Nattvardsgästerna (1963)

In Nederland is de film bekend onder de naam 'Avondmaalsgasten'.

Lijkt me ook de correcte titel. De engelse titel slaat eigenlijk nergens op.

Inderdaad is dit een wat mindere Bergman maar heeft enkel te maken met ronduit drammerige toon waarmee hij ditmaal zijn boodschap wil uitbrengen.

Maar dan nog, Vele mooie,onvergetelijke scenes, uitstekend acteerspel, schitterende fotografie van Nykvist maken deze film honderden malen beter dan de doorsnee film.

mooie stukken
1)het ridiculiseren van gebedsdiensten.

2) de schitterende shots van de grieperige Tomas Ericsson. (briljant vertolkt door Gunnar Björnstrand, Klasse acteur)Vooral mooie shots in de kerk en in het schooltje. Wat een manier ook hoe Martha wordt afgewezen, ze wordt letterlijk de grond ingestampt.

3) De scene bij het lijk van Jonas Persson met alleen het geluid van de stroomversnelling op de achtergrond. Geeft iets heel bizars, en natuurlijks tegelijkertijd.

4) De verklaring/uitleg van het lijden van Jezus door de koster.

5) Het deprimerende geluid van de klokkenbellen , en de slotscene in een lege kerk.

6) De magnifieke manier hoe het lezen van de brief van Martha in beeld wordt gebracht.

7) De tijd in de film. Speelt van ongeveer 12:00 tot 15:00 tevens referend naar de tijd van kruisiging van Jezus.

Overigens waren het zware opnames voor Ingmar Bergman, 56 dagen voor een van zijn kortste films. Gunnar Björnstrand had iets aan zijn hart gehad, had het moeilijk met zichzelf en vond het een afschuwelijke rol. Iemand schreef Bergman "Ingmar, een meesterwerk, maar een saai meesterwerk" Waarop Bergman zich verdedigde met Daar zit iets in, maar we moeten de betekenis van saaiheid in de kunst niet onderschatten.
4 sterren.

Saaie kunst, is voor mij niet boeiend. Ook al is het misschien een kwestie van begrijpen, als je iets niet mooi of juist heel saai vindt dan heeft het "snappen van de saaiheid in de kunst" (lees: voor mij) geen toegevoegde waarde meer. Ik kan me voorstellen dat mensen dit een mooie film zullen vinden om diverse redenen. In mijn ogen is er sprake van een trage, zeer saaie film met onvoldoende uitgediepte thematische inhoud. De filosofie is oppervlakkig en het aardse en het hemelse lopen als diagonaallijnen doorelkaar heen.

Ik ben tot de conclusie gekomen dat Bergman erg mooie films heeft gemaakt, maar dat dit een misstap is geweest.

Wat dat betreft, ben ik het wel met Sydney eens; Winter Light heeft hele mooie beelden, maar de thematiek is in andere films van Bergman beter uitgewerkt. Ik zit nog steeds in mijn maag met de ongelooflijk lange, saaie aanloop van de film.(de mis)

Daarna wordt het allemaal een stuk beter gelukkig.

Saai vond ik de film niet. Ook de dienst niet. Ik zat de gezichten te bekijken en dacht de gewoontegelovigen die ik de sporadische keren dat ik een katholieke (dat wel) mis bezoek te herkennen.
Ik vond de film toegankelijk. De symboliek lag er wat dik bovenop, de boodschap was ook bepaald niet subtiel gebracht, maar dat neemt niet weg dat ik geboeid heb zitten kijken naar dit kleine portret van een religieus failliete dominee. En dat ik nu na zit te denken over bijvoorbeeld het prachtige bijbelverklaren van de koster, het verkondigen van iets dat je niet meer geloofd, de consequenties die dat heeft in de film en het zo neergeslagen door het leven kunnen zijn dat zelfs liefde je niets meer doet. En natuurlijk het bijna cynische einde in een kerk die nagenoeg leeg is.

De film is ook ontzettend kaal, wat hem in dit geval krachtiger maakt.

4.0*

Helemaal mee eens. De verwoestende leegheid wordt daarmee nog maar eens benadrukt.

En wat speelt Gunnar Björnstrand als Tomas Ericsson toch een ontzettend nare Dominee en Mens. Griezelige eikel. (ik kan we wel voorstellen dat ie deze rol niet wou spelen)

Eerst Jonas (die klaarblijkelijk zelfmoordneigingen heeft) niet helpen, of verzanden in holle retoriek waar niemand wat aan heeft.
Dan zijn geliefde ONTZETTEND hard afkraken, en daarna mooi weer spelen,
en tenslotte blijk geven dat ie niet meer gelooft. Hij zal NOOIT meer met zich zelf in het reine komen.
Die lege kerk op het laatst is een Keiharde metafoor. Laat tevens de leegheid van hun levens zien.
Inderdaad een film die stemt tot nadenken, vooral omdat er nog een nauwelijks zichtbare tweede laag in de film zit.

Ik was ook gewoon kwaad op Ericsson. Dat je zelf ten onder gaat aan desillusie, ok, maar om anderen daar zo in mee te slepen.

Ik ook; is dit overigens de eerste van Bergman die je ziet ?

Ja, ik heb nog veel voor de boeg.

Nou, ik bedoelde, er staat nog lekker veel genietbaars voor je in het verschiet. (jaloersmode)

4.5 * dus

Ik vond dit een van de zuiverste Bergman-films die ik al heb gezien (ook ik zit nog maar aan vijf of zo, maar ik ben volop bezig dat in te halen) De thematiek sprak mij enorm aan, de beelden zijn prachtig in hun soberheid, de personages zijn weeral schitterend en ongelooflijk geacteerd, ... Ik ben echt fan. Bij de mooie stukken die FisherKing hierboven opsomt, kan ik alleen maar bewonderend knikken: deze film is een driekwart meesterwerk. Wat mij vooral erg trof was die beschrijving van het lijden van Christus: wat een torenhoog verschil met de manier waarop Mel ik-ben-een-eikel Gibson die thematiek aanpakt in zijn vehikel! Ik vind ook de titel van de trilogie geniaal: 'Gods zwijgen', een betere omschrijving voor de sfeer in deze drie films bestaat eenvoudigweg niet. En 4,5 sterren is het minste wat ik daar kan aan toevoegen.

Kan ik deze onbegrijpelijke kritieken niet wegmoffelen?

Net herzien en de film raakte me keihard in het hart. Ongelooflijk hoe Bergman tot op de kern innerlijke twijfels, geestelijk leed en menselijke emoties analyseert, verwoord en visualiseert. Briljante belichting, dito acteerwerk en dito dialogen. Het is heel simpel; Bergman's pijn is mijn pijn. Ik kan niet onder de 5* komen. Meesterwerk!

Je haalt me de woorden uit de mond. GEESTELIJK leed, dat is de echte Passion of Christ. Gibson heeft de Bijbel misschien wel een miljoen keer gelezen; hij heeft er alleen geen bal van gesnapt.

Beter laat dan nooit Ramon. Nu Brother nog herzien...

Voor alles komt een tijd.

Ik vervoeg Ramon, ook bij mag er een halfje bij

Woensdag ga ik trouwens Persona bekijken, kan nu al niet meer wachten...

[edit] Joepla, recht de tip 150 in [/edit]

M'n enige 5* die ik tot nu toe heb uitgedeeld.

Heb de dvd besteld, en ga hem binnenkort weer eens herzien (na lange tijd).

Overigens ben ik jaren geleden in de kerk geweest waar Bergman de opnames van Nattvardsgästerna heeft gemaakt. (Was in het kerkje van Skattungbyn, bij Orsa in de buurt). Het was een zeer bijzondere ervaring om daar rond te lopen; de serene sfeer uit de film was duidelijk voelbaar in die kerk.

Het schijnt dat Bergman ook opnames van de Maagdenbron in Skattungbyn heeft gemaakt.

Ik wil deze zomer weer naar Zweden. Heeft iemand nog tips om andere locaties uit Bergmanfilms te bezoeken?

(Natuurlijk het Uppsala van Fanny & Alexander, maar er moet meer zijn...)

Stockholm en Lund zoals in Sommaren med Monika en Smulltronstället.

Bedankt!

In Lund en Stockholm ben ik ook geweest.

Het gaat me echter meer om specifieke plekken of gebouwen.

Ik bedenk me nu dat Viskningar & Rop in een oude villa bij Taxinge (bij Mariefred) is opgenomen. Benieuwd of die nog bestaat (en of die te bezoeken is).

Even gegoogled:

Ja dus,

"Taxinge Castle and its vicinity have a rich history. As a young boy, August Strindberg lived in the Bellgarden some summers, for example. He was captivated by the beautiful lady of the castle, Ebba Augusta, and is said to have taken her for a model when he wrote "Miss Julie". The castle has also taken part in some movies: Ingmar Bergmans "Cries and Whispers" and the wedding scene in Bille August's "Good Will Hunting"."

http://www.taxingeslott.se

De ultieme lokatie is natuurlijk het eiland Fårö ten noorden van Gotland.

Persona is er grotendeels opgenomen en ook Skammen en Såsom i en Spegel

IMDB link

Da's waar!

Maar dan moet het wel goed weer zijn, ik heb nogal snel last van zeeziekte.

Ingrid Thulin en Gunnar Björnstrand spelen hun rol fantastisch. Zo goed dat ik algauw een enorme hekel kreeg aan het karakter van Märta Lundberg. Vrouwen die zichelf zo opofferen aan een ander, daar heb een grondige hekel aan. Hetzelfde geldt overigens voor Tomas Ericsson, al is het op een andere manier. Aan de ene kant vind ik het bewonderingswaardig hoe deze karakters zijn neergezet, aan de andere kant vind ik het moeilijk om me in te leven met karakters die ik niet mag, waardoor de film emotioneel net teveel op afstand blijft.

4,0*

Grappig, ook bij mij kwam deze Bergman de tweede keer pas ECHT hard aan. Niet zijn allerallerbeste werk, maar toch weer van een ongekend hoge kwaliteit dit prachtige filosofische drama van Bergman. Ongenadig interessant thema, een glansrol van Gunnar Björnstrand en een werkelijk adembenemende zwart-wit fotografie! Ook voor mij nog steeds *****

Saai ... het woord lijkt bol te staan van de negatieve connotaties... spijtig, want onder de saaiheid ligt er soms een dubbele laag ...

Een dubbele laag die hier opensplijt, met alle verbale etter vandien. Zelfbeklag over de hele lijn. Geïllustreerd door het metaalachtig tikken van de klok. Een klok heeft geen geheugen, slaat mechanisch heen en weer ... Zo ook Ericcson, slingerend tussen piëteit en walging

Mentaal dichtgeslibd, realiseert hij zich niet meer dat er nog iets als een keuze (weliswaar niet ingegeven door een vrije wil, maar kom ) ... "Mijn ouders wilden dat ik dominee werd" ... Ericsson gehoorzaamde en z'n omgeving zal het geweten hebben

Vooralsnog hou ik het op een 4*, met de nodige progressiemarge

Deze post en de recente herziening doen mij beseffen dat dit wonderschone, vrij diepgelaagde drama, toch een 5* voor mij betekent.

FK - de man van de subtiliteit

Waarom zouden de Engelsen de titel veranderd hebben. De film schijnt wel in de winter opgenomen te zijn, maar er zal toch meer moeten zijn dat ze voor deze titel gekozen hebben? Het theatrale sprak me bijzonder aan in deze film. Via de extra's op de dvd vernam ik overigens dat de wagons achter de locomotief waar Tomas en zijn geliefde voor moeten wachten (en hij zegt dat hij van zijn vader geestelijke moest worden) vergeleken kunnen worden met doodskisten. Over het einde waren degene met wie ik keek en ik het niet eens.
Volgens hem preekt Tomas uiteindelijk voor een lege kerk voor Marta. Volgens mij preekt hij uiteindelijk toch omdat het voor hem in feite niet uitmaakt of er mensen zitten of niet aangezien het geloof voor hem niets meer is dan vorm en geen inhoud meer heeft. Volgens Bergman zelf lijken beide uitleggingen mogelijk. In een biografie zegt hij dat Tomas voor Marta uiteindelijk preekt, maar hij haalt ook een voorbeeld aan van een preek waar hij met zijn vader zat en de geestelijke zei deze te zullen afraffelen omdat hij zich niet goed voelde. Dat kon volgens Bergmans vader niet en die zorgde dat er toch een volledige dienst kwam. En dat idee van 'the show must go on' heeft Bergman (ook) in deze film willen verwerken.

Beslist de moeite waard, maar niet een van Bergmans beste waardoor een vijf me overdreven lijkt want Het Zevende Zegel en Persona bv steken toch duidelijk wel boven deze film uit.

Welke jury heeft dat bepaald? Det Sjunde Inseglet en Persona genieten ook mijn voorkeur hoor, maar deze film van Bergman doet weinig onder voor die twee.

Deze film is toegankelijker, eenduidiger (niet dat alles glashelder is) terwijl de andere twee genoemde films zijn die meer tot nadenken stemmen, meer interpretatiemogelijkheden geven. Dat vind 'deze jury' zwaarwegende zaken om ze niet met eenzelfde cijfer te beoordelen. In vergelijking met die twee vind ik deze wel degelijk onderdoen, in vergelijking met het gros van de films dat gemaakt wordt natuurlijk niet.