Der Kommer en Dag (2016)

Het is allemaal wel erg duister. Toen - je weet wel wat - gebeurde, moest ik hem toch even afzetten om de volgende dag het af te kijken. Ik had op een iets vrolijkere noot gehoopt: misschien een zomertrip naar het meer of iets dergelijks. Het enige moment dat je op adem kon komen was met de maanlanding, maar dat was ook van erg korte duur. Enfin, al met al is het een briljante film met buitengewoon sterke acteurs.

Gelukkig had de film een happy end. De broertjes rijden weg met hun nieuwe moeder (de film is niet ziek van klassieke gender-rollen). Op weg naar een nieuwe toekomst, ver weg van het verharde klimaat van machtsmisbruik. Veel 'filmliefhebbers' houden daar niet van, want dat is niet realistisch. Maar wie zegt dat een happy end niet realistisch is? Misschien is het goede wel simpelweg sterker dan het kwaad

Indrukwekkend drama, de beide jongens spelen uitstekend hun rol. Prima verhaal en goed geacteerd.

Der Kommer en Dag (2016) zien in de weken dat in Canada het ene na het andere massagraf wordt gevonden bij (kost)scholen en internaten, maakt het extra rauw. En hoewel je zou kunnen zeggen dat deze film ‘sentiment done right’ is, zoals de draak Miracle in Cell No. 7 (2019) dat niet is, profiteert de film er ook niet niet echt van.

De film raakte me, de kindacteurs doen het prima, Mikkelsen en Gråbøl laten geen steken vallen en ook als period piece overtuigen de looks en sfeer van de film best wel. Het gros van de kijkers zal zich er er niet aan storen, maar The Day Will Come kiest dromen, volhardendheid, kameraadschap en liefde boven rauwe realiteit (al zitten er genoeg pijnlijke scenes in de film). En ik moet zeggen: hij komt er bijna mee weg. Maar ik ben het eens met Donkerwoud dat het script wel een paar karaktersteekjes laat vallen, en de eindscenes lieten me niet helemaal voldaan achter. Daarmee bedoel ik niet dat ik het beter had gevonden als Elmer wel te pletter was gevallen, maar het werd me wel iets te sentimenteel met die sprong naar de maan. De film kan niets doen aan de actualiteit, maar het happy end voelt wat problematisch met al die graven zo vers in het geheugen.

Desalniettemin: een puike film.

3,7*

Films over jeugdinternaten zijn er wat mij betreft helaas toch iets te veel. En ze zijn ook allemaal hetzelfde. Een hoop ellende en vernedering, maar eens zal het wel goed komen. Ook deze film is volgens het vaste procedé gemaakt. Totaal geen verrassing en enkel voorspelbaarheid. Het enige waardoor deze film iets boven het gemiddelde uitsteekt en daardoor van mij toch drie sterren krijgt, wat eigenlijk te hoog is voor een film als dit, is het thema van de ruimtevaart in de jaren zestig. Dit is op een leuke manier in de film verwerkt. Al krijgt de film daarmee wel helaas ook grote raakvlakken met de film Mitt Liv som Hund (Film, 1985) - MovieMeter.nl , maar haalt deze film dat niveau bij lange na niet. En verder wordt er wel erg mooi geacteerd in deze film. Dat moet ik wel toegeven.

Is dit een film of een mini-serie?

Online kan ik drie afleveringen vinden namelijk.

Of hebben ze daarnaast er ook een film van gemaakt en die wat geknipt en ingekort?

Ijzersterke film! Tijd geleden dat ik zo'n goeie film heb gezien. Als vader van twee jonge jongens komt dit ook wel binnen. Buiten het sterke verhaal om wordt er ook heel goed geacteerd, zeker ook door de twee jongens! Die Scandinaviers kunnen mooie prentjes afleveren!

4,5*

Ik had er iets meer van verwacht. De film bleek toch iets te voorspelbaar. Der Kommer en Dag vervalt toch te veel in de bekende aspecten van misbruik en onderdrukking. Het mooiste waren de ruimtevaartfantasieën van de kleine Elmer. Daar werd ook veel mee gedaan en gaf de film iets extra's. Helaas waren sommige gebeurtenissen ook net te ongeloofwaardig dik aangezet. Onder de streep was het nog steeds een goede film, maar toch niet de unieke ervaring waar ik op hoopte.

Afgelopen maandag blij verrast deze film tegen te komen bij de kringloop, hoewel de titel in het Engels was triggerde de hoes mij voldoende om even nadenken en te kijken op MovieMeter en tot de conclusie te komen dat dit toch Der Kommer en Dag betrof, en daarmee een film die ik gisteren met veel plezier en verwachting aanslingerde en geen moment teleurstelde.

Het verhaal mag duidelijk zijn rond de twee broertjes die in het internaat te Gudbjerg terecht komen, gebaseerd is op de gebeurtenissen van een dergelijke school in Godhavn, maar dat terzijde. Tevens is ook vrij snel duidelijk dat Gudbjerg hel op aarde is met een extreme aanpak, een wereld op zich qua pijn, terreur, misbruik en geestelijke foltering. De barbaarse en harde aanpak doet mij regelmatig denken aan Under Sandet waar de jongeren het ook zwaar te verduren hebben, daar natuurlijk de vijand, toch is de aanpak rond deze zogenaamde rebelse rand criminelen in de dop niet veel anders. Iets waar Erik en Elmer niet echt onder vallen ook al komen ze uit een lastig gezin zonder vader en halen ze kattenkwaad uit, maar daar is dan ook het meeste mee gezegd.

Meezitten doet het geen moment waarop de jongens met tegenslag op tegenslag te maken krijgen, de situatie met de andere jongens stabiliseert enigzins en de lerares brengt een fase van rust. Toch duurt die rust niet lang met een directeur in de vorm van Frederik Heck en daarmee een karakter bij uitstek om op heerlijke wijze te kunnen haten vooral in de eetzaal scène na het slechte nieuws voor de twee jongens. Voeg daar het vreselijke gedrag en daden van de twee andere begeleiders in de vorm van Aksel en Lassen en je hebt toch heel wat. Lastig maar niet minder interessant is de rol van de lerares

Lillian die van meet af aan duidelijk ongemakkelijk oogt bij de aanpak maar als vrouw weinig verandering kan brengen in een stugge, starre en door mannen overheerste omgeving.

En dan zou ik nog bijna het mooie tijdsbeeld vergeten met Kennedy, Vietnam, de protesten, de ruimterace met als hoogtepunt de maanlanding. Maar goed, het is natuurlijk de situatie op de school die de aandacht vraagt, de slechte behandeling en de hoop dat dit door de nieuwe inspectie wordt opgemerkt. En de opbouw richting het einde mag er zeer zeker zijn wat uitmond in een behoorlijke ontroerende en emotionele einde maar eigenlijk niet minder voor de hele film geldt. Na afloop tijdens de aftiteling kan ik ook niet anders dan even verbijsterd en murw het raam uitkijken. Ja, deze film in de Top 250 snap ik wel, vooralsnog wat mij betreft eerst 4 sterren, maar ik verwacht dat deze nog wel gaat stijgen met een herkijk.

Godhavn Børnehjem was een opvanghuis voor jongens in Denemarken waar jongens van 1945 tot 1976 systematisch werden misbruikt door de staf. Deze film verscheen vijf jaar nadat het officiële onderzoek naar de gebeurtenissen in Godhavn werd gepubliceerd en is onder anderen gebaseerd op de persoonlijke ervaringen van klokkenluider Poul-Erik Rasmussen. Centraal staan broer Erik [Albert Rudbeck Lindhardt] en Elmer [Harald Kaiser Hermann] die er belanden omdat hun moeder [Sonja Richter] ernstig ziek is en constant verzorging nodig heeft van haar broer [Paw Henriksen]. Met hulp van Tøger [Laurids Andersen] leren hoe ze uit het vizier kunnen blijven van de gevreesde directeur Heck [Lars Mikkelsen] en zijn even meedogenloze staf. Toch worden Elmer en Erik vast doelwit van vernederingen en mishandeling. De enige hoop komt van de nieuwe docent [Sofie Gräbøl] en later van een inspecteur [David Dencik] die zijn werk een stuk serieuzer neemt dan zijn voorganger [David Dencik]. Indringend, waargebeurd drama, mede dankzij het uitstekend acteerwerk van de jonge hoofdrolspelers. Drie jaar na het verschijnen van deze film bood de Deense minister-president Mette Frederiksen excuses aan namens de Deense regering.

Lars Mikkelsen is reeds een lange tijd mijn favoriete Deense acteur en misschien wel één van mijn favoriete acteurs in het algemeen. Meestal ben ik hem gewend in rollen waar hij sympathiek voor de dag komt, maar in deze film is dat helemaal anders waar hij op geweldige wijze de rol neerzet van een tirannieke directeur van een jongensinternaat. Ook de rest van de cast acteert op hoog niveau met o.a. Sofie Gråbøl, die voor het nodige tegenwicht zorgt als de moederlijke leerkracht (hoewel ze toch meer had kunnen doen om de wantoestanden aan te kaarten) en ook de kinderen doen het overigens prima.

Het verhaal over de 2 broers die proberen te overleven op het internaat is erg tragisch, ongemakkelijk pijnlijk zelfs op bepaalde momenten, maar de uitwerking is eerder standaard. Echt vernieuwend of verrassend is het niet en ook de happy end mag niet ontbreken. De toevoeging van Elmer's fascinatie voor de ruimtevaart en de maanlanding, is best een goede keuze. Het maakt het geheel toch net wat luchtiger.

Net geen topper in mijn ogen, maar de sterke cast zorgt ervoor dat dit wel een stuk boven de middelmaat uitstijgt.

3.5*

Twee jonge broers, Erik en Elmer, worden in de jaren zestig in een streng weeshuis geplaatst nadat hun moeder ernstig ziek is en later overlijdt. In het instelling Gudbjerg heerst een harde directeur die kinderen mishandelt; de jongens worden onderworpen aan geweld, vernedering en een bijna militair regime. Ondanks hun angstaanjagende omstandigheden blijven ze houden aan hun dromen en vriendschap, en uiteindelijk zetten ze alles op alles om hun situatie te veranderen en hun vrijheid te herwinnen.

"Der Kommer en Dag" is een confronterend en indringend drama dat een somber stuk Deense geschiedenis op indrukwekkende wijze toont. Jesper W. Nielsen gaat niet om de kernzaken heen, maar toont mishandeling en onderdrukking met een beetje subtiele, visuele kracht in plaats van sensatie. De sterke acteerprestaties, vooral van Lars Mikkelsen en Harald Kaiser Hermann, geven de film een persoonlijke, menselijke diepgang. De parallel met de ruimtevaart en de hoop van de jongens zorgt voor een poëtische tegenspraak tussen collectieve vooruitgang en individuele ellende. De film is beklemmend, maar niet onnodig cynisch: hij prikkelt tot reflectie en medeleven, en laat achter een beeld van verzet en onverwoestbare jeugdige hoop. Een emotioneel rijke aanrader binnen het Scandinavische drama, voor vijf EUR te koop op Apple TV in HD kwaliteit. Dit pareltje viel alweer reuze mee bij mijn vierde herziening. 4,5/5