menu

Nattvardsgästerna (1963)

Alternatieve titels: De Avondmaalsgasten | Winter Light

mijn stem
3,74 (179)
179 stemmen

Zweden
Drama
81 minuten

geregisseerd door Ingmar Bergman
met Ingrid Thulin, Gunnar Björnstrand en Gunnel Lindblom

Op een koude winter zondag, terwijl hij last heeft van een opkomende griep en een crisis ondergaat in zijn geloof, houdt dominee Tomas Ericsson van een klein kerkje zijn dienst voor een kleine gemeenschap. Na de dienst probeert hij een visser te troosten die geplaagd wordt door angsten, maar Tomas kan alleen maar spreken over zijn verstoorde relatie tot God. De schooljuffrouw Märta Lundberg biedt hem liefde als troost voor zijn verlies in het geloof. Tomas is hardvochtig.

TRAILER

https://www.youtube.com/watch?v=1GQ_zcNvwsw

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MovieMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MovieMeter met je privacy omgaat.

zoeken in:
avatar van Lucsz
3,0
Waar ik bij deze film steeds aan moest denken, was Ordet. Deze prachtige film van Carl Theodor Dreyer heeft een vergelijkbaar verhaal dat gaat over een groep mensen dat twijfelt aan het geloof. In Winter Light is het de pastoor zelf die twijfelt en meer en meer aan het twijfelen wordt gebracht.

Dit verhaal kon mij stukken minder bekoren dan Ordet en er werden weinig vragen beantwoord. Vooral veel weegeklaag en natte zakdoeken, maar weinig heb ik gezien dat mij echt aan het denken zetten. In groot contrast met Ordet, een magische film.

Zeer mooi geschoten, zoals zoveel van Bergmans films, de constante close-ups en het prachtige winterse tafereel dat Zweden altijd biedt. Verder niet zo heel veel aan de hand in deze film.

avatar van JJ_D
4,0
eRCee, wat heb ik jou toch graag!

eRCee schreef:
De situering in het kerkje en het idee om een verhaal op te bouwen rond een klein groepje avondmaalsgasten is prachtig. Inhoudelijk vind ik het een van de meeste rijke films van Bergman die ik zag. Vooral de al veel genoemde monoloog van de koster, over het lijden van Christus, is recht in de kern. Misschien kan de film zelfs wel zo worden geïnterpreteerd dat de dominee zich dan toch weer tot God bekeert. Hij had nooit aandacht voor Christus in zijn geloof en slaagde er niet in God en het lijden in de wereld met elkaar te rijmen. De koster laat zien dat God en het lijden in Christus zijn verenigd. De schitterende slotzin van de film krijgt dan een geheel nieuwe dimensie.
Parallel hieraan loopt de relatie tussen de dominee en Marta. Niet alleen is dit op zichzelf inhoudelijk, tevens kan een verband worden gezien tussen deze relatie en de houding van de dominee tegenover God. Hij wijst de liefde af, van mensen en van God. Deze film gaat dan ook niet zozeer over Gods zwijgen, het is veel meer het zwijgen van de mens.


Precies zo heb ook ik de film geïnterpreteerd. De titel 'Avondmaalgasten' kan evenzeer in bovenstaande interpretatie worden ondergebracht: geen van de personages heeft iets van het leven of het geloof begrepen, maar met wat Martha uiteindelijk zegt lijkt het besef te komen en ook de dominee hervindt zijn geloof.

Het tegendeel is moeilijk te ontkrachten, maar areligieus kwam de film op mij niet over. Het schitterende ridiculiseren van de dienst in het begin van de film is iets wat Thomas bewerkstelligt heeft, en is volgens mij geen logisch gevolg van het belijden van de katholieke godsdienst op zich.

Tegelijk is deze inhoud, de uitwerking van de thematiek, voor mij het grootste nadeel van de film. Alles staat namelijk in dienst van het thema. Elke zin heeft een diepe inhoud, elke dialoog behandelt existentiële vragen, ja eigenlijk kan de gehele film worden gezien als een grote dialoog over de zoektocht naar God. Net als Als door een donkere spiegel is dit een toneelachtige film. De inhoud komt voor mij daardoor een beetje in de lucht te hangen. In bijvoorbeeld Det Sjunde Inseglet is de thematiek veel meer verweven met een verhaal, minder expliciet maar daardoor veel sterker.


Precies wat je zegt, maar voor mij is dit daarom Bergmans beste (tot nu toe). Geen ballast, maar alleen essenties. Van A tot Z pure cinema, qua esthetiek weergaloos en inwendig bijzonder rijk. Niet de bewuste "meerlagigheid" van bijvoorbeeld 'Persona' (wat op zich uiteraard ook waardevol is), maar zonder veel poespas een film die de meest interessante vragen durft stellen die er zijn.

jordybeukeboom schreef:
Overigens zegt Bergman zelf dat hij alleen deze film van hem perfect vindt, elke seconde ervan.


Verbaast me niks. Weergaloos.

avatar van eRCee
4,0
Leuk om te lezen JJ_D. Ik ben de film inmiddels ook meer gaan waarderen dan in mijn eerst bericht. Het wordt misschien zelfs tijd voor een derde kijkbeurt.

AddictedToMovies
Een bikkelharde en treurige film weer van Bergman, maar die toch wel wat minder was dan andere die ik van hem gezien heb. Maar nu ik hier berichten lees over inhoud en lichtgebruik begin ik 'm meteen al meer te waarderen, dus nog een kijkbeurt is zeker niet uitgesloten.

eRCee's en JJ_D's theorie vind ik ook erg mooi, maar zo vatte ik het niet op. De manier van preken was juist zeer kil, wat voor mij niet echt getuigd van geloof. De scène over Jezus' lijden (en eigenlijk Thomas' lijden, wat een prachtscène ) hakt er behoorlijk in bij Thomas, maar of hij daardoor zijn geloof weer vindt? Wat voor mij vooral schrijnend was dat God altijd de situatie op aarde weerspiegelt voor de hoofdpersonen: met de dood van Thomas' vrouw lijkt ook zijn geloof verdwenen. Nu heb ik even geen zin om verder te schrijven, misschien heb ik binnekort wat meer inspiratie, of bij een herziening. Voor nu; een erg sterke (toneelachtige) film.

AddictedToMovies
O, wat ik was vergeten (wat een beetje vreemd is, want tijdens de film zat ik er de hele tijd mee) is het gesprek met Johan. Hoe kan Tomas dat nou maken, om zo tegen hem te spreken? Hij heeft een gezin! Vreemd dat hier nauwelijks op wordt gereageerd, want wat heeft dat nou weer te betekenen?

avatar van Friac
4,0
Heerlijke film, die uitblinkt in zijn "gevulde kaalheid". De intro op de film - de misviering - is schitterend, quasi meteen gevolgd door de mooie scène waarin Martha's brief die dominee Thomas leest simultaan door Martha zelf aan de kijker verteld wordt. Het eerste deel van de film wist mij het meest te imponeren en te charmeren, op het eerste gevoel.
Maar tegelijk blinkt het tweede deel uit in zijn bitterheid en twijfel, met een erg mooie slotsom in de lege kerk aan het einde van de film.
Alles is goed: prima acteerwerk, erg mooie beelden, een sterke sfeerschepping en een even sterke inhoud (of althans de materie die behandeld wordt, via het erg interessante personage van een twijfelende dominee). Eén van de meest overtuigende films van Bergman tot nu toe, ik hoop dat er binnenkort nog enkele zullen volgen. Stevige 4*.


4*

avatar van Spetie
3,5
Het was alweer een tijd geleden dat ik een Bergman had gezien en gisteravond had ik er wel weer zin in.

Zin moet je er ook wel voor hebben vind ik, omdat het soms best zware films zijn en daar moet je altijd het goede moment voor uitkiezen. Dit is ook een behoorlijk zware en vooral ook treurige film. Het thema is best zwaar en ondanks dat ik het na het eerste kwartier nog niet bepaald zag zitten, slaagt Bergman er uiteindelijk toch in om er een boeiende film van te maken.

De film moet het hebben van de dialogen en de manier waarom de personen in deze film met het geloof en hun manier van geloven omgaan. Op een gegeven moment vond ik het allemaal steeds boeiender worden. Vooral de pastoor is een erg interessant personage, mede ook omdat hij behoorlijk worstelt met het geloof. Hoewel de film zich grotendeels binnen afspeelt, zijn er ook momenten buiten. Daar wordt ook op een mooie manier gelijk gebruik gemaakt van het fraaie winterse landschap, wat altijd een extra dimensie aan een film geeft vind ik.

Al met al een goede film.

3,5*

avatar van Ferdydurke
4,5
Predikantenzoon Bergman krijgt zijn dominee waar hij hem hebben wil.

Van de drie op zichzelf teruggeworpen weduwnaren die ik tot nu toe bij Bergman - Borg in Wilde Aardbeien, David in Als in een donkere spiegel en Tomas in De Avondmaalsgasten - heb zien langskomen (misschien kan Block in Het Zevende Zegel als 'onbestorven weduwnaar' hier nog aan toegevoegd worden), wordt de dominee toch wel het meest het vuur na aan de schenen gelegd. De morele ontluistering, het falen als mens, is hier compleet.

De Avondmaalsgasten toont in eerste instantie genadeloos een dominee die van zijn geloof afvalt, maar die desondanks 'van nut' denkt te zijn door zijn 'beroep' te blijven uitoefenen. Dat is pijnlijk om te zien, zoals het schouwspel van een mens die niet meer gelooft in wat hij doet, altijd pijnlijk is.

Tomas lijkt model te staan voor de verzanding van een in wezen toch passievolle (Märta gebruikt termen als 'neurotisch', 'wreed' en 'emotioneel' om het te omschrijven) religie in een routineuze, geeuwopwekkende gods-dienst, waarin de 'woorden van verlossing' hol klinken, en het ene oor in, en het andere uitgaan. De kerk kan niet meer bieden waar de mensen op hopen: Tomas is voornamelijk met zichzelf bezig, en dat tot schade van Märta, en vooral Jonas.

Maar Bergman doet hier ook nog wat anders. In het verhaal van de koster wordt het lot van de zich godverlaten voelende personages (het in wanhoop vertrokken gelaat van Jonas spreekt boekdelen) gespiegeld aan dat van de - naar het lijdensverhaal - door alles en iedereen verlaten 'Verlosser'.

Daarmee biedt de film een dubbel beeld van het Avondmaal, dat merkwaardige ritueel waarbij de deelnemers het lichaam van hun God symbolisch verorberen; te beschouwen kennelijk als een éénworden met, of in ieder geval een deelhebben aan het wezen van de lijdende God. De God 'die liefde is'.

Aan het einde van Als in een donkere spiegel heeft David het 'God is liefde/liefde is God'-gesprek met zijn zoon Minus. Een gedeelte van dat gesprek komt letterlijk terug in deze film, op smalende toon uitgesproken door de organist, die die woorden jarenlang telkens weer hoorde in de preken van Tomas, totdat ze tot op de draad versleten waren. Maar met het verhaal van de koster lijken ze voor Tomas - die het dus juist op dat vlak nogal heeft laten liggen - weer nieuw leven ingeblazen te worden.

De Avondmaalsgasten is in verhaal en beeld kaal, sober en zonder tierenlantijnen, als een protestantse kerkdienst, maar ook intens en op het scherp van de snede. Zo geconcentreerd en to-the-point had ik Bergman nog niet gezien.

avatar van HarmJanStegenga
2,0
Ingmar Bergman heeft prachtig werk afgeleverd in zijn carrière, maar deze 'Avondmaalgasten' is me niet goed bevallen en dat vind ik erg jammer. Na het hemeltergend saaie 1e half uur hoopte ik op verbetering, nadat de film zich eindelijk uit de kerk had verplaatst. Qua mooie plaatjes en sfeer gebeurde dat ook. Echter kon ik ook tijdens het vervolg van deze prent helemaal niks met de oninteressante personages en de matig uitgediepte thema's. Ik hoop dat dit een zeldzame misser van Bergman is voor mij.

avatar van mjk87
3,5
Weer een echte Bergman die barst van de ideeën, maar ik vind film daarvoor niet het beste medium. Boeiend en het tempo is prima, maar ook een volstrekt kille film doordat men nergens het idee geeft te acteren maar vooral ideeën spuit. Dan kunnen sfeer, contrastrijke zwart-witfotografie en een behoorlijke Björnstrand nog zo goed zijn, echt meegaan met de film lukt niet. Een beetje hetzelfde euvel als met Tarkovsky, maar Bergman geeft op de oppervlakte in ieder geval nog een goed te volgen verhaal mee en daardoor verveelt de film ook niet. 3,5*.

Gast
geplaatst: vandaag om 13:29 uur

geplaatst: vandaag om 13:29 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.