Carlito's Way (1993)

Pacino + De Palma + Top 100... De filmgoden leken me met deze tot voor kort onbekende film gunstig gestemd te zijn, maar het eindigde helaas in een kleine deceptie. Enkele tenenkrommende scene's en talloze afgezaagde personages gingen me namelijk al snel tegenstaan. "Here's comes the pain!": daar is geen woord aan gelogen.

2,0* Misdadig clichématig

Na ruim 15 jaar de herziening van Scarface (jn de bios) te hebben gehad ook deze samenwerking tussen Pacino en De Palma maar herzien, alleen dan wel thuis. Scarface was wederom niet dat meesterwerk dat sommigen erin zien, hoewel de film zeker het kijken waard is. Carlito's Way had ik ook al pakweg 15 jaar niet gezien maar had ik altijd wel al op een hoge score staan. Ik was benieuwd wat er van overbleef en warempel, wederom enorm genoten. Waar Scarface echt een hart mist (en een allicht wat ingetogen en daarmee meesterlijke Al Pacino) heeft deze Carlito's Way dat wel. Deze film gaat ergens om.

Scarface is groots en episch, Carlito's Way is veel kleiner opgezet maar daarmee duisterder, spannender, dramatischer, realistischer en ook veel beter. De personages boeien. Pacino is geweldig als rustige oude krijger en de pijn van zijn verleden voel je in al zijn rimpels. Daarnaast steelt een volstrekt onherkenbare Penn de show. Daarmee heeft de film een hart en wat de personages overkomt, dat boeit. Alleen Leguizamo irriteert, maar dat doet hij al 30 jaar.

De sfeer is goed, visueel erg fijn met veel donkergrijs en tinten van bloedrood en De Palma weet hoe hij een scène moet opbouwen. Of dat nu de finale is in het station (of überhaupt het laatste halfuur) of in een louche bar van criminelen waar Pacino rond een pooltafel loopt en observeert: vol suspense en als het dan knalt dan knalt het goed. 4,5* blijven staan.

Gevalletje goede bedoelingen. Met klasbakken als Pacino, Penn en De Palma kan het niet verkeerd gaan, toch. De setup, het noirgevoel, het maffiasfeertje; allemaal prima.
Na een ruim half uur had ik mijn eerste verzuchtmoment en verging me de hoop op een niet-cliche-film; Pacino zag iemand die op zijn oude liefde leek. Het plot met de romance/dame verloopt vervolgens precies zoals je verwacht, maar niet hoopt: ze vinden elkaar weer lief, krijgen dan weer onenigheid om zijn keuzes, uiteindelijk kiest ze toch voor hem en het eindigt weer in tranen en zoals zij het vreesde. De scene met de deur-op-ketting leek een toffe intensiteit te krijgen, maar toen daar het nummer 'You are so beautiful' onder tevoorschijn kwam, moest ik een beetje overgeven in mijn mond. De slotscene is natuurlijk afschuwelijk; eerst wil ze nog absoluut geen 'kind zonder vader grootbrengen', maar als ze een bundel geld toegeschoven krijgt terwijl ie dood ligt te gaan en het vraagt het wel te doen, is het instant 'ja hoor'. Waarom denken regisseurs/scriptschrijvers dat we dat willen zien? Blijkbaar toch veel mensen, gezien het hoge gemiddelde. Overigens is de gehele vluchtslotscene niet zo spannend als neergezet wordt, aangezien we dankzij het begin al weten hoe het eindigt; dat is dan het nadeel als je een film atypisch wilt openen.
Naast bovenstaande flinke dompers zitten er nog wel meer gangsterclichés in, maar door het sfeertje kun je daar wel in meegaan. Het acteerwerk is ondanks de namen niet 'top drawer' en voelt soms wat te dik aangezet, maar gewoon voldoende, op de dame na.
Enfin, gezien gezeken In potentie een vermakelijke gangsterfilm, maar met teveel Hollywood om 2,5 uur geboeid te blijven.

Bij herziening blijkt dat deze Carlito's Way nog steeds een erg sterke gangster film is. Al Pacino zie ik nog altijd het liefst spelen in dit soort rollen en Sean Penn moet niet veel onderdoen als de gluiperige advocaat Kleinfeld. Eigenlijk heb ik me iets meer geamuseerd met zijn personage, want ik hou wel van dergelijke types die altijd de problemen aantrekken.

Verder is dit een erg genietbare, rechttoe rechtaan misdaad thriller zonder vervelende zijplotjes en met een aantal erg sterke scènes. De scène in het begin waarin Carlito's neefje in de val wordt gelokt, is zo eentje waar de spanning heerlijk wordt opgebouwd. De boottrip van Carlito en Kleinfeld is er ook een die er zeker en vast tussenuit springt, maar het is toch vooral het einde dat voor een ongelofelijke climax zorgt. De spanning wordt heerlijk opgebouwd met de scène in de club waar de Italiaanse maffia achter Carlito zit en eindigt met een zenuwslopende achtervolging in het station. Het slotakkoord van de film is er werkelijk eentje om in te kaderen.

4*

Herzien op 4K van Arrow. Nadat de verfilming van Tom Wolfe’s bestseller ‘The Bonfire of the vanities’ enorm was geflopt, keerde de Palma terug naar vertrouwd terrein. Tien jaar na Scarface werken de Palma en Al Pacino opnieuw samen in dit misdaadepos. Gebaseerd op het boek After Hours van Edwin Torres.

In de openings-sequentie van de film zien we in grove zwart-wit beelden hoe Carlito Brigante op een troosteloos perron wordt neergeschoten. In een overhead shot zien we de paniekreactie van zijn vriendin, gevolgt hoe hij langzaam wordt afgevoerd door hulpdiensten. De camera draait daarbij langzaam om de as, om via een blik op Carlito’s verstarrende ogen te eindigen bij een reclamebord dat in kleur ‘Escape to Paradise’ spelt. De scène vat het verloop van de film kernachtig samen. Dit is een man die zijn droom aan duigen ziet vallen omdat zijn gewelddadige verleden hem heeft ingehaald.

New York 1975. De Puertoricaanse gangster Carlito Brigante had dertig jaar moeten brommen, maar door toedoen van zijn gewiekste advocaat David Kleinfeld komt hij vervroegd vrij. Vijf jaar eerder werd hij tot een langdurige gevangenisstraf veroordeeld, omdat hij in de jaren zestig aan het hoofd van een bende heroïne-dealers stond. Eenmaal terug in zijn oude buurt (el barrio) wordt hij geraakt door de verandering die de omgeving in zijn afwezigheid heeft ondergaan. Hij kent nog maar weinig mensen, maar stuit op een oude vriend Pachanga die hem bijpraat. Cocaïne heeft heroïne van de markt verdrongen en van de oude erecodes is niets meer over. Ene Rolando Rivas regeert nu het lokale criminele circuit. Carlito is vastbesloten op het rechte pad te blijven, maar raakt al snel betrokken bij een mislukte drugsdeal van zijn jongere neefje waar hij ternauwernood ontsnapt mét het drugsgeld. Via zijn advocaat gebruikt hij dit geld om een aandeel te kopen in een nachtclub die eigendom is van een gokverslaafde genaamd Saso. Hier streeft hij om $75.000 te verdienen om zijn droom van het openen van een auto verhuurbedrijf in de Bahama’s te verwezenlijken. ‘’Ik weet veel van auto’s, steelde ze al op m’n veertiende’’. Ondertussen probeert hij de relatie met zijn oude vlam Gail op te pakken, die nu werkt als een striptease-danseres. Als zijn vriend Kleinfeld hem dan om een laatste gunst vraagt, voelt hij zich door de oude erecode verplicht te helpen en weet hij dat er geen weg meer terug is...

Het verhaal ontrolt zich in een rustig tempo, waar veel meer wordt stil gestaan bij de karakterontwikkeling. Al Pacino is goed op dreef in de hoofdrol, waarin hij de tegenpool van zijn personage in Scarface neerzet. Hij weet op subtiele manier zijn personage van een ongekende tragiek te voorzien. Ondanks alle gruwelijkheden die Brigante heeft begaan in zijn leven, kun je gedurende de film niets anders dan medelijden met hem krijgen. Hoe hard de ex-gangster het ook probeert, zijn verleden blijft hem steeds de afgrond in te zuigen. In zijn rol als de coke snuivende joodse advocaat van Carlito weet Sean Penn ook goed te overtuigen, daarbij geholpen door een behoorlijk bizar krullende pruik. De motieven van Kleinfeld worden al snel duidelijk en de neerwaartse spiraal waarin dit karakter vervalt is onomkeerbaar. Het karakter van Penelope Ann Miller mist helaas wat diepgang, wat jammer is omdat het verhaal best hoog inspeelt op de opbloeiende relatie. Hier had de Palma iets meer aandacht aan mogen schenken. Het is daarnaast wel bijzonder leuk om acteurs als Viggo Mortensen, Luis Guzmán en John Leguizamo in hun eerste Hollywoodrollen te zien. Guzmán als de oude vriend van Carlito, Leguizamo als de opkomende gangster Benny Blanco ‘’from the Bronx’’ en Viggo Mortensen als gehandicapte ex-gangster die ten einde raad zijn oude vriend verraad. Tot slot zien we een oude bekende van Scarface genaamd Ángel Salazar aka Chi-Chi vlak na Carlito's vrijlating.

Ondanks de lange speelduur zakt de film nergens in en zien we een mooie weergave van de kille misdaadwereld van de jaren 70. De laatste longshot tot het perron blijft een prachtig stukje cinema. De muziek versterkt de gehele feel van de film, met een aantal fijne discohits. Persoonlijk vind ik Scarface net iets beter, maar deze de Palma mag er ook zeker wezen!