Eureka (1983)

Pracht film, zoals gewend van Roeg is het visueel overdonderend. Daarnaast heeft de film ook een droom-cast, Hackman & Russell zijn uitstekend maar het is Rutger Hauer die de sterren van de hemel speelt. Alleen had ik wat moeite met het trage en zware eerste uur, een tweede kijkbeurt brengt daar mischien verandering in.

4*

Film met teveel verschillende gezichten.

Het eerste half uur beloofde echt erg veel goeds. Vaak mooie beelden, beetje vreemde zooms (blijkbaar waren die oneven zooms toen populair, deed me een beetje aan Taxi Driver denken) maar gewoon erg mooi dikwijls. Aparte sfeer die opgebouwd wordt.

Dan slaat de film helemaal om en begint er één of ander verhaaltje over een zakendeal wat mij voor geen meter wist te boeien. Hackman vond ik wel erg goed, de rest van de cast, met name Hauer, bedroevend slecht en érg theatraal.

De film leeft even erg sterk op bij de moord, prachtige scene was dat. Daarna begint er één of ander theatraal rechtbankstuk dat mij ook niks kon boeien.

't Is een mix van een hoop bij elkaar geklutst gedoe met af en toe mooie beelden (soms ook gewoon barlelijk) en een paar interessante scenes. Het theatrale wordt matig tot slecht gebruikt en het acteerwerk is vaak bedroevend.

2.5*, ergens best interessant, maar herken hier geen regisseur in die heel bewust weet waar hij mee bezig is.

PS: deed me trouwens meer denken aan Greenaway's Cook, Lover etc. Maar dan heel wat minder.

Het lijkt wel alsof Roeg hier een soort epos a la Giant heeft proberen te maken. Maar dan vermengd met zijn gebruikelijke fascinaties en stijl.

Dat is ten dele gelukt. Bij vlagen slaagt hij erin, maar het acteren van Hackman en Hauer is soms te weinig overtuigend.

En net wanneer je deze fouten vergeeft omdat de film toch zeer intrigeert gaat het op het einde toch nog enigszins de mist in als het hele verhaal eindigt in een te lang rechtbankdrama.

Eureka valt met gemak Nicolas Roeg’s Citizen Kane te noemen, en dan vooral qua subject. Want de film wordt niet zo slim beladen uitgewerkt als het pareltje van Welles. Veel meer dan wat mooie locaties en enkele ijzersterke rollen van bijvoorbeeld Gene Hackman en Rutger Hauer komt de film namelijk niet. Ik was weinig onder de indruk van de ontwikkeling van het hoofdpersonage en vond Roeg’s bedoelingen vaak overdreven geaccentueerd. Het is dan ook voornamelijk de visuele (en edit) stijl die Eureka de moeite waard maakt.

2e Roeg (pas). 'Don't Look Now' zal de volgende wel worden waarschijnlijk. Interessant regisseur, al vond ik deze Eureka na mijn 1e kijkbeurt nog niet zo bijzonder als 'Walkabout' (een film die ik snel weer moet zien overigens). Aparte film dit, met helaas een ietwat mindere tweede helft.

Het eerste deel van de film was érg sterk. Mooie locaties, de prachtige goudvondst en een paar aparte scénes, zoals die gast die zichzelf door z'n kop schiet. De film kent een paar bijzonder bevreemdende momenten, zoals dat feestje (die halve orgie), met die slangen en donkere mensen allemaal. Erg vaag, maar tegelijkertijd interessant en op een positieve manier bijdragend aan de sfeer en het totaalplaatje.

De cast is prima. Hackman is goed, Hauer aardig en Theresa Russell steelt de show ook regelmatig. Het verhaal zelf is best aardig, maar lijkt er met wat mooie beelden en wat interessantdoenerij te makkelijk vanaf te willen komen. De scéne in de rechtbank vond ik bijzonder niet goed. De klasse die de film soms uitstraalt fluctueert helaas, waardoor het geheel me (nog) niet zoveel deed.

Heb me aardig vermaakt, al had het zóveel beter kunnen zijn. Fascinerende scénes, afgewisseld met saaie, totaal oninteressante stukken. Geen solide geheel - toch een makkelijke voldoende.

Matige film waarin een goudzoeker zijn geluk vindt en de rest van zijn leven doorbrengt op een door hemzelf gekocht eiland. Een relatief simpel verhaal wordt vooral door de rommelige montage moeizaam te volgen. Het mystieke aspect in de film komt hierdoor ook niet goed uit de verf. Verder visueel een aantal mooie scenes en een goeie cast.

Zinloze absurditeit die zijn hoogtepunt bereikt vindt in een onvoorstelbaar even zinloos loopje met de rechtspraak.

Na een sterke proloog - waarin we zien hoe goudzoeker Jack McCann [Gene Hackman] in 1925 letterlijk een goudmijn ontdekt - zakt de film behoorlijk in en duurt het even voor de film weer op gang komt. Hackman en Rutger Hauer - als de verloofde van Jacks dochter Tracy [Russell] - zijn uitstekend en het is een zeldzame kan om Joe Pesci en Mickey Rourke aan het werk te zien voordat ze werden getypecast. Er is een overdaad aan seks en één werkelijk extreem gewelddadige moord, maar de finale in een rechtszaal is een wat tam en teleurstellend einde van een intrigerende, maar onevenwichtige thriller. De cinematografie in deze film van Nicholas Roeg is - zoals je mag verwachten - uitstekend en vaak oogstrelend.

Ondanks de sterrencast kon ik weinig met deze film. Hackman, Hauer, Pesci, Rourke... Hier moest toch iets goeds uitkomen denk ik. Mooie cinematografie maar wat een slecht verhaal. In de jaren 20 vindt Jack goud in de Yukon, daarna een tijdsprong naar de jaren 1940 op zijn landgoed in de Caraïben. Zijn leven is niet bepaald op geluk uitgedraaid. Zijn ziel wordt gegijzeld door zijn hebzucht en hij ziet in iedereen inclusief zijn eigen schoonzoon-in-spe (Rutger Hauer) een bende aasgieren die het op zijn fortuin gemunt hebben. Ook enkele mafiafiguren dagen op... De film wordt best grimmig en duister door de verdorven en rotte personages rond Jack.

Roeg is zeker mijn favoriet regisseur niet. Zijn symbolisme is vervelend en opdringerig en dat uit zich ook in goedkope en nutteloze scènes zoals een voodoo scène en niet passende shock value. Voor hetgeen hij te vertellen had, had Roeg zeker geen twee uur nodig. Geen hoog cijfer dus voor deze stinker.

Op de wikipedia staat een wel aardig overzicht van wat je wellicht allemaal wel niet in deze film zou kunnen zien. En wellicht is daar ook wel wat van aan. Ik zie er ook de aanleiding voor wat voor mij de oorzaak is waarom de film niet werkt - er zit een waar gebeurd verhaal achter. Wellicht verklaart dat waarom er net teveel inhoud, te veel vertelling is, waarom zeker het tweede en derde deel draderig en zelfs overbodig aanvoelt. De neiging om te willen vertellen hoe het afliep, zoiets, maar het effect is een onsamenhangend en inconsistent geheel dat geen vragen oproept en ook geen antwoorden geeft. Totdat de film aanvoelt alsof het beter zou zijn om te kijken zonder geluid, want visueel is het eigenlijk allemaal even prachtig, met regelmatig de vervreemding die Roeg als altijd zo fraai onder controle heeft.

De cast is erg fijn, met voorop Hackman (die kennelijk regelmatig ruzie had met Roeg, en in ieder geval geen positieve indruk maakte op Russell, als je de wikipedia daarmee geloven mag). En ons aller Rutger, hier nog met een behoorlijk lelijk accent dat hij later toch beter wist te maskeren. Theresa Russel (toen mevrouw Roeg) op haar mooist, met een paar erg mooie scenes maar ook wat lelijke. Mickey Rourke die helaas te weinig uit de verf komt, te weinig sinister en evil mag zijn. Joe Pesci die niet irriteert - en waar ik nog niet uit ben of dat nou goed of fout is. De mooie en wulpse heks Frieda van Helena Kallianiotes.

Visueel is het eigenlijk allemaal even fraai - niet voor niets dat me door het hoofd schoot dat de film misschien wel beter tot zijn recht komt als je 'm zonder geluid, zonder titels kijkt. Want als je daar het fraaie citaat van David Sterrit naast legt, ja, daar is echt wel wat van aan inhabited by characters who'd be tedious even if they didn't talk, talk, talk through one self-indulgent scene after another.

Daar wou ik het maar bij laten.