Equilibrium (2002)

Met de zonnebrilletjes en lange zwarte jassen maakt regisseur Kurt Wimmer er geen geheim van waar hij zijn stijlinvloeden vandaan heeft, maar toch vond ik het al bij al een zeer middelmatige film. Dat heeft er alles mee te maken dat een concept als deze gewoon niet te filmen is. Je kan van een acteur of actrice eigenlijk gewoon niet vragen of ze geen emotie willen tonen en het resulteert in veel castleden die gewoon met volle emotie staan te acteren (met name Taye Diggs). Het ontging me ook volledig waarom Christian Bale, die overigens niet onaardig acteert, voor zo'n ontzettend lange tijd onopgemerkt bleef wanneer hij duidelijk emotie laat zien. Het levert een film op die regelmatig domweg irritant is, maar wel enkele bijzonder gave actiescenes kent. Wimmer laat zich helemaal gaan en levert lompe, maar uiterst vermakelijke gevechten aan die toonaangevend zijn voor de hightechactie in the 90s/2000s. De wereldschepping is visueel links en rechts verouderd, maar de flair zit er aardig in en de tweede helft zit vol met doordenderende geweldsuitspattingen. Dat compenseert gelukkig een klein beetje de grote dosis irritatie en ongeloof. Ik heb overigens nog nooit zoveel kogels langs iemand als Bale heen gevlogen gezien in een actiefilm, en dat wil heel wat zeggen.

Prima film wel, ergens wel een fijne verrassing. Visueel erg sterk, elk shot lijkt over nagedacht te zijn. De hele film oogt enorm gestileerd maar dat past wel. En men houdt dat de hele film ook vol. Zowel op kleurgebruik maar ook zeker in kadrering en vaak zoeken in symmetrische vormen. Verder een fijne Bale die volstrekt emotieloos kan kijken en toch enorme diepgang weet mee te geven. Duidelijk ook geïnspireerd door The Matrix en ik dacht ook even: hij zou een zoveel betere Neo zijn geweest. De actiescènes zijn spaarzaam maar getuigen allen van visuele interessante ideeën en worden goed uitgevoerd. En daarvoor kijk ik ook film, om verwonderd te worden door boeiende vondsten. Richting het einde wordt de film iets minder, dat wel, maar blijft interessant. De thematiek is boeiend verder. Echt origineel is de film ook niet maar wel vakkundig gemaakt met genoeg goede ideeën. Naar boven afgerond 4,0*.

Wel een goede film, actie is ontzettend ongeloofwaardig als je erover nadenkt maar wel ongezien. Een dystopische samenleving waarin je niet wilt leven, eentje zonder emoties. Emoties zijn menselijk en maken het leven net interessant. Het maakt misschien ergens zwak, ik vind het wel een beetje raar dat er zogezegd geen oorlog zou zijn zonder emoties. Ik denk net van wel. De Grammaton zorgen eigenlijk zelf voor geweld. Massapsychose en onderdrukking zijn de mensen van hun deel. Zij die zich verzetten leven Ondergronds. Preston gespeeld door Christian Bale besluit dat hij niet langer zijn emoties wilt onderdrukken. De ongeloofwaardigheid dat ze niet eerder zouden doorhebben dat hij een gevoelsontkenner is, verklaart de film nog wel slim. Het was in feite opgezet spel. Gelukkig voor Bale kan niemand hem blijkbaar verslaan. Onverwacht spannende en vrij originele film.

Uiterst vermakelijk maar wel hard gekopieerd van de Matrix films, daar kun je niet omheen. Toch volgt de film een eigen pad met een nakende rebellie tegen een autoritair regime, dat het kwaad met het kwaad bestrijd. Of daar iets goeds van gekomen is? Welnee. Preston is één van de Grammaton Clerics, een orde van krijgers die alle vorm van emotie moet onderdrukken. Niet alleen mensen, die op holocaust achtige wijze vernietigd worden (ovens) maar ook objecten die emotie opwekken zoals muziek, foto's etc. Uiteraard maakt het hoofdpersonage een radicale verandering door en wisselt geleidelijk van kamp.

Genoeg actie maar de film maakt het zich enorm moeilijk om de vooropgestelde logica na te leven. Hoe kunnen mensen zich nog voortplanten bvb als emoties van liefde onderdrukt worden. Niet teveel nadenken is de boodschap. 3,5* want dit is toch veel meer dan zomaar een flauwe Matrix ripoff.

Treading on nostalgia

Het kan vooropgesteld worden dat Equilibrium de tand des tijds niet bepaald goed heeft doorstaan. Dit gaat vaak op voor films die zich in een futuristische wereld afspelen. In dat opzicht voelt de film bijna als een tijdcapsule: een blik op hoe men een toekomstige wereld bijna 25 jaar geleden voor zich zag. Op dit vlak is deze futuristische thriller hulpeloos verouderd, en soms voelde het voor mij alsof de film bijna 35 jaar geleden was uitgebracht. Alsof het om een futuristische versie van eind jaren ’80 of begin jaren ’90 ging.

Het meeste plezier haalde ik uit de over-the-top actiescènes, en de visie die het regime op deze wereld heeft. Hoewel het concept aan alle kanten rammelt en mij in de praktijk onhaalbaar lijkt, is het wel een interessant gegeven. Alleen is de link die er met de Tweede Wereldoorlog wordt gelegd soms wel heel opzichtig aanwezig.

Hetzelfde kritiekpunt dat ik had over de verouderde effecten, heeft ook weer zijn charme. Je moet er maar net voor in de stemming zijn, maar het had op mij soms ook wel een soort pulpeffect. Dat ik deze film op dvd bekeek, naar aanleiding van een flinke stapel dvd’s die ik nog in een doos bewaard had, draagt alleen maar bij aan de nostalgie.

3,0★