Merry Christmas, Mr. Lawrence (1983)

De film deed mij erg denken aan aan David Lean's The Bridge On The River Kwai met ontzettend sterk acteerwerk van Bowie, Sakamoto, Tikano en Conti. Jammer dat er af en toe wat saaie stukken tussen zitten. En de muziek van Sakamoto, zo mooi!!!!

3.5 sterren

David Bowie als verdwaalde blonde cowboy, Kitano als kerstman, zo'n echte Monty Python-Brit als commander van de gevangenen: op zijn minst een bizarre film . Bovendien is het verhaal ook erg raar: er zitten gruwelijke scenes in, maar toch raak je niet geschokt, de bewakers zijn sadistisch, maar je gaat ze niet haten, meer nog, ik vond de film de hele tijd eerder aangenaam dan schokkend, en regelmatig zelfs grappig. Kitano kijkt altijd zo lief, zelfs al is hij iemand halfdood aan het slaan, dat soort dingen maakt deze film erg fascinerend. Er hangt ook een heel bizarre sfeer rond vond ik: erg traag, mystiek soms zelfs, en dan het feit dat de film gigantisch neutraal blijft. En de muziek natuurlijk, die speelt daar ook een belangrijke rol in.
Ik was van plan hem 3.5 te geven, maar dat laatste beeld met de kop van Kitano die 'merrie kriestmes' zegt, dat vond ik zo geweldig dat er toch een halfje meer af kan .

Apparte film die eigenlijk behoorlijk ongrijpbaar is, ik heb bijna 2 uur zitten bedenken waar de regisseur nu eigenlijk naar toe wil met zijn verhaal. En toch blijft het fascinerend om te zien en verveelt de film (bijna) nergens. Hetzelfde gevoel heb ik een beetje met de rol van Bowie, ik zie niet meteen een doorgewinterde officier van de special forces die een guerillia oorlog vanuit de javaanse jungle tegen de japanners heeft gevoerd in hem maar tegelijk heeft hij toch wel een bepaald soort overtuiging in zich.
Eigenlijk zit de hele film vol met dit soort schijnbare tegenstrijdigheden; De japanse sadistische bewakers, die toch menselijk blijven en waartegen je geen echte diepe haat voelt, de flashbacks naar de jeugd van Celliers (heel vreemd om te zien mede door het grote leeftijdsverschil tussen Celliers en zijn broertje) en natuurlijk de kus van Celliers bij de commadant (en de gevoelens van de commadant die misschien wel verder gaan dan gewone bewondering). Ik weet het niet, zoals ik al schreef ik kan er niet echt de vinger opleggen. Uiteindelijk denk ik dat het over vriendschap, respect en eer gaat tussen de mannen. Dit over de grenzen van cultuur, politiek en sexuele geaardheid heen. Als ik er zo over na denk best een mooie kerstgedachte dus...

Hou het voorlopig maar op een goede 3.5* En wat is de muziek trouwens mooi en passend in deze film.

Ik moest trouwens erg lachen toen Bowie iets zei in de zin van; "I wish I could sing that beautifull" Erg grappig.

Wat mij betrefd echt een film in de categorie 'Leuk geprobeerd, maar uiteindelijk niet helemaal raak". Het is een interessante film en vrij vreemd, maar het beklijft uiteindelijk niet. Het blijft aan de oppervlakte en wat vreemdere scènes, zoals Bowie die met bloemen aan komt zetten hebben uiteindelijk geen impact. Het personage van Conti komt over als een echt mens en Kitano viel me ook positief mee, maar in vergelijking met hen zijn Bowie en Sakamoto ongeloofelijk abstract en is Thompson te veel een karikatuur. Niemand acteerd echt slecht, maar de personages bleven wel op een afstand.

Het probleem is dat het uiteindelijk, ondanks een aantal pogingen gewoon niet mooi gefilmd is. Een wat surrealistischere film als deze had veel mooier beeld nodig. De kusscène is misschien berucht, maar het is ook het lelijkst gefilmde moment. Daarbij had het script wat bijgeschaafd kunnen worden, misschien wat mee gefocused kunnen zijn. De muziek is het enige dat echt werkt, maar wordt helaas ondergebruikt. Het klinkt echter gewoon schitterend.
2,5*

Heftige, indringende film, een waar ik niet gemakkelijk in mijn greep krijg; maar mij wel zee4r wweet te boeien.

There are times when victory is very hard to take

Om de een of andere reden heb ik een goed geheugen om filmtitels te onthouden. Met examens kan ik soms zelfs met alle moeite van de wereld iets niet onthouden maar laat mij eens opzoeken in welke films David Bowie heeft meegespeeld en de titels blijven voor jaren in mijn geheugen sluimeren. Zo ook afgelopen zondag wanneer ik in een bak met DVDs was aan het rommelen en opeens deze film tegenkwam. Ik zag alleen maar de rug van de DVD maar ik besloot om hem toch eens beter te bekijken en toen ik zag dat het met Bowie was, was ik natuurlijk meteen verkocht.

Hoewel ik totaal geen idee had wat ik eigenlijk moest verwachten. Ik had de korte inhoud niet gelezen (heb daar wat slechte ervaringen mee gehad met korte inhouden die tot aan de laatste 5 minuten gaan) dus ik ging vrij blanco de film binnen. Merry Christmas Mr. Lawrence is in de eerste plaats een oorlogsfilm maar langs de andere kant ook weer niet doordat hier het gebruikelijke thema van ontsnapping niet aan te pas komt. Neen, er wordt gekozen een film te maken die zich concentreert op de cultuurverschillen tussen de Oosterse en de Westerse wereld. Een interessant gegeven dat over de grote lijn geslaagd in beeld wordt gebracht (de scène waar Celliers Yonoi op de kaken kust is geweldig) maar af en toe wordt er toch wat uit de bocht gegaan. Zeker de flashbacks hadden voor mij niet gehoeven want die zorgen ervoor dat je uit de sfeer van de film geraakt. Ik ben er ook nog niet echt uit waarom dat er juist inzit (als karakteruitdieping komt het in ieder geval niet tot zijn recht) maar het breekt compleet met het beklemmende gevoel van de gevangenis, om over het leeftijdsverschil tussen Celliers en zijn broertje maar te zwijgen. Een gevoel dat trouwens enorm versterkt wordt door een fabuleuze soundtrack van Ryûichi Sakamoto.

Hoe meer ik van David Bowie begin te zien, hoe meer het me opvalt hoe enorm veelzijdig die kerel eigenlijk is. Als zanger heeft hij zich meermaals heruitgevonden (Ziggy Stardust!) maar ook als acteur weet hij me altijd wel te amuseren. Zijn rolletjes in The Prestige en Labyrinth zijn dan ook wel erg leuk maar dit is de eerste keer dat ik hem in een volwaardige hoofdrol zie. Het gaat hem in ieder geval erg goed af, zeker omdat hij op zich zo'n vreemd personage speelt. Langs de ene kant is hij een soldaat die met een handvol man de Japanners het leven zuur heeft gemaakt maar langs de andere kant oogt hij zo enorm fragiel dat je het er nooit zou in zien. Toch heeft hij een zekere uitstraling die hem geloofwaardig maakt en dat is op zijn minst een heuse prestatie te noemen. Ik denk dat het zo'n anderhalf uur heeft geduurd eer ik door had vanwaar ik Tom Conti nu weer kende maar ineens schoot het me te binnen dat het de vader van Emily is in Friends. Een erg leuke rol daar maar Conti kan blijkbaar ook goed overweg met een serieuze rol. Hij fungeert hier als brug tussen de gevangen soldaten en hun cipiers en slaagt daar erg goed in. Goede bijrollen ook voor Ryûichi Sakamoto (die dus ook de soundtrack maakte en eigenlijk een soort van Japanse David Bowie is) en Takeshi Kitano als Yonoi en Hara. Zeker de eindscène waar de film zijn titel vandaan haalt is schitterend.

Ik twijfel nog tussen 3.5* en 4*. Mocht de flashback er niet hebben ingezeten dan had de film volgens mij op een solide 4* gekomen maar hij zit er dus wel in (duh) en het breekt te hard met de rest van de film waardoor het me lang heeft geduurd eer ik er terug in zat. Een erg sterke cast in ieder geval en een dijk van een soundtrack.

3.5*

Vooroordelen. Omdat dit zijn Engelstalige-film-met-een-grote-naam is verwachtte ik bijna een mainstream-Oshima. Maar dat is dit bepaald niet. Een onevenwichtige film over een Japans gevangenkamp op Java. Een niet al te subtiele botsing tussen culturen en persoonlijkheden. Compleet met verschillende acteerstijlen en religieuze verwijzingen. Maar er zitten nogal veel thema's en sfeertjes in. Een aparte flashback bijvoorbeeld, waarin de drijfveren van Celliers worden aangeraakt zonder zijn hele persoonlijkheid meteen te verklaren.

Bowie is prachtig gecast. Vooral omdat zijn aanwezigheid enorm is. En dat moet ook in deze film. Maar alle hoofdkarakters zijn fascinerend.

Ik werd niet weggeblazen door de film, maar was er wel door gefascineerd. De film voelt wat vol van thema's, maar tegelijk is het verfrissend dat niet alles compleet lijkt te worden uitgewerkt. Boeiend, wel om vaker te zien ook.

3.5*

Een van de zwakste "gevangenenkampen"-film met niets dan gewelddadige, brullende Jappen en flegmatieke, filosoferende, zingende en obstructieve gevangenen. De werkelijkheid ligt anders, denk ik, en van die psychologische strijd was er inhoudelijks niets te beleven, evenmin als aan meerdere slecht opgenomen scenes.

Acteren was ook al matig. Toch al te onwaarschijnlijk.

Bijzondere film die zijn kracht voor een groot deel ontleent aan de mystieke toon. De karakterontwikkeling- en uitwerking is ijzersterk, iedereen blijft mysterieus maar dat werkt juist goed. Karakterontwikkeling betekent helemaal niet dat je zo veel mogelijk informatie over de personages uit de doeken moet doen. Het beste voorbeeld zijn de flashback's. Die doen wat vreemd aan, maar het werkt als karakterontwikkeling prima. Ook opmerkelijk scenes zoals de befaamde kus, de vlinder (of mot) of het gesprek met zichzelf, werkten voor mij uitstekend. Celliers is een soort archetypisch personage, wat hem en de film interessant maakt en houdt. Maar ook met de andere personages is meer aan de hand. Wat dat dan is, hoeft verder niet helemaal ontleed te worden.

Ik vond de acteurs (de rollen van belang tenminste) allemaal vrij goed, maar vooral Bowie bewijst weer wat voor prima acteur het is. Hij heeft altijd een meerwaarde in de rollen die hij speelt (nu 9 films met hem gezien) en past (ook hier weer) uitstekend bij zijn karakter. Qua regie en visueel is het wat onevenwichtig, maar dat ongepolijste past Merry Christmas Mr. Lawrence juist wel. De strijd tussen de gevangenen en Japanners is boeiend en ook puur op dramatisch vlak werkt de film prima. Het is een fascinerende film die van de gebaande paden afwijkt. Iets dat volgens mij geen uitzondering is voor Oshma (Ai no Korîda). Er zijn echt nog wel wat minpunten te verzinnen (lang niet alles werkt even goed, visueel is het soms wat slordig en ook sommige scene overgangen lopen niet zo soepel, wat soms het tempo geen goed doet), maar ik kon me daar niet druk over maken. De muziek was trouwens prachtig. 4 sterren.

Best een taaie film, maar ook een wat tegenvallend psychologisch drama over de culturele clash tussen Britten en Japanners in een Indonesische gevangenenkamp. Na "The Hunger" de tweede film met Bowie die ik zie. Het is goed om nog eens die grote meneer aan het werk te zien. Merry Christmas Mr Lawrence vertelt over hoe de mensen in tijden van oorlog hun best doen om aan hun menselijkheid vast te klampen...zo heb ik het aangevoeld. Oorlog wordt geregeerd door allerlei codes en regels die nageleefd moeten worden. Hier wordt de militaire orde doorprikt door menselijke emoties en gedachten die beide kampen op dezelfde golflengte brengen, en soms is dat best mooi om te zien. Zeker op het einde met dat wederzijdse respect tussen Hara en Lawrence . De homo-erotische gevoelens tussen Yonoi en Celliers gingen me wat te ver en kwam me over als een geforceerd truukje. De Mr Lawrence uit de titel vind ik wat zwak uitgewerkt en wordt overschaduwd door Bowie's indringende prestatie als Celliers. Oshima kiest soms voor te theatrale scènes en dat stond een echt goede filmervaring in de weg. Geen ramp maar een film die niet zeker niet ieders meug zal zijn.

Merry Christmas Mr. Lawrence heb ik ooit aangeschaft vanwege de geweldige soundtrack. De film werd geregisseerd door Nagisa Oshima en geproduceerd door Jeremy Thomas. Het scenario is gebaseerd op de roman The Seed and the Sower (1963) waarin Laurens van der Post zijn ervaringen als krijgsgevangene tijdens de Tweede Wereldoorlog beschrijft.

De film gaat over de lotgevallen van een aantal Nederlandse, Australische en Britse krijgsgevangen in een Japans gevangenenkamp op Java in 1942. In de hoofdrollen spelen onder anderen David Bowie, Tom Conti en Ryuichi Sakamoto. De laatste is overigens ook verantwoordelijk voor de prachtige filmmuziek.

Hoewel David Bowie het best aardig doet in zijn rol als krijgsgevangene, kon ik me nooit aan de indruk onttrekken dat ik naar David Bowie zat te kijken, en niet naar majoor Jack Celliers. Dat vind ik altijd het nadeel van het casten van bekende artiesten in een filmrol. Bovendien zit zijn geblondeerde haar altijd perfect, en is hij de gehele looptijd van de film gladgeschoren, ondanks de vele ontberingen die hij moet doorstaan. Dat moet er in een echt Jappenkamp toch anders aan zijn toegegaan. 3*

Potverdikke...meende ik toch voor de volgende oorlogsweek etappe even voor Der Teufel General te gaan zitten die ik een week of twee eerder bij de kringloop had gescoord, maar niets was minder waar aangezien het een leeg doosje betrof. Vergeten te controleren. De volgende poging om iets te zien draaide rond Der Kremator waar ik onlangs van gehoord had, maar dat bleek ook een brug te ver, want hoewel FshareTV wel iets van een ondertitelingsspoor bevat had ik binnen minuten al de indruk dat het niet synchroon liep. Afijn...tenslotte een greep uit de verzameling met deze Merry Christmas Mr. Lawrence, en dat werd al evenmin een succes, de film goed kijken lukte wel in tegenstelling tot de vorige twee titels, maar echt boeien kon het me geen moment.

Het startpunt is niettemin begrijpelijk met het gevangenenkamp, de soort van leidinggevende in de vorm van Lawerence die toenadering zoekt en begrip wil kweken, en de geheimzinnige Celliers. Hoewel begrijpelijk wat Driello in zijn comment over het stereotype beeld van de Japanners zegt zal dit toch qua ongangsvormen naar gevangen dichter bij de waarheid liggen dan verwacht door verchillende dingen binnen de Japanse cultuur. En dan spreek ik uiteraard over het in hun ogen laffe gedrag van overgave, tevens dingen binnen de infrastructuur en aanvoer van levensmiddelen of geneesmiddelen. Ten eerste was er in de latere jaren overal te kort aan, ten tweede hadden fronttroepen voorrang, ten derde was iemand die zich overgaf zoveel moeite niet waard. Dan is er de hierarische cultuur binnen de Japanse zienswijze maar tevens net zo goed wreedheid en hardheid naar elkaar. Er werd niet geklaagd door een ondergeschikte, was er te weinig voedsel voor gevangenen of een lichte muiterij waarover een hoge officier zou zeggen dat het opgelost moet worden dan zal een ondergeschikte dat altijd doen al zal het levens kosten en niet klagen over bijkomende factoren. Want net als lafheid is klagen tegen iemand hoger in rang absoluut not done. Klagen, fouten maken en een opdracht niet klaren staat gelijk aan gezichtsverlies. De Japanse cultuur met zijn gedragsnormen is een bijzondere complexe en wat de film wil met zijn karakters is deze enorme cultuurbotsing tonen in al zijn gelaagdheid, maar helaas slaagt de film daar geen moment in.

Want na de eerste discussie tussen Lawrence en Hara waarin de argumenten over en weer vliegen hebben we dat eigenlijk alwel gezien, en is daarna iedere moment en woord van botsing een herhaling waar men toch geen stap verder mee komt. Hoewel er kleine momenten zijn van boeiende wreedheid zoals de gewonden en zieken die op het apel moeten verschijnen, of de eigen gebruik met alle Harikiri taferelen, dat ze nog soldaten over hielden met dat tempo, andere gebruikelijke en herkenbare dingen zoals tot het hoofd ingraven of het schieten met losse flodders en de aardige symboliek waarin Celliers voor Hicksley gaat staan, duurt de film toch eigenlijk veel en veel te lang en gebeurt er bijzonder weinig met als grootste struikelblok nog wel de flashback rond Celliers.

Ik kan dan ook niet anders zeggen dat Merry Christmas Mr Lawrence ondanks zijn licht bevreemdende sfeer geen moment boeit of echt interesant wordt, en dat is jammer want er zou toch meer van te maken kunnen zijn. Om als laatste punt de eletronische muziek nog even aan te halen die in eerste instantie helemaal niet bij een dergelijke film lijkt te passen maar uiteindelijk wel zijn momenten heeft. Onnodig haast te zeggen wat dit een dikke tegenvaller.

So I am to die for your sense of honor?

Het blijft me toch altijd een raadsel waarom wij Nederlanders en andere westerlingen zo weinig begrijpen van een concept als eer - en wellicht nog veel erger, hoe het kan zijn dat we maar zo weinig begrijpen van het eergevoel dat een heel groot deel van de wereld wel voelt.

Deze film blinkt wellicht uit in de uitleg van hoe dat mis gaat. De per definitie al eerloze Mr Lawrence die weigert zijn verantwoordelijkheid te accepteren, zijn lot probeert te ontlopen. Terwijl hij door zijn laffe en slappe gedrag toch geen enkele aanspraak meer kan denken te maken op welke status dan ook. En hoe hij dan ook nog weigert om zijn vriend, zijn strijdgenoot te vrijwaren. Vreselijk. Hoe kan iemand zo diep zinken, zo ver afdwalen.

Het contrast tussen Celliers en Lawrence had wel wat strakker aangezet kunnen worden wellicht, en Bowie vult die rol ook maar matig in - zeker in vergelijking met de Lawrence van Tom Conti. Niet bepaald een goede acteur, de man with the golden voice, ondanks zijn enorme schare fans waar ik overduidelijk niet bij hoor. Het zal wel iets persoonlijks blijven, met een paar uitzonderingen vind ik zijn muziek ook al niks. Zelfs van Sakamoto heb ik betere soundtracks gehoord dan in deze film.

Verder niet veel over te melden eigenlijk, voor mij is de film vooral een vergeetbaar stuk pulp dat zeker geen cultstatus verdient.