Daens (1992)

Stijn Coninx baseerde zich op het in '71 verschenen 'Pieter Daens' van Louis-Paul Boon en moest voor de opnamen zelfs naar Polen om verpauperde arbeiderswijken te vinden die konden doorgaan voor de straten van Aalst van pakwek honderd jaar geleden. Het resultaat is dan ook werkelijk verbluffend. Jan Decleir zet een felle priester Daens neer die de kinderarbeid en de hypocrisie van de politiek aanklaagt. Op tv verliest de film een beetje van de grandeur en de impact van het grote scherm, maar door een aantal extra scènes komen meer humor en een grotere nuancering ervoor in de plaats...

De 'echte' Adolf Daens.

image

Super lompe brek film.

Vond er echt geen reet aan.

Acteer werk was wel net zo zwak en slaapverwekkend als het verhaal.

Een hele dikke 0.5*

Louis Paul Boon schreef een sociaal, economisch, politiek geladen stuk geschiedenis en Stijn Coninx maakte er een film van.

Natuurlijk kan men vitten over dit of dat.

Voor mij blijft het een schitterende en vooral waardevolle film.

Koesteren.

Blijft toch een uitmuntende film die eigenlijk vooruit vliegt omdat de film nooit verveeld.

De film bevat een goed tempo, waarschijnlijk omdat het leven van Daens zo boeiend is en er altijd wel wat nieuw gebeurde. Hard en realistisch weergegeven in een goede setting. Goed gedaan door Stijn Coninx, ik dacht niet dat ik dat ooit over mijn lippen zou krijgen. Ook veel lof toe naar Jan Decleir en de rest van de cast.

Verder toch ook 2 minpunten:

- De soundtrack voegt niks toe. Geen sfeer, geen speciale indruk ze is er gewoon op de achtergrond zonder echt een toevoeging of passend te zijn met de beelden.

- Jammer dat men te mooi abn praat. Ik begrijp wel dat het zo moest, maar toch: Het verhaal speelt zich in in 1888 in de arbeidswijken van Aalst. Met wat meer dialect erin zou de film nog beter geweest zijn. Nu komen veel dingen en acteerprestaties te geforceerd over met dat vlekkeloos taaltje.

4,5*

Sociaal bewogen drama met in de hoofdrol een sublieme Jan Decleir, die overtuigend de rol van pater Daens neerzette. Soms kakt het wat in, maar het geheel blijft wel overeind. Historisch belangrijke film overigens!

Een mooie film met een intressant verhaal.

Ik vond het soms wel wat saai maar toch was de film erg mooi gered door zijn droevige momenten.

De realiteit hoe de mensen vroeger leefden, hoe oneerlijk de rijken maar konden zijn en ook de politiek van vroeger worden in deze film getoond.

Zelf vond ik het acteren niet echt geweldig behalve deans zelf, de rest leek percies van een toneelvereneging.

Schrijnend beeld van de sociale ongelijkheid eind 19e begin 20e eeuw. Prachtige film met een glansrol van Jan Decleir en Antje De Boeck, maar het boek van Louis Paul Boon is nog mooier. Een must voor iedereen die gevoel heeft (wil hebben) voor sociale wantoestanden.

Mooie film. Opzicht zitten er soms wat overbodige stukjes in, maar dat maakt verder niet zoveel uit voor deze film. Het verhaal kent een goede opbouw, en er zitten natuurlijk ook weer interessante stukjes tussen. Acteerwerk was ook in orde. Het geheel geeft een goede en realistische kijk op van de tijd van burgers en stoommachine's.

3,5*

Goeie film waarin een pastoor opkomt voor de rechten van de werknemers van de textielindustrie aan het einde van de 19de eeuw. De tijdsgeest is vrij troosteloos neergezet en komt goed over. Een mooi verhaal, maar wel wat aan de lange kant. Jan Decleir weet een goeie rol neer te zetten.

Pastoor Daens.

Toch een stukje Vlaamse filmgeschiedenis die volgens mij verplichte kost is (geweest) in middelbare scholen. Ik weet alvast dat ik 'm daar voor het eerst gezien heb, als jonge knaap.

En zoveel jaren later blijft dit een uitstekend sociaal drama met een cast om u tegen te zeggen en een prachtig setdesign. Het verhaal omvat zowat de hele Vlaamse ontvoogdingsstrijd, van het algemeen stemrecht over de verbetering van de werkomstandigheden van de arbeiders, de bestrijding van de armoede tot het omverwerpen van de Franstalige bourgeoisie.

Topper.

Een aangrijpend verhaal. Men laat op een mooie manier zien hoe het leven was in die tijd en de maatschappij in elkaar zat. Heel anders dan tegenwoordig, je kunt je amper voorstellen hoe drastisch het is veranderd. De tweede helft van de film is wat langdradig, had wat korter gemogen. Maar toch boeiend genoeg om tot het einde te blijven kijken.

Het verhaal rond Daens is deels wel een geromantiseerde versie, al was de situatie in Vlaanderen zeker niet beter dan wat hier in de film weergegeven wordt. De tijd van de fabrieken en de bourgeoisie met een enorme kloof tussen rijke en arm. Een combinatie van een wat socialere paus (Leo XIII) en iemand die vanuit een machtspositie (Daens) voor de rechten van de armen kon opkomen leidde van het één tot het andere met meer rechten voor de werkende bevolking. België was op dat moment een zeer rijk land met kolonies en een bloeiende industrie. Maar de prijs was zeer duur.

Ik wil bij de film niet de politieke geschiedenis beoordelen. Deze versie is dan ook deels geromantiseerd zoals ik al zei en de politiek (en zijn partijen) zijn ook helemaal anders ingevuld na dik 100 jaar. Daens is de verfilming van een typische Vlaamse film: de volkse dramafilms over de werkende mens. Eerder had ik al genoten van films als Gezin Van Paemel, Mira, Boerenpsalm, Pallieter, De Witte of Het Sacrament. Een genre waar Vlaanderen goed in was en het was even zoeken naar een grotere film in dit genre. Een eerste poging kwam er met De Leeuw Van Vlaanderen, een epische film die leuk was om zien maar toch niet goed uitdraaide. Terwijl Nederland kon teren op z'n Soldaat Van Oranje was het voor ons nog afwachten op een gelijkaardige prent. Tot in 1992 het zover was en Stijn Coninx de verfilming maakte van Daens, een biopic rond de christen-democratische (slash) socialistische priester Adolf Daens. En dit keer zat het er wel 'boenk' op. Vlaamse topacteur Jan Decleir (de Matthias Schoenaerts van de vorige eeuw) zit als gegoten in deze rol en voor je het weet zit je zo in de sfeer van Aalst 19e eeuw. De confrontatie tussen rijk en arm is ongelofelijk en ook de hoogheidswaanzin van de Kerk komt meer dan ooit hier duidelijk in de verf. Daens is zeker niet de enige touwtrekker geweest in de strijd van de arbeiders of de belangrijkste, maar 100 jaar later is hij wel dé figuur geweest die de strijd van toen personaliseerde.

Na herziening moet ik zeggen dat de film meer dan ooit een sterke indruk achterliet en dat ik eigenlijk niets negatiefs kan opmerken aan deze film. Deels chauvinisme misschien, maar ook wel liefhebber van het genre. De opmerking die hier gegeven wordt rond het gebruik van dialecten moet ik toch wel weerleggen. Alleen in films van eigen bodem lijkt men zich daar druk in te maken, en dan nog valt het best wel mee. Er wordt meestal een tussentaal gebruikt en gelukkig ook Frans voor de hogere bourgeoisie. Vergeet trouwens ook niet dat dit zich in Aalst afspeelt terwijl ik veel acteurs in deze film zie die afkomstig zijn van Antwerpen.

Daens is een groot Vlaams epos, over de geschiedenis van Vlaanderen, waarin pastoor Daens opkwam voor de rechten van de armen en uiteindelijk wel het een en ander in beweging kreeg.

Dit lijkt me ook typisch zo’n film waarmee de Vlamingen onder ons goed uit de voeten kunnen. Ik snap wel dat het die mensen wat doet. Als Nederlander kijk je daar misschien toch weer op een andere manier tegenaan. Ik vond Daens een aardige film, maar echt meeslepend of heel goed wordt het eigenlijk nergens. Vooral visueel is Daens niet echt geweldig. Er zitten een aantal erg lelijk gefilmde scenes in en qua kleuren oogt het vaak ook erg dof.

Inhoudelijk is het allemaal gelukkig wel wat beter. Jan Decleir speelt in ieder geval erg goed. Hij overtuigt van begin tot einde en daardoor valt het gelukkig niet altijd op, dat de bijrolletjes soms wel een stuk minder goed ingevuld worden. Decleir is in één scene echt heel indrukwekkend. Het moment waarom hij tijdens de kerkdienst, in zijn preek de rijken enorm voor schut zet, is wel erg mooi en voor mij ook het hoogtepunt van Daens. De strijd tussen arm en rijk is altijd wel boeiend om te volgen, maar in Daens zitten ook diverse momenten dat het allemaal wat inzakt. Wel blijft het altijd mooi om te zien hoe de kerk en andere hooggeplaatsten aangepakt worden.

Al met al is Daens een niet onaardige film. Een goed verhaal en een prima hoofdrolspeler zorgen ervoor dat het, ondanks dat het niet allemaal even hoogstaand is, toch goed door te komen is.

3,0*

Voor mij de beste Vlaamse film, ook een van de weinige Vlaamse films die ik in mijn collectie heb. Kan hier werkelijk geen slechte dingen over zeggen. Jan Decleir is schitterend als priester Daens en ook de anderen vind ik perfect gecast voor hun rollen. Een rauw drama dat de miserabele toestand in Aalst en de Vlaamse "boerengemeentes" eind 19de eeuw goed weergaf. Zo verschrikkelijk lang geleden was het allemaal niet. Strijd tussen arm en rijk, kerk en gemeenschap en niet te onderschatten Franstaligen tegen Nederlandstaligen. Dat laatste ja dat is er nu nog steeds in België.

Deze film is nog steeds actueel.

Verplaats je in de omstandigheden van de Derde Wereld van vandaag.

Na meer dan 100 jaar komen deze situaties nog steeds voor.

Denk aan je kleding b.v.

Deze film geeft het heel goed weer, het pure onrecht

Prima film, en fijn om gezien te hebben, ook uit historisch oogpunt erg leerzaam. Acteerwerk en cinematografie vond ik overtuigend, al kon de belichting misschien wel wat beter, op den duur gingen de sepiatonen wat vervelen. Het had van mij ook een half uurtje korter gemogen.

De nadruk ligt, zeker in het middenstuk van de film, vooral op het politieke gebeuren en de rol van de kerk daarin, waarbij het leven van de bevolking destijds eigenlijk als aanjager en achtergrond wordt gebruikt van het politieke verhaal dat zich daar afspeelt. Wel logisch aangezien de film over de priester Daens gaat, maar ik had dat juist graag andersom gezien, met meer aandacht voor het leven destijds en wat minder voor de politieke en kerkelijke beslommeringen die mij persoonlijk minder intereseren.

3,5*

Best goed.

Wellicht vooral op z’n plaats in de les geschiedenis. Hoe dan ook, er valt wel e.e.a. over te zeggen, over die Daens. Als informatiebrochure vind ik deze film zeer geslaagd. Het voelt allemaal best stoffig aan – iets dat ik eerlijk gezegd bij elke Vlaamse film uit die tijd heb –, maar we spreken begin 1900 dus dat is niet zo erg.

Af en toe ietsjes te langdradig, een beetje meer schwung had zo nu en dan wonderen gedaan, maar de film mag natuurlijk nergens uit de bocht schieten en doet dat ook niet. Daens is droog, stoffig en schrijnend. Op de goede manier.

Vlaams acteerwerk blijft wel iets waar ik moeite mee heb. Ik denk dat het de taal is, waarvan ik vind dat het altijd zo gekunsteld overkomt. Bij eender welke andere taal heb ik dat gevoel niet, tenzij de acteurs slecht zijn natuurlijk. Jan Decleir is dan ook nog eens een acteur die 100x dezelfde rol gespeeld heeft, hier is hij echter wel op z’n plaats.

Stijn Coninx slaagt erin een goed tijdsbeeld neer te zetten. Dat stoffige wat ik eerder vermeldde is op z’n plaats. Degelijkheid staat centraal in alles van deze film, maar dat wil ook zeggen dat alles nooit écht boven het maaiveld uitkomt.

Kleine 3,5

Deze was op tv en er toch nog eens naar bekeken. Het is en blijft toch wel een klassieker die, ondanks de lange speelduur toch wel de moeite waard is om eens gezien te hebben. Het acteerwerk was ook prima.

Alleen jammer dat ze een nogal speciale versie hebben uitgezonden. In tijden van HD of zelf 4K, kunnen ze zelf niet eens een 16:9 beeld vullen

De moeite om gezien te hebben.

"Het zijn de daden die een pastoor maken, niet het kostuum."
- Priester Daens, die het gedachtegoed van Gandhi verwoord in de film.

Genomineerd voor de Oscar voor beste buitenlandse film. Winnaar van beste Belgische film en grote winnaar van het filmfestival van Shangai en Milaan. Beste film van 1992 volgens het OCIC (Katholieke Cinematografische Instituut).

Daens van Stijn Coninx verteld het verhaal van priester Adolf Daens. Aan het eind van de 19e eeuw heerst er grote armoede onder de Vlaamse fabrieksarbeiders van Aalst. Kinderen sterven van de honger en aan ongelukken in de fabriek. Daens zet zich in voor de situatie van de armen. Tot ongenoegen van de Franse fabriekseigenaren en de Katholieke partij, waarop Daens de eerste Christen-democratische partij van België opricht. De Kerk is niet blij met de onderlinge strijd tussen Christen-democraten en de Katholieke partij.

Jan Decleir speelt een meesterlijke rol als de priester die zijn tijd vooruit is. Hij weet perfect over te brengen hoe Daens zowel een zwaar gelovig man is, als een man die er alles voor over heeft om de armen te helpen. Michael Pas - die mensen ongetwijfeld zullen herkennen als de stem van Kuifje - speelt een jonge socialist en Antje de Boeck speelde erg sterk als de jonge Nette. Verder was de Franse en Nederlandse cast (die koning, fabrieksdirecteurs en kerk speelde) ook niet slecht.

De DVD heeft geen ondertiteling voor de Nederlandse dialogen. Gezien ik Vlamingen beter versta als de meeste Nederlandse acteurs (die nogal kunnen mompelen) is dat hier niet zo'n probleem. Wel jammer was dat het lijkt alsof er een gedeelte van het beeld is afgesneden (in close-ups mist steeds het bovenste gedeelte van het hoofd). Ook is als master voor de DVD waarschijnlijk een VHS genomen, net als in Nederland helaas zo vaak gedaan is.

Daens geeft een voortreffelijk tijdsbeeld van de 19e eeuw en confronteert ons met de akelige werkomstandigheden waarin kinderen verkeerden in die tijd. De machines lijken regelrecht uit een Horror-film te komen. De armoede op straat, de industrialisering, maar ook politieke ontwikkelingen zoals het ontstaan van het Socialisme, het Liberalisme en de Christen-democratie. En daarnaast ook het eeuwige dilemma binnen de Kerk, waarin het volgen van de schrift soms botst met de veilige weg en een enkele Priester soms ver vooruit loopt op zijn conservatieve superieuren. Daens moet zich distantiëren van 'socialistische' bedoelingen en de arbeiders gehoorzaam houden. Hij blijft zich echter inzetten voor de armen en wordt uit zijn ambt gezet. Pas in 2015 werd hij door de Kerk in ere hersteld en werd er een mis gehouden voor zijn nagedachtenis.

Al met al vind ik dit een ijzersterk drama van onze zuiderburen. Uitstekend acteerwerk, goede cinematografie en prachtige muziek van Dirk Brossé. Ik moest herhaaldelijk denken aan Novecento denken die ook over een veranderend politiek klimaat en de omstandigheden van arbeiders gaat. Naar mijn mening is Coninx er veel beter in geslaagd als Bertolucci om een film te maken die de verschillende aspecten op een overtuigende manier brengt.

Geweldig epos over het ontstaan van de Christen-democratie en het dappere verzet van Vlaamse arbeiders tegen de Franse kapitalisten.

Daens is een monument in de Vlaamse filmwereld. Jan Decleir is dit evenzeer, zeker door zijn film Mira, maar met deze Daens zette hij ook zijn stempel voor een volgende generatie. Wat “Het verdriet van België” van Hugo Claus was in de literaire wereld, is Daens in de filmwereld. Net niet die grote ultieme internationale bekroning. Geen Nobelprijs voor de ene, geen Oscar voor de andere. Maar dat wil nog niet zeggen dat het slechte producties zijn, integendeel.

Daens grijpt je sowieso naar het strot door zoveel onrecht, armoede en verpaupering in het eind negentiende eeuwse geïndustrialiseerde provinciestadje Aalst. De Sossen bestonden nog maar net en het waren vooral de Katholieke politici die de plak zwaaiden. Daens schetst een harde wereld om te overleven, om te vechten op brood op de plank te krijgen, om elk lid van de familie in te zetten in het kapitalistisch radarwerk. Moeder waarom leven wij?

Daens is een film die vele facetten belicht zoals de politieke strijd tussen de traditionele partijen, armoede en kinderarbeid. Die ene scène waarbij een kind onder de machine terechtkomt en waarna een optocht plaatsvindt, is hét symbool van de film. Sterke film, ook na zoveel jaren en herzieningen. Nog steeds één van Vlaanderens mooiste. Knappe film van Coninx.

Het boek Pieter Daens van Louis Paul Boon is een documentaire roman, volledig gebaseerd op ware feiten. Om het wat lichter verteerbaar te maken hebben Stijn Coninx en scenarist Fernand Auwera daar enkele fictieve personages aan toegevoegd, zoals de arbeidersdochter Nette Scholiers en de socialistische krantenjongen Jan De Meeter. Drukker Pieter Daens is nog slechts een nevenpersonage; het gaat vooral over z'n broer, priester Adolf Daens.

Het hoofdthema zijn de sociaal-economische veranderingen op het einde van de negentiende eeuw. Tijdens de Industriële Revolutie waren veel Vlamingen van het platteland naar de stad getrokken om in fabrieken te werken. Daar werden ze als proletariërs uitgebuit voor een laag loon. Vrouwen werden tewerkgesteld omdat die nog goedkoper waren. Er was kinderarbeid en analfabetisme. De werkomstandigheden waren onveilig. De Katholieke Partij stond aan de kant van de werkgevers. De Kerk hield de mensen onder de knoet met beloften over het hiernamaals, de Latijnse mis lezend met de rug naar het volk. De Socialistische Partij ijverde voor sociale rechten, maar zij werden gedemoniseerd als goddelozen en uitgescholden voor roden of sjossen. Als reactie richtte Adolf Daens z'n eigen partij op, katholiek maar sociaal. De daensisten waren de eerste christendemocraten.

Brood is een motief. Ze bidden voor "ons dagelijks brood", in de letterlijke en in de religieuze zin. Jan geeft een brood aan Nette bij wijze van liefdesverklaring. Jefke gelooft in de wonderbaarlijke vermenigvuldiging van vijf broden en twee vissen. Ook kranten zijn van belang. Ze rollen van de drukpersen, ze worden uitgedeeld en verkocht, elk hun eigen ideologie verkondigend.

De openingsbeelden zijn in zwart-wit; daarna zetten grauwe kleuren de toon. Beklijvend zijn de beelden van dode kinderen, in een fakkeltocht of voortgetrokken op een kar. Daens wordt van onderaf getoond op z'n preekstoel, zodat hij boven het volk uittroont. In het Vaticaan daarentegen is hij opeens erg klein, van bovenaf getoond met die wereldkaart achter hem. Om de armoede van het arbeidersmilieu te tonen zijn enkele buitenscènes in Polen opgenomen. In de fabriek zijn weefmachines en katoenplukjes te zien. Bij het kroostrijke gezin Scholiers staan de bedden dicht opeen en hangen een kruisbeeld en een schilderij van de Heilige Maagd aan de muur. In contrast hiermee staat de art nouveau in het interieur van partijvoorzitter Woeste. Zijn bakkebaarden zijn ook geslaagd, net als de trapeziumvormige baard van Leopold II.

Jan Decleir heeft geen katholieke achtergrond, maar hij heeft genoeg in zichzelf gevonden om de rol met verve te spelen. Z'n stem heeft de draagkracht om theaters te vullen, dus ook om preken en toespraken te geven. Antje De Boeck heeft een donzige stem en een expressief gezicht om verwondering, woede en hoop uit te drukken. Michael Pas geeft iets schalks aan z'n rol. Verder zijn heel wat bekende en minder bekende gezichten in kleinere rolletjes te zien. Er zit een essentieel stuk Belgische geschiedenis in verwerkt, maar tegelijk is het een meeslepend en ontroerend drama.

Hier, ge moogt hem hebben voor een week. Dan kunt ge hem kussen zoveel ge wilt

Ik heb altijd wat een haat/liefde verhouding gehad met Daens. Het is zo'n film die wel eens regelmatig vertoond werd toen ik nog op school zat en dat is zelden een goede plaats om echt onder de indruk te zijn van een film maar op latere leeftijd irriteerde het me vooral dat het leek alsof Stijn Coninx vooral met de pluimen van Robbe De Hert was gaan lopen. Die heeft namelijk jarenlang geprobeerd om Daens verfilmd te krijgen maar werd menigmaal tegengewerkt door de toenmalige filmcommissie. Toen Coninx het project overpakte, leek het dan weer niet snel genoeg te kunnen gaan.

Ondertussen weet ik ook wel dat De Hert de gave had om te overdrijven - al maakt dat zijn twee boeken/memoires er niet minder vermakelijk op - maar het deed me toch ergens deugd om te zien dat Coninx De Hert krediet gaf waar nodig op de credits. Zo is er een vermelding van het oorspronkelijke script door De Hert maar wordt ook het Fugitive Cinema collectief bedankt voor hun voorbereidend werk. Ondertussen is Daens in een hernieuwde gedigitaliseerde versie te ontdekken (uitgevoerd en uitgebracht door Cinematek in samenwerking met Coninx en DOP Walther Vanden Ende) en dan valt het toch op hoe een goede film dit eigenlijk is. Niet alles loopt weliswaar even goed in elkaar over en zeker sommige verhaallijnen worden wat abrupt afgesloten (het is meer een aaneenschakeling van verschillende indrukken zonder dat er een echt gevolg aan wordt gegeven) maar het blijft een indrukwekkende film over een historische bladzijde. Ten opzichte van het bronmateriaal van Louis Paul Boon zijn er flink wat wijzigingen (onder andere Nette en Jan zijn personages die niet voorkomen in het boek maar Boon legt ook veel meer de focus op Pieter Daens in plaats van priester Daens) maar het zijn wijzigingen die de film ten goede komt.

Het valt ook op hoe een grootschalige film Daens eigenlijk is geworden met opnames in onder andere Polen (voor de arbeiderswijken) en Italië (voor logische redenen) maar ook qua cast zitten hier een aantal erg grote namen. Jan Decleir was anno 1992 al een formidabele acteur en cementeert die status nog wat meer met de vertolking van priester Daens. Die preek in de kerk waarbij de rijken de kerk verlaten.. Kippenvel! Ook Julien Schoenaerts is uitstekend als bisschop Stillemans (en let vooral ook nog op het debuut van zoonlief Matthias als één van de broers van Nette) en die dynamiek tussen Antje de Boeck en Michael Pas werkt ook wel goed. Pas blijft weliswaar soms iets te hard hangen in zijn schelmachtige rollen zoals deze en Kulderzipken maar hij geraakt er mee weg. Van de Boeck zouden we later - met uitzondering van Stille Waters - weinig tot niets meer horen totdat het nieuws kwam dat ze geschorst werd door de RVA. Ze bedankte namelijk voor een job als vestiairemedewerkster voor de musical 'Daens'. Qua bijrollen ook nog een aantal erg degelijke performances (onder andere Gérard Desarthe als Charles Woeste en Johan Leysen als Schmitt) maar ook kleine bijrolletjes zoals Gérald Marti als Leopold II zijn de moeite.

Wel jammer trouwens dat het voor de rest wel een povere release is van Cinematek. Ze hebben in het verleden een aantal erg verzorgde releases met veel extra's uitgebracht maar voor Daens moeten we het enkel maar doen met een trailer. Als er nu één film is die wel een documentaire (over de aanloop naar de film maar ook de nasleep met de race naar de Oscars waar Daens uiteindelijk de duimen moest leggen tegen Indochine) zou horen te hebben, dan is het deze film wel.

4*

Voor mij ongetwijfeld de beste Belgische film, naar een al even briljant literair werk. Coninckx maakte er een film van hoog niveau van. Over onze eigen 'Russische Revolutie'... de strijd van een stijfkoppige pastoor voor de toestand van de gewone arbeider die ongeletterd en behoeftig zijn lot stilzwijgend moest ondergaan. Ook de kinderarbeid uit die tijd was stuitend. Wat ook interessant was, is dat paus Leo XIII het Rerum Novarum uitgebracht had en daarmee geloofwaardigheid verloor door haar eigen ideeën niet te steunen, en dat was het begin van een kloof tussen kerk en volk die zich nog altijd verder zet. Decleir zet een goede rol neer maar ook andere acteurs zoals Antje De Boeck, Johan Leyers en Desarthe vullen goed aan. Dit is een film die door elke generatie zal bekeken worden, al is het maar om te tonen van welke toestanden we komen...

Prima film voor zij die geinteresseerd zijn in de Vlaamse historie van eind 19e eeuw. Ik ben een liefhebber van geschiedenis. Dit moet wel 1 van de betere films uit de lage landen zijn.