Triumph des Willens (1935)

Geen idee wat hier zo geweldig aan is. Ik vond het verschrikkelijk traag, saai en oninteressant. Dan zal de impact van deze propoganda-film mij ook wel totaal ontgaan zijn. 1,5*, totaal niet boeiend.

Wat ik wel erg 'boeiend' vond was een fragment dat ik eens zag bij Geschiedenis. Hierop werden eerst een stel ratten in beeld gebracht en enkele seconden daarop kwam een joods gezin in beeld en weer enkele seconden daarop volgend kwamen meen ik een zwerm vliegen in beeld.

Toen ik hier even over nadacht, nadat ik dit gezien had, kwam ik erachter dat dit eigenlijk briljante propaganda was (puur uit filmisch oogpunt dus, ik keur deze iedeën totaal niet goed). Het joodse gezin werd namelijk vergeleken met een stel ratten en een zwerm vliegen. Als je deze ratten dan vlug door het beeld ziet schieten, daarna het joodse gezin en daarna de vliegen, dan neem je dat op als één geheel (dat gevoel kreeg ik er in ieder geval bij). Een erg indrukwekkend fragment vond ik dat; puur uit filmisch oogpunt ontzettend knap gemaakt.

Weet iemand of dit soms ook uit een film van Riefenstahl komt?

Propagandafilm van de zuiverste soort. Alles in deze film wil erop wijzen wat een groots mens Hitler wel niet was en wat voor een goede daden hij heeft gedaan. Dat begint al in het begin, nog redelijk subtiel: je ziet teksten staan hoe het er vroeger allemaal aan toeging in Duitsland met nogal depressieve muziek op de achtergrond. Dan komen teksten in beeld over Hitler en de muziek wordt veel vrolijker en triomfantelijker.

Verder is de film een aaneenschakeling van optochten en redevoeringen, allemaal erop gericht te laten zien hoe machtig Duitsland wel niet was. Machtig interessant om eens te zien maar wel enorm saai. Na de zoveelste weet-ik-veel-hoe-lang durende optocht vond ik het wel genoeg geweest.

De film doet overigens nog steeds niet ouderwets aan, toch erg knap van Riefenstahl. Het ziet er allemaal erg goed uit, de "massascene's" zijn indrukwekkend en de cameravoering erg goed.

Leuk om te zien dat filmmakers van nu nog steeds geinspireerd zijn door deze film. Peter Jackson (LotR) en Ridley Scott (Gladiator) hebben deze film beslist gezien. Sommige scene's zijn zelfs direct gekopierd.

Al met al een interessante kijkervaring maar veel te saai om een hoge waardering van mij te krijgen. 2,5*

Aardige documentaire, die jammer genoeg gebukt gaat onder een te lange speelduur en een teveel aan wandelende mannetjes.

De boeiende stukken zijn de toespraken van Hitler met de kudde aandachtig luisterende mensen om hem heen. Au fond gaat het niet verder dan enkele slagzinnetjes, een algemene groet en een themesong. De vergelijking met elke ander(e) verening/geloof is dan ook snel getrokken.

Hitler's ideeën zijn tot op zekere hoogte ook nog interessant (van racisme of wereldveroveringsdrang nog geen sprake), al lijkt het mij geen aantrekkelijk maatschappij die hij voorspiegelt. Ergens toch jammer dat zijn waanideeën in de weg zijn komen staan van wat hij hier eigenlijk in deze docu verkondigt.

Hier en daar zelfs een plothole in deze docu. Op een bepaald moment spreekt Hitler de jongeren toe, en vertelt hij hen dat ze zichzelf gehoorzaam moeten maken, wat later verkondigt hij dat de Staat hen niet commandeert, maar dat zij de Staat commanderen. Lijkt mij een lastige situatie

Vooral boeiend om te zien hoe je zo'n grote massa achter je krijgt, en de verkondigde ideeën hebben bij wijze van experiment ook wel wat. Jammer dat er een nare nasmaak aan dit alles hangt, en dat het verder ook niet al te veel voorstelt (al die stoeten). Zag er ook nog steeds degelijk uit, maar dat geniale zit hem meer in de leeftijd dan dat het nog echt geniaal is lijkt me.

Anyway, uur lang geboeid gekeken, daarna viel alles teveel in herhaling. 3*

Eerste uur is zeker de moeite waard. Indrukwekkend om te zien hoe 1 man zo'n berg mensen achter zich krijgt. Verder is het natuurlijk een propaganda film pur sang. Mooi om te zien hoe Riesentahl 'de massa' in beeld krijgt. Allemaal lachende, marcherende en sieg-heilende Duitsers, ik denk dat het in die tijd goed gewerkt heeft.

Na het uur blijft het de hele tijd van hetzelfde en wordt het een beetje vervelend.

3,5*

Indrukwekkend qua vorm en inhoud. Misschien iets te lang, maar een moetje om te zien. 3,5*.

De film zelf is niet zoveel waard.

2 Dingen die mij tot dit cijfer uit laten komen :

Camerabeelden, dit is zowaar de uitvinder van vogelperspectief en kikkerperspectief vanuit een camera. Geweldig!

Ten 2e, Ik heb het altijd al geweldig gevonden hoe Adolf Hitler sprak.

Imens goed en hij had gewoon iedereens aandacht.

Wat ie gedaan heeft is fout, maar ik vind het toch geweldig hoe hij zover is gekomen.

Deze documentaire die ik vandaag weer eens heb herzien wordt door veel critici cinematografisch gezien als een meesterwerk. Dat wil ik best geloven, maar om deze documentaire daarom als een meesterwerk te waarderen, dat gaat mij toch veel te ver. De cinematofrafie mag dan wel prachtig zijn, maar dat gebral van Hitler hing mij op een gegeven moment toch danig de strot uit. Voor mij is het volstrekt onbegrijpelijk dat een volk van grote denkers zoals Leibnitz, Kant en Hegel en componisten zoals Bach en Beethoven achter zo'n idioot als Hitler aan hebben kunnen lopen. Wat dat was Hitler; een grote mislukkeling, die zijn frustraties op de Joden projecteerden omdat die veel begaafder waren dan hij. Je haat nu eenmaal geen mensen die zwakker zijn dan jij. Dat de Duitsers van nu zich diep schamen voor die periode is meer dan terecht. Ik zou als ik een Duitser was dat ongetwijfeld ook doen.

Terug naar de documentaire; de mooiste beelden - want die waren er zeker ook - waren die van de historische stad Neurenberg, waarvan het middeleeuwse centrum op 2 januari 1945 door een geallieerd bombardement systematisch volledig met de grond gelijk gemaakt werd, wat zeker ook niet goed te praten is. Gelukkig werd het centrum na de oorlog weer in de oude stijl herbouwd.

Voor de rest blonken de overige beelden van de redevoeringen, parades etc toch vooral uit in saaiheid. Die parades met al die vaandels en ook de Hitlergroet deden me erg sterk denken aan de gloriedagen van het Romeinse Rijk. Wat dat betreft was Hitler ook niet bepaald origineel.

3,0*

De documentaire-stijl is feilloos. De beelden vanuit de lucht zijn adembenemend en het budget moet voor die tijd torenhoog zijn geweest. Kosten noch moeite zijn gespaard om de partijdagen van de NSDAP 1934 perfect in beeld te brengen.

Leni Riefenstahl is een ware kunstenares en dat laat ze in deze documentaire perfect zien. We kunnen dan ook maar het best genieten van de stijl, in plaats van het onderwerp. Want het blijft toch lastig om te kijken, interessant is het zeker, maar af en toe is het toch wat beschamend om al die mensen die in Hitler geloven zo de fout in te zien gaan.

Ben geen aanhanger van de ideeen van Adolf Hitler maar in deze film worden ze toch wel heel overtuigend neergezet. De grootse door Speer ontworpen scenes zijn indrukwekkend. Riefenstahl legt ook heel tactisch het verband tussen het klassieke Duitsland en hoe Hitler's partij hier bij aan zou sluiten. De schots van Nuremberg zijn schitterend en de vlaggen met het hakenkruis zijn hier heel slim in verweven. Groots, imposant; in die opzet is Riefenstahl absoluut geslaagd, maar ook dat hebben we na zo'n anderhalf uur toch echt wel gezien. De film gaat zich al vrij snel herhalen en dat vind ik een duidelijk minpunt aan een stukje propaganda wat technisch toch behoorlijk sterk is.

Heh? Je bedoelt dat onsamenhangende geraaskal van Hitler? Vond die speeches nu net veel zwakker dan ik had verwacht. Je hoort nogal eens dat Hitler zo'n groot redenaar was, met perfecte timing en intonatie. Nou, niets is minder waar, dat die man zo'n cultus om zichzelf heen heeft weten te creeeren is eigenlijk ongelofelijk. Dat domme handje achterover daar nog eens bij, die te grote laarzen, nee ik snap er niets van.

Verder aardig propagandamateriaal van Riefenstahl. Veel shots vanuit kikkerperspectief als het om Hitler gaat natuurlijk. Cinematografisch is Triump des Willens behoorlijk sterk, hoewel strak geregisseerde massaparades ook niet het moeilijkste onderwerp zijn om mooi in beeld te brengen. Maar goed, op dit punt slaagt de film met vlag en wimpel.

Overigens wil ik nog even opmerken dat Hitler en de NSDAP in 1934 wel degelijk al volop dictatoriaal en antisemitisch waren. Dat Riefenstahl hier desondanks en op deze manier aan meewerkt mag je haar zeker aanrekenen.

Zoals reeds gezegd had de film een half uurtje korter gemogen en zouden betere speeches niet hebben misstaan. Maar over het algemeen heb ik geboeid zitten kijken. Interessant document.

Bizar interessant natuurlijk, zo'n propaganda-docu die de nazi's en het Duitsland van voor de Tweede Wereldoorlog laat zien tijdens de partijdagen in Nürnberg. De omstreden cineaste Leni Riefenstahl heeft knappe plaatjes geschoten van indrukwekkende mensenmassa's en een handvol aardige scenes van een jeugdkamp. Toch ben ik meer onder de indruk van de Sovjet-meesters als een Eisenstein of Dovzhenko, die filmtechnisch meer deden met bijvoorbeeld opzwepende montage. Als propagandafilm vond ik dit toch een beetje flauwig en bovendien langdradig.

Inhoudelijk slaat Triumph des Willens uiteraard nergens op. De speeches van Hitler waren incoherent gezwets. Maar wanneer je bijvoorbeeld heldhaftig je jeugdige toehoorders toeschreeuwt en veel in de 'wij'-vorm brult, dan snap ik wel dat diezelfde mensen nog geen tien jaar zich kapot wilden vechten aan het Oostfront. Hoe dan ook, een fascinerend werk is dit zeker! Verplichte kost (in verkorte vorm) voor geschiedenisles zou een goed idee zijn!

Fascinerend en indringend tijdsdocument, uiteraard meesterlijk in beeld gebracht.

Uiteindelijk bleef bij mij de vraag over: hoe was dit mogelijk, zo kort geleden in een modern Europees land... Je weet dat het echt is, maar toch blijft het vreemd (de uiteindelijke film is natuurlijk een weloverwogen distillaat van bergen beeldmateriaal, wat hem uiteindelijk zijn kracht geeft)

Vanuit historisch oogpunt is deze Triumph des Willens zeker interessant te noemen. Het is duidelijk propaganda voor de Nazistische ideeën van die tijd. Hoewel niet alles even interessant is, is de manier waarop het in beeld wordt gebracht wel mooi. Leni Riefenstahl wist in ieder geval wel hoe ze de camera moest hanteren.

Vooral de speeches van Hitler zijn erg goed. Inhoudelijk zijn ze niet eens altijd even top, maar het is vooral de manier, waarop hij feilloos en krachtig de menigte weet te bespelen, die hem tot een overtuigende leider maakte. Het blijft voor mij ongelofelijk dat zo'n land in een aantal jaren door zo'n man als het ware wordt gehersenspoeld.

Bij vlagen dus behoorlijk indrukwekkend, al valt Triumph des Willens vooral in de tweede helft wat teveel in herhaling en duurt het vooral daardoor ook wel wat te lang. Maar een interessant stuk geschiedenis is het zeker.

3,0*

Dit is zo'n film die je vooral ziet vanwege het historisch perspectief. Mag ik toch hopen... Er is een verschil natuurlijk tussen een documentaire en een propagandafilm. Maar ik volg de onderverdeling wel. Als geheel is dit verre van een topfilm. Het is ook niet gemaakt om een beeld te maken van een bepaald onderwerp, maar als een soort lang gerekte reclamefilm om een politieke boodschap te brengen. Een boodschap die je jaren later met een andere bril ziet. Niet alleen weten we ondertussen wat er gebeurde in de opvolgende jaren, maar zal een kijker toch kritischer zijn als hij dergelijke beelden te zien krijgt. De manier van propaganda is (toch bij ons) helemaal anders. De discussie of dit zich kan herhalen (hopelijk nooit) laat ik los van deze filmbespreking.

Maar anno 1935 (met beelden van 1934) was een heroïsche film het ideale middel. Er was nog geen tv, geen sociale media, geen comics, geen popsterren, ... de enige helden waren die van het witte doek. Dus maak je van een politieke leider een filmheld. En daarbij vallen vooral de filmtechnieken op. Massa aanhangers, camera laag houden om zo de leider groter te laten blijken, enkel positieve dingen in beeld, ... De makers (onder leiding van Hitler zelf) wisten goed wat ze deden. Te bedenkend dat we nog maar 1935 zijn. Amper 2 jaar aan de macht en nog 5 jaar verwijderd van een wereldoorlog. Maar naast de politieke boodschappen die duidelijk verkondigd worden, zie je ook de terugblik naar de nederlaag in Wereldoorlog I. En alhoewel die zich minder in Duitsland zelf heeft plaatsgevonden, maar vooral in België en Frankrijk, hebben zij evengoed soldaten verloren en gebruikt Hitler WO I evengoed als propagandamiddel zoals vele andere truuks. Zoals de jongeren tegen wie hij zegt dat ZIJ de staat commanderen. Ondanks de stevige hand van Hitler geeft hij zo de jeugd het gevoel dat ze mee aan de macht zijn. Meer moet dat niet zijn, het idee is al genoeg.

Triumph des Willens is historisch een belangrijke film geweest, maar voor de huidige kijker niet echt altijd boeiend. Daarvoor past eerder een documentaire hierover met meer duiding. Ik kan ook niet inschatten of het enkel aan de propaganda (deze film en ander materiaal) ligt dat Hitler zijn volk op korte tijd zo snel heeft meegekregen in een strakke uniforme nazistaat. Ook al zal niet elke Duitser meegedaan hebben, zoals de beelden spreken was het toch een meerderheid.

In het kader van "verplichte historische kost": Triumph des Willens, Leni Riefenstahl's legendarische nazi-propagandafilm. De film is een registratie van een grootse nazi-bijeenkomst in Neurenberg, en geeft een hoop indrukwekkende beelden. Vooral de grootse beelden van de mensenmassa's aldaar, marcherende regimenten, en het massale publiek dat juichend en Hitlergroetend de voorbijrijdende stoet toejuicht, maakt een behoorlijke indruk. Maar toch vond ik dit minder interessant dan ik verwacht had. De film is behoorlijk lang uitgerekt, en er volgen ook veel beelden van speeches die (hoewel vaak indrukwekkend in beeld gebracht) nauwelijks de moeite waard zijn - behalve dan het feit dat ze inhoudelijk angstaanjagend doen denken aan wat mensen als May, Trump, Erdogan en Le Pen tegenwoordig uitkramen. Hitler zelf komt als orator het overtuigendste over, en krijgt uiteraard ook het meeste spreektijd en aandacht. Maar ondanks de traagheid en de soms lange minder interessante stukken, een indrukwekkend gefilmd stuk propaganda waarvan ik me heel goed voor kan stellen wat een indruk dit toendertijd gemaakt moet hebben.

Indrukwekkende beelden van de massa's, maar op een gegeven moment begonnen de ellenlange parades me wel te vervelen. Wel weet Riefenstahl de nazi-esthetiek uitstekend weer te geven, wat Speer met gebouwen deed deed zij met film. De beelden van honderdduizenden Duitsers in het gelid zijn bizar, en doet natuurlijk ook sterk denken aan latere propaganda van de Sovjet Unie of Noord-Korea.

Interessant waren de toespraken van Hitler, zoals de toespeling op de Nacht van de Lange Messen van enkele maanden eerder tijdens de toespraak voor de SA-troepen. Toch kan ik me niet voorstellen dat deze film nou honderdduizenden Duitsers naar de bioscoop lokte, behalve misschien in de ijdele hoop om een glimp van zichzelf op te vangen.

Interessante documentaire met een grote historische waarde. Propagandistisch tot en met natuurlijk. Het begin zet perfect de toon, waarin Hitler als het ware neerdaalt vanuit de hemel, het wolkendek doorboort en Neurenberg vanuit vogelperspectief benadert. De tocht doorheen de overvloeiende straten toont goed aan hoe Hitler als Paus werd aanbeden en hoe gehersenspoeld de Duitse bevolking alreeds was. Er is duidelijk geen plaats voor negativisme. Werkelijke elke scène, elk shot staat in functie van de verheerlijking van Duitsland. Luide trompetten, ritmisch tromgeroffel, oorverdovend gejuich, wapperende vlaggen en bij momenten eindeloze en imponerende parades. De film staat er bol van. Het oog van de Führer ziet alles en keurt goed. Het duurt twintig minuten vooraleer het eerste woord wordt geopperd. Één van de vele opzwepende speeches ingeleid door Rudolf Hess geeft de aftrap. Ik moet nochtans toegeven dat de film verrassend luchtig overkomt. De expansiepolitiek en het 'übermensch' idee komen bij mijn weten nooit aan bod. Er wordt vooral gefocust op het hersenspoelen van de Duitse bevolking en het ophemelen van de NSDAP, maar het wordt op zo'n manier gefilmd en gemonteerd dat de verdorvenheid enigszins gemaskeerd wordt. Uiteraard is het beangstigend als je weet welke horror zich de jaren nadien zou manifesteren, maar van die waanzin is hier voorlopig weinig te merken.

Filmtechnisch is het eveneens een krachttoer. Verschillende camerahoeken, strakke montage en enkele zeer knappe shots. Er is over nagedacht, zoveel is zeker. De precieze voorbereidingen die Riefenstahl heeft getroffen waren dan ook waanzinnig. Wat me het meest stoorde waren de lang uitgerekte parades die het geheel behoorlijk vertragen en de aandacht doen verslappen. Ik begrijp dat men wou demonstreren hoe machtig het Duitse leger precies was, maar het gaat uiteindelijk ten koste van de filmkwaliteit. Desalniettemin een boeiend en vooral invloedrijk portret.