Full Metal Jacket (1987)

Na 3 jaar weer eens opzet Nu dus alweer 33 jaar oud. Voor mij nog steeds een dikke 4 sterren. Alleen het begin van de tweede helft bij die redactie van Stars & Stripes was iets minder. Zeg maar wat saai. De film staat nu op een mooie 4K transfer. Vond hu beeld op de blu ray wat matig, maar deze transfer is een stap voorwaarts. Je mist soms wat scherpte en details. Maar overall een goede transfer. Geluid is prima!

Ja the Drill Commander is natuurlijk waar iedereen het over heeft altijd. Dat blijft wennen en gezien de huidige tijd natuurlijk weer not done. Zal ook wel op een discriminatie lijstje staan pfff. Afijn vond het 1e stuk net zo sterk als het tweede gedeelte alleen miste ik soms wat interactie van het korps. Het moment is trouwens ook altijd beladen geweest in deze film maar misschien ook wel een goede wake up.

Muziek soundtracks zijn heerlijk in deze films. De film zit bovendien vol met verwijzingen. Born to Kill op de helm en zo'n vredes speldjd dragen bijvoorbeeld. En hij blijft trouwens wel op. Opvallend! Eind is sterk. Al vond ik de female sniper wat ver gezocht. Maar de Full Metal Jackets blijft voor mij een toppertje!

Film 4,0
Beeld 4K 4,0
Geluid 4,0
Extra's 3,5

Full Metal Jacket is als boekverfilming vanuit Kubrick een zeer geslaagd project. Er wordt trouw gehouden aan de twee verhaallijnen en vooral het tweede gedeelte springt er uit. Het decor is niet Vietnamese maar toch aardig fraai in elkaar gezet. Zeker voor de tijd van toen. De film heeft wat fragmenten die nog lang niet zijn en zullen worden vergeten o.a. : what do we get for ten dollars?

De eerste helft is bijna niet om door te komen, in de tweede zitten een paar magnifieke patrouille scenes (vooral de eerste, dat ze elkaar rennend voorbij gaan telkens, vond ik het hoogtepunt van de hele film). Zolang er maar niemand gaat praten, want de tekst is buitengewoon beroerd. Dat Kubrick niet alleen in z'n toon afstand neemt van de meeste Vietnam-films, maar ook in z'n kristalheldere cameravoering, vind ik wel te prijzen. Erg gemengde gevoelens dus maar ik neig toch naar het negatieve.

It's a huge shit sandwich and we all gonna have to take a bite...

Eén van de beste Vietnamfilms, wel een heel cynische. Al veel gezien en herzien en telkens weer ben ik erin mee gesleept. In dit tweeluik wordt je eerst meegenomen in het keiharde drillen van de marines, waarin ze gehersenspoeld worden tot killers. Eentje is daar echter niet voor gemaakt : Lawrence, beter gekend als private Pyle. Je ziet dat hij in feite een braaf en goedhartig mens is die daar totaal niet past. Voor hem loopt het dan ook helemaal verkeerd af . In militaire taal heet dat natuurlijke uitval, in morele termen heet dat een verspild leven.
Het tweede deel is ondanks de setting in Vietnam, minder intens dan de eerste. Ik zou zelfs eventjes het woord "inkakken" durven gebruiken. Joker is intussen oorlogsverslaggever voor het leger. Zijn opleiding, hoe hard ook, bereidt hem niet voor op de weinig glorieuze realiteit. De soldaten begrijpen dat het een op voorhand verloren zaak is en dat hun dagen nu enkel om overleving gaan.

Gedrild om de held uit te hangen voor het vaderland, daarna in de steek gelaten en gedwongen om te overleven. Voor wie erop let : de film is vooral in de tweede helft niet ontdaan van donkere humor... De "born to kill" helm van Joker en zijn "vredespin" vatten mijn insziens de hele film samen. Dat contradictorische van "oorlog voeren voor de vrede", alsof beiden verzoenbaar zijn met elkaar. Full Metal Jacket is en blijft mijn favoriete Kubrick.

You talk the talk. Do you walk the walk?

Na net te zijn teruggekomen uit Vietnam en daar o.a een bezoek te hebben gebracht aan het oorlogsmuseum en de Chu Chi tunnels wilde ik graag een film uit deze periode zien. Full Jacket is dan een uitstekende keuze, ook omdat ik nog steeds niet al het werk van Stanly Kubrick gezien heb.

Wat mij direct positief opvalt is de tijdloosheid van deze productie en het gebrek aan digitale effecten. Een enkele keer valt het op dat je naar een productie uit de jaren 80 zit te kijken, maar dit gaat om spaarzame momenten. Daarnaast is het acteerwerk verbluffend, en is de eerste helft in het kamp weliswaar rechttoe-rechtaan maar tegelijkertijd fascinerend, komisch en heel duister tegelijkertijd. En dan heb ik het met name over het moment voordat er over geschakeld wordt naar de oorlog in Vietnam zelf.

De scope van het perspectief wordt in de tweede helft een stuk breder getrokken en naar de daadwerkelijke oorlog zelf verplaatst. Hierdoor krijg je als het ware twee films in een omdat je te maken krijgt met een grote diversiteit. Met verbluffend camerawerk en momenten die je midden in de oorlog zelf plaatsen heb ik gefascineerd zitten kijken.

Als ik dan toch een persoonlijk nadeel benoem, vond ik het patriottistische element wel behoorlijk storend. Ik had het sterker gevonden wanneer de zich onoverwinnelijk wanende Amerikanen zich plotseling niet meer zo onverwinnelijk hadden gevoeld wanneer ze in een hinderlaag waren gelokt waar ze niet langer uit kwamen. Ook een gevecht in de Chu Chi tunnels met de nodige verassingsaanvallen vanuit de Vietcong, waarbij de Amerikanen op hun plek werden gezet had ik graag terug gezien. Ik begrijp dat de focus op de Amerikanen en hun beleving van de oorlog lag, maar dit hoeft niet te betekenen dat je ze dan geen complete veldslag had kunnen laten verliezen. Dit was in mijn ogen een betere en meer gewaagde keuze dan de Amerikanen die het tij toch weer weten te keren.

Bovenstaande maakt een potentiële 5 sterren, helaas niet langer mogelijk voor mij, maar desalniettemin is dit overduidelijk een sterk staaltje cinema die in de jaren 80 ongetwijfeld hoge ogen heeft weten te gooien, en die nu nog steeds tijdloos is.

4,0*

Een kleine 20 jaar geleden al eens gezien, en ook bij herziening blijft het een sterke prent. Nu is de oorlogsfilm niet helemaal mijn favoriete genre, maar Kubrick weet er toch zijn eigen draai aan te geven. Films over de Vietnamoorlog doen het bij mij doorgaans ook beter dan WOI en WOII.

Toch iets minder dan de beste Kubricks wat mij betreft, en het voelt wat raar aan om bij wijze van spreken naar 2 verschillende films te kijken.

3,5*

Een van de betere (anti)oorlogsfilms vanwege zijn psychologische lading. Hoewel kritiek op de Vietnamoorlog al lang en breed is uitgemeten, is het de zwartgallige humor die de boventoon voert. Je krijgt daarnaast twee films voor de prijs van één, waarbij beide delen op hun eigen manier steengoed zijn. Rubrick op zijn best.

4,5 * Me love you long time

De film gaat over de twee rekruten Pyle en Joker van de Amerikaanse mariniers die worden uitgelicht omdat zij eigenlijk niet geschikt zijn voor het werk: Pyle omdat hij dik is en Joker omdat hij intellectueel en gevoelig is (in Vietnam draagt Joker veelzeggend een speldje met het pacifisme-symbool). Het eerste deel speelt zich nog af in de VS waarin de rekruten worden getraind door een bullebak van een instructeur die op geestrijke wijze de rekruten beledigt en die met name Pyle keer op keer vernedert: terwijl de jongens worden gedrilld om ‘killers’ te worden breekt Pyle psychisch ondanks de hulp van Joker om Pyle door de training heen te loodsen. Het resultaat is dat Pyle inderdaad een ‘killer’ wordt maar niet op de wijze waarop dat is bedoeld. In het tweede deel zijn we in Vietnam dat opvallend genoeg een stuk relaxter voelt dan het intense maar ook hilarische eerste drill-deel: het is vooral de cynische macho-humor die in Vietnam wordt voortgezet (‘Hoe kun je vrouwen en kinderen doodschieten?’ ‘Heel makkelijk: die lopen minder hard dan mannen.’). De jongens weten eigenlijk niet waarvoor ze in Vietnam vechten waarmee de film de anti-Vietnam-protesten uit de jaren ‘60/’70 weerklinkt (de Vietnamezen lijken liever te willen leven dan te willen sterven voor ‘vrijheid’) en ze eigenlijk alleen maar het doel hebben om te doden als bewijs dat ze een man en een marinier zijn waarvoor ze in het eerste deel zijn gedrilld. Joker is – als intellectueel – verslaggever maar door een fout komen ze in gevaarlijk gebied waar ook Joker zijn eerste moord pleegt en dus heeft laten zien een ‘killer’ te zijn, ook al is zijn moord niet bepaald heldhaftig maar uit medelijden ingegeven.

De film is aldus een anti-oorlogsfilm doordat het zich niet richt op heldenmoed of de strijd om het hogere goed maar oorlog reduceert tot een cynische slachtpartij en moord de status van primitief initiatieritueel geeft. Maar het geeft ook een verklaring. Enerzijds geeft Joker die door – naast z’n pacifismebutton –‘born to kill’ op z’n helm te hebben staan en in dat verband naar Jung verwijst: de oorlog haalt onze ‘schaduw’ als kwaadaardige kant van onszelf naar voren die we onder normale omstandigheden onderdrukken. Anderzijds heeft die donkere kant van onszelf een uitgesproken macho-vorm die tot uitdrukking komt in het kunnen plegen van een moord als inwijding tot de cirkel van mannelijkheid maar ook in het seksueel gebruik van vrouwen (het enige aspect van het soldatenleven naast het werk dat de film toont is prostitueebezoek) en die reeds in de vorm van typische mannenhumor met onder meer seksueel geladen beledigingen (waar de film vol mee zit) naar de oppervlakte komt. Dat maakt de film niet alleen intens (en als je een man bent: hilarisch grappig) maar ook diepzinnig.