychologische spanningseffect hij-weet-maar-zij-weet-niet-dat-hij-weet.

Waarom springt Judy op het einde? In haar emotionele toestand zag ze in het silhouet van de non een soort allegorische figuur: de Dood. Als Scottie haar wat beter vastgehouden had, hadden ze nog lang en gelukkig kunnen leven, maar dit verhaal had geen happy end verdraagd. Judy is een tragische heldin. Haar medeplichtigheid aan de moord moest op een of andere manier bestraft worden. Onder druk liet Hitchcock ook nog een slotscène filmen waarin verteld wordt dat Gavin Elster veroordeeld is, maar die heeft de eindversie gelukkig niet gehaald.

Vijf en een halve ster.

Een vrouw van gevorderde leeftijd naast me in de zaal van Eye vroeg of ik ook bij de tentoonstelling was geweest van die filmmaker met al dat geweld (David Cronenberg zo bleek, ze wist de naam even niet). Dat was, zoals ze zei, niet haar cup of tea, niet enkel vanwege het geweld, maar vooral omdat dat trucage was. Nep dus. Zij zag veel liever films van vroeger, zoals deze Vertigo, omdat dat pure cinema was waar enkel de camera gebruikt werd met dan wel belichting, maar niets meer dan dat. Een interessante gedachte, al was ik het niet helemaal eens (film is verbeelding, dat kan prima ook met CGI en trucage), maar ik begreep haar punt wel, want Hitchcock maakt pure cinema, al is de inhoud die ik daar aangeef net iets anders.

Vertigo dus, een film met een helder plot en een inhoud waar veel over te zeggen valt. Voor mij is dit een film van eenzaamheid, in dit geval getoond via verliefdheid en onbeantwoorde verlangens, van mensen die iets willen maar dit niet kunnen krijgen. Zie ook maar eens vaak de lege ruimtes waarin één van de personen wegloopt, alleen en eenzaam en denk vooral aan Midge die wegloopt in die kille gang van het ziekenhuis, maar ook Stewart en Novak in de bossen waar zij voor even uit beeld verdwijnt. En natuurlijk Stewart die weer alleen achterblijft in de laatste scène. Allemaal losse stukken die dat gevoel ook toonbaar maken.

Wat mij vooral zo trekt in Hitchcock is zijn gevoel bij het film maken, vooral tijdens zijn hoogtijdagen. Zijn tempo is goed, er zitten geen overbodige scènes in, geen scène duurt te lang of te kort. Deze vorm heeft hij een aantal jaar volgehouden en Vertigo viel midden in die periode en zulke films kijken heel fijn weg doordat er geen kans op verveling bestaat. Daarnaast is de film doorspekt van kwaliteit, met een goede ritmische montage (vooral in samenhang met muziek bij die eindeloze achtervolgingen) en met goed geschreven dialogen wat ook meehelpt aan goed acteerwerk. Stewart zal nooit mijn favoriet worden, maar hij irriteert hier tenminste niet en weet zelfs een sterke diepgang in zijn personage neer te zetten. Barbara Bel Geddes is daarnaast op dreef in een fijne warme en vooral naturelle vertolking maar het is Novak die echt fantastisch is, vooral doordat zij ook de kans krijgt die twee personages (of drie allicht) te spelen, de één koel en afstandelijk en als Judy juist als heel spontane meid. Sterk en altijd volstrekt geloofwaardig.

Daarnaast ziet de film er prachtig uit, met fantastisch gebruik van Technicolor en juist die kleur is zo belangrijk. Hitch toont hier dat kleur naast een esthetische of belevingstoevoeging ook een inhoudelijke kan zijn, iets dat ik bij 3d eigenlijk nog niet heb gezien (op Gravity na allicht). Juist met die kleuren probeert hij personages vorm te geven, met natuurlijk de symboliek (groen voor jaloezie komt vaak langs, vooral prachtig uit die neonbelichting van de letters op het hotel zo de kamer in) maar ook om ze hun eigen karakter te geven als herkenningspunten. Verder is er die majestueuze belichting (vooral in de bossen door de bomen heen) en zijn er enkele overdonderde shots zoals onder bij de Golden Gate Bridge.

En dan zijn er de vele momentjes die de film echt goed maken, die echt film zijn, waarbij de beelden spreken (al dan niet in samenhang met die muziek) zonder dat dialoog of uitleg nodig is. Het zijn gewoon mooie spannende shots waarbij ik denk aan dat eerst shot dat wegglijdt van die stang, vele shots die langzaamaan naar voren bewegen en zo een benauwdheid of spanning suggereren, dat Citizen Kane-shot rond een kussend stel, of gewoon functioneel zoals de Dolly Zoom of dat ene beeld van de zijkant van Novak dat even stil lijkt te staan en Stewart in één klap verliefd maakt. Hitchcock tovert het allemaal uit zijn camera, en doet dat enkel met zijn camera alleen.

Het is objectief gezien goed te begrijpen dat deze film op 1 staat in de lijst van Sight & Sound, maar daarnaast is het ook een zeer genietbare vermakelijke film, die je telkens weer opnieuw kan zien en genoeg denkvoer geeft voor na de film; pure cinema dus. 5,0* (blijft staan).

Ik lees veel over de mooie shots en kleuren, oke oke, dat was niet hetgene wat mij het meest bezighield. Want dat was het verhaal. Dat heeft toch wel een erg goede clou, als ik het goed begrijp wordt John ingehuurt door een rijke stinkerd om zijn vrouw te schaduwen. Maar hij blijkt dus te zijn ingehuurt zodat de rijke stinkerd ongestoord en ongestraft zijn vrouw kan omleggen, door John zijn hoogtevrees.
Begrijp ik dit goed? Ik hoop het wel want dan is het verhaal wel ijzersterk, met goed acteerwerk, goeie muziek en de film barst van de sfeer. Alleen dus de clou, die hield me nogal bezig. Begrijp ik m goed?

De meeste noemen deze film Hitch z'n meesterwerk, maar zelf vind 'k dit toch één van z'n mindere. De eerste keer dat 'k deze zag was 'k redelijk teleurgesteld, maar nu na enkele jaren heb 'k me er nog eens aan gewaagd, met wat aangepaste verwachtingen.

Om de een of andere reden boeide het verhaal me niet zo. 'k vond het nogal een zweverige bedoening en niet echt spannend of meeslepend.

De cast vond 'k eigenlijk niet slecht.

Geef me toch maar Psycho, The Birds, ...

Een prachtige film van een meester. Wellicht de beste die ik ooit zag.

Een meer dan 2 uren durende prent van Alfred Hitchcock. Ik had dit nooit verwacht en was zelfs geen Hitchcock-liefhebber.

Een zuiver verhaal dat toch mysterieus overkomt. Voortdurend begeleid door prachtige beelden, volledig onderschreven door de muziek en vooral de ontelbare stiltes zorgden er voor dat James Stewart en Kim Novak hun rollen ten volle in beeld konden brengen.

Een film, eigenlijk bestaande uit twee delen, die je enkele malen keihard op het verkeerde been weet te zetten. Ook al lijkt het hele verhaal voorspelbaar. Al is de inhoud van dit verhaal van weinig belang. Het gaat om de weergave van dit ganse project.

Het plot is opmerkelijk spannend en ineens na al die stiltes gedreven tot het plotse einde, zonder veel tralala.

De zichten op en rond San Francisco zijn prachtig. Voor een film uit 1958 is dit een gaaf meesterwerk. Ondanks de achtergrondtruckjes van die tijd weinig truckages.

Meer als 5 punten kan ik hier niet voor geven. Maar een aanrader van jewelste.

Ik ga hem zelf binnenkort opnieuw herzien.

Grappig, bij mij is het juist omgekeerd, ik beschouw Stewart al jarenlang samen met Spencer Tracy en Marlon Brando als het beste dat de Amerikaanse cinema aan acteurs heeft voortgebracht, en Hitchcock is ook al jarenlang één van mijn favoriete regisseurs (alles uit zijn geluidsperiode gezien, meerdere films ook meerdere malen), maar juist Vertigo kon ik altijd maar moeilijk zetten.
        Deze week heb ik me (opnieuw) ondergedompeld in de dubbel-DVD uit 2011, met een fraai gerestaureerde versie, twee audiocommentaren (waaronder één van William Friedkin, die het ene moment heel overbodig herhaalt wat we al zien maar het andere moment juist prachtig het droomachtige aspect van de film benadrukt en interpreteert), twee interessante documentaires en een hoop ander aardigs, en het dubbeltje is nu wel gevallen. Het gevolg van die overdaad aan informatie is helaas dat ik nu zóveel over de film te berde wil brengen dat ik niet zou weten waar te beginnen, om nog maar te zwijgen van het feit dat zóveel mensen hier al zóveel behartenswaardige dingen over hebben gezegd... (Ook een geweldige review van Roger Ebert op Great movie reviews.)
        Laat ik in ieder geval melden dat ook ík niet vind dat Stewart hier niet op z'n plaats zou zijn. Hitchcock verklaarde achteraf het (relatieve) falen van Vertigo door te zeggen dat Stewart eigenlijk te oud voor de rol was, maar ten eerste had Hitchcock dat vooraf zelf ook wel kunnen bedenken (maar dat vond hij tóén dus níét), ten tweede mag je dat interpreteren als een poging om de schuld af te schuiven (zoals Hitchcock zelf zei, "als een film flopt probeer je altijd andere mensen verantwoordelijk te houden – meestal zeg je dan dat de publicitaire afdeling de film niet goed heeft verkocht"), en ten derde kan een man van vijftig toch nog wel degelijk zo halsoverkop verliefd worden? Of misschien bedoelde hij dat het publiek liever een jonge en aantrekkelijke filmster (Tony Curtis, Jeffrey Hunter, Robert Wagner) had willen zien, maar dan heb je het dus alleen maar over commerciële (in tegenstelling tot artistieke) redenen waarom een film geen succes wordt. (Vier jaar later speelde Stewart in The man who shot Liberty Valance een rol waarvoor hij ongeveer twintig jaar te oud was – maar ook dáárin was hij voortreffelijk.)
        Op de andere elementen (Kim Novak, het camerawerk van Robert Burks, de briljante muziek van Bernard Herrmann) valt wat mij betreft evenmin iets aan te merken. Ja, wie teveel aandacht schenkt aan het verhaaltje kan teleurgesteld worden, maar wie meer let op de droomsfeer en de psychologie van de obsessie vindt hier een prachtige, intrigerende en zeer bevredigende film. "Boy meets girl – boy loses girl – boy meets girl again – boy loses girl again", zoals scriptschrijver Samuel Taylor het treffend verwoordde, en dan vandaaruit de diepte in, met als extra kwaliteit dat we vanaf Judy's flashback opeens gaan meeleven met twéé personages, allebei afwisselend dader en slachtoffer.
        En o, die muziek... The day the earth stood still, The trouble with Harry, Vertigo, North by Northwest, Psycho, Taxi driver – de man was een genie.

Dit was mijn eerste Hitchcock film en het heeft me zeker niet teleurgesteld. Het camerawerk is echt heel erg goed, waardoor je je aandacht er makkelijk bij houdt. Dat zou anders misschien een probleem kunnen zijn omdat er niet altijd evenveel gebeurd. Hierdoor blijft het wel goed mysterieus hoe de zaak in elkaar zit, totdat Hitchcock dat helemaal weg geeft. Dat had ik echt niet verwacht en ik vind het lastig te beoordelen of ik dat nou een goede zet vind of niet. Ik heb me er niet aan gestoord, maar wie weet wat hij er anders nog mee had kunnen doen. De mannelijke hoofdpersoon vond ik wel wat aan de oude kant, zeker gezien de jongere dames. Misschien was dat gebruikelijk in die tijd, maar daar had best een jonger persoon voor gekozen mogen worden. De film heeft nog wel een vraag bij mij achtergelaten: Waarom springt Judy uiteindelijk zelf als die non komt? Dat bleef voor mij erg onduidelijk. In ieder geval wel een goede film en ik ben zeer benieuwd naar de andere films van Hitchcock. 4*

Na mijn favoriete Hitch thrillers, North By Northwest, Psycho en The Birds, eindelijk de kans gehad om Vertigo te aanschouwen. De eerste helft van de film verliep me wat te traag, doch zijn de locatie's erg fraai gekozen, maar wel vond ik het Madeleine personage weinig interessant. Novak komt dan ook veel sterker voor de dag als Judy. Je mag dan als kijker reeds een halfuurtje voor het einde op de hoogte zijn van het complot, ik bleef geboeid uitkijken naar het einde: Springt Judy haar dood tegemoet omdat ze doodsbang is geworden van de obsessieve houding van Scottie naar haar toe?

Je mag gewoonweg niet aan eerder vermelde Hitchcock titels denken, wat ik wel deed bij aanvang van deze film, Vertigo is een sterk psychologisch drama.

Wat mij opvalt aan Hitchcock is dat het een regisseur is die in full control is. Helemaal het beeld en daarmee het verhaal naar je hand kunnen zetten, zal veel regisseurs aanspreken, denk ik. Hitchcock vond method acting ook grote onzin. Je draaft op, zegt je lines et voila. Mij stoort dan ook de erg globale karakter ontwikkeling van zijn meeste films. Wordt er iets van psychologie gesuggereerd, dan is het vaak zo ver gezocht of aanstellerig, dat ik elk geval nooit in het verhaal kan zitten. Rear Window is een vaak aangehaald meesterwerk, maar zou een type Grace Kelly nou echt met zo'n mopperkont als James Stewart een relatie hebben? Zou een huidige regisseur niet mee weg kunnen komen. Overigens, had ik al gezegd, vond ik Dial M (Ray Milland vooral) en Frenzy wel behoorlijk goed.

"Only one is a wanderer; two together are always going somewhere."

Na Psycho mijn tweede film van Alfred Hitchcock. Ik had Vertigo uitgekozen omdat dit meestal de titel is die mensen na Psycho als beste film van Hitchcock hebben staan (en omdat Dr. Wilson in de tv-serie House M.D. een poster van de film op zijn kantoor heeft hangen). En ik heb er geen spijt van. Ik vind deze Vertigo namelijk nog net even wat beter als Psycho.

Scottie Ferguson is een ex-detective die door zijn hoogtevrees moest stoppen met zijn politiewerk. Op een dag vraagt zijn oude schoolvriend of hij zijn vrouw wil volgen. Hij is er namelijk van overtuigd dat zijn vrouw is bezeten door een al lang overleden vrouw...

Ok, laten we eerst maar even alle mankementen van de film opzij schuiven. Vertigo is op een vervelende manier gedateerd. Opnames die makkelijk op locatie hadden gekund zijn in een studio opgenomen en er word (te) vaak gebruik gemaakt van blue-screen. De opnames zijn ook een beetje inconstant, want dan maakt Hitchcock een heel sterk shot (met schaduwen en op locatie) en dan is het weer een onrealistisch belicht shot... Vaak zag je ook duidelijk verschil tussen voor- en achtergrond. Maar ik moet ook toegeven dat dat soms ook weer meesterlijk was gedaan. Het acteerwerk is af en toe een beetje gemaakt maar eenmaal in de film leer je dat wel een beetje negeren, daar is het verhaal te goed voor.

Het verhaal word al vrij snel aardig mysterieus en weet de kijker vanaf dat moment aan het scherm gekluisterd te houden. De film blijft simpel weg ook interessant omdat er vaak dingen gebeuren die je als kijker niet kan verklaren. Daarom hou ik zoveel van mystery, dat je niet hebt als je een film kijk van 'Wat zou ik straks eens gaan doen?' of 'Hoelang zou de film nog duren?' maar dat je werkelijk helemaal in het verhaal opgaat en er (in mijn geval) zelfs een beetje melancholisch van word. Dit is ook echt zo'n film waarvan je niet al te veel vooraf moet weten. Ik zal daarom niet te veel prijsgeven, maar dat macabere einde (hoewel abrupt) kon ik zeker waarderen.

De muziek van Bernard Herrmann was weer geweldig. Hoewel het hoofdthema niet heel bijzonder is en de muziek veel minder iconisch als die van Psycho vond ik dat er veel schitterende emotionele momenten inzaten die de drama in de film erg versterkte.

Zoals ik eerder al zei is niet alles even goed opgenomen. Wat ik ook nog wilde toevoegen is dat ik de vele fade-to-black overgangen enorm storend vond. Veel te abrupt, vooral na een heftig moment krijgen we niet de stilte die nodig is maar gaat het meteen verder. Ook lopen de scènes niet altijd even goed in elkaar over, ze wisselen elkaar simpel weg af. Toch moet ik eerlijk zeggen dat ik hier eigenlijk in het begin op lette, daarna wende het wel een beetje.

Ik zou nog veel meer willen toelichten maar besluit maar om dat niet te doen. Vertigo vond ik, onverwacht, een heel sterke film met een erg susepensevol verhaal en goed uitgevoerde drama. Ik denk zelfs dat ik binnenkort mijn top-lijst eens aan moet gaan passen. De volgende Hitchcock die hier al klaar licht is Rear Window.

Wow, verklaar nader, heb ik gemist!

Overigens de eerste oudere film die ik heb gezien. Ik verwachtte een ouderwets, saai, slecht geacteerde "over datum" film, maar dit is puur kunst!

Deze lag bij mij al een hele tijd stof te happen, nadat het gisteren in een MM-discussie voorbij kwam (waarvoor dank John Milton ) werd het tijd om deze op te zetten.

De film kent een uiterst fraaie eerste helft waar de degelijkheid in alle opzichten van afspat en waar ik qua waardering steeds dus op een ruime 4* zat, de tweede helft / het einde wordt bij mij in zo'n geval beslissend of de film een nog hogere of lagere score haalt. Het werd voor mij lager, want op een gegeven moment wordt er een draai aan het verhaal gegeven, en naar het einde toe vond ik het beduidend minder. Ik blijf ook met twee ("verhaaltechnische") vragen achter...

Ik vond het jammer dat halverwege middels de geschreven bekentenis aan de kijker even wordt verteld (lees: gespoild) hoe de vork in de steel steekt. Door het in de prullenmand verdwijnen van die bekentenis is het duidelijk dat Hitchcock dit alleen maar doet om de kijker in te lichten, maar waarom...??? Hitchcock, had dat nou voor later bewaard!!

Daarmee begonnen de minpuntjes, die in de eerste helft volstrekt afwezig waren, zich vanaf dan op te stapelen. Ongelofelijk hoe de vrouw in de modewinkel werd behandeld, als een soort bezit van de man, waarbij zij een object werd en het winkelpersoneel hem aansprak en zijn verzoeken opvolgde, met haar enkel als paspop. Ik kan me moeilijk voorstellen dat het écht zo extreem aan toeging in die tijd. De gedragingen van de vrouw werden steeds lastiger om van een logica te voorzien, en waarom zij op het einde doet wat ze doet begrijp ik al helemaal niet. Of het nou zelfmoord is (waarom?), of schrik van de non (waarom?), in beide gevallen kan ik het niet plaatsen....Iemand een theorie?

Pluspuntjes zijn er natuurlijk genoeg, die zijn in andere meningen al ruim aan bod geweest dus daar begin ik niet over . Een ruime 3,5*.

Een film waar de meningen sterk over verdeeld zijn. Aan de ene kant een ijzersterk verhaal en prachtige locaties. Alhoewel de zoomlens al uitgevonden was, werd er in die tijd (1958) gelukkig niet of nauwelijks gebruik van gemaakt. Dat onding kwam pas later in zwang. In deze film rijdt de camera gewoon naar iemand toe als hij/zij beter in beeld moet komen.

De casting vind ik minder gelukkig: James Stewart vind ik typisch iemand die bij z'n geboorte al een ouwelijk gezicht had. Kim Novak heeft weliswaar een hoofdrol, maar die rol komt pas op het einde van de film goed uit de verf. De rest van de tijd zit ze in feite alleen maar mooi te zijn.

Meer dan 3,5 kan ik er na al die jaren nog steeds niet van maken.

Vage film, met net iets teveel wendingen naar mijn smaak. Ook het wat pathetische acteerwerk vond ik minder. Hoort dan misschien bij die tijd, maar ik heb al films gezien (en ouder) die wat dat betreft vlotter en frisser overkwamen.

Er zitten wel regelmatig mooie scenes in, je kan zien dat er veel aandacht is besteed aan de cinematografie, de omgevingen en de muziek, en James Stewart is uiteraard een erg charismatische man. Toch vond ik het wat teveel all over the place. Op papier is het best een leuk in elkaar zittend verhaal, in de praktijk vond ik het er niet helemaal uitkomen.

3*