Dom za Vesanje (1988)

Eerste keer Kusturica en hij bevalt me wel. Ik moest net als gimli af en toe aan Fellini denken. Volgens mij een grote invloed van Kusturica. Soms erg mooie scenes. Een authentieke sfeer en een mooie chaos. Veel mooi taalgebruik ook, regelmatig erg om gelachen.

Vooralsnog 3.5* maar een film die ik beslist nog eens wil zien.

Ja! Lekker bruisend,

Kusturica was voor mij zo `n regisseur die plots bewees dat hij erg fijne films kan maken waarin tijd en het verhaal niet zo `n rol spelen, maar alles draait om het uiteenzetten van een film vol knotsgekke personages die onder veel muzikale begeleiding avonturen beleven in hun vaak niet al te snugger aandoende land.

Een minpunt is dat hij af en toe wat langdradig kan zijn. Echter, een pluspunt wat veel jaren `60 en `70 Fellini `s tevens kenmerkt is de ongekende creativiteit. Je weet nooit in welke richting een film als deze zich kronkelt.

The Gypsies begint aardig. Een zigeunersstelletje wordt eens onder de loep genomen. Veel aandacht voor de relatie tussen moeder en haar zoon en haar kleinkinderen. Kleinzoon is op de versiertoer en hoopt wat aan de haak te slaan. Vanaf dat moment wordt de film gedompeld in een fabuleus sfeertje dat tot zijn hoogtepunt komt als Perhan en zijn vriendin zich op het water begeven in een bootje en om hen heen een hoop volk met een soort processie bezig is. Doordat beide groepen geen interactie met elkaar hebben en er werkelijk waar! prachtige muziek wordt gespeeld, lijkt het allemaal een wat surrealistische ondertoon te hebben.

Vervolgens kent de film wat mindere momenten, maar weet hij de aandacht perfect vast te houden, doordat het nergens voorspelbaar overkomt en er wel grappige momenten inzitten. Om je vervolgens toch nog even bij de strot te pakken, op een moment dat ik dat niet verwachtte. de dood van de bruid met tactisch getimede muziek. Drama staat er boven deze film. Waren meerdere films maar verschoond van drama waarin hoofdpersonages enkel door te janken een gevoel proberen op te roepen.

Veelzijdige film die lang op 3,5* afstevende, maar toch een grote indruk achterlaat na afloop. Er had alleen wel wat geschrapt kunnen worden in de film. Blijft een aandachtspuntje. 4*

Wordt wel gezien als voorloper van Black Cat, White Cat, en niet zo gek natuurlijk..

Voor Kusturica begrippen een erg serieuze film vond ik, hoewel er (vooral in het begin) best wat te lachen valt. De serieuze kant van de film heeft echter ook genoeg te bieden, het verhaal is erg sterk. Qua regie laat Kusturica zich ook weer van zijn beste kant zien, hoewel je ook merkt dat het nog een vroege film van hem is.

Uiteindelijk genoten van een mooie film, maar ik ben ook blij dat Kusturica zich later meer is gaan toeleggen op komische films, want daar geniet ik toch wel wat meer van.

3.5*

En alweer zo'n heerlijke film van Emir Kusturica. Leuk, leuk en nog eens leuk! De film doet inderdaad erg denken aan Black Cat, White Cat, al is het drama in deze film wel meer aanwezig.

Maar wederom een erg goede film dit dus, met leuke personages en heerlijke muziek, iets waar je meteen Kusturica aan herkent. Verder zijn er weer een hoop dieren en loopt alles weer lekker door elkaar heen en is de film lekker onvoorspelbaar. Het personage Perhan is ook leuk. Eerst vond ik het maar een nerd, maar later begon ik echt met hem mee te leven.

Naast dit alles kent ook deze film een sterke regie met enkele erg mooie scenes. Vooral het moment dat Perhan als het ware op de rivier komt aangezweeft, levert in combinatie met de regie, de belichting en de muziek, een fantastische scene op.

Nu rest me nog wel te zeggen dat de film ook een paar inzakmomentjes kent, maar gelukkig duurt dat nooit heel lang. Ik heb vier films gezien nu van deze beste man en alle vier scoren ze vier sterren of meer. Dat belooft wat voor de vijfde.

4,0*

Een film die meer aandacht verdient. Schitterende cinema, met flair, melancholie, passie en humor die men nauwelijks nog tegenkomt. Terecht worden vergelijkingen met Fellini gemaakt denk ik (en waarom eigenlijk niet La Grande Bellezza?), maar doe dat alleen wanneer je gedwongen wordt om nieuwe kijkers in een bepaalde richting te laten denken.

Want Kusturica is een fenomeen op zich, en de Balkan heeft een verhaal op zich, en die twee mengen zich hier tot een epische vertoning.

Centraal staat, zoals vaak bij de man, een zigeunerfamilie die eerst uitgebreid wordt geïntroduceerd. Kleinzoon Perhan is de held van het verhaal, die ondanks alle armoede, dronken familieleden, grijpgrage buren en ander tuig in zijn omgeving de familie moet redden. Maar ook hij lijkt langzaam, en (zo lijkt het) uit nood geboren aan een crimineel leven toe te geven.

Tot zover een gemiddeld verhaal zoals men dat vaker kan tegenkomen. Kusturica filmt echter met zoveel gevoel voor dramatiek en fantasie en weet de traditionele Balkanmuziek zo mooi te gebruiken dat het een episch karakter krijgt. Prachtige scenes om bij weg te dromen, zoals dat feest op het water in het begin, ontzettend mooi. En dit is cinema die je nergens anders ziet, flamboyant, fantasierijk en meeslepend, en tegelijk de droefgeestige schijt-aan-alles ondertoon die de Balkan zo eigen is.

Bij de meeste films van Kusturica is dat laatste vaak het punt van kritiek, zeker als het de gebruikte humor betreft, die soms bijzonder banaal is. Met name is dat te ontwaren in Black Cat, White Cat. Zo echter niet hier, deze film is veel serieuzer en gebalanceerder. Het enige dat Kusturica hier te wijten valt is wellicht dat hij zich nu en dan in onduidelijkheden verliest. En misschien is het allemaal wat langgerekt, maar uiteindelijk vind ik het alleen maar beter in het tweede deel.

Wat mij betreft met Underground Kusturica's beste. En dat mag met minder dan 150 stemmen wel wat meer aandacht krijgen.

Sterke film weer van Kusturica, de regisseur met één van de meest unieke en onderscheidende stijlen die je kan vinden. De humor is dit keer redelijk gedoseerd en komt daardoor goed uit de verf. Maar het is vooral inderdaad de melancholie en de liefde voor de levenskracht van gewone mensen die ik erg waardeer in deze Balkan-regisseur. Tegen alle slagen van het noodlot en streken van je medemensen in gewoon doorgaan, met een waardigheid die niet wordt tenietgedaan door modderstromen, zuippartijen of opvliegende kalkoenen. En dan is er natuurlijk nog de muziek en vooral hoe dat gebruikt wordt in Time of the Gypsies. Heerlijke film, maar toch net niet zo goed als Underground, die wat meer statuur heeft.

De film begint als een film over een obscuur dorpje en zijn bewoners in Joegoslavië. Een soort rariteitenkabinet. Later komt er wel wat meer verhaal in als de film zich meer concentreert op één van de bewoners die het gaat maken in Italië. Het belangrijkste aan de film is echter vooral de sfeer die gecreëerd wordt. Een surrealistische sfeer met mooi belichte en bijzondere scenes, al duurt de film wel wat te lang. Maar het is helaas ook weer zo'n film die ze vandaag de dag toch echt niet meer maken.

Ge hebt zo van die films die omwille van de indringende tot schokkende voorstelling van een groep mensen en hun levensstijl en gedragingen onuitwisbaar in je geheugen lijken. "Brutti, Sporchi e Cattivi" is er zo ééntje, maar deze 'Dom Za Vesanje" mag daar gerust zijn voet naast zetten.

Kusterica doet echt veel meer dan schokeren. Hij maakt er een gevarieerd schouwspel van, een allegaartje van droefenis en ellende, menselijke zwakte en verbetenheid, symboliek, fantasie en beeldspraak, schalkse humor, kortom volzette scenes waarbij het gevaar nog één en ander te missen niet denkbeeldig is.

Een heel bijzondere, te waarderen film die bovendien begunstigd is met een heerlijke soundtrack.

Een Kusturica is steeds een bijzondere beleving. Ook hier weer op zowat dezelfde tonen als ik zijn andere films al mocht ervaren. Satire gekoppeld aan wat chaos, maar vooral met een hoog niveau in montage en beeldkwaliteit. Telkens ook ondersteund met wat culturele achtergrond met een streepje luchtige speelse lokale soundtracks.

Een aantal fijne absurde scènes passeren meermaals de revue. De liefde voor de kalkoen bijvoorbeeld, maar ook de de huwelijksaanzoeken of vliegend huis in het begin van de film. De één al wat beter zijn doel bereikt dan de andere, maar het zette onmiddellijk de toon van sfeer en hoe de film werd opgebouwd. Kleurrijk en vol spektakel zodat je je geen moment verveelt.

Een film over het alledaagse leven van gewone mensen, zigeuners in dit geval, waarbij drama, humor en vooral speelsheid samenkomen. Minder absurd dan Crna Macka, Beli Macor (Film, 1998), alhoewel ... Wie deze laatste apprecieerde, zal ook hier tot zijn recht komen.

Ook mij deed deze film veel aan Brutti, Sporchi e Cattivi en Fellini denken, vooral Amarcord. De vrolijke chaos van Kusturica is er weer in overvloed. Dat kan ik soms erg goed waarderen, maar het wordt ook best vaak vermoeiend. Zeker met deze lange speelduur.

Qua vormgeving wordt het niveau van Black Cat, White Cat nog niet gehaald, maar je ziet beslist al de voortekenen. Het is vooral de hele typische Balkan/zigeuner-sfeer die blijft hangen en ongetwijfeld erg iconisch is geworden.

Vroeg me daarnaast ook af hoe dit werk is gevallen in de Roma-gemeenschap. Kusturica heeft daar zelf volgens mij geen banden mee? Zou tegenwoordig toch erg gevoelig liggen deze objectificatie...

P.S. de actrice die Azra speelt is uiteindelijk na de Joegoslavische oorlog onderzoeker in Nederland geworden. Bijzonder verhaal.