Hakuchi (1951)

Ik geef het toe, ik had vooraf geen hoge verwachtingen. Het gaat om een versie waarin zwaar geknipt is, en het is een familiedrama; wat kan daar nu aan zijn? Maar wat werd ik verrast door deze film! Vanaf het moment dat De Idioot (Masayuki Mori) voor het eerst in contact komt met Taeko Nasu (Setsuko Hara) en niet alleen haar schoonheid maar vooral ook haar (verborgen) verdriet opmerkt, is het een aaneenschakeling van magistrale momenten. Ik was overdonderd! Kurosawa hanteert een ontzettend fraaie stijl van erg lange scènes, met veel aandacht aan de omgeving (o.a. prachtige beelden van een besneeuwd Hokkaido), en met op de achtergrond mooie (bijna altijd aanwezige) muziek van zijn vaste componist (althans, tot diens dood) Fumio Hayasaka (dit is de beste score die ik van 'm gehoord heb). Allemaal verbazingwekkend goed gedaan, en het zorgt voor een prachtige, meeslepende sfeer. Opvallend zijn ook de stuk voor stuk meesterlijke vertolkingen, die ook nog eens zeer realistisch zijn (i.t.t. bv. veel van de period pieces van Kurosawa, en films uit die tijd in het algemeen); iedereen is geweldig: Setsuko Hara (ik had haar nog nooit eerder in een film gezien) is onwijs betoverend, en het is niet onbegrijpelijk dat zij in Japan destijds als de ideale schoondochter werd beschouwd. Masayuki Mori is ook erg sterk in de moeilijke en toch wat rare titelrol als De Idioot (een erg mooi karakter), en Mifune (die pas later in de film belangrijk wordt) is natuurlijk altijd goed. Alle karakters die in de film voorbijkomen (en dat zijn er nogal wat) zijn verbazingwekkend goed en diep uitgewerkt (en dan te bedenken dat de originele versie ruim anderhalf uur langer duurt), zoals bijvoorbeeld de gehele Ono-ke: Ayako (de latere love interest van De Idioot), diens zus, moeder en vader (Takashi Shimura). Ik heb zelden karakterontwikkeling van zo'n niveau en omvang gezien.
De uiteindelijke ontknoping is meesterlijk en zelfs haast ondraaglijk spannend; bij een dergelijk type film heb ik nooit meer op het puntje van m'n stoel gezeten. Uiteindelijk blijkt dat De Idioot alleen maar meer verdriet en pijn veroorzaakt heeft, en de mensen om hem heen worden eigenlijk het tegenovergestelde van wat hij wil dat ze worden. Heel droevig. De scènes die na deze ontknoping volgen komen helaas een beetje afgeraffeld over, en het is dan ook te hopen dat de originele versie van 265 minuten ooit wordt uitgebracht. Zou wel op z'n plaats zijn bij dit meesterwerk. 4,5*

De 265-minuten uitvoering is waarschijnlijk voor altijd verloren gegaan. Kurosawa zelf heeft op het eind van zijn leven (ten tijde van Rhapsody in August) de Schochiku-archieven van voor tot achter doorzocht en niets kunnen vinden.

Je kunt hier en daar merken dat er veel uit de film is. Zeker in de eerste helft lijkt er veel verdwenen. Sommige scenes worden bruut afgekapt, andere stukken worden met een paar hele korte scenes samengevat. Bepaalde bijfiguren (zoals de jongen die de brieven afleverde) hadden ongetwijfeld in het origineel een grotere rol. Het verhaal loopt ook niet bepaald altijd even soepel.

Wel is dit weer een film waar ik de zoveelste kant van Kurosawa leren kennen. De hele film is ingetogener dan andere Kurosawa's uit deze tijd, ook het spel is veelal kleiner en ondanks de schaar die erin ging is de film ook nu nog prettig traag, met veelal lange scenes, zeker in de tweede helft. Het decor is schitterend en prachtige verhaal blijft me nog wel even bij.

Zeer mooie film ondanks alles.

4.0*

Niet mijn soort drama,

Kameda wordt afgebeeld als een zielepoot. Iets wat hij zelf ook onderschrijft door zich telkens nederig te gedragen en nimmer keuzes te durven maken. En dat bijna 3 uur lang. Niet dat ik gelijk een doos aan karakterontwikkeling verwacht maar 3 uur lang rond blijven draaien om de gunsten van 2 vrouwen, zonder daarbij enige vorm van chemie te voelen vind ik vrij funest voor een film. Kurosawa maakt weinig gebruik van verbeeldingskracht of andere elementen die de film wat opfleuren, iets wat hij in Drunken Angel al wel voor de dag wist te leggen.

Daar waar de buitenscenes vaak voor aardige zwart - wit contrasten zorgden die soms even een sprookjesachtig gevoel opriepen, verslonst Kurosawa de scenes binnenshuis nogal, slechts de aanzichten door het raam waren soms fraai. Kortom een film die mij soms verveelde maar die mij vaak weer bij de hand nam dankzij een paar aansprekende personages zoals de moeder, wiens gezicht ik gelijk linkte aan de (groot)mama in Tokyo.Story. Hara Setsuko vond ik redelijk spelen, maar ver verwijderd van haar niveau in Ozu `s eerder genoemde film. Toshirô Mifune `s allesbehalve ingetogen rol scoorde qua amusementswaarde, mede dankzij het contrast met die slome duikelaar van een Kameda ook goed. Op Yojimbo na, Kurosawa `s slechtste film. Miniscule 2,5*

O ja, laat je niet foppen. De recent uitgegeven Nederlandse release van Hakuchi duurt niet 203 minuten zoals achterop vermeld staat, maar gewoon 166 minuten. Het betreft dus nog steeds de versie waar behoorlijk in geknipt is.

Hoewel Hakuchi mijn waardering voor Akira Kurosawa niet zal verminderen, denk ik toch dat dit project deels mislukt is. De 200+ versie zal daar waarschijnlijk ook weinig aan kunnen veranderen. De film is voor mij iets te theatraal, daarnaast worden veel zinnen en ontwikkelingen een aantal keer herhaald. Dit wordt uiteindelijk vervelend, vooral als de film op zichzelf al vrij langzaam is.

Visueel is het geheel een dikke voldoende waard en de acteur die Kameda speelt is zeer sterk. Het uitgangspunt van de film is best interessant en ambitieus, maar mijn waardering was waarschijnlijk hoger geweest wanneer een aantal scènes ingekort zouden worden.