La Grande Illusion (1937)

Een meesterwerk!

Ik zag er echt géén meesterwerk in... Er gebeurt veel te weinig waardoor het af en toe gewoon saai is. Wel kun je goed zien dat een film als "The Great Escape" hierop gebaseerd is.

Overduidelijk de inspiratie van heel wat latere films (met name Stalag 17 en The Great Escape), maar als film op zich heeft het toch wat problemen. Het probeert nergens spannend te worden: op de details van de ontsnappingspogingen wordt amper ingegaan, en van de Duitsers gaat absoluut geen dreiging uit. In plaats daarvan had het een sterk drama kunnen zijn (wat neem ik aan, wel de bedoeling was), ware het niet dat alle personages in de film flinterdun zijn. Bovendien is de gehele film veel te luchtig (met name het laatste halfuur leidt hier erg onder). Toch heeft de film zijn kwaliteiten; de sfeer voelt over het algemeen geloofwaardig aan, het acteerwerk is goed, en de laatste dialoog tussen Von Stroheim en Fresnay werkt wel (al had het met beter uitgewerkte personages een nog veel grotere impact kunnen hebben). 3 *

Het is 1937, de wereld gaat onmiskenbaar op een oorlog af en deze film komt uit. En dat was best gedurfd eigenlijk.

La Grande Illusion is boven alles een krachtige anti-oorlogsfilm. En een heel aparte. Geen schokkende dit keer. Maar een film die bijna terloops zijn statements maakt.

De film speelt zich af in de eerste wereldoorlog. De krijgsgevangenen willen naar huis en ook de Duitsers lijken vooral oorlogsmoe en verveeld. De oorlog wordt sterk gerelativeerd. Niemand weet precies meer waarvoor hij het doet. De oorlog is een grote illusie een grotesk, gruwelijk spelletje van doorgeslagen mensen. Al relativerend is er geen enkele reden voor.

Het eerste kwartier moest ik erg aan de film wennen. De toon was wel erg luchtig, Maar langzaam slaagde de film erin om een sterke onderliggende trieste sfeer te krijgen. In intelligente, scherpe dialogen wordt verwezen naar het leven buiten de oorlog. Dat leven komt met de oorlogsvermoeide officieren weer dichterbij, dagelijkse (klassen)tegenstellingen drijven weer naar boven.

Het laatste half uur was het allersterkst. Er ontstaat een erg geloofwaardige relatie tussen de twee ontsnapten en een oorlogsweduwe en haar kind op en boerderij. Gewoon menselijk contact, subtiel gebracht. Maar met de oorlog en de tegengestelde nationaliteiten als achtergrond erg gevoelig.

Dan is er ook nog het bijzonder fraaie einde waar een simpele opmerking als "Grenzen zijn een menselijke uitvinding, de natuur geeft er niks om" en het feit dat ze twee passen te ver zijn om doodgeschoten te worden de oorlog nog meer neerzet als een grote illusie. Twee ontsnapte soldaten zijn op het einde twee ploeterende mannetjes in de onmetelijke aardse sneeuw.

De film is mooi geschoten en heeft niet veel aan kracht ingeboet in de afgelopen kleine 70 jaar.
Maar zeker voor 1937 was dit een gewaagde film, al is het alleen al door de genuanceerde Duitsers.

Terechte klassieker.

Ruim 4.0*

Mijn favoriete prisoner-of-war film (zelfs beter dan The Great Escape)! Een ongelooflijke resonantie en helderheid die je recht in je hart treft, zodat je haast denkt dat als Hitler, Stalin en trawanten deze film hadden gezien, de Tweede wereldoorlog nooit had plaatsgevonden (de film is immers uit 1937)...

vandaag gezien, niet slecht, maar ik vond hem af en toe een beetje saai.

Jean Renoir vindt oorlog 1 grote zeepbel, en dat zullen we geweten hebben. In zijn "La Grande Illusion" wordt alles om en rond het fenomeen met een scherpe naald onder de loep genomen. Maar het gaat ook bijvoorbeeld over de utopie te denken dat er nooit meer oorlog zal zijn, klasseverschillen en het nut van zowat alles wat de mens ooit uit zijn (oorlogs)botten heeft geslaan wordt in vraag gesteld. Tijdsloos en universeel is het dus ook. En, het wordt mooi gebracht.

Hiervoor zag ik het recentelijkere We Were Soldiers, met een tranerige Mel Gibson onder het bloed, een onophoudelijk lawaai van wapengekletter en ontploffingen, ingewanden in het rond, de krijsende man die nog vlug roept 'dat ze moeten vertellen dat hij zijn vrouw graag ziet' en soortgelijke clichees. Echt diep is de laag niet, en nog minder subtiel; een wereldbreed verschil met dit oorlogsdrama hier uit '37, wat dat betreft.

Neemt niet weg dat de film ook wat oppervlakkig kan zijn af en toe. Het eerste deel vooral, maar ook het laatste stuk zakt weer wat in met ondermeer een voorspelbare lovestory. Gelukkig maakt het erg sterke einde dat weer een beetje goed, en wordt het sentiment nergens té goedkoop.

Het visuele dan: vrij matig. Soms een mooie camerabeweging, soms erg statisch. Soms een mooi sfeerbeeld, dan weer bruusk afgebroken etc. Geen echte ramp - genoeg inhoudelijk topmateriaal te vinden om de gemiddelde cinefiel op te geilen- maar ook niets dat ten goede komt aan de totaalwaarde van de film.

Bovengemiddeld goed, dat zeker (vooral dankzij zijn zeer knappe content) maar het een meesterwerk noemen zou dan weer -om het op zijn Renoir's te zeggen- een grote illusie zijn.

3*

Ik krijg meteen weer zin om dit meesterwerk te gaan herzien.

Vond dit een uitstekende film. Bovendien vond ik het ook knap van Renoir dat hij deze film in 1937 heeft gemaakt en dus een beetje een statement kan vormen tegen wat zou komen. Von Stroheim speelt een interessante rol, en Jean Gabin vind ik ronduit schitterend. Alleen die etterbal van een Fresnay vind ik nogal zielig. 4*

Prachtige oorlogsfilm die ik nodig nog eens opnieuw moet zien.

Schrijnend hoe twee van mijn favoriete films (Stalag 17 en the Great Escape) op deze film lijken. Geweldige cinema, waar alles in zit. Humor, emotie, diepgang, een krachtig statement en zo veel meer. Zijn tijd ver vooruit. Een meesterwerk van Renoir. Nu snel andere films van hem gaan zien (La Regle du Jeu!) 4,5 sterren.

Interessant, want deze nummer 26 uit de top honderd allertijden, is weer eens zo'n meesterwerk waar ik werkelijk geen ene zak mee kan. Eerste wereldoorlog, Franse officieren in krijgsgevangenschap van Duitsers. Dat het oorlog is merk je nauwelijks. Iedereen zorgt overdreven goed voor elkaar, iedereen is beleefd, rangen en standen en rassen doen er niet toe (er zit zelfs een excuusneger in!), bijna alles loopt veel te goed af, zodat de onzinnigheid van oorlog tussen mensen in twee uur lang durende voortkabbelde plezanteriën op fluwelen wijze door je strot wordt geduwd. Op zich best een intelligente grap, maar ik vond het alleen allemaal niet boeiend en uiteindelijk vooral langdradig. Dus zeg het maar, what did I miss....

La Grande Illusion is een eulogie voor het 'oude Europa' - dat van voor 1914. Het feit dat begrippen als 'fatsoen', 'respect' en 'sociale status' door de Grote Oorlog ineens niet meer bestonden. De personages van de film zijn niet van elkaar onderscheiden op basis van het land waar ze voor vechten, maar tot welke klasse van de bevolking ze horen. Er gaat een indringende droefheid uit van de personages van Fresnay en Von Stroheim, die zich realiseren dat hoe de oorlog ook zal eindigen, Europa zal nooit meer hetzelfde zijn. Een nieuwe tijd is aangebroken, en de sociale elite zal moeten zwichten voor de arbeiders- en middenklassen.

Aan het oppervlak lijkt het misschien een gevangenkampfilm a la Stalag 17 of The Great Escape, maar de essentie van La Grande Illusion speelt op een heel ander niveau; veel beter kun je m vergelijken met Visconti's Il Gattopardo.

Ik zag hem jaren geleden eens in een poging zo snel mogelijk de vermaledijde imdb top 250 er doorheen te jassen, maar hij viel me toen nogal tegen (ik gaf een 4/10). Ook gezien het cijfer hier maar snel op de herkijklijst dan...

ja voor mij ook. Ik heb echt het idee dat ik een andere film heb gezien als ik hier alle reacties lees. de film die ik zag was filmtechnisch totaal oninteresant, en het verhaal stelde ook niks voor.

Net als Olaf K zegt: je merkt niet dat het oorlog is. Er is nergens sprake van dreiging/spanning/onderdrukking etc.

Alleen maar ge emmer over zaken die mij totaal niet wisten te boeien.

Op zich vond ik het wel een goede grap. De nuttelosheid van de oorlog aangeven door te laten zien dat eigenlijk niemand er echt zin in heeft, met vergaande beleefdheden van dien. Alleen is 1 goede grap nog geen goede film. Het emmert maar door.

Dat zou ik nu ook weer niet zeggen, maar het is inderdaad bij lange geen tip of top notering waard.

Maarreuh... Olaf: Wat is een 'excuusneger'?

prachtige verhaal lijnen, de drie delen van de film, van de jeugd/uitdaging- volwassenheid/verwarring en de zoektocht naar het geluk, wat in deze film op een niet verwachte plaats gevonden wordt. De schitterende acteurs wellicht de beste film acteurs allertijden, Gabin, Carrete, Dalio maken deze film tot genieten van een andere orde, met name nu wetende dat 1937 zo kort voor de oorlog was.

De hoop waarmee de film je achterlaat lijkt in dat kader een grande illusion. De menselijk boodschap achter de hoop geeft echter een handreiking die ook nu nog de kijker kan raken

Eigenlijk een beetje ontgoocheld over deze franse filmklassieker en dit niet omdat hij, ruim 70 jaar na de verschijning ervan, in ons ogen misschien amateuristisch moet aandoen.

Het is duidelijk dat de film wil stellen dat zowel vriend als vijand de oorlog beu was (belangrijke opinie in het zicht van een in 1937 reeds wenkende WO II) maar was de relatie tussen gevangennemer en gevangene werkelijk zo betuttelend ? Iets dat mij in "The Great Escape" ook al stoorde.

In het eerste deel van de film wordt de fransman goed geschetst : grappig, emotioneel, goed pratend, eerlijk, broederlijk, chansons zingend, de Marseillaise inbegrepen, en dat zal het franse filmpubliek, de man in de straat herkennend, destijds zeker hebben aangesproken. Dat Idool Jean Gabin tussenin zijn heldhaftige ontsnapping nog van de liefde kon proeven, zal aan de appreciatie hebben bijgedragen.

The Great Escape lijkt wel heel erg geïnspireerd op deze film. Heel erg typisch dat ook hier de officieren net op schoolkamp zitten met een bonte avond en natuurlijk de nodige ontsnappingspogingen. Echt sterk vond ik deze film in het begin niet, doordat nauwelijks de karakters er uit springen. In het tweede gedeelte gaat La Grande Illusion over op de anti-oorlogstoer met meer sentiment en dat werkt wel beter. De klassieker zie ik er echter niet in.

Ik heb vandaag geen tijd voor een lange recensie, maar ik moet alvast kwijt dat deze film mij weggeblazen heeft. Zelden zo'n sterke film gezien. Ik geef 5 sterren en na een maal kijken gaat hij mijn top 10 in. Het is alweer jaren geleden dat ik een film na een kijkbeurt in mijn top 10 plaatste, wat al aangeeft hoe zeer ik hiervan onder de indruk ben.

Het is overduidelijk dat La Grande Illusion al dan niet bewust een grote inspiratiebron is geweest voor latere films. Het gegeven dat twee officieren uit verschillende legers zich in elkaar herkennen is te vinden in The Bridge on the River Kwai. Het zand dat door het graven van een gat vrijkomt buiten uitstrooien is in meerdere ontsnappingsfilms te vinden, die ik vanwege spoilers hier echter niet kan noemen. De gevangenen die met humor hun leven in hun cellen aangenamer te maken zien we in Stalag 17. De Marseillaise-scène is voor een deel over genomen in Casablanca, de meest onverwachte herkenning voor mij persoonlijk. En dan wordt deze film nog wel eens vergeleken met The Great Escape, die ik nog altijd moet zien.

Het meest bijzondere hiervan echter is dat La Grande Illusion toch nog steeds niet echt te vergelijken valt met andere films, in het oorlogsgenre of daarbuiten. Ik heb in ieder geval nog nooit zoiets als dit gezien. Het is onmiskenbaar een oorlogsfilm en een gevangenisfilm, maar tegelijkertijd ontbreken bijna alle grote conventies rond deze genres. La Grande Illusion is zo'n zeldzame film die echt op zichzelf lijkt te staan. Ik probeerde hem aan andere werken te linken, maar alle overeenkomsten die ik vond waren te beperkt. Je kunt hem hoogstens duidelijk indelen als een echte Jean Renoirfilm, maar daar zag ik alleen La Regle du Jeu van dus daar kan ik moeilijk over oordelen, al zijn er duidelijke overeenkomsten tussen beide films.

Dit is natuurlijk een belangrijke reden waarom de film me 'weggeblazen' heeft, zoals ik in mijn vorige bericht al schreef. Ik had geen idee dat zoiets als dit gemaakt kon worden. Gewoonlijk is mijn stelling dat oorlogsfilms een soort cynisme nodig hebben om een werkelijk goede anti-oorlogstelling in te kunnen nemen. Een hopeloze, nachtmerrie-achtige visie zonder vermaak. Niet dat er geen goede anti-oologsfilms mét vermaak gemaakt zijn, maar voor mij persoonlijk bevatten de twee krachtigste oorlogswerken, Idi i Smotri en Paths of Glory, dit totaal niet.

La Grande Illusion doet het echter totaal anders. Het is de meest warme en menselijke oorlogsfilm die ik ooit heb gezien. En het werkt. Er is zelfs ruimte voor een zeker optimisme, evenals humor, al gaat dat nooit ten koste van een tragische onderlaag. Knap is dat ik nergens aan kon ontdekken dat Renoir partij koos voor de Fransen of de Duitsers. Natuurlijk ligt het vertelperspectief bij de Fransen, maar dit gaat niet ten koste van de menselijkheid van de Duitse figuren. Renoir ziet geen helden of schurken. Hij ziet mensen, allemaal met een slechte kant, maar met meer goede kanten. Of dit geloofwaardig is laat ik even in het midden en ik denk ook niet dat Renoir dit evenwicht had kunnen behouden in een film over de tweede wereldoorlog, maar dat doet er allemaal niet toe. Het gaat erom wat Renoir met zijn kijk doet.

La Grande Illusion is een vrij complexe film in dat opzicht. In de Duitse gevangenis verdwijnen alle normale barrières die in de buitenwereld gelden. Barrières die, als je wilt, eigenlijk een grote illusie zijn. De arbeidersklasse, de middenklasse en de hoge klassen van de edelen worden verenigd en herkennen zich in elkaar. Ze delen nu eindelijk zelfs elkaars ziekten merkt een personage komisch op. Renoir gaat echter niet te ver met het doorbreken van de barrières. Het is geen absolute verandering. De personages blijven zich constant bewust van hun verschillen en weten dat ze na de oorlog, of zelfs al buiten de gevangenis, weer elkaars tegenpolen zullen worden. Wat dat betrefd kun je stellen dat juist de verhouding binnen de gevangenis een grote illusie is, wat al iets aangeeft van de complexiteit van de film.

Andere barrières worden ook overwonnen. De Franse edelman en de Duitse edelman herkennen zich meer in elkaar dan in de mensen met wie ze gewoonlijk samenwerken. Schitterend is het kleine moment waarop beide mannen erachter komen dat ze kennelijk verliefd zijn geweest op dezelfde vrouw in Parijs. Hier ontstaat echter een barrière door de oorlog. Ze worden gedwongen elkaars vijanden te zijn. Erich von Stroheims personage probeert dit te negeren. Pierre Fresnay zou waarschijnlijk ook het liefst bevriend willen raken met zijn Duitse tegenhanger, maar is minder naïef en weet dat de oorlogsituatie hem een plicht geeft om in opstand te komen.

De grootste tragedie in de film is wat mij betrefd dan ook dat de personages zich bewust ervan zijn dat de oorlog hun in een situatie neerzet die een grote illusie is. Ze weten dat hun verhoudingen nu anders zijn dan gewoon is en dat deze zeepbel kapot zal gaan als ze buiten de gevangenissituatie treden. Gabin weet dat als hij met Rosentahl ontsnapt dat zijn afkomst als arbeider en Rosentahls afkomst als rijke middenklasser en jood weer een rol gaat spelen. Fresnay weet dat zijn plicht aan zijn land- en celgenoten ervoor zal zorgen dat zien vriendschap met Von Stroheim verstoord zal worden. Maar ze moeten toch allemaal doen wat ze moeten doen. Uit plicht en ten opzichte van het vaderland, uit vriendschap of gewoon omdat leven in een gevangenis ondanks alles toch ook geen pretje is.

Het is opmerkelijk hoe Renoir hier de oorlog dan ook gebruikt. De oorlog leidt tot een positieve herkenning. Dit klinkt haast pro-oorlog, maar zo simpel ligt het niet. Sowieso wijst Renoir erop dat de oorlog voor de gewone mens verschrikkelijke is, een moment van dood en verderf waarbij jezelf sneuvelt of toch op zijn minst een paar geliefden kwijtraakt. Daarbij brengt het mensen te ver van huis, in een situatie die hun gewoon niet aangaat. Voor een deel kan de vriendschap tussen de personages ontstaan doordat ze geen enkele waarde hechten aan de reden waarom de oorlog gevoerd wordt. De eerste wereldoorlog was vooral een strijd ontstaan door ruzie tussen landen, vaak gebaseerd op trots en ego, in plaats van ideologie. Wat kon dat de gewone man schelen. Zelfs voor edelmannen als Von Stroheim en Fresnay heeft het allemaal weinig betekenis (het is alweer een grote illusie), al ziet Fresnay in dat de oorlog meer om iemand als hem draait dan om iemand als Gabin. Hij heeft dan ook ergens gelijk dat het voor hem eervol is te sterven in de oorlog, waar het voor de gewone man tragisch is. Wat dat betrefd kun je het verhaal van deze film dan ook niet zo snel in latere oorlogen plaatsen. De tweede wereldoorlog, de Vietnam-oorlog en de golfoorlogen waren veel ideologischer bepaald en leken meer betrekking te hebben op de vestandhouding tussen de mensen van de verschillende volkeren, al is dat ook een soort illusie.

Maar ik dwaal af. Feit is dat de herkenning tussen de personages eigenlijk alleen kon ontstaan door een buitenzinnig grote gebeurtenis, een gedeelde nare en absurde ervaring. Ik moest er wel even inkomen tijdens het kijken van de film. Dat de Duitsers de Fransen zo relatief goed behandelden zag ik eerst als een vorm van satire, maar Renoir meent het toch bloedserieus. Het blijkt dat de omstandigheden in oorlogsgevangenissen dankzij de Geneva-conventie tijdens WOI vrij goed waren, vaak zelfs beter dan het leven in een oorlogsgebied buiten de gevangenismuren. Dit veranderde in latere oorlogen duidelijk. Waarschijnlijk is deze milde aanpak van gevangenen nog steeds wat overdreven, maar Renoir filmt niet de werkelijkheid, hij maakt een film en neemt een stelling in.

Renoir behoorde tot een van de regisseurs van het poëtisch realisme, een Franse filmstroming van de jaren '30. Deze film waren vaak erg links georiënteerd en richte zich fel tegen rijke mensen en hogere klassen. Renoir was in principe ook een man die voor de opkomst van de arbeidersklasse was, maar gewoon niet zijn personages zwart-wit kon zien. Hij werd door collega's uit dezelfde stroming soms bekritiseerd dat hij zijn rijke personages te sympathiek maakte. Ik denk echter dat deze gebalanceerde kijk de reden is dat we Renoir beter herrinneren dan andere regisseurs uit de stroming. Deze film is ook voor de arbeidersklasse, maar hij maakt tevens de droefheid voelbaar van Frensay en Von Stroheim dat hun soort van edelheid dreigt uit te sterven. Het levert een mooi karakterportret op en stiekem zijn de scènes tussen de twee hogere officieren de beste uit de film.

Wat ik hierboven allemaal schreef kent schitterende uiting in één van de beste scènes die ik ooit zag. Het gaat om het moment waarop Fresnay met zijn fluitje de Duitsers afleidt om zijn twee vrienden te laten ontsnappen. Het mooie hieraan is dat Fresnay er zelf niets mee wint, het is een onzelfzichtige opoffering. Even ontroerend is de reactie van Von Stroheim, die met een verslagen verbijstering opkijkt als hij Fresnay ziet zitten en begrijpt dat hij zijn vriend zal moeten neerschieten. Dit culmineert in de mooiste sterfbedscène uit de filmgeschiedenis.

Er is nog veel meer te genieten in deze film. Renoirs stijl is hier zeer energiek. De camera beweegt meestal en hij vangt in één camerabeweging vaak meerdere momenten en dialogen op. Hij vult zijn film met komische scènes, geniale dialogen, aansprekende karakters en zelfs een bizarre, maar vreemd aanstekelijke musicalscène. Ondanks dat de film niet bijzonder spannend is als een avonturenfilm of thriller zat ik op het puntje van mijn stoel, puur door de meesterschap. Deze film leeft op een manier waarop weinig films dat doen. Voor eenmaal krijgen we een oorlogsfilm die levenslust uitstraalt, maar niet op een sentimentele en enigzins valse manier als La Vita e Bella. Bij Renoir gaat het ook nooit ten koste van de serieuze onderlaag. Toegegeven, de scènes met de Duitse vrouw die na de ontsnapping volgen kunnen zich niet meten met wat daarvoor kwam, al stoorde dat mij nauwelijks en blijft de film dan nog steeds op hoog niveau. Het voorgaande was slechts op nog hoger niveau.

Er is nog veel dat ik onbesproken heb gelaten, maar ik ben van de film zo onder de indruk dat ik moet toegeven dat ik van iedere scène haast wel zo'n lange recensie kan schrijven. Zo is het wel meer dan genoeg. Feit is dat ik hierdoor compleet overvallen werd. Dit is echt weer eens iets anders. Ik heb erg veel onder spoilertags geplaatst, misschien meer dan nodig was, maar dat komt omdat ik bijna de gehele ervaring graag als verrassing wil laten, in plaats van slechts de plotpoints. Voor dit soort verrassingen kijk je film. La Grande Illusion verdient sowieso wat meer aandacht op MovieMeter!

5 sterren, maar dat was al bekend. De tiende positie in mijn top 10 zou zelfs nog te laag kunnen blijken. Een stijging naar de bovenste regionen van mijn lijstje sluit ik niet uit.

Prettige bijdrage, je commentaar herinnert me aan mijn reactie toen ik deze film de eerste keer zag.

La Grande Illusion is een hele bijzondere, humane film. Zoals je zei: Renoir is de enige man die in het genre zoiets kon maken. Het is een bevangend schouwspel zonder gruwel. Net als in Rules representeren de personages sociale klassen, en de subtiele interactie is minstens zo geniaal. Renoir schilderde menselijke portretten die even rijk waren als zijn vaders impressionistische meesterwerken.

Orson Welles zei eens dat als hij moest kiezen, hij deze film mee zou nemen naar een onbewoond eiland en dat Renoir de grootste regisseur was die hij kende. Alleen om die reden al verdient dit juweeltje meer aandacht van het MM-volk.

Uniek. Ga dit zien.

Waanzinnige oorlogsgevangenisfilm die op zeer bijzondere wijze is geregisseerd door Renoir. Was diep onder de indruk van de bijzondere sfeer en facinerende personages. Erich von Stroheim is briljant in zijn rol als Duitse kapitein. Bovendien vond ik het tempo van de film, vooral voor haar tijd, erg vlot en maakt de film al enkele bijzondere stappen in het gebruik van geluid. La Grand Illusion is constant goed, constant facinerend en een indrukwekkend meesterwerk.

Vlot oorlogsdrama met levendige karakters. Veel humor en ook nog ontroerend. Renoir weet zelfs in een ontroerende scene even humor omhoog te halen, wanneer Fresnay op zijn sterfbed zegt dat die kogel pijn doet in zijn buik en Von Stroheim zegt dat hij mikte op zijn benen. Ik neem aan dat het komisch bedoeld was, want ik moest er in ieder geval even om lachen.

4*

Erg mooie film dit en een uniek stukje cinema wat mij betreft, want wat hier allemaal gebeurt heb ik nog niet ergens anders gezien. De film heeft een ongekend vlot tempo en daarnaast nog eens interessante personages en dialogen.

De film moet wel even op gang komen. Het eerste half uur liep voor mij nog niet echt lekker en had ik nog niet helemaal het idee waar deze film heen zou gaan. Daarna wordt het eigenlijk alleen maar beter. Erich von Stroheim zet een geweldig personage neer en ik heb zelden zoveel symaptie gevoeld voor een Duitse militair als in deze film en dat is zeker de verdienste van Renoir, die de karakters warm laat zijn, zowel Frans als Duits en daarnaast nooit partij kiest.

Het blijft dan tot het einde toe boeien en de film weet niet alleen te vermaken, maar biedt daarnaast de ruimte voor een lach en een traan. Erg mooi dus en zeker een film die bij herziening nog hoger zou kunnen scoren, omdat het eerste half uur dan misschien wel beter werkt. Voor nu echter een dikke

4,0*

Yes , hij is op tv. Deze film wil ik echt al heel lang zien.

Weet iemand of deze film ook met ondertiteling uitgezonden wordt?

Jep, dat wordt hij. Mooier kan niet!

Deze film vanavond weer eens gezien op TV 5. Deze (anti)oorlogsfilm wordt vooral om zijn humanistische boodschap geprezen in o.a. "1001 films die je gezien moet hebben". De film had enkele sterke scènes zoals de cabaretopvoering, de dood van Boeldieu en op het einde de scène waarin de twee ontsnapte krijgsgevangenen van de Duitse vrouw en haar dochter Lotte afscheid namen. Voor de rest wist deze film mij toch niet te boeien. De hoge waardering verbaast mij daarom ook enigszins.
Ik moest bij het zien van deze film wel sterk denken aan "The Great Escape" waarvan de producenten toch goed naar deze film gekeken moeten hebben.

3,0*