Vertigo (1958)

Prachtige film over een ex-agent die door een oude schoolvriend wordt gevraagd diens vrouw in de gaten te houden. Meeslepend vanaf de mooie openingssequentie. Een gelaagd plot met een prima twist. Naast de mooie en perfect bijpassende muziek van Bernard Herrmann ziet de film er ook prachtig uit met een aantal mooie shots. Zeker één van de beste films van Alfred Hitchcock.

Mijn derde film van James Stewart in een Hitchcock-movie na Rear window en The man who knew too much. Ook deze Vertigo beviel me wel al heb ik niet het wow-gevoel van "de beste Hitchcock" die deze film torst. Nochtans bekruipt je een gevoel van ongemakkelijkheid als je de intro ziet. Ook ergens middenin de film wordt er ook nog eens geëxperimenteerd met kleuren en draaicirkels. Leuk! Vertigo is een psychologische film geworden van een rechercheur die door een ongeval lijdt aan hoogtevrees. De hele film door vraag je je af waartoe dit dient, maar gelukkig kon je er op het einde nog iets mee. Was deze subplot absoluut noodzakelijk om eenzelfde film te produceren, wellicht niet. Toch is die achtervolgingsscène op de daken bloedstollend.

Het verhaal gaat grotendeels over Madeleine, de vrouw van een kennis. Ze is een bizarre vrouw met zelfmoordneigingen die worstelt met het verleden van één van haar voorouders. Het knappe aan het verhaal en het plot is dat de geschiedenis zich herhaalt en Ferguson eveneens in een obsessie terecht komt bij een "donkerharige Madeleine". Vanaf dan wordt de film echt boeiend. Het einde daarentegen vond ik wat bizar. Die non bvb?

Technisch zit de film knap en stijlvorm knap in elkaar, maar dat mag geen verbazing wekken bij Hitchcock. Het lijkt vanzelfsprekend, maar deze film is volgend jaar al 60 jaar oud. Het blijft knap vast te stellen dat deze en vele andere van zijn films lekker blijven wegkijken.

Natuurlijk al een gedateerde film, maar daardoor absoluut niet verkeerd. Sterker nog het kleurgebruik is fantastisch! Met als uitblinker de kijk op de Golden Gate Bridge. Na mijn inziens had er wat meer ingespeeld mogen worden op Scotty's hoogtevrees Tevens komt de eye opener iets te vroeg, en is alle spanning zo goed als verdwenen. Verder gewoon een hele goede film!

Een klassieke film noir over – hoe kan het ook anders – een volmaakte moord die echter toch fout gaat omdat er liefde in het spel komt. Zoals het een klassieke noir betaamt zit het verhaal razend knap in elkaar met dubbele twisten en iedereen die iedereen bedriegt (de moord komt al vrij snel in de film om ruimte te maken voor nieuw bedrog en twisten). Net als de personages in de film word je als kijker voortdurend op het verkeerde been gezet maar uiteindelijk vallen alle puzzelstukjes in elkaar en blijkt het verhaal vele Droste effecten te bevatten (zo krijgt Scottie, die Judy traint zoals Gavin dat eerst deed, op het eind een tweede kans om Judy, die net als Carlotta die ze eerder speelde om Scottie te bedriegen wordt verstoten door haar rijke weldoener, te beschermen maar nu van strafrechtelijke vervolging). Zowel het verhaal als de visuele uitwerking lijkt er – succesvol – op te zijn gericht je hoofd te doen tollen wat uiteraard overeenkomt met de titel die verwijst naar de draaiduizeligheid (vertigo) waar Scottie aan lijdt en die de oorzaak is van het hele verhaal. Alles in de film komt terug op andere niveaus tot en met de spiraalvorm als visualisatie van de vertigo, van de hallucinaties tot het kapsel van Madeleine. En afgezien van dit alles is sowieso het verhaal met z’n persoonsverwisseling en het mysterie of Madeleine geestesziek of behekst is heel interessant.

Het is aldus een volmaakte film en waarschijnlijk een van de knapste ooit gemaakt. Toch heb ik er wat moeite mee de film vijf sterren te geven: de film is ingenieus maar – en dat heb ik vaker met films van Hitchcock – hij heeft ook iets saais en gedateerds alsof Hitchcock niet heeft kunnen ontsnappen aan de ’saaie’ sfeer van de jaren ’50 die alles grijs maakt (ook al is het een kleurenfilm). Daardoor lijkt de film ook traag en je krijgt de indruk dat elke scene net iets te veel tijd neemt, ook al is het verhaal gecompliceerd en gelaagd. Het acteerwerk is soms opmerkelijk klunzig en de decors duidelijk nep. Hitchcock is denk ik gewoon niet helemaal mijn regisseur.

Alfred Hitchcock, de paus van de suspense, is ook de meester van de geobsedeerde love-story. De aan hoogtevrees lijdende Scottie Ferguson (knap vertolkt door James Stewart) raakt in de ban van de vrouw die hij moet schaduwen. Wanneer ze door zijn schuld verongelukt, is hij reddeloos verloren. Tot hij haar dubbelgangster ontmoet...

De attractieve Kim Novak ontpopt zich tot een echte femme fatale. “Vertigo” is een hypnotiserend, overweldigend emotioneel en oer-cinematografisch meesterwerk met een briljante score van Bernard Herrmann en in prachtige kleuren. Ik heb die onvergetelijke en tijdloze klassieker al talloze keren herbekeken.

“Only one is a wanderer; two together are always going somewhere.”

IJzersterke film van Hitchcock. Met Vertigo mixt Hitchcock romantiek, drama, mysterie en suspense, en maakt er een enerverende en ingenieuze film van. De acteerprestaties, het verhaal en de muziek zijn sterke punten, maar het allergrootste compliment moet de cinematografie krijgen. Want Vertigo ziet er schitterend uit, van de scenes Downtown San Francisco tot aan de scenes in het bos.

Kim Novak heeft een ongelooflijke screen presence, en als Madeleine/Judy weet ze twee persoonlijkheden op briljante wijze neer te zetten. Stewart is ook sterk als obsessieve sul, en hij legt echt zijn ziel en zaligheid in de rol. Het verhaal zit briljant in elkaar, met een aantal slimme regiekeuzes van Hitchcock. Zoals de clou van het verhaal, die een half uur voor het einde al wordt weggeven. Dat laatste half uur is beklemmend en bijna maniakaal zoals Stewart Novak omtovert tot zijn droomvrouw Madeleine. Hitchcock kennende zou het wel eens aardig meta kunnen zijn.

Vertigo is één van mijn favoriete films, er was jaren geleden zelfs even een periode dat ik deze film ieder weekend bekeek,

...maar er is ook iets vreemds mee aan de hand:

het ligt aan mijn gemoedstoestand of ik het halverwege de film een geniale vondst van Hitchcock vindt om feitelijk de clou te verklappen, of dat ik dit als zwaar teleurstellend ervaar en van te voren weet ik nooit hoe ik er op zal reageren. Een week later kan het weer compleet anders zijn.
Geen idee of dit een normale reactie is bij deze film, of dat dit typisch bij mij het geval is.

Van de ene kant had ik liever gehad dat je samen met het hoofdkarakter ontdekt hoe het precies allemaal in elkaar steekt, het neemt op dat moment toch een groot deel van de opgebouwde spanning weg,
van de andere kant dwingt Hitchcock je nu na deze onthulling je sympathie voor Stewart te verleggen naar Novak en dat is natuurlijk heel slim gedaan. Je kunt het niet helpen om mee te gaan leven met het door haar gespeelde personage, zeker ook omdat die van Stewart steeds onsympathieker en fanatieker wordt, hij begint bijna zelfs psychopathische trekjes te vertonen, in zijn speurtocht naar de in zijn ogen perfecte vrouw, die hij door toe doen van zijn eigen tekortkomingen is verloren (of in ieder geval dat heeft men hem doen laten geloven).
Als kijker vraag je je voortdurend af hoe dit zal gaan aflopen en je hoopt dat het voor het veel sympathiekere Novak personage goed zal komen.

Qua acteren is het dik in orde: goed spel van Stewart en Novak weet de twee verschillende persoonlijkheden goed -en verschillend genoeg- overtuigend neer te zetten. En wat maakt ze iedere keer weer een enorme indruk op mij: ze is werkelijk een plaatje. Wat een geweldige, mooie vrouw was dat!

Dit is toch wel Hitchcocks beste film, die begint als een soort van spookthriller annex thriller mysterie en weet jou, de kijker, iedere keer weer op het verkeerde been te zetten en dan is er de climax waarbij de regisseur de intensiteit nogmaals opvoert. Helaas is dan net de laatste halve minuut ietwat teleurstellend en komt eigenlijk volledig uit de lucht vallen.

Toch vind ik dit een fantastische film, prachtig in beeld gebracht, fraai kleurgebruik en begeleidt door de briljante score van Bernard Herrmann. Pure klasse!

Een meesterlijke film, die ik keer op keer kan bekijken: een tien, ofwel 5 sterren!

Prachtige film in de tijdsgeest. James Stewart en Kim Novak zijn erg goed. Tweede film die ik van Hitchcock heb gezien (na The Birds). En vind deze beter.

Na Rear Window te zien van Hitchcock was ik eigenlijk niet echt overtuigd van de grootsheid van deze regisseur. Ik heb het daarna ook niet direct meer aangedurfd om een tweede film van hem te kijken. Na het aanschouwen van Vertigo ben ik toch al een kwartslag gedraaid naar de richting van meesterlijk regisseur. Zoals jullie misschien wel weten zie ik graag eens een neo-noir film met een femme fatale in de hoofdrol. Nu in de echte noir films moet ik me nog verdiepen maar dat zal er vast ooit wel eens van komen. Het is ook erg verrassend dat ik van Brian De Palma's Obsession weinig kon genieten (1.5*), ondanks dat ik het overgrote deel van zijn oeuvre erg kan appreciëren. Het is waarschijnlijk niet voor niets dat scenarist Paul Schrader niks meer met die film te maken wou hebben nadat De Palma het scenario herwerkte.

Tot zo ver Obsession dat hier duidelijk invloeden/ideeën van heeft overgenomen maar verre van een remake kan genoemd worden. Vertigo is een film die in het eerste uur redelijk drijft op de spanning om dan over te gaan in een steeds fanatieker wordend liefdespel. Het einde vind ik wat abrupt en ook nogal vreemd. Hier zal vast een religieuze symboliek achter steken met die non. . Blij om eens gezien te hebben en ik denk dat Hitchcock nummer 3 er sneller zit aan te komen.

Mager.

Soms willen de oudere klassiekers me nog weleens pakken. Wetende dat Hitchcock destijds zijn tijd wel vooruit kon gaan met enkele toffe trucjes, zijn het vooral andere elementen die het hier gewoon niet compleet maken helaas.

Want wanneer Hitchcock qua stijl uitpakt ziet het er goed uit. De film leeft al helemaal op wanneer de Vertigoscenes beginnen. Dat zijn wel de stukjes die de film bijzonder weten te maken. Ook zoiets als die opening zijn leuke toevoegingen aan de film.

De film is nergens heel spannend en weet slechts zelden intens te zijn. De momenten van spanning zijn trouwens schaars en de mystery niet al te pakkend. De twist vond ik ook weinig bijzonder eigenlijk. Dubbelgangers zij nou niet bepaald vernieuwend meer in de filmwereld.

Acteerwerk is ver ondermaats. Novak was te erg voor woorden. Stewart te oud. De romantiek voelt al snel niet echt aan zo. Bovendien vind ik de romantiek echt tot de belabberdste romantiek behoren uit de gehele filmgeschiedenis. Zo overdreven, zo nep. De dialogen zijn van triest niveau.

Schrik dan toch wel dat het van Hitchcock kwam, die ik altijd als een wat modernere regisseur zag destijds. Zeker de kleurtjes laten wel zien dat Hitchcock een eigenaardig mannetje was en wel iets aan wilde durven. Maar op andere genres, vooral romantiek en drama, faalt het echt op grandioze wijze.

De sceneovergangen zijn ouderwets, wat vanzelfsprekend is. Maar ik blijf het toch slordige en abrupte overgangen vinden. Zo voelt het allemaal redelijk gehaast aan. Voor de rest heeft de film wel zijn charmes. Ik ga het weer herhalen, de kleurrijke beelden. De thriller bij vlagen intrigerend en de Vertigo erg pakkend.

Zal vast monumentaal zijn in de filmgeschiedenis, maar de romantiek is zo hinderlijk dat ik mezelf er niet overheen kan zetten gewoon van de geschiedenis te genieten.

Het camerawerk van Robert Burks is schitterend, Bernard Herrmann verzorgde de even mooie als effectieve muzikale score en James Stewart geeft op indrukwekkende wijze gestalte aan de complexe hoofdpersoon in dit romantische mysterie. Desondanks is dit Hitchcocks zwakste film uit de jaren '50 en dat komt vooral door een extreem vergezocht verhaal dat bovendien vol plotgaten en een enkele toevalligheid zit.

De scènes met Barbara Bel Geddes, in een zeer ondankbare rol, voegen niets toe en zonder de sfeervolle muziek van Herrmann zou de eerste helft van de film - met name de sequentie waarin John Madeleine [Kim Novak] eindeloos schaduwt - nauwelijks door te komen zijn. Fans van deze film verwijzen veelal naar een paar momenten (de scène bij San Francisco Bay, het beroemde zoom-shot in de klokkentoren en het moment waarop Judy's transformatie tot Madeleine is voltooid), maar die momenten maken nog geen monumentaal meesterwerk. Een overgeanalyseerde en overschatte film.

En de volgende Hitchcock aan de beurt, en met Vertigo toch vermoedelijk één van de eersten die ik gezien heb in mijn jeugd. Het plot had geen enkele verassing meer, Stewart viel me tegen maar desondanks heeft de film een aantal erg goede momenten en beklijft de film toch vooral met zijn einde.

Onlosmakelijk verbonden is deze film voor mij aan jeugdsentiment, de film waarin van alles leek maar toch anders bleek, toen al een les. Een tweede waaraan deze film onlosmakelijk verbonden is, betreft de band Faith No More die met het nummer Last Cup Of Sorrow een videoclip in het leven riep, die niet alleen geïnspireerd is op de film, maar op enkele details na één op één de film lijkt te volgen, alleen in dit geval met Faith No More zanger Mike Patton in de hoofdrol bijgestaan door niemand minder dan Jennifer Jason Leigh. Heerlijk nummer trouwens en ik moet nodig iets van Faith No More aan mijn collectie toevoegen. En met dit allemaal in gedachten had ik dan ook wel zin Vertigo er bij te pakken tijdens mijn vakantie. En zo geschiedde gisteravond en wat gaat de film toch voortreffelijk van start. Laten we eerlijk zijn, het voorval op het dak is kort en ziet er ongelooflijk nep uit, maar wat wil je ook met een film van zestig jaar oud. Desalniettemin wordt er uitstekend een bepaalde prikkel overgebracht en tussen het gewauwel van Stewart door slaagt Hitchcock daar verderop nogmaals in met de scene op het trappetje.

Vertigo vervolgt zich daarna, na het contact en verhaal van Elster, met een interessant raadsel dat zich langzaam rondom de knappe en mysterieuze Madeleine ontwikkelt. Samen met Stewart wordt mee gekeken naar de vage handelingen van deze dame goed begeleid door een fraaie sfeer. Na het eerste contact wordt zoals verwacht het pad, wat beter niet betreden kan worden, toch ingeslagen. Ik weet beter door dat ik de film eerder gezien heb, toch wordt er ontzettend mooi opgebouwd naar het moment in de toren dat spannend en aangrijpend tegelijk is. Daarna verandert de film eigenlijk volkomen van suspense achtige griezel naar een psychologische thriller. Het is niet de vraag hoe, maar eerder wanneer? Wanneer snapt Scotty de zaak. De eindscene, hoewel ik wist dat het ging gebeuren, is werkelijk kippenvel waardig. Kippenvel overigens die bij de gedachte aan dat moment meteen weer de kop op steekt. De vraag is en blijft hoever het gaat, voor mij betekent het zoveel als dat je sommige dingen gewoon nooit zal krijgen of met dingen moet leren leven. Volgens andere zit er een seksueel geladen onderlaag in, het zal...

Is er dan niets op te merk....?Mjoa...van Stewart zal ik nooit fan worden die vooral een beetje als antiheld overkomt, zeg maar gerust als niet interessante sul. Je zou kunnen zeggen dat dit goed bij de rol past maar ik snap niet helemaal wat een vrouw als Madeleine in hem zou zien. Dan is er de intonatie van de man, ronduit verschrikkelijk die lijzige en boerse manier van praten van de man. Het is dat de film uitermate boeit maar dit is echt iets waar ik me kapot aan zou kunnen irriteren. De man komt uit Indiana, misschien dat ze daar allemaal zo praten

Ondanks deze kleine puntjes heeft Vertigo een fijne mix van suspense, drama en mysterie, heeft de film uitermate prikkelende en goed gebrachte momenten rondom het hoogtevrees fenomeen, en weet de film uitermate goed te boeien. Nee, beter dan mijn favoriete Hitchcock is ie niet, dat blijft Psycho, maar Vertigo doet er zeker een goede gooi naar. Mede door het nog spelende jeugdsentiment toch hetzelfde cijfer als Psycho, een 4.5 dus.

Vertigo was niet meteen mijn meest favoriete Hitchcock, maar ik heb nu de film een keer op het grote doek gezien. Waar een film toch nog altijd meer tot haar recht komt. Zeker als die gefilmd is in Technicolor. James Stewart is weer in vorm, al geniet ik vooral van de vrouwelijke rollen. Kim Novak als de mysterieuze dame die stilaan in de hoek wordt gedreven door Stewart. En een hele opvallende rol voor Barbara Bel Geddes als Midge, de ex-verloofde van het hoofdpersonage.

De film is vooral een Hitchcock film geworden, en dat is helaas af en toe wel wat geforceerd. Hij schuift het verhaal af en toe op zij om zelf uit te blinken, terwijl dat bij films als Rear Window of North by Northwest veel beter klikte en zo de spanning zeer natuurlijk aanvoelde. De film wisselt heerlijke shots af met soms bruuske overgangen.

Vertigo is uiteraard een klassieker, persoonlijk niet de beste Hitchcock maar best wel interessant en boeiend.

Nogal vergezocht plot daarom "slechts" 3,5*, maar wel knap geënsceneerd door Hitchcock. Een zeer psychologische film ook. Een detective (die lijdt aan hoogtevrees) verleent een oude vriend een gunst door het staan en gaan van diens vrouw te onderzoeken. De vrouw lijkt erg veel interesse te hebben in ene Carlotta Valdez, die honderd jaar daarvoor in San Francisco leefde en op jonge leeftijd aan haar einde kwam. Dit geeft een mysterieus en intrigerend eerste uur. Na de key event gooit Hitchcock het over een andere boeg en verlegt de focus naar een identiteitsverwarring die daarna ontstaat en de motor vormt voor de finale. Vertigo vond ik vooral sterk geacteerd door Stewart en Novak, die zowat 80% van de film op hun schouders dragen. Stewart is niet weg te denken uit de Hitch's films.

Hitchcock is nauwelijks geïnteresseerd in het 'why' en alleen in het "how". Dat vergt enige aanpassing van mij als kijker want bij een eerste kijkbeurt (en deze tweede kijkbeurt voelde als de eerste want het was denk ik wel 20 jaar geleden dat ik deze zag) let ik naast het visuele vooral op zaken als plot en hoe het scenario in elkaar steekt. Dat moet je dus niet doen bij Vertigo want als je de plot analyseert wordt het al snel licht-belachelijk.

Echte suspense is het dan ook niet, zeker als Hitch zijn kaarten op tafel legt met de bekentenis. Daarna is het inderdaad wachten tot Madeleine/ Judy zich prijsgeeft. Vist Scottie het verfrommelde briefje uit de prullenbak, of verspreekt Judy zich door te refereren aan iets wat plaatsvond toen ze nog Madeleine was? Dat het uiteindelijk het sieraad is van Carlotta dat haar verraadt vond ik eigenlijk een aparte keus. Ze was immers niet echt de achterkleindochter van Carlotta en had het sieraad dus kennelijk van Elster gekregen als bedankje voor bewezen diensten. De link met Scottie was daarmee zo in het oog springend dat het wel erg naïef van haar was dat sieraad om te doen. Maar goed, zoals gezegd, de plot is bepaald niet waterdicht.

Wat overblijft is een prachtig geschoten film, met een hoofdrol voor de kleuren, de omgeving en de chemie tussen de hoofdrolspelers. Niet eens dat ze zo verliefd lijken- dat was door het grote leeftijdsverschil zelfs een beetje ongemakkelijk, maar ze vullen hun rol perfect in. Daarbij moet ik wel zeggen dat ik in tegenstelling tot anderen Stewart wel graag zie, hij belichaamt een beetje het klassieke Hollywood samen met andere acteurs van de oude stempel als Bogart, Cagney, Cooper en Cary Grant. Kim Novak heeft een heel andere uitstraling. Ze is een beetje een koele schoonheid, niet direct iemand waarvan het hart sneller gaat kloppen, maar ze heeft ook een bepaalde tragiek, ergens balancerend tussen melancholie, schuldgevoel en depressie, waardoor je je over haar wil ontfermen. Ze heeft trouwens in opmerkelijk weinig grote films gespeeld, dit is zelfs de enige film die ik van haar heb gezien.

Over het einde is al veel geschreven, het is ook vrij idioot. Niet eens zozeer dat Judy uit het raam valt, maar dat die non meteen routineus een kruis slaat en de klok gaat luiden, alsof het haar wel vaker overkwam mensen van schrik uit het raam te laten donderen.

Het is een film die je vaker moet zien, zo lijkt de teneur van degenen die dit echt fantastisch vinden. Misschien dat een derde kijkbeurt helpt om dit tot meesterwerk te bombarderen, vooralsnog vind ik het een fijne Hitchcock maar niet eens zijn beste, laat staan een van de beste films ooit gemaakt. Dat het tot de invloedrijkste films hoort wil ik overigens nog wel geloven.

Vertigo neemt alle tijd van de wereld om een verhaal te vertellen. Rustige en zwijgzame momenten zijn er in overvloed. Echt vervelend is dat niet. Het verhaal is boeiend. Het lijkt een ongecompliceerd verhaal te zijn, maar het zit natuurlijk vol misleiding en afleiding. Bovendien heeft Hitchcock de film volgestopt met prachtig beeldmateriaal en opvallend kleurgebruik. Sommige scènes maken indruk vanwege de setting. Andere vanwege het oog voor onbetekenende details op de achtergrond die soms subtiel worden gevangen en soms opdringerig op de voorgrond treden. Het zijn scènes die je onopvallend een andere realiteit binnen trekken.

De eerste 90 minuten vertelt Vertigo een mysterieus verhaal. Met suspense en thrillerelementen. De kortere tweede helft van de film begint vanuit een dieptepunt waar de film de kijker in achter heeft gelaten. Vanaf dat punt begint een hernieuwde opbouw, die in een hoger tempo dan daarvoor leidt naar een plotseling einde. Het tweede deel is in verhalende zin minder pakkend. Minder zorgvuldig geënsceneerd. Gehaaster. De nadruk ligt minder op de omlijsting en meer op de karakters. Het goede acteerwerk en de diepere inkijk in de personages zorgt dan toch wel weer voor een boeiende finale.

Het hoofdpersonage is John Ferguson. Een man die diverse mentale fasen moet passeren. Het script gaat niet zachtzinnig met hem om. Ferguson de gevatte vleier. De verwarde driftkop. De treurende obsessieveling. Hij wordt gespeeld door James Stewart die het personage met veel nuance neerzet. De andere hoofdrol is voor Kim Novak, die een minder gelaagd personage speelt maar dat met veel uitstraling compenseert. Hitchcock was niet zo ingenomen met de keuze voor Novak. Hij had haar rol bedacht voor Vera Miles, die hij contractueel aan zich had gebonden en wilde poneren als een tweede Grace Kelly. Vera Miles werd echter zwanger.

Vertigo is een film over obsessies, over angsten en gespleten personen. De film beweegt zich op het vlak tussen rationeel en irrationeel. Met suggestieve beelden en uitstekend acteerwerk wordt succesvol een mysterieuze en paranoïde sfeer gecreëerd. De veel geroemde score van Bernard Herrmann die een hypnotisch element aan de film zou toevoegen, maakte op mij weinig indruk.

Opnieuw bekeken omdat de film nu is uitgekomen op een prachtige 4K transfer. Dit is echt een meerwaarde ten aanzien van de toch al goede blu ray versie. Ook het geluid is netjes aangepast. Zag onderweg in de steeg toch nog wel een black spot. Beetje slordig. De film is wat lang gerekt zoals ik al eerder hier schreef, maar zit verder goed in elkaar. Blijf het alleen wat jammer vinden dat de moordenaar verder niet meer wordt belicht Afijn misschien was dat dan uiteindelijk wel een detail dat er niet zoveel meer toe deed. Zag de film voor het laatst in 2017 toen Kim Novak nog leefde. En nog steeds op 89 jarige leeftijd nog springlevend. De omgeving van San Francisco is echt zo mooi. Vroeg me af of die oude gebouwen bij het water nog steeds zo bestaat. Echt een plaatje.

Film 4,0
Beeld (4K) 4.5
Geluid 4.5

Vierde kijkbeurt op 25 j tijd en deze keer naar aanleiding van het plan om met een collega alle Hitchcocks te (her)bekijken. Ik keek alvast uit naar deze film die toch bekend staat als een absolute classic in het oeuvre van de man en ook altijd heel hoog eindigt bij "beste film allertijden" lijstjes. Bij release was het geen onverdeeld succes bij critici en publiek nochtans. Het zou ook het einde betekenen van de samenwerkingen met James Stewart als lead. Kim Novak in haar enige samenwerking met Hitchcock die eigenlijk Vera Miles had gewild (maar ze was te hoogzwanger op het moment dat de productie van start ging).

Wederom heb ik erg genoten van de opbouw, de sfeer, de prachtige visuele aanpak, de muziek … Sinds de eerste kijkbeurt ben ik misschien wel wat kritischer geworden naar het verhaal toe. Het draait hier om op opgezet spel en hoewel het op papier misschien klopt, is het pure nonsens. Doet me denken aan bepaalde Agatha Christie plotjes die ook zo met de haren getrokken zijn. Ook de moordenaar die boven in de klokkentoren staat om er zijn echte echtgenote naar beneden te gooien, op klaarlichte dag, en dan ongezien weer verdwijnen, hoe verzinnen ze het. Nee het eerste anderhalf uur is voor mij veel geloofwaardiger vanuit de veronderstelde psychose van Kim/Madeleine. Het laatste half uur slaat de sfeer helemaal om en gaan we de naar de onvermijdelijke ontknoping. Kundig. En natuurlijk maakt het een verschil of je de film de eerste keer ziet of niet.

In het algemeen stel ik dan toch vast dat de kern van het verhaal enorme pulp is. En dat het op een fantastische wijze gefilmd wordt door de master of supsense, en dit gaat gepaard met een sublieme score van Bernard Herrmann, één van zijn beste uit zijn carrière levert. Pulp verheven tot grootse cinema = kunst. Voor mij blijft het één van de beste kijkervaringen.

hitchcock challenge # 27

Met een aanvang van psychologie van de koude grond, Stewart klimt op een krukje, mondt de film uit in een psychotisch effect gekoppeld aan de acrofobie van Stewart. In dit geheel trekt Hitchcock zijn registers open met een goede plot. Vanuit gevoelsstrekking zou je zeggen dat indien Stewart zijn visualisatie had losgelaten hij een lang en gelukkig leven met haar zou kunnen leiden, doch zijn oude poltiemindset is nog te actief.

Niet mijn ding.

Het is niet de eerste keer dat de zgn. meester van de suspense mij vooral niet op het puntje van mijn stoel laat zitten. Qua opbouw zijn er opmerkelijke keuzes gemaakt, waardoor het tweede deel als ballast aanvoelt. Grootste manco zijn voor mij wel gewoon de personages die zich onnatuurlijk gedragen, niet geholpen door acteerwerk dat toentertijd als de norm gezien werd. Het is dusdanig over-the-top dat het mij irriteert. Zeker James Stewart is niet te best. Kim Novak betert zienderogen zodra ze haar tweede rolletje mag spelen. De diepe finale in de toren, met als toppunt een non die van het niets verschijnt en de noodlottige val veroorzaakt, lijkt uit een parodie op deze film te komen.

1,5

Ik heb mij altijd verwonderd over de vraag waarom Hitchcock de auto's van de hoofdrolspelers op een gegeven moment op de verkeerde (linker) weghelft laat rijden. Nu blijkt dat er een waslijst aan "gekkigheden" (inconsistenties) is van allerlei details die haaks staan op het "normale leven." Ik kan me niet voorstellen dat Hitchcock deze "fouten" over het hoofd heeft gezien, en bij sommige moet er zelfs sprake zijn van een bewuste keuze. De reden: droomlogica, waarmee een gevoel en sfeer opgeroepen wordt bij de kijker dat er iets niet in de haak is zonder dat de vinger op de zere plek gelegd kan worden. Later zou David Lynch deze techniek in vooral Mulholland Dr eveneens toepassen, waarbij de "envelop-scene" boekdelen spreekt - ook de tweede opname van die scene bevat (bewust) dezelfde inconsistentie.