Trollflöjten (1975)

Een heel bijzondere operaverfilming van Bergman (die ook een groot toneelregisseur is/was). Bergman koos niet voor Grote Sterren, zoals dat gebruikelijk is (om commerciële redenen) maar om een hecht ensemble van jonge, aantrekkelijke zangers die in het Zweeds (!) zingen (in plaats van in het originele Duits : Die Zauberflöte). Ze zingen 'live' terwijl de camera loopt, en dus is het niet moeilijk om hier en daar oneffenheden te bespeuren, en kleine foutjes. Maar daar staat tegenover dat de sfeer licht en onpretentieus is, en dat het theatrale 'poppenkastgevoel' heel sterk werkt.

Het verhaal is bizar en vaak kinderlijk/ naief, vol symboliek uit de wereld van de vrijmetselarij. Vergeet de logica. De muziek van Mozart is onverwoestbaar sterk.

Muzikaal een van de betere (wellicht de beste?) uitvoeringen van Mozarts opera.

Dat is onzin.

Ik heb er hier drie. En deze op cassette. Van mij wint deze ook. Welke is jouw favoriet, Hugo?

Er zijn honderden opnamen van (ik meen rond de zeshonderd, las ik in 'Music') dus om te stellen 'dit is de beste'... Niemand heeft het overzicht. Ik begon geloof ik met Colin Davis, en ken Thomas Beecham (oud maar goed), Michael Halász (Hongaar, met vrij onbekende mensen), Mackerras (bij het Kruidvat) en ben heel erg tevreden met de hele Mozartreeks van Gardiner. En deze Zweedse heb ik op video. Maar morgen is er weer een nieuwe. Vaak wordt er heel erg geroepen over een nieuwe interpretatie, maar kom je na een tijdje weer terug bij een uitvoering van veertig jaar geleden. Met een paar krassen.

Absoluut mijn favoriete uitvoering. Heb hem op plaat.

Heel moeilijk te beoordelen voor mij....

Dit is de eerste opera voor mij en dan ook nog in de vorm van een film ipv in real life.

Ik hou het voorlopig op 3,5 sterren. Het verhaal van 'The Magic Flute' vind ik namelijk niet zeer denderend. Prachtige scene's, maar hier en daar ook zeer saaie...vooral dat liefdesgedoe tussen Papageno en Papagena kon mij niet bekoren. En waarom werden er soms kaarten met tekst omhooggehouden? Hugohei misschien 't antwoord?

Deze uitvoering is ook zonder meer mijn favoriet.

Ik zoek hem al jaren met nederlandse ondertiteling (op video of DVD). Heeft iemand die voor mij misschien? Zou ik geweldig vinden. Bij voorbaat dank.

Er is een regio 1 DVD van Criterion (Zie de amazon-link op IMDB), maar er is ook een Zweedse DVD die vrij moeilijk te verkrijgen is..

Hartelijk dank voor je snelle reactie, FisherKing!

Ik heb inmiddels de DVD met engelse ondertiteling. Toch moet er een uitvoering met Nederlandse ondertiteling bestaan.

Vooral die zoek ik. Hopelijk kan iemand me daaraan helpen?!

Eigenlijk zou je het niet moeten vergelijken, deze verfilming en een opera 'in real life'. Maar ik kan je verzekeren dat het laatste toch echt boeiender en indrukwekkender dan een verfilming ervan. Maar goed, toch was dit zeer de moeite waard, al is het enigszins een curiosum wat mij betreft.

De band was helaas wel vrij slecht, af en toe miste er een paar seconden, wisselende hoeveelheid ruis, geluid ook maar matig (ook door de ouderdom natuurlijk).

Dan nu de film zelf: de beelden uit het publiek tijdens de ouverture waren erg mooi, deden me aan Olympia van Riefenstahl denken, als vond ik Olympia mooier, beter qua spanningsopbouw. Hier duurde het wat lang, maar ja, zo lang duurt die ouverture nou eenmaal (en die is niet te lang hoor, Mozart wist wel wat-ie deed).

Daarna zie je de opera op toneel uitgevoerd. Dit is over het algemeen mooi gefilmd, veel close-ups, zodat de expressie van de zangers (die vaak prachtig is), heel goed uitkomt. Ik heb me hier eigenlijk voor het eerst bij een film echt gestoord aan de ondertiteling die het beeld wat verpestte.

Maar ruim twee uur is toch wel erg lang als het allemaal niet live is. Het mist de spanning van het toneel, het spontane, de tastbaarheid van de zangers en het orkest, het contact tussen toneel en publiek, en natuurlijk de klank van de muziek zelf. Live klinkt gewoon oneindig veel mooier dan via luidsprekers.

Wat de uitvoering van de muziek betreft: die viel me alles mee. Ik houd wel van de hedendaagse authentieke uitvoeringen, op oude instrumenten enzo. Dat is dit niet, maar ik heb me ook nergens gestoord aan smakeloze romantiek. Het was gewoon mooi, al zal het niet mijn favoriete uitvoering worden.

Dat snapte ik ook niet echt nee. Het werkte op de lachspieren, hoewel dat ook wel weer een prettige afwisseling was.

Poe, en dan nog een waardering... moeilijk. Is het nou film of opera of beide? Was Bergman hier vooral operaregisseur of filmregisseur? Nou goed, 3,5* omdat het wel mooi gefilmd is maar toch niet echt meer dan 2 uur kon boeien.

Het libretto van Die Zauberflote is ook niet zo best, hoewel het altijd erger kan (bijv. I Puritani van Verdi).

Er is een Nederlands ondertitelde versie van Homescreen (zie bv. www.cd-artline.nl).

Verder is er een mooie Franse versie met interessante extra's (zie bv. www.amazon.fr).

Romantische en alom geroemde opera waarvan de Zweedse meester Bergman een prachtige, verfijnde vertelling over liefde, vergeving en broederschap maakte.

Op 3 juni a.s. draait deze in de Images te Groningen ter gelegenheid van de 'Hommage aan Mozart - een eerbetoon via alle zintuigen', een initiatief van de Stichting 'The Northern Consort'.

Mozarts kinder-opera - zoals ik het liefkozend noem - wordt op fantastische en sprookjesachtige manier ten tonele gevoerd en op film gezet.

Håkan Hagegård is een briljante Papageno, de glimlach is gewoon perfekt. Wat kun je anders doen als toeschouwer dan glimlachend repliek geven.

Trollflöjten begint op eigenzinnige wijze, en zelfs aan de (hilarische) pauze is gedacht.

De Bergman touch is veelal aanwezig. Het sterkst bij het hoogtepunt van de opera, wanneer de Koningin van de Nacht haar boze waarschuwing richting haar dochter ten gehore brengt. Voor, tijdens en na dat geweldige gekakel zie je Bergman op z'n best. Beter dan seks als je het mij vraagt.

Dan nog even over het gebruik nu en dan van tekstborden. Dit zijn de momenten dat de moralistische levenslessen samengevat worden. Het wordt zo nog eens extra ingepeperd (vandaar ook dat ik het een kinder-opera noem).

Perfektie is dichtbij. 4,5* van mij. Wellicht een perfekte introductie voor leken tot de opera. Nog steeds een brede glimlach op m'n gelaat.

Muziekaal is het voor mij één van de beste uitvoeringen: er zit vaart in, de solo's en samenzangen zijn prachtig....en Bergman heeft het levendig geënseneerd en sfeervol in beeld gebracht.

Deze opera bevat veel symboliek uit de vrijmetselarij en het hermetisch denken. En er zitten dus ook verwijzingen in naar de klassieke mythen: b.v. Orpheus en zijn geliefde in de onderwereld etc.

Op vlotte lichtvoetige wijze wordt een levensbeschouwing op sprookjesachtige wijze ten tonele gevoerd.

Ik heb het idee dat Bergman de geest van Mozart en niet te vergeten Emanuel Schikaneder goed heeft aangevoeld. Zijn mooie close-ups benadrukken de aanwezigheid van een publiek. Het theaterdier, Schikaneder dus, maakte Mozart enthousiast voor zijn spektakelstukken. Hij bedacht het libretto, speelde Papageno en deed de regie van deze opera. De prachtige Barokke theater elementen werden ook door hem mede verder ontwikkeld...ook die zijn hier gelukkig te zien. Ik denk dat je de "Zäuberflöte' het beste een volksopera kunt noemen. Het was niet speciaal voor de aristocraten gemaakt. De geest van de vaudeville (luchtig vermaak) waait er door heen. Misschien zijn die pedagogische tekst begeleidingen op historische feiten gebasseerd. In die tijd zat men niet rustig met overdreven respect naar een opera te kijken en te luisteren: men reageerde veel directer...men kletste er door heen etc...Met een tekstbord werd waarschijnlijk de boodschap benadrukt. De "Zaüberflöte" was vrij snel een grote hit...Mozart heeft nog een klein staartje mogen meemaken....

Een live uitvoering is het mooiste, maar deze verfilming is absoluut een must! De drie dames in het begin, die prins Pamino al zingend "inpakken", zijn..... niet alleen voor het oor maar ook voor het oog....verrukkelijk!

En het Zweeds lijkt voor deze opera bedoelt te zijn! 5*

Eens iets heel anders van Bergman. Mooie ontmoeting van film, theater en muziek. Vond het erg aangenaam. De muziek is natuurlijk geweldig, hoewel ik er niet perse wat mee of tegen heb. Mijn ongetrainde oren vonden de uitvoering zeer goed, maar ik ben dus absoluut niet gekwalificeerd om daar echt iets zinnigs over te zeggen (al hoor ik natuurlijk ook wel dat het niveau technisch gezien heel hoog is). Het verhaal vind ik erg leuk, lekker laagdrempelig. De kruising met theater werkt wel, al denk ik dat er cinematografisch gezien veel meer mogelijkheden hadden gelegen die nu niet benut kunnen worden. Maar de kruising van de genoemde kunstvormen werkt hier wonderwel. Het is wat flauw voor een Bergmanfan om te zeggen misschien, maar de regisseur laat het werken, al lijkt mij zijn artistieke inbreng nu ook weer niet zo bepalend (hooguit helpen). Leuke aanrader binnen zijn oeuvre voor diegene die eens wat anders van hem willen zien (en waarom ook niet). Heb er eigenlijk niet veel op aan te merken, al maakt hij ook wat rare keuzes, zoals dat gedoe met die tekstbordjes (al las ik ergens dat dit was om de moraliserende toon te benadrukken). Ook de hele rol van die Papalaatmepiemellos vond ik niet erg geslaagd. Het zijn details voor een leuke film. 3,5 sterren.

Heel aardige verfilming die vrij lang de aandacht erbij houdt. Ik ga zo nu en dan weleens naar de opera, maar twee uur luisteren naar muziek vind ik vaak te veel, temeer de meeste opera's bestaan uit een aantal fantastische aria's maar ook veel vulling. Deze Zauberflöte kende ik niet als geheel werk, maar enkele losse stukken (O Isis un Osiris, Der Holle Rache) kende ik wel. Die bekende nummers zitten in het tweede uur, maar juist het eerste is het betere uur van de twee, speels, fris en natuurlijk pas dat eerste uur waar de aandacht nog wel bij is. Akte II vind ik dan wat minder, serieuzer ook, maar er blijven mooie momenten inzitten. Met veel plezier ook gespeeld en een geweldige Papageno en alleen maar mooie vrouwen.

Opvallend vond ik wel het libretto waar ook tijdens de aria's redelijk veel informatie wordt gegeven. Vaak zie je dat met zo'n aria slechts één emotie wordt gegeven -denk aan het werk van Puccini maar ook Mozarts Don Giovanni- waardoor je niet constant naar de tekst hoeft te kijken maar gewoon moet luisteren en genieten. Bij deze Zauberflöte moest je wel iets meer opletten.

Als film is dit niet heel bijzonder. Deels is het een toneelverfilming en zie je publiek zitten en decors verschuiven, deels echter ook kiest Bergman ervoor die toneelwereld even te vergeten. En hoewel je altijd bewust bent van het toneel (de decors blijven van karton) zouden veel scènes nooit op toneel kunnen plaatsvinden. Te veel decors ook daarvoor of bepaalde hoeken die het publiek nooit kan zien. Al met al een sterk eerste uur, geen heel bijzonder werk als cinema zijnde maar de muziek van Mozart blijft fier overeind natuurlijk. 3,5*.

Als je niet van opera houdt, is dit een behoorlijk lange saaie zit. Ik hou niet van opera.......

Pas in de laatste 20 min was er nog wat interessants te zien. Tot die tijd had ik het gevoel dat ik net zo goed een theaterproductie had kunnen kijken.

Ik ben behoorlijk groen op operagebied, en de Toverfluit kende ik alleen van naam. Toch zaten er zelfs voor mij bekende aria's tussen (die van de Koningin en Pa-pa-pa-pa-papageno), maar dat zijn waarschijnlijk ook meteen twee van de allerbekendste aria's. Het was best een leuke ervaring eigenlijk, deze operafilm, niet dat ik nu het Concertgebouw ga plat lopen, maar het viel me alleszins mee. Moet zeggen dat de ondertitels ook wel helpen- toegegeven, het leidt ook wat af van de muziek, maar om het verhaal te volgen is het toch wel een must.