The Untouchables (1987)

De laatste dag op Netflix maar even bekeken. Best wel een goede film, maar de film mist wel wat om echt een topper te zijn. Zo is het allemaal wat gehaast en komt het weleens wat flauw over.

De film heeft ook erg goede aspecten. Op het acteerwerk is weinig aan te merken en het beste vond ik de spanning. De schietscenes worden fantastisch in beeld gebracht en dit heb ik bijna nog nooit zo goed gezien.

Vroeger al indrukwekkend en nog steeds een meer dan prima en sfeervolle film ondanks dat Costner nu niet bepaald zijn beste rol neerzet.

De film begint, ondanks de meteen al stemmige soundtrack, als een redelijk brave actie/politiefilm. Toch met de intrede van Malone en Capone wordt er een andere koers gevaren en na het eerste succes van Ness is uiteraard Capone de eerste die hard ingrijpt op eigen mensen nog wel. Ronduit choquerende en geweldig opgebouwde scene waarin Capone tijdens het diner iemands hoofd inslaat met een baseball bat. Vroeger al beklijvend en nog steeds, de opbouw van die scene, met de muziek op het einde is geweldig. Net als de trappenscene in het treinstation. Dat is zonder twijfel de beste scene van de hele film en zo super geslaagd qua opbouw, sfeer, choreograaf en spanning. Geweldig die scene, kijk hem altijd minimaal twee keer en iedere keer weer met ingehouden adem. ‘You got him? Yeah, I got him.’ Dat het gebeuren met de kinderwagen één op één is overgenomen uit Pantserkruiser Potjomkin mag de pret niet deren. De Niro is zondermeer de leading man met zijn explosieve en arrogante vertolking van Capone. Connery ook goed en zelfs de koele Andy Garcia is beter dan Costner, wat vooral Costner aan te rekenen is. Meest stuitende is de intonatie loze reactie wanneer hij Connery halfdood in de woonkamer vind. Hij herstelt zich enigszins in de scene met Nitti op het dak. Over Nitti gesproken, Drago mag ook wel even genoemd worden die de griezelig gewetenloze moordenaar prima neerzet. De scene overigens wanneer de moordenaar Malone in zijn huis besluipt is ook prachtig qua opbouw en cameravoering.

Al met al, The Untouchables is uiteindelijk meer een charismatische en sfeervolle vertolking die naar een avonturenfilm met een scherp randje neigt dan een echte politiefilm. Sfeer- en stijlvol, actie, meer dan behoorlijk opgebouwde spanning, op het einde een traantje met die mooie altsaxofoon wanneer hij de foto tevoorschijn haalt met de vier ‘onaantastbaren’, en die soundtrack is ronduit geweldig, van kwetsbaar en melancholieks tot up your throat dreigend. Heerlijk.

De "onkreukbaren" zijn vier outsiders die grote kuis komen houden in een stad waarin maffia, politie en gerecht door corruptie met elkaar vervlochten zijn. De boekhouder is grappig, net als de tegenstelling tussen de Ierse en de Italiaanse immigrant. De echte Eliot Ness was medeauteur van een autobiografie met als titel The Untouchables. Volgens de overlevering droeg Robert De Niro hetzelfde ondergoed als Al Capone om zich in te kunnen leven in de megalomane schurk. De echte Al Capone heeft naar het schijnt geen aanslagen gepleegd op de politie. Helemaal historisch betrouwbaar is het dus niet.

Het groezelige Chicago van de jaren '30 is gereconstrueerd met bijhorende oldtimers en flitscamera's. Schaduwen en sigarenrook zijn neonoirelementen. Het openingsshot gaat loodrecht naar beneden. Er zijn mooie tracking shots, met name net voor de moord op Malone (Sean Connery). Het standpunt van de "wop" (scheldwoord voor Italiaan) wordt dan subjectief getoond. De verwijzing naar Eisenstein, in vertraagde beelden, zorgt voor twee spannende verhaallijnen tegelijk. Even is Mood Indigo van Duke Ellington te horen, inderdaad uit 1930. De muziek van Ennio Morricone zorgt voor heroïek en spanning, maar het mooiste is toch dat melancholische fluitthema.

Ik had hier toch wel veel meer van verwacht. Standaard misdaadfilmpje dat alles braaf volgens het boekje doet. Het is me allemaal iets te oppervlakkig uitgewerkt en de personages zijn bordkartonnen figuren. Hierdoor ging het geheel nooit echt leven voor mij. Sean Connery zet duidelijk de beste prestatie neer en kan dan ook wat kleur meegeven aan zijn personage, maar het blijft stereotiep tot in het extreme. De Niro is ook goed, maar speelt hier hoe hij in tientallen andere films ook speelt. Niet echt revolutionair materiaal. Kevin Costner is hier wel maar een droge kloot zonder charisma. Dat doet de film geen goed.
De sfeer is verder wel prima hoor, en er zitten enkele straffe scènes in; zoals de moord op Connery z'n personage of de shoot-out op het station, maar over het algemeen blijft dit teveel bij de oppervlakte. Je hebt het al wel eens gezien, en beter.

Brian De Palma mixt de film noir en een historisch epische film met de nodige westernelementen. Het is soms wat veel afgeborsteld, maar het blijft een heerlijke blockbuster met een topcast, passende muziek en enkele iconische scènes. Een film waar ik mee ben opgegroeid.

Sean Connery kreeg hiervoor een Oscar, zeker niet onterecht. Jammer dat het enkel bij deze film is gebleven, maar het is ook niet zomaar een goedmakertje. Het is heerlijk theatraal met de nodige bombastische aankleding. Maar dat hoort er wel bij moet ik zeggen. Het is geen historisch correct film, maar een strijd tussen de goeie en de slechte, met helden en moordenaars, met spannende gebeurtenissen en de nodige drama. Heerlijke cinema.

Ridicuul.

De Palma lijkt Scarface over te willen doen maar dan in een andere setting. Het resultaat is een behoorlijk mislukte film wat mij betreft die gewoon van alles fout doet. Het zal wel een nostalgische film zijn als ik hem op 16-jarige leeftijd had gezien maar dat is dus nu niet het geval. Ik vond het maar een vreemde film.

The Untouchables is eigenlijk zo'n beetje Hollywood at its finest. Een compleet van de pot gerukt verhaal dat weinig met die tijd te maken lijkt te hebben inclusief de typische schurken, helden en grapjes. Daarbij horen enkele compleet ridicule figuren en de typische stoere helden die geen charisma hebben en geen indruk willen maken.

Daarbij zit Costner voorop. Een onzichtbare held wat mij betreft die wel geschikt is voor dit soort rollen maar ze nooit echt met de volle 100% kan uitvoeren. Connery vond ik ook tegenvallen. Ik had hem graag Oscars gegeven voor andere rollen maar niet voor deze. Dit was mij te veel out of the box voor hem. De Niro doet het verder beter maar krijgt net wat te weinig screentime. Hij mag een aantal dialogen optrommelen en dan weer naar huis.

De andere rollen zijn allemaal zo theatraal en zo belachelijk dat ik elk heftig of sentimenteel moment van de film niet meer serieus kan nemen. Neem nou personages zoals de fotograaf of de boekhouder bijvoorbeeld, die rollen zijn zo sterk aangezet dat ik me nog afvraag waarom De Palma nog voor scenes zoals het opblazen van een bar met kinderen of het bruut afknallen van hoofdpersonages gaat. Het werkt gewoon totaal niet meer.

Verder is de muziek van Morricone uiteraard mooi, maar ontzettend misplaatst. Alsof het weggelopen is uit een Marvelfilm. Het geeft enkele scenes een bijna fantasierijk duwtje in de rug en die voelt compleet misplaatst aan. Dat het ook zo bombastisch erdoorheen gegooid moet worden snap ik verder ook niet.

Visueel valt de film dan wel weer te prijzen, knap camerawerk en mooie shots. Leuke details voor de sets verder en vooral leuke shootouts waarvan er enkele zelfs iconisch zijn geworden. De finale op de trap is er uiteraard eentje die best gaaf is, en dat tilde het cijfer op van een 1,5* naar een 2,0*. Verder zijn vrijwel alle scenes gewoon belachelijk te noemen.

Personages zijn suf, de grapjes voelen misplaatst aan en de film lijkt voortdurend multiple personality disorder te hebben door steeds van toon en sfeer te verwisselen. Misschien is het de bedoeling, maar ik vind het vooral suf. Ik sta dan ook behoorlijk van de status en het gemiddelde te kijken. Buiten een mooie visuele look heeft de film voor mij namelijk echt niks te bieden behalve een hoop melige momenten en vreemde keuzes.

Topfilm. Bijna perfect. De acteerprestaties zijn top, zoals te verwachten met deze sterrencast. Robert de Niro mag daarbij dan minder schermtijd krijgen dan The Untouchables maar dat wordt ruimschoots goedgemaakt door zijn weerzinwekkende en angstaanjagende performance als Al Capone. Het lijkt me onmogelijk dat iemand hem in deze rol ooit zal overtreffen. Maar ook de prestaties van Kevin Costner, Andy Garcia en Sean Connery mogen er meer dan zijn. Ik had wel wat voorbehoud bij de rol van Charles M. Smith die zich blijkbaar moeiteloos omschoolt van saaie boekhouder naar trefzekere cop. Goed gespeeld maar lijkt me weinig realistisch, al heb ik verder niet de feiten hierover gecheckt.
Prima scenario van David Marnet - in de praktijk heeft ook De Palma enige inbreng gehad - dat me van in het begin bij de lurven heeft genomen. Een vrij simpele plot maar de emotionele connectie is aanwezig. En het is genieten van de prachtige jaren ‘30 stilering met aandacht voor allerlei details, naast de prachtige score van Ennio Morricone.

Eén scene wil ik toch speciaal vermelden. De trappenscene met de kinderwagen - geen verrassing uiteraard - omdat deze zo magistraal is. Een meesterwerk binnen de film en voor mij - wat me niet gauw overkomt - een kippenvelmoment. Een tribute aan Eisenstein maar het wordt wat mij betreft naar een next level gebracht. Prachtig uitgedacht en in beeld gebracht.
Wat me verder opviel was de bijzondere rol van Billy Drago als Frank NItti. HIj heeft een bijzondere uitstraling en lijkt mij een beetje de rol te hebben van trieste clown, het Pierrot figuur. Zie de operascene waarin hij Robert de Niro op de hoogte brengt van zijn laatste moordexploot terwijl op de bûhne een echte Pierrot staat, in wit kostuum en wit geschminkt. Deze outfit kan m.i. gelinkt worden aan de finale confrontatie tussen Kevin Costner en Billy. Billy loopt er dan bij in wit kostuum met zwarte knopen, op de daken van Chicago als bûhne, de Pierrot van dienst. Hij speelt zijn rol als huurmoordenaar, vaak met een grimas op het gezicht, tot het over is.
Score verhoogd bij deze herziening.

Het is natuurlijk de natte droom van mening conservatief: crime fighten om het crime fighten. De Palma laat de onzin ervan zien maar verheerlijkt het ook, filmisch dan. The untouchables brengt dat alles met luchtigheid, een kleine knipoog en een flamboyante stijl, waardoor het niet te vergelijken is met veel van de loodzware gangsterdrama's uit de Hollywood-school. Cameravoering en muziek zijn misschien wel de twee sterkste punten van de film. Heel fijn die Morricone score hier, past geweldig, en wat het eerste betreft vallen met name de dynamische POV-shots op. Met een erevermelding voor het moment dat de overvaller het huis van Malone binnen gaat. Het zou een Hitchcock-scene kunnen zijn. Ook het trappenmoment is natuurlijk tof, eigenlijk de reden voor mij om de film te gaan zien, maar ik vind wel dat De Palma het een beetje verkloot door bijna een zwaailicht te zetten bij de verwijzing naar Eisenstein. De kinderwagen komt zowat 5 minuten lang in beeld, om van dat oerlelijke kind nog maar te zwijgen. Hoe dan ook, vanaf de lekkere 80's introtitels positief verrast door deze Da Palma, sterker nog, dit vehikel maakte mijn dag!

Opnieuw bekeken met een fraaie steelbook met kogelsgaten(tegenwoordig mode) en een fraaie 4K met prima geluid. Dat geluid is tevens ook wel een minpuntje. Weliswaar komt het geluid muziek prima door tot in de kleine details het is allemaal wel een beetje te heroïsch gebracht met veel trompettengeschal en behoorlijk Amerikaans. Dat is zeker een minpunt. De film is zoals het al aangeeft te onaanstastbaar gemaakt. Te mooi te klef. Toch heb ik me prima vermaakt en krijg je gewoon 2 uur lang prima vermaak. Het verhaal is redelijk in elkaar gezet en heb me nooit echt verveeld. Het is zeker geen topper ook na mijn her beurt nu, maar een goede voldoende krijgt ie van mij wel. Connery een dikke plus weer zoals zo vaak. Kevin blijft altijd zoals ook altijd zo vaak net aan.

Film 3.5

Beeld 4.5 (4K)

Geluid 4.5

Ik kan me voorstellen dat de meeste mensen zich The untouchables herinneren vanwege de scène met de honkbalknuppel, maar mijzelf staat al sinds ik hem in de bioscoop zag de scène bij waarin Malone die ene gangster bij de Amerikaans-Canadese grens ondervraagt. Deze film doet veel goed: de vertolkingen zijn prima, ik leerde Andy Garcia hierdoor kennen (hoewel hij volgens IMDb hiervoor al 14 film- en televisierollen had gehad), de cameravoering is lekker droog (niet flashy, geen rare camerastandpunten of overdreven kleurenpalet), het team past voor geen meter bij elkaar maar doet het toch goed samen, en de dood van Malone is mooi onverwacht.
        Maar er zitten ook een hoop minpunten in: de muziek is af en toe typisch jaren-80-gedateerd, zoals die romantische sax wanneer Ness in het begin piekert op de brug waar hij Malone ontmoet (maar het is verfrissend dat er geen ragtime of flapper-jazz op de geluidsband wordt gebruikt), de hand van David Mamet is niet echt zichtbaar (of liever gezegd hoorbaar – geen typische Mamet-dialogen), Robert de Niro's inmiddels al veel te vaak geziene grijnslach past misschien goed bij de megalomane Capone maar maakt hem ook wel een beetje ééndimensionaal, en (het belangrijkste pijnpunt wat mij betreft) de film is niet echt spannend, meer een aaneengeregen reeks van scènes dan een dwingende plot die het geheel naar een climax stuwt. En omdat de elke scène apart best onderhoudend is en omdat er zo goed wordt gespeeld (met uitzondering dus van De Niro) en omdat het er allemaal zo mooi uitziet is de neiging misschien groot om deze film als een meesterwerk te beschouwen, maar dat zie ik er toch niet in.

Dit is toch wel de wereld op z'n kop. DeNiro zet een iconische rol neer hier. Hij speelt tenminste iemand. Costner is als altijd gewoon Costner en voor Connery geldt hetzelfde, als scheelt het dat laatste - in tegenstelling tot Costner - nog wat charisma heeft. Zoals Costner op het eind nog op Capone afloopt om nog wat zout in de wonden te strooien; totaal onindrukwekkend. Mij een mysterie hoe zo'n fletse acteur aan zoveel grote rollen is gekomen in zijn carrière. Nee, zonder DeNiro zou deze film nauwelijks onderscheidend zijn geweest. Met hem is het wel de moeite waard, waarbij het scheelt dat de film niet al te lang duurt en er een fijne sfeer wordt neergezet. Het verhaal is best boeiend. Wel jammer dat ze het niet feitelijk hebben gehouden, zeker aangezien het grootste fictieve element; de dood van Nitti, een weinig boeiende scène oplevert. Het openingsshot verdient nog een bijzondere vermelding: prachtig met die hand in de broek .

Bij herziening verhoogd naar de maximumscore. De cinematografie van Brian Da Palma is zonder meer majestueus. De muziek door Ennio Morricone van het meest hoogstaande dat er in de cinema te vinden is. Niks gedateerd aan. Na bijna 40 jaar blijft The Untouchables een spectaculair meesterwerk en zonder twijfel top 3 beste misdaadfilms ooit gemaakt.

Meesterwerk. Al Capone ( Robert de Niro) denkt dat de misdaadbomen tot in de hemel groeien, en overspeelt zijn hand. Als er een team wordt samengesteld om de wijdverbreide misdaad en corruptie een halt toe te brengen. Hiervoor wordt een team samengesteld onder leiding van Eliot Ness ( Kevin Costner) Het avontuur wordt omlijst met fabelachtig mooie muziek van de meester Ennio Morricone.

Vind werkelijk iedereen heel goed: van Robert de Niro, waar ik totaal geen fan van ben, zet een heel overtuigende patser neer van een Al Capone, en ook een majestueuze rol van Costner, die had niet beter gecast kunnen worden, snap de weerzin tegen die man totaal niet, tot de ijzersterke koele baas Andy Garcia, en de onverschrokken straatagent de geweldige Sean Connery, met zijn fantastisch Schots accent, die ook hier bewijst veel meer te kunnen spelen dan by far de beste James Bond ooit. Kreeg wat mij betreft meer dan terecht hier een Oscar voor. Ook de rest van het team is uitstekend gecast. Film al zeker 3 keer gezien, maar voor het einde van het jaar ga ik er nog eens een fijne zaterdagavond van maken. Voor mij 5 sterren, voor dit sterrenensemble.

Herzien na bijna 20 jaar, toch een halfje verlaagd. Een enorm goed gemaakte film. De fotografie en het effectieve camerawerk vol leuke ideeën (die camera die vanuit first person wordt geschoten vlak voor de moord op Connery), de muziek episch en de aankleding uitstekend, Ook het tempo is geweldig, er wordt geen seconde verspild en die 119 minuten kijk je zo uit. Daarnaast een boeiend verhaal en je leert nog wat bij zo al. Daarnaast zijn er enkele scènes die echt op zichzelf mogen staan zoals de ode aan Potemkin.

Maar de film blijkt ook enorm oppervlakkig. Veel meer dan ik me herinnerede. Eigenlijk verloopt alles heel gladjes ondanks dat er enkele hoofdpersonen sterven - dat deed me ook weinig. Het acteerwerk is verder niet slecht maar ook niet briljant. Connery is leuk maar ook niet briljant, Costner enorm kleurloos als altijd maar redt met zijn charisma (ook als altijd) nog heel veel en DeNiro amuseert zich duidelijk maar is toch wel licht karikaturaal. Dat alles zorgt wel voor een fijne kijkervaring van een geweldig goed gemaakte film waarin veel moois is te zien, maar geen overdonderende kijkervaring. En de score daarbij is navenant. 4,0*.