Trys Dienos (1991)

Tsja, poëtische cinema, ik ben daar nooit echt gecharmeerd van. De sfeerloze beelden zijn an sich mooi, maar voor de rest is dit toch erg afstandelijk en lastig te doorgronden. Gelukkig is de speelduur niet aan de lange kant.

Een deel van mijn jeugd woonde ik in een heel klein dorp. In dat dorp was een huis en als je er door het raam keek zaten daar overdag altijd twee mannen, broers van middelbare leeftijd. Tussen hen in stond een heel lellijke oranje thermoskan. Jaren later kwam ik nog eens terug in dat dorp en de twee broers zaten er nog steeds, met tussen hen in dezelfde thermoskan.

Dat soort uitzichtloosheid, maar dan maal tien en zeer fel benadrukt. Alles vertoont barsten, is stuk, futloos, heeft geen passie of levenslust. De wereld is lelijk, alles bladdert af, is oud. Niets is nieuw. In dat sfeertje bewegen zich vijf jonge mensen, drie dagen lang.

De hoes vergelijkt Bartas met Sokurov en Tarr en dat is niet helemaal onbegrijpelijk, maar op basis van deze film zet ik Bartas toch een paar treetjes lager.Meer interessant dan echt goed vond ik het. Bartas heeft zeker een gevoel voor esthetiek, maar blijft voor me op een afstand hangen en mist een flow die me de film intrekt. Voor mijn gevoel ook een typisch debuut van een regisseur waarvan ik latere films beter ga vinden, want er zijn genoeg scenes die me wel degelijk aanspreken.

3.0*, misschien nog een keer kijken, ooit.

Eens met SB. Interessant, maar net wat te traag en afstandelijk. Jammer, aangezien het drama er wel in zat...

2,5*

Was geïnteresseerd in deze film omdat het zich o.a. afspeelde in Kaliningrad, het voormalige Königsbergen, de geboorteplaats van de grote Duitse filosoof Emmanuel Kant. Nu van dat Kaliningrad kregen we niet veel te zien, alleen maar grauwe lelijke gebouwen en depri- en bezopen Russen. Dan werd ons ook nog een blik gegund in een hoerenkast en voorts in een kroeg waar gedanst werd op "Bei Mir Bist Du Schönn". Nou, schoon was het allerminst. Alles vies en smerig. Ook die slecht geklede meiden zagen er niet verzorgd uit. Moet dit het Rusland voorstellen vlak na de ondergang van de Sowjet Unie? Film deed me wat dat betreft veel denken aan de film Gruz 200 waar het verval van de Sowjet Unie al heel duidelijk getoond werd. Die film vond ik wel een stuk beter dan dit Trys Dienos die ik bovendien erg traag vond. 76 minuten vond ik daarom ook meer dan genoeg voor dit zeer treurige filmpje.

3,0*

Waar ik met andere Europese cinema meestal op elk moment wel uit de voeten kan merk ik toch steeds vaker dat ik in een bepaalt soort stemming moet zijn om de Russische te kunnen begrijpen en waarderen, zo heb ik (ondanks dat ik er twee van de hoogste waardering heb gegeven) het afgelopen jaar heel wat films (van oa Sokurov, ook niet de minste) halverwege of al na een kwartier moeten staken, terwijl dit normaal gesproken niet mijn gewoonte is. Hun vaak wurgend deprimerende stijl is me in de meeste gevallen gewoon al snel teveel. Ik zal er wel gevoelig voor zijn. Toch wilde ik weer eens een poging doen en dit leek me met haar bescheiden speelduur de ideale kandidaat. Of toch... Ik durf dit met de beste wil niet slecht te noemen maar vond het wel wat saai'ig en sfeerloos. Er zitten misschien een drietal scenes in die je niet meteen zal vergeten maar ik liep vooral weer tegen de grote afstandelijkheid aan. Kan dit de film verder niet aanrekenen vanwaar nog een (2,5*) De andere films van Bartas klinken interessant genoeg om hem compleet links te laten liggen dus die zal ik nog wel eens proberen...

Lastig. Het is wel een heel mooie film om te zien. Niet alleen omdat de beelden van een vervallen stad in modder en puin mij altijd bevallen, maar ook door het bruine filter en de sterke kadreringen. Daarnaast is een enkele scène erg mooi met een lang aangehouden shot, denk aan die omhelzing (?) van dat meisje met op de achtergrond muziek, en is de sfeer prima. Maar ook is het geheel nogal afstandelijk en bovenal erg saai. Dan duurt de film maar 75 minuten, maar het wist echt al heel snel niet meer de aandacht vast te houden. Mooi beelden prima, maar dan kan ik ook naar een museum gaan. 2,5*.

Net als mjk87 vind ik de film vooral saai. In een paar commentaren lees ik dat regisseur Bartas oog heeft voor esthetiek. Als ik het goed onthouden heb van vroeger, is dat een synoniem voor schoonheidszin. Daarvan heb ik in deze film niets aangetroffen. Het is volgens mij trouwens godsonmogelijk om mooie beelden te maken van zo’n grauwe, vervallen omgeving en dito mensen. Niet mijn film derhalve. Omdat het toch al zo’n trieste toestand is, met veel goede wil toch nog 2½*.

Van een wurgende troosteloosheid en uitzichtloosheid, maar ook … waarachtigheid. En dat maakt deze film ook van een grote schoonheid. Dat is ie letterlijk vaak ook trouwens, in kleur, belichting en kadrering.

Alleen in de echo herkent zich het kennen (nee, niet zelf bedacht), en Bartas’ schurende beelden van verval, indolentie en godverlatenheid hebben de kwaliteit om die sluimerende gevoelens van vertwijfeling te weerspiegelen, die men somtijds kan hebben bij de ervaring van het eigen, of bij de indruk die men krijgt van andermans, leven. Of bij het zien van een huis, een straat, een buurt…

Bartas doet het met veel minder dan Tarkovsky, bij wie de beelden veel meer geschraagd worden door Betekenis, schoonheid en troost (overigens is het onmogelijk bij die kerkruïne niet te denken aan Nostalghia).

Tarr en Sokurov lijken, zeker qua sfeer, inderdaad meer verwant, maar hun films hebben - als geheel - nog altijd iets meer de ‘neiging’ om méér te willen zeggen dan alleen uit hun beelden spreekt.

Dat wil zeker niet zeggen dat Trys Dienos lukraak en structuurloos is; de film heeft wel iets cyclisch, met de trein die aankomt en vertrekt (de vrouwen die komen en gaan), en het meisje dat aan het einde van de film wél de kaarsjes aangestoken heeft op haar zelfgemaakte altaar.

Opvallend is de uitspraak ‘De ziel straft zichzelf… niet God’. Opvallend, vooral ook omdat dat de enige woorden in de film zijn die uitstijgen boven het alledaagse. In de context lijkt dat nogal cru, suggererend dat men zijn ellende aan zichzelf te danken heeft, maar de ziel is iets anders dan het ego, en het kan duiden op… niet de omstandigheden zelf, maar de houding daartegenover.

De ‘ziel’ kan niet leven zonder hoop, zonder zin; en de onwil of het onvermogen om betekenis aan het bestaan, aan jezelf, aan (je relatie tot) anderen te geven, is dan een… zonde, zoals de ‘vertwijfeling’ van Kierkegaard dat is, of Acedia, de ‘traagheid’, één van de zeven hoofdzonden in de katholieke traditie.

Maar we kunnen de uitspraak natuurlijk ook uitsluitend voor rekening laten komen van het betreffende personage, en er verder geen grote… betekenis aan hechten

Toch, Sokurov. Mijn gevoel bij deze film vertoont wel overeenkomsten met dat wat ik had bij Krug Vtoroj, de enige van de Rus tot nu toe die me echt te gortig was. Een andere film, natuurlijk. Toch maar eens herzien.

En méér van Bartas, uiteraard.